തതോ ദേവാഃ സുസംരബ്ധാ ദാനവാനഭിസൃത്യ വൈ। ജധ്നുസ്തൈ ര്വധ്യമാനാസ്തേ കാവ്യമേവാഭിദുദ്രുവുഃ ।। ൩൫.
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ദാനവന്മാരെ ആക്രമിച്ചു; അവർ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ, ദാനവന്മാർ കാവ്യന്റെ അടുക്കലേക്ക് ഓടി.
തതഃ കാവ്യസ്തു താന്ദൃഷ്ട്വാ തൂര്ണം ദേവൈരഭിദ്രുതാന്। സമരേഽക്ത്രക്ഷതാര്ത്താംസ്താന് ദേവേഭ്യസ്താന് ദിതേഃ സുതാന് ।। ൩൫.
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ വേഗത്തിൽ പിന്തുടരുന്നതിനും, യുദ്ധത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് വിഷമിക്കുന്നതും കണ്ട കാവ്യൻ, ദിതിയുടെ മക്കളായ അവരെ ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ചു.
കാവ്യോ ദൃഷ്ട്വാ സ്ഥിതാന് ദേവാന് തത്ര ദേവോഽഭ്യചിന്തയത്। താനുവാച തതോ ധ്യാത്വാ പൂര്വവൃത്തമനുസ്മരന് ।। ൩൫.
കാവ്യൻ അവിടെ നിന്ന ദേവന്മാരെ കണ്ടു, ആലോചിച്ചു; പിന്നെ പഴയ സംഭവങ്ങൾ ഓർത്ത്, ധ്യാനിച്ചശേഷം അവരോട് പറഞ്ഞു.
ത്രൈലോക്യം വിജിതം സര്വം വാമനേന ത്രിഭിഃ ക്രമൈഃ । ബലിര്ബദ്ധോ ഹതോ ജമ്ഭോ നിഹതശ്ച വിരോചനഃ ।। ൩൫.
"വാമനൻ മൂന്നു വെട്ടിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ജയിച്ചു; ബലി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു, ജംഭൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു, വിരോചനനും കൊല്ലപ്പെട്ടു."
മഹാര്ഹേഷു ദ്വാദശസു സംഗ്രാമേഷു സുരൈര്ഹതാഃ। തൈസ്തൈരുപായൈര്ഭൂയിഷ്ഠാ നിഹതാ യേ പ്രധാനതഃ ।। ൩൫.
"പന്ത്രണ്ട് വലിയ യുദ്ധങ്ങളിൽ, പ്രധാന അസുരന്മാരെ ദേവന്മാർ വിവിധ ഉപായങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഭൂരിപക്ഷം കൊല്ലപ്പെട്ടു."
കിഞ്ചിച്ഛിഷ്ടാസ്തു വൈ യൂയം യുദ്ധേഷ്വന്ത്യേഷു വൈ സ്വയമ്। നീതിം വോ ഹി വിധാസ്യാമി കാലഃ കശ്ചിത്പ്രതീക്ഷ്യതാമ് ।। ൩൫.
"നിങ്ങൾ ബാക്കിയുള്ളവർ, അവസാന യുദ്ധങ്ങളിൽ മാത്രം രക്ഷപ്പെട്ട കുറച്ച് പേരാണ്. ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി ഒരു മാർഗം കണ്ടെത്താം; കുറച്ചു സമയം കാത്തിരിക്കൂ."
യാസ്യാമ്യഹം മഹാദേവം മന്ത്രാര്ഥേ വിജയായ വഃ। അഗ്നിമാപ്യായയേദ്ധോതാ മന്ത്രൈരേവ ബൃഹസ്പതിഃ ।। ൩൫.
"നിങ്ങൾക്ക് വിജയം ലഭിക്കാൻ മന്ത്രങ്ങൾക്കായി ഞാൻ മഹാദേവന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോകും; അഗ്നി, ഹോതൃവുമായുള്ളവൻ, ബൃഹസ്പതിയുടെ മന്ത്രങ്ങളാൽ ശക്തിയാർജിക്കും."
തതോ യാസ്യാമ്യഹം ദേവം മന്ത്രാര്ഥേ നീലലോഹിതമ്। യുഷ്മാനനുഗ്രഹീഷ്യാമി പുനഃ പശ്ചാദിഹാഗതഃ ।। ൩൫.
"ശേഷം, മന്ത്രങ്ങൾക്കായി ഞാൻ നീലലോഹിതനായ ദേവന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോകും; ഇവിടെ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം, വീണ്ടും ഞാൻ നിങ്ങളെ അനുഗ്രഹിക്കും."
യൂയം തപശ്ചരധ്വം വൈ സംവൃതാ വല്കലൈര്വനേ। ന വൈ ദേവാ വധിഷ്യന്തി യാവദാഗമനം മമ ।। ൩൫.
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും കാട്ടിൽ ചീരം ധരിച്ച് ഒറ്റപ്പെട്ട് തപസ്സ് ആചരിക്കണം. ഞാൻ തിരികെ വരുന്നതുവരെ ദേവന്മാർ നിങ്ങളെ ആക്രമിക്കില്ല.
അപ്രതീപാംസ്തതോ മന്ത്രാന് ദേവാത് പ്രാപ്യ മഹേശ്വരാത്। യോത്സ്യാമഹേ പുനര്ദേവാംസ്തതഃ പ്രാപ്സ്യഥ വൈ ജയമ് ।। ൩൫.
അതിനുശേഷം മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് പരാജയപ്പെടാത്ത മന്ത്രങ്ങൾ ലഭിച്ചാൽ, നാം വീണ്ടും ദേവന്മാരെതിരേ യുദ്ധം നടത്തും. അപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് ജയമുണ്ടാകും.
തതസ്തേ കൃതസംവാദാ ദേവാനൂചുസ്തതോഽസുരാഃ। ന്യസ്തവാദാ വയം സര്വേ ലോകാന് യൂയം ക്രമന്തു വൈ ।। ൩൫.
അങ്ങനെ സമ്മതിച്ച ശേഷം അസുരന്മാർ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: ഞങ്ങൾ വാദം അവസാനിപ്പിച്ചു. നിങ്ങൾ ലോകങ്ങളെ ഭരിക്കാൻ മുന്നോട്ട് പോകാം.
വയം തപശ്ചരിഷ്യാമഃ സംവൃതാ വല്കലൈര്വനേ। പ്രഹ്ലാദസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സത്യവ്യാഹരണം തു തത് ।। ൩൫.
പ്രഹ്ലാദന്റെ സത്യവാക്യം കേട്ട്, ഞങ്ങൾ കാട്ടിൽ ചീരം ധരിച്ച് ഒറ്റപ്പെട്ട് തപസ്സ് ആചരിക്കും.
തതോ ദേവാ നിവൃത്താ വൈ വിജ്വരാ മുദിതാശ്ച ഹ। ന്യസ്തശസ്ത്രേഷു ദൈത്യേഷു സ്വാന് വൈ ജഗ്മുര്യഥാഗതാന് ।। ൩൫.
അതിനുശേഷം ദേവന്മാർ സന്തോഷത്തോടെയും ആശങ്കയില്ലാതെയും പിന്മാറി. ദൈത്യന്മാർ ആയുധങ്ങൾ വച്ചുവെച്ചപ്പോൾ, അവർ തങ്ങളുടെ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് തിരികെ പോയി.
തതസ്താനബ്രവീത്കാവ്യഃ കഞ്ചിത്കാലമുപാസ്യതാമ്। നിരുത്സുകൈസ്തപോയുക്തൈഃ കാലം കാര്യാര്ഥസാധകൈഃ। പിതുര്മമാശ്രമസ്ഥാ വൈ സര്വേ ദേവാഃ സവാസവാഃ ।। ൩൫.
അപ്പോൾ കാവ്യൻ അവരോട് പറഞ്ഞു: ചിലർ തപസ്സിലും ആസക്തിയില്ലാതെയും നിർദ്ദേശിച്ച കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ സമയം ചെലവഴിക്കട്ടെ. എന്റെ അച്ഛന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനും താമസിക്കുന്നു.
സ സന്ദിശ്യാസുരാന് കാവ്യോ മഹാദേവം പ്രപദ്യ ച। പ്രണമ്യേനസുവാചാഥ ജഗത്പ്രഭവമീശ്വരമ് ।। ൩൫.
അതിനുശേഷം കാവ്യൻ അസുരന്മാരെ ഉപദേശിച്ച് മഹാദേവനോടു സമീപിച്ചു. അവനെ നമസ്കരിച്ച്, ലോകത്തിന് ആദിയായ ഈശ്വരനോട് സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിച്ചു.
മന്ത്രാനിച്ഛാമ്യഹം ദേവ മേ നസന്തി ബൃഹസ്പതൌ। പരാഭവായ ദേവാനാമസുരേഷ്വഭയാവഹാന് ।। ൩൫.
ദേവാ, ബൃഹസ്പതിക്ക് ഇല്ലാത്ത മന്ത്രങ്ങൾ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദേവന്മാരുടെ പരാജയത്തിനും അസുരന്മാർക്ക് ഭയം ഇല്ലാതാക്കാനും അതാണ് വേണ്ടത്.
ഏവമുക്തോഽബ്രവീദ്ദേവോ മന്ത്രാനിച്ഛസി വൈ ദ്വിജ। വ്രതം ചര മയോ ദ്ദിഷ്ടം ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ ।। ൩൫.
അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ ദൈവം പറഞ്ഞു: മന്ത്രങ്ങൾ വേണമെന്ന് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ദ്വിജാ. ഞാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന വ്രതം നീ ഭക്തിയോടെ ബ്രഹ്മചാരിയായി ആചരിക്കണം.
പൂര്ണം വര്ഷസഹസ്രം വൈ കുണ്ഡധൂമമവാക്ശിരാഃ। യദ്യുപാസ്യസി ഭദ്രന്തേ മത്തോ മന്ത്രമവാപ്സ്യസി ।। ൩൫.
നീ ഒരു ആയിരം വർഷം മുഴുവൻ കുണ്ഡത്തിൽ നിന്നുള്ള പുകയിൽ തലകുനിച്ചിരുത്തി ആരാധിച്ചാൽ, ഭാഗ്യവാനേ, എനിക്ക് നിന്നു മന്ത്രം ലഭിക്കും.
തഥോക്തോ ദേവ ദേവേന സ ശുക്രസ്തു മഹാതപാഃ। പാദൌ സംസ്പൃശ്യ ദേവസ്യ ബാഢമിത്യഭ്യഭാഷത ।। ൩൫.
ദൈവം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹാതപസ്സുകാരനായ ശുക്രൻ ദേവന്റെ കാലുകൾ സ്പർശിച്ച്, 'ശരി' എന്ന് സമ്മതിച്ചു.
വ്രതം ചരാമ്യഹം ശേഷം യഥോദ്ദിഷ്ടോഽസ്മി വൈ പ്രഭോ। തതോ നിയുക്തോ ദേവേന കുണ്ഡധാരോഽസ്യ ധൂമകൃത് ।। ൩൫.
പ്രഭോ, നിങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ ഞാൻ ശേഷിച്ച വ്രതം ആചരിക്കും. പിന്നെ ദൈവം നിയോഗിച്ചപ്പോൾ, അവൻ കുണ്ഡത്തിന്റെ സംരക്ഷകനും പുക ഉയർത്തുന്നവനും ആയി.
അസുരാണാം ഹിതാര്ഥായ തസ്മിഞ്ഛുക്രേ ഗതേ തദാ। മന്ത്രാര്ഥം തത്ര വസതി ബ്രഹ്മചര്യേ മഹേശ്വരഃ ।। ൩൫.
അസുരന്മാരുടെ ഭലത്തിനായി ശുക്രൻ പോയപ്പോൾ, മഹേശ്വരൻ അവിടെ ബ്രഹ്മചാര്യത്തിൽ മന്ത്രം നേടാൻ താമസിച്ചു.
തദ്ബുദ്ധ്വാ നാതിപൂര്വന്തു രാജ്യം ന്യസ്തം തദാസുരൈഃ। തസ്മിഞ്ഛിദ്രേ തദാമര്ഷാ ദേവാസ്താന് സമഭിദ്രവന്। നിശിതാത്തായുധാഃ സര്വേ ബൃഹസ്പതിപുരോഗമാഃ ।। ൩൫.
ഇത് അറിഞ്ഞ്, അധികം വൈകാതെ അസുരന്മാർ രാജ്യം വിട്ടു. ആ ഇടവേളയിൽ ദേവന്മാർ കോപത്തോടെ, ബൃഹസ്പതി മുന്നിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ,鋭മായ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമാക്കി അവരെ ആക്രമിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാസുരഗണാ ദേവാന് പ്രഗൃഹീതായുധാന് പുനഃ। ഉത്പേതുഃ സഹസാ സര്വേ സന്ത്രസ്താസ്തേ തതോഽഭവന് ।। ൩൫.
ദേവന്മാരെ ആയുധധാരികളായി കണ്ടപ്പോൾ, അസുരസേനകൾ എല്ലാം പെട്ടെന്ന് ഓടി ഭയപ്പെട്ടു.
ന്യസ്തശസ്ത്രേ ജയേ ദത്തേ ആചാര്യവ്രതമാസ്ഥിതേ। സന്ത്യജ്യ. സമയം ദേവാസ്തേ സപത്നജിഘാംസവഃ ।। ൩൫.
അയുധങ്ങൾ വച്ചുവെച്ചതും ജയവും സമ്മാനിച്ചതും, ആചാര്യൻ വ്രതത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടതും കണ്ടിട്ടും, ദേവന്മാർ ഉടമ്പടി ഉപേക്ഷിച്ച് ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
അനാചാര്യാസ്തു ഭദ്രം വോ വിശ്വസ്താസ്തപസി സ്ഥിതാഃ। ചീരവല്കാജിനധരാ നിഷ്ക്രിയാ നിഷ്പരിഗ്രഹാഃ ।। ൩൫.
ആചാര്യൻ ഇല്ലാതെ, നിങ്ങൾക്ക് നല്ലതു സംഭവിക്കട്ടെ; വിശ്വാസത്തോടെ തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ട്, ചീരം, വാൽക്കലം, മൃഗചർമ്മം ധരിച്ച്, നിർക്രിയരായി, വസ്തുക്കൾ ഇല്ലാതെ.
രണേ വിജേതും ദേവാന് വൈ നശക്ഷ്യാമഃ കഥഞ്ചന। അശുദ്ധേന പ്രപദ്യാമഃ ശരണം കാവ്യമാതരമ് ।। ൩൫.
യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെ ജയിക്കാൻ നമുക്ക് ഒരിക്കലും കഴിയില്ല. അശുദ്ധരായിരിക്കുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾ കാവ്യയായ അമ്മയെ അഭയം തേടുന്നു.
ജ്ഞാപയാമസ്തതമിദം യാവദാഗമനം ഗുരോഃ। വിനിവൃത്തേ തതഃ കാവ്യേ യോത്സ്യാമോ യുധി താന് സുരാന് ।। ൩൫.
ഗുരുവിന്റെ വരവ് വരെ ഈ കാര്യം അവനോട് അറിയിക്കാം. അവൻ തിരിച്ചു വന്നാൽ, പിന്നെ കവിതയിലൂടെയുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ ദേവന്മാരെ നേരിടാം.
ഏവമുക്ത്വാ സുരാന് യോഗ്യം ശരണം കാവ്യമാതരമ്। പ്രാപദ്യന്ത തതോ ഭീതാസ്തദാ ചൈവ തദാഽഭയമ് ।। ൩൫.
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞ്, ഭയപ്പെട്ട അവർ യോഗ്യമായ കവ്യമാതാവിൽ അഭയം തേടി. അപ്പോൾ അവർക്കു ഭയം ഇല്ലാതായി, അവൾ അവരെ രക്ഷിച്ചു.
ദത്തന്തേഷാന്തു ഭീതാനാം ദൈത്യാ നാമഭയാര്ഥിനാമ്। ന ഭേതവ്യം ന ഭേതവ്യ ഭയന്ത്യജത ദാനവാഃ ।। ൩൫.
ഭയപ്പെട്ട് അഭയം തേടിയ ദാനവന്മാർക്ക്, 'ഭയപ്പെടേണ്ട, ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്ന ഉറപ്പു നൽകി. അങ്ങനെ ദാനവന്മാർ ഭയം ഉപേക്ഷിച്ചു.
മത്സന്നിധൌ വര്തതാം വോ ന ഭീര്ഭവിതുമര്ഹതി। ഭയാച്ചാപ്യഭിപന്നാംസ്താന് ദൃഷ്ട്വാ ദേവാസുരാംസ്തദാ ।। ൩൫.
നിങ്ങൾ എന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങൾക്ക് ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല. ഭയത്തിൽ പെട്ടവരെ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അപ്പോൾ കണ്ടു.