വായുപുരാണമ്

വേദമന്ത്ര പരാഃ സര്വേ പ്രജാപതിഗുണോദ്ഭവാഃ। അനന്തം ബ്രഹ്മ സത്യഞ്ച തപശ്ച പരമം ഭുവി ।। ൪.

എല്ലാവരും വേദമന്ത്രങ്ങളിൽ അർപ്പിതരാണ്; പ്രജാപതികളുടെ ഗുണങ്ങൾ അവർക്കുണ്ട്; അനന്തമായ ബ്രഹ്മവും, സത്യവും, ഭൂമിയിൽ പരമമായ തപസ്സും അവിടെയുണ്ട്.

സര്വേ ഹി വയമേതേ ച തവൈവ പ്രസവഃ പ്രഭോ। ബ്രഹ്മ ച ബ്രാഹ്മണാശ്ചൈവ ലോകാശ്ചൈവ ചരാചരാഃ ।। ൪.

പ്രഭോ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും, ബ്രഹ്മാവും, ബ്രാഹ്മണന്മാരും, സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലമായതുമായ ലോകങ്ങളും—allാം നിന്റെ സന്തതികളാണ്.

മരീചിമാദിതഃ കൃത്വാ ദേവാശ്ച ഋഷിഭിഃ സഹ। അപത്യാനീഹ സഞ്ചിന്ത്യ തേഽപത്യങ്കാമയാമഹേ ।। ൪.

ആദ്യം മരീചിയെ സൃഷ്ടിച്ച്, ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും ചേർത്ത്, ഇവിടെ സന്തതിയെ ആലോചിച്ച്, ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾ സന്തതിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

തസ്മിന് യജ്ഞേ മഹാഭാഗാ ദേവാശ്ച ഋഷിഭിഃ സഹ। ഏതദ്വംശസമുദ്ഭൂതാഃ സ്ഥാനകാലാഭിമാനിനഃ ।। ൪.

ആ യാഗത്തിൽ, മഹാഭാഗനേ, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ഈ വംശത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച്, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തും സമയത്തും അധിപതികളായി.

ന ച തേനൈവ രൂപേണ സ്ഥാപയേയുരിമാഃ പ്രജാഃ। യുഗാദിനിധനാച്ചൈവ സ്ഥാപയേയുരിമാഃ പ്രജാഃ ।। ൪.

അവർ ആ രൂപത്തിൽ തന്നെയല്ല ഈ പ്രജകളെ സ്ഥാപിച്ചത്; യುಗത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ അവസാനം വരെ, അവർ ഈ ജീവികളെ സ്ഥാപിച്ചു.

തതോഽബ്രവീല്ലോകഗുരുഃ പരമിത്യവിചാരയന് । ഏവം ദേവാ വിനിശ്ചിത്യ മയാ സൃഷ്ടാ ന സംശയഃ। ഭവതാം വംശസമ്ഭൂതാഃ പുനരേതേ മഹര്ഷയഃ ।। ൪.

അപ്പോൾ ലോകഗുരു പരമസത്യം ആലോചിച്ച് പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ ആലോചിച്ച്, ഞാൻ തന്നെ നിങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു, സംശയമില്ല; ഈ മഹർഷിമാർ വീണ്ടും നിങ്ങളുടെ വംശത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.

തേഷാം ഭൃഘോഃ കീര്തയിഷ്യേ വംശം പൂര്വമഹാത്മനഃ। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച പ്രഥമസ്യ പ്രജാപതേഃ ।। ൪.

അവരിൽ, ഞാൻ ഭൃഗുവിന്റെ വംശം, ആ പ്രാചീന മഹാത്മാവിന്റെ വംശം, ആദ്യപ്രജാപതിയിൽ നിന്ന് തുടക്കം കുറിച്ച്, ക്രമത്തിൽ വിശദമായി പറയാം.

ഭാര്യാ ഭൃഗോരപ്രതിമേ ഉത്തമേഽഭിജനേ ശുഭേ। ഹിരണ്യകശിപോഃ കന്യാ ദിവ്യാ നാമ പരിശ്രുതാ। പുലോമ്നശ്ചാപി പൌലോമീ ദുഹിതാ വര വര്ണിനീ ।। ൪.

ഭൃഗുവിന്റെ ഉപമയില്ലാത്ത, ഉത്തമമായ, ശുഭമായ ഭാര്യ, ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ ദിവ്യകുമാരി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായിരുന്നു; പുളോമന്റെ മകൾ, സൗന്ദര്യശാലിനിയായ പൗലോമിയും ആയിരുന്നു.

ഭൃഗോസ്ത്വജനയദ്ദിവ്യാ കാവ്യം വേദവിദാം വരമ്। ദേവാസുരാണാമാചാര്യം ശുക്രങ്കവിസുതം ഗ്രഹമ് ।। ൪.

ഭൃഗുവിൽ നിന്ന് ദിവ്യയായവൾ കാവ്യനെ പ്രസവിച്ചു; വേദജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ദേവാസുരന്മാരുടെ ആചാര്യൻ, ശുക്രൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗ്രഹം, കവി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ.

സ ശുക്രശ്ചോശനാ ഖ്യാതഃ സ്മൃതഃ കാവ്യോഽപി നാമതഃ। പിതൄണാം മാനസീ കന്യാ സോമപാനാം യശസ്വിനീ। ശുക്രസ്യ ഭാര്യാങ്ഗീ നാമ വിജജ്ഞേ ചതുരഃ സുതാന് ।। ൪.

ആ ശുക്രനാണ് ഉശന എന്ന പേരിലും, കവി എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നത്; സോമം കുടിക്കുന്ന പിതൃകളുടെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച യശസ്വിനിയായ അങ്കി എന്നവൾ ശുക്രന്റെ ഭാര്യയായി, നാലു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.

ബ്രാഹ്മേണ തേജസാ യുക്തഃ സ ചാതോ ബ്രഹ്മവിത്തമഃ। തസ്യാമേവ തു ചത്വാരഃ പുത്രാഃ ശുക്രസ്യ ജജ്ഞിരേ ।। ൪.

ബ്രഹ്മയുടെ തേജസ്സിൽ നിറഞ്ഞവനായി, ബ്രഹ്മജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി; ആ അങ്കിയിൽ നിന്നാണ് ശുക്രന് നാലു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചത്.

ത്വഷ്ടാ വരൂത്രീ ദ്വാവേതൌ ശണ്ഡാമര്കൌ ച താവുഭൌ। തേ തദാദിത്യസങ്കാശാ ബ്രഹ്മ കല്പാഃ പ്രഭാവതഃ ।। ൪.

ത്വഷ്ടാവും വരൂത്രിയും, ശണ്ഡനും മാർകനും—ഈ രണ്ടുപേരും; അവർ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശവാന്മാരായി, ശക്തിയിൽ ബ്രഹ്മാവിനുപോലെയായിരുന്നു.

രഞ്ജനഃ പൃഥുരശ്മിശ്ച വിദ്വാന്യശ്ച ബൃഹദ്ഗിരാഃ। വരൂത്രിണഃ സുതാ ഹ്യേതേ ബ്രഹ്മിഷ്ഠാഃ സുരയാജകാഃ ।। ൪.

രഞ്ജനൻ, പൃഥു, അശ്മി, ബൃഹദ്ഗിരാ എന്ന ജ്ഞാനി—ഇവരാണ് വരൂത്രിയുടെ പുത്രന്മാർ; ബ്രഹ്മത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവരും ദേവാരാധകരുമാണ്.

ഇജ്യാധര്മവിനാശാര്ഥം മനുമേത്യാഭ്യയോജയന്। നിരസ്യമാനം വൈ ധര്മം ദൃഷ്ട്വേന്ദ്രോ മനുമബ്രവീത് ।। ൪.

യാഗധർമ്മം നശിപ്പിക്കാൻ അവർ മനുവിനെ സമീപിച്ചു ചേർത്ത്, ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത് കണ്ട ഇന്ദ്രൻ മനുവിനോട് പറഞ്ഞു.

ഏതൈരേവ തു കാമം ത്വാം പ്രാപയിഷ്യാമി യാജനമ്। ശ്രുത്വേന്ദ്രസ്യ തു തദ്വാക്യം തസ്മാദ് ദേശാദപാക്രമന് ।। ൪.

'ഇവരെ ഉപയോഗിച്ചുതന്നെ ഞാൻ നിന്നെ യാഗം നടത്തിപ്പിക്കും,' എന്ന് ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു; ഇന്ദ്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവർ ആ ദേശം വിട്ടുപോയി.

തിരോഭൂതേഷു തേഷ്വിന്ദ്രോ ധര്മപത്നീഞ്ച ചേതനാമ്। ഗ്രഹേണ മോചയിത്വാ തു തതഃ സോഽനുസസാര താമ് ।। ൪.

അവർ അപ്രത്യക്ഷരായപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ ധർമ്മന്റെ ഭാര്യമാരെയും മനസ്സിനെയും ബദ്ധതയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു, പിന്നെ അവളെ പിന്തുടർന്നു.

തത ഇന്ദ്രവിനാശായ യതമാനാന് യതീംസ്തു താന് । തത്രാഗതാന് പുനര്ദൃഷ്ട്വാ ദുഷ്ടാനിന്ദ്രഃ പ്രഹന്യതു। സുഷ്വാപ ദേവദേവസ്യ വേദ്യാം വൈ ദക്ഷിണേ തതഃ ।। ൪.

ഇന്ദ്രനെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ആ യതികൾ അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ, ദുഷ്ടന്മാരെ കണ്ട ഇന്ദ്രൻ അവരെ സംഹരിച്ചു; പിന്നെ ദേവദേവന്റെ യാഗശാലയുടെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഇന്ദ്രൻ വിശ്രമിച്ചു.

തേഷാന്തു ഭക്ഷ്യമാണാനാം തത്ര ശാലാവൃകൈഃ സഹ। ശീര്ഷാണി ന്യപതംസ്താനി ഖര്ജൂരാണ്യഭവംസ്തതഃ ।। ൪.

അവിടെ ശാലാവൃക്കുകൾ അവരെ തിന്നുമ്പോൾ, അവരുടെ തലകൾ വീണു, അവയിൽ നിന്ന് പനമരങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു.

ഏവം വരൂത്രിണഃ പുത്രാ ഇന്ദ്രേണ നിഹതാഃ പുരാ। യജന്യാം ദേവയാനീ ച ശുക്രസ്യ ദുഹിതാഽഭവത് ।। ൪.

ഇങ്ങനെ, വരൂത്രിയുടെ പുത്രന്മാർ പുരാതനത്തിൽ ഇന്ദ്രനാൽ യാഗത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു; ദേവയാനി ശുക്രന്റെ മകളായി.

ത്രിശിരാ വിശ്വരൂപസ്തു ത്വഷ്ടുഃ പുത്രോഽഭവന്മഹാന്। വിശ്വരൂപാനുജശ്ചാപി വിശ്വകര്മാ യമഃ സ്മൃതഃ ।। ൪.

ത്രിശിരസ് എന്ന മഹാനായവൻ ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകനായിരുന്നു, അനേകം രൂപങ്ങളുള്ളവൻ. വിശ്വരൂപന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ വിശ്വകർമ്മാവാണ്, യമൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഭൃഗോസ്തു ഭൃഗവോ ദേവാ ജജ്ഞിരേ ദ്വാദശാത്മജാഃ। ദേവ്യാം താന്സുഷുവേ സര്വാന്കാവ്യശ്ചൈവാത്മജാന്പ്രഭുഃ ।। ൪.

ഭൃഗുവിൽ നിന്ന് ഭൃഗുക്കൾ എന്ന ദൈവികമുനികൾ, പന്ത്രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ദേവി അവരെല്ലാം പ്രസവിച്ചു; കാവ്യന്മാരും ആ പ്രഭുവിന്റെ പുത്രന്മാരായിരുന്നു.

ഭുവനോ ഭാവനശ്ചൈവ അന്യശ്ചാന്യായതസ്തഥാ। ക്രതുഃശ്രവാശ്ച മൂര്ദ്ധാ ച വ്യജയോ വ്യശ്രുഷശ്ച യഃ। പ്രസവ ശ്ചാപ്യജശ്ചൈവ ദ്വാദശോഽധിപതിഃ സ്മൃതഃ ।। ൪.

ഭുവനൻ, ഭാവനൻ, മറ്റു ചിലർ, ക്രതു, ശ്രവ, മൂർദ്ധ, വ്യശയ, വ്യശ്രുഷ, പ്രസവ, അജൻ—ഇവരാണ് ആ പന്ത്രണ്ടു പ്രധാനഭൃഗുക്കൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

ഇത്യേതേ ഭൃഗവോ ദേവാഃ സ്മൃതാ ദ്വാദശ യാജ്ഞികാഃ । പൌലോമ്യജനയത്പുത്രം ബ്രഹ്മിഷ്ഠം വശിനം വിഭുമ് ।। ൪.

ഇങ്ങനെ ഈ പന്ത്രണ്ടു ഭൃഗുക്കളെ യാഗദേവന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. പോളോമി ഒരു മഹാപണ്ഡിതനും, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനും, മഹാശക്തിയുള്ളവനും ആയ പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.

വ്യാധിതഃ സോഽഷ്ടമേ മാസി ഗര്ഭക്രൂരേണ കര്മണാ। ച്യവനാച്ച്യവനാസോഽഥ ചേതനസ്തു പ്രചേതസഃ। പ്രാചേതസാച്ച്യവനക്രോധാദധ്വാനം പുരുഷാദജഃ ।। ൪.

ഗർഭത്തിൽ cruel പ്രവർത്തനത്താൽ എട്ടാം മാസത്തിൽ ദുഃഖം അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട്, ച്യവനൻ ജനിച്ചു. ച്യവനൻ, ജാഗരൂകനായവൻ, പ്രചേതസിന്റെ മകനായിരുന്നു. പ്രചേതസിൽ നിന്ന്, ച്യവനന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന്, അജരനായ അദ്ധ്വാനൻ ജനിച്ചു.

ജനയാമാസ പുത്രൌ ദ്വൌ സുകന്യായാഞ്ച ഭാര്ഗവഃ। ആത്മവാനം ദധീചഞ്ച താവുഭൌ സാധുസംമതൌ ।। ൪.

ഭാർഗവൻ സുകന്യയുമായി രണ്ടു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു—ആത്മവാൻ, ദധീചൻ. ഇരുവരും സദാചാരികളായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

സാരസ്വതഃ സരസ്വത്യാം ദധീചാച്ചോപപദ്യതേ। രുചീ പത്നീ മഹാഭാഗാ ആത്മവാനസ്യ നാഹുഷീ ।। ൪.

സരസ്വതിയുടെയും ദധീചന്റെയും മകനാണ് സാരസ്വതൻ. ആത്മവാന്റെ ഭാര്യയായിരുന്ന രുചി, മഹാഭാഗ്യശാലിയായ നാഹുഷവംശജയായിരുന്നു.

തസ്യ ഊര്വോഋഷിര്ജജ്ഞേ ഊരൂ ഭിത്ത്വാ മഹായശാഃ । ഔര്വശ്ചാസീദൃചീകസ്തു ദീപ്താഗ്നിസദൃശപ്രഭഃ ।। ൪.

അവനിൽ നിന്ന്, ഊരു പിളർന്നുപുറത്ത് വന്ന മഹാപ്രശസ്തനായ ഊർവമുനി ജനിച്ചു. ഔർവൻ തീപോലെ പ്രകാശമുള്ളവനായിരുന്നു.

ജമദഗ്നിഋചീകസ്യ സത്യവത്യാം വ്യജായത। ഭൃഗോശ്ച രുചിപര്യായേ രൌദ്രവൈഷ്ണവയോസ്തഥാ ।। ൪.

ഋചീകനും സത്യവതിയുടെയും മകനാണ് ജമദഗ്നി. ഭൃഗുവിന്റെ വംശത്തിൽ, രുചിയിൽ നിന്ന്, രൗദ്രരും വൈഷ്ണവരും ജനിച്ചു.

ജമനാദ്വൈഷ്ണവസ്യാഗ്നേര്ജമദഗ്നിരജായത। രേണുകാ ജമദഗ്നേസ്തു ശക്രതുല്യപരാക്രമമ്। ബ്രഹ്മക്ഷത്രമയം രാമം സുഷുവേഽമിതതേജസമ് ।। ൪.

അഗ്നിയുടെ വൈഷ്ണവവംശത്തിൽ നിന്ന് ജമദഗ്നി ജനിച്ചു. ജമദഗ്നിയുടെ ഭാര്യ രേണുകാ, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യശക്തിയുള്ള, ബ്രാഹ്മണക്ഷത്രിയസ്വഭാവമുള്ള, അതുല്യതേജസ്സുള്ള രാമനെ പ്രസവിച്ചു.