ബലേ രാജ്യാധികാരസ്തു യാവത്കാലം ബഭൂവ ഹ। പ്രഹ്ലാദേന ഗൃഹീതോഽഭൂത്താവത്കാലം തദാസുരൈഃ ।। ൩൫.
ബലിക്ക് രാജ്യം ഭരിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉണ്ടായിരുന്ന കാലം മുഴുവൻ, പ്രഹ്ലാദൻ ആ ഭരണത്തെ കൈവശം വച്ചു. ആ സമയത്ത് അസുരന്മാർക്കായിരുന്നു രാജ്യം.
ഇന്ദ്രാസ്ത്രയസ്തേ വിഖ്യാതാ അസുരാണാം മഹൌജസഃ । ദൈത്യസംസ്ഥമിദം സര്വമാസീദ്ദശയുഗം കില ।। ൩൫.
അസുരന്മാരിൽ മഹാശക്തിയുള്ള ആ മൂന്നു പ്രശസ്തരായ ഇന്ദ്രന്മാർ, ദൈത്യരുടെയൊക്കെ രാജ്യം പത്ത് യുഗങ്ങൾ മുഴുവൻ ഭരിച്ചിരുന്നു.
അസപത്നം തതഃ സര്വം രാഷ്ട്രം ദശയുഗം പുരാ। ത്രൈലോക്യമവ്യയമിദം മഹേന്ദ്രേണ തു പാല്യതേ ।। ൩൫.
അപ്പോൾ പത്ത് യുഗം മുഴുവൻ രാജ്യം എതിരാളികളില്ലാതെ നിലനിന്നു. പിന്നീട് മഹേന്ദ്രൻ ആയ ഇന്ദ്രൻ, ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും സംരക്ഷിച്ചു.
പ്രഹ്ലാദസ്യ തതശ്ചാദസ്ത്രൈലോക്യം കാലപര്യയാത് । പര്യായേണ ച സംപ്രാപ്തേ ത്രൈലോക്യേ പാകശാസനഃ ।। ൩൫.
അതിനുശേഷം, കാലക്രമത്തിൽ, പ്രഹ്ലാദന്റെ കൈവശം നിന്ന ലോകങ്ങൾ മാറി. സമയമെത്തിയപ്പോൾ, പാകശാസനൻ ആയ ഇന്ദ്രൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഭരിച്ചു.
തതോഽസുരാന് പരിത്യജ്യ യജ്ഞേ ദേവാ ഉപാഗമന് । യജ്ഞേ ദേവാനഥ ഗതേ കാവ്യം തേ ഹ്യസുരാബ്രുവന് ।। ൩൫.
അതിനുശേഷം, അസുരന്മാരെ വിട്ട് ദേവന്മാർ യാഗത്തിനായി പോയി. ദേവന്മാർ യാഗത്തിൽ ചേർന്നപ്പോൾ, അസുരന്മാർ കാവ്യനോടു പറഞ്ഞു.
കൃതം നോ മിഷതാം രാഷ്ട്രം ത്യക്ത്വാ യജ്ഞം പുനര്ഗതാഃ। സ്ഥാതും ന ശക്നുമോ ഹ്യദ്യ പ്രവിശാമോ രസാതലമ് ।। ൩൫.
"നമ്മുടെ രാജ്യം നമ്മുടെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ നിന്ന് എടുത്തു. അവർ യാഗം ഉപേക്ഷിച്ച് വീണ്ടും മടങ്ങി. ഇന്നത് നാം നിലകൊള്ളാൻ കഴിയുന്നില്ല—നാം പാതാളത്തിലേക്ക് കടക്കാം."
ഏവമുക്തോഽബ്രവീദേതാന് വിഷണ്ണഃ സാന്ത്വയന് ഗിരാ। മാഭൈഷ്ട ധാരയിഷ്യാമി തേജസാ സ്വേന ചാസുരാഃ ।। ൩൫.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വിഷാദത്തോടെ കാവ്യൻ അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു: "ഭയപ്പെടേണ്ട, അസുരന്മാരേ; എന്റെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ നിങ്ങളെ നിലനിർത്തും."
വൃഷ്ടിരോഷധയശ്ചൈവ രസാ വസു ച യദ്വയമ്। കൃത്സ്നാ മയി ച തിഷ്ഠന്തി പാദസ്തേഷാം സുരേഷു വൈ। യുഷ്മദര്ഥം പ്രദാസ്യാമി തത്സര്വം ധാര്യതേ മയാ ।। ൩൫.
"മഴയും ഔഷധികളും വെള്ളവും സമ്പത്തും—എല്ലാം എന്റെ ഉള്ളിലാണ്. ദേവന്മാർക്ക് അതിൽ ഭാഗം കിട്ടുന്നത് എന്റെ പാദങ്ങളിലൂടെ മാത്രമാണ്. നിങ്ങള്ക്കായി ഞാൻ ഇതൊക്കെയും നൽകും; ഞാൻ അതെല്ലാം നിലനിർത്തും."
തതോ ദേവാസുരാന് ദൃഷ്ട്വാ ധൃതാന് കാവ്യേന ധീമതാ। അമന്ത്രയംസ്തദാ തേ വൈ സംവിഗ്നാ വിജിഗീഷയാ ।। ൩൫.
അപ്പോൾ, കാവ്യൻ അസുരന്മാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതും കണ്ട ദേവന്മാർ, ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഭയത്തോടെയും ഉത്സാഹത്തോടെയും തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു.
ഏഷ കാവ്യ ഇദം സര്വം വ്യാവര്ത്തയതി നോ ബലാത് । സാധു ഗച്ഛാമഹേ തൂര്ണം ക്ഷീണാന്നാപ്യായയസ്വ താന് । പ്രസഹ്യ ഹത്വാ ശിഷ്ടാന് വൈ പാതാലം പ്രാപയാമഹേ ।। ൩൫.
"ഈ കാവ്യൻ നമ്മുടെ ഭാഗ്യങ്ങൾ എല്ലാം ശക്തിയാൽ മാറ്റുന്നു. നമുക്ക് വേഗം പോകാം; അവരുടെ ഭക്ഷണം തീർന്നാൽ അവരെ ശക്തിപ്പെടുത്താം. ശേഷിച്ചവരെ ബലമായി തോല്പിച്ച് പാതാളത്തിലേക്ക് അയക്കാം."
തതോ ദേവാഃ സുസംരബ്ധാ ദാനവാനഭിസൃത്യ വൈ। ജധ്നുസ്തൈ ര്വധ്യമാനാസ്തേ കാവ്യമേവാഭിദുദ്രുവുഃ ।। ൩൫.
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ദാനവന്മാരെ ആക്രമിച്ചു; അവർ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ, ദാനവന്മാർ കാവ്യന്റെ അടുക്കലേക്ക് ഓടി.
തതഃ കാവ്യസ്തു താന്ദൃഷ്ട്വാ തൂര്ണം ദേവൈരഭിദ്രുതാന്। സമരേഽക്ത്രക്ഷതാര്ത്താംസ്താന് ദേവേഭ്യസ്താന് ദിതേഃ സുതാന് ।। ൩൫.
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ വേഗത്തിൽ പിന്തുടരുന്നതിനും, യുദ്ധത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് വിഷമിക്കുന്നതും കണ്ട കാവ്യൻ, ദിതിയുടെ മക്കളായ അവരെ ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ചു.
കാവ്യോ ദൃഷ്ട്വാ സ്ഥിതാന് ദേവാന് തത്ര ദേവോഽഭ്യചിന്തയത്। താനുവാച തതോ ധ്യാത്വാ പൂര്വവൃത്തമനുസ്മരന് ।। ൩൫.
കാവ്യൻ അവിടെ നിന്ന ദേവന്മാരെ കണ്ടു, ആലോചിച്ചു; പിന്നെ പഴയ സംഭവങ്ങൾ ഓർത്ത്, ധ്യാനിച്ചശേഷം അവരോട് പറഞ്ഞു.
ത്രൈലോക്യം വിജിതം സര്വം വാമനേന ത്രിഭിഃ ക്രമൈഃ । ബലിര്ബദ്ധോ ഹതോ ജമ്ഭോ നിഹതശ്ച വിരോചനഃ ।। ൩൫.
"വാമനൻ മൂന്നു വെട്ടിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ജയിച്ചു; ബലി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു, ജംഭൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു, വിരോചനനും കൊല്ലപ്പെട്ടു."
മഹാര്ഹേഷു ദ്വാദശസു സംഗ്രാമേഷു സുരൈര്ഹതാഃ। തൈസ്തൈരുപായൈര്ഭൂയിഷ്ഠാ നിഹതാ യേ പ്രധാനതഃ ।। ൩൫.
"പന്ത്രണ്ട് വലിയ യുദ്ധങ്ങളിൽ, പ്രധാന അസുരന്മാരെ ദേവന്മാർ വിവിധ ഉപായങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഭൂരിപക്ഷം കൊല്ലപ്പെട്ടു."
കിഞ്ചിച്ഛിഷ്ടാസ്തു വൈ യൂയം യുദ്ധേഷ്വന്ത്യേഷു വൈ സ്വയമ്। നീതിം വോ ഹി വിധാസ്യാമി കാലഃ കശ്ചിത്പ്രതീക്ഷ്യതാമ് ।। ൩൫.
"നിങ്ങൾ ബാക്കിയുള്ളവർ, അവസാന യുദ്ധങ്ങളിൽ മാത്രം രക്ഷപ്പെട്ട കുറച്ച് പേരാണ്. ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി ഒരു മാർഗം കണ്ടെത്താം; കുറച്ചു സമയം കാത്തിരിക്കൂ."
യാസ്യാമ്യഹം മഹാദേവം മന്ത്രാര്ഥേ വിജയായ വഃ। അഗ്നിമാപ്യായയേദ്ധോതാ മന്ത്രൈരേവ ബൃഹസ്പതിഃ ।। ൩൫.
"നിങ്ങൾക്ക് വിജയം ലഭിക്കാൻ മന്ത്രങ്ങൾക്കായി ഞാൻ മഹാദേവന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോകും; അഗ്നി, ഹോതൃവുമായുള്ളവൻ, ബൃഹസ്പതിയുടെ മന്ത്രങ്ങളാൽ ശക്തിയാർജിക്കും."
തതോ യാസ്യാമ്യഹം ദേവം മന്ത്രാര്ഥേ നീലലോഹിതമ്। യുഷ്മാനനുഗ്രഹീഷ്യാമി പുനഃ പശ്ചാദിഹാഗതഃ ।। ൩൫.
"ശേഷം, മന്ത്രങ്ങൾക്കായി ഞാൻ നീലലോഹിതനായ ദേവന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോകും; ഇവിടെ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം, വീണ്ടും ഞാൻ നിങ്ങളെ അനുഗ്രഹിക്കും."
യൂയം തപശ്ചരധ്വം വൈ സംവൃതാ വല്കലൈര്വനേ। ന വൈ ദേവാ വധിഷ്യന്തി യാവദാഗമനം മമ ।। ൩൫.
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും കാട്ടിൽ ചീരം ധരിച്ച് ഒറ്റപ്പെട്ട് തപസ്സ് ആചരിക്കണം. ഞാൻ തിരികെ വരുന്നതുവരെ ദേവന്മാർ നിങ്ങളെ ആക്രമിക്കില്ല.
അപ്രതീപാംസ്തതോ മന്ത്രാന് ദേവാത് പ്രാപ്യ മഹേശ്വരാത്। യോത്സ്യാമഹേ പുനര്ദേവാംസ്തതഃ പ്രാപ്സ്യഥ വൈ ജയമ് ।। ൩൫.
അതിനുശേഷം മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് പരാജയപ്പെടാത്ത മന്ത്രങ്ങൾ ലഭിച്ചാൽ, നാം വീണ്ടും ദേവന്മാരെതിരേ യുദ്ധം നടത്തും. അപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് ജയമുണ്ടാകും.
തതസ്തേ കൃതസംവാദാ ദേവാനൂചുസ്തതോഽസുരാഃ। ന്യസ്തവാദാ വയം സര്വേ ലോകാന് യൂയം ക്രമന്തു വൈ ।। ൩൫.
അങ്ങനെ സമ്മതിച്ച ശേഷം അസുരന്മാർ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: ഞങ്ങൾ വാദം അവസാനിപ്പിച്ചു. നിങ്ങൾ ലോകങ്ങളെ ഭരിക്കാൻ മുന്നോട്ട് പോകാം.
വയം തപശ്ചരിഷ്യാമഃ സംവൃതാ വല്കലൈര്വനേ। പ്രഹ്ലാദസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സത്യവ്യാഹരണം തു തത് ।। ൩൫.
പ്രഹ്ലാദന്റെ സത്യവാക്യം കേട്ട്, ഞങ്ങൾ കാട്ടിൽ ചീരം ധരിച്ച് ഒറ്റപ്പെട്ട് തപസ്സ് ആചരിക്കും.
തതോ ദേവാ നിവൃത്താ വൈ വിജ്വരാ മുദിതാശ്ച ഹ। ന്യസ്തശസ്ത്രേഷു ദൈത്യേഷു സ്വാന് വൈ ജഗ്മുര്യഥാഗതാന് ।। ൩൫.
അതിനുശേഷം ദേവന്മാർ സന്തോഷത്തോടെയും ആശങ്കയില്ലാതെയും പിന്മാറി. ദൈത്യന്മാർ ആയുധങ്ങൾ വച്ചുവെച്ചപ്പോൾ, അവർ തങ്ങളുടെ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് തിരികെ പോയി.
തതസ്താനബ്രവീത്കാവ്യഃ കഞ്ചിത്കാലമുപാസ്യതാമ്। നിരുത്സുകൈസ്തപോയുക്തൈഃ കാലം കാര്യാര്ഥസാധകൈഃ। പിതുര്മമാശ്രമസ്ഥാ വൈ സര്വേ ദേവാഃ സവാസവാഃ ।। ൩൫.
അപ്പോൾ കാവ്യൻ അവരോട് പറഞ്ഞു: ചിലർ തപസ്സിലും ആസക്തിയില്ലാതെയും നിർദ്ദേശിച്ച കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ സമയം ചെലവഴിക്കട്ടെ. എന്റെ അച്ഛന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനും താമസിക്കുന്നു.
സ സന്ദിശ്യാസുരാന് കാവ്യോ മഹാദേവം പ്രപദ്യ ച। പ്രണമ്യേനസുവാചാഥ ജഗത്പ്രഭവമീശ്വരമ് ।। ൩൫.
അതിനുശേഷം കാവ്യൻ അസുരന്മാരെ ഉപദേശിച്ച് മഹാദേവനോടു സമീപിച്ചു. അവനെ നമസ്കരിച്ച്, ലോകത്തിന് ആദിയായ ഈശ്വരനോട് സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിച്ചു.
മന്ത്രാനിച്ഛാമ്യഹം ദേവ മേ നസന്തി ബൃഹസ്പതൌ। പരാഭവായ ദേവാനാമസുരേഷ്വഭയാവഹാന് ।। ൩൫.
ദേവാ, ബൃഹസ്പതിക്ക് ഇല്ലാത്ത മന്ത്രങ്ങൾ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദേവന്മാരുടെ പരാജയത്തിനും അസുരന്മാർക്ക് ഭയം ഇല്ലാതാക്കാനും അതാണ് വേണ്ടത്.
ഏവമുക്തോഽബ്രവീദ്ദേവോ മന്ത്രാനിച്ഛസി വൈ ദ്വിജ। വ്രതം ചര മയോ ദ്ദിഷ്ടം ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ ।। ൩൫.
അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ ദൈവം പറഞ്ഞു: മന്ത്രങ്ങൾ വേണമെന്ന് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ദ്വിജാ. ഞാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന വ്രതം നീ ഭക്തിയോടെ ബ്രഹ്മചാരിയായി ആചരിക്കണം.
പൂര്ണം വര്ഷസഹസ്രം വൈ കുണ്ഡധൂമമവാക്ശിരാഃ। യദ്യുപാസ്യസി ഭദ്രന്തേ മത്തോ മന്ത്രമവാപ്സ്യസി ।। ൩൫.
നീ ഒരു ആയിരം വർഷം മുഴുവൻ കുണ്ഡത്തിൽ നിന്നുള്ള പുകയിൽ തലകുനിച്ചിരുത്തി ആരാധിച്ചാൽ, ഭാഗ്യവാനേ, എനിക്ക് നിന്നു മന്ത്രം ലഭിക്കും.
തഥോക്തോ ദേവ ദേവേന സ ശുക്രസ്തു മഹാതപാഃ। പാദൌ സംസ്പൃശ്യ ദേവസ്യ ബാഢമിത്യഭ്യഭാഷത ।। ൩൫.
ദൈവം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹാതപസ്സുകാരനായ ശുക്രൻ ദേവന്റെ കാലുകൾ സ്പർശിച്ച്, 'ശരി' എന്ന് സമ്മതിച്ചു.
വ്രതം ചരാമ്യഹം ശേഷം യഥോദ്ദിഷ്ടോഽസ്മി വൈ പ്രഭോ। തതോ നിയുക്തോ ദേവേന കുണ്ഡധാരോഽസ്യ ധൂമകൃത് ।। ൩൫.
പ്രഭോ, നിങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ ഞാൻ ശേഷിച്ച വ്രതം ആചരിക്കും. പിന്നെ ദൈവം നിയോഗിച്ചപ്പോൾ, അവൻ കുണ്ഡത്തിന്റെ സംരക്ഷകനും പുക ഉയർത്തുന്നവനും ആയി.