വായുപുരാണമ്

വേദ്യോ യോ വേദവിദുഷാം പ്രഭുര്യഃ പ്രഭവാത്മനാമ്। സോമഭൂതസ്തു ഭൂതാനാമഗ്നിഭൂതോഽഗ്നിവര്ചസാമ് ।। ൩൫.

വേദം അറിയുന്നവർക്കു ഗ്രഹിക്കേണ്ടതും, സൃഷ്ടിശക്തിയുള്ളവരുടെ പ്രഭുവും, സോമമായി ഭൂതങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷനായവനും, അഗ്നിയായി അഗ്നിശോഭയുള്ളവരിൽ പ്രത്യക്ഷനായവനും അദ്ദേഹം തന്നെയാണ്.

മനുഷ്യാണാം മനോഭൂതസ്തപോഭൂതസ്തപസ്വിനാമ് । വിനയോ നയതൃപ്താനാം തേജസ്തേജസ്വിനാമപി ।। ൩൫.

മനുഷ്യരിൽ മനസ്സായി, തപസ്സുകാരിൽ തപസ്സായി, ശാസനയിൽ തൃപ്തരിൽ വിനയമായി, പ്രകാശവാന്മാരിൽ പോലും ഉജ്ജ്വലതയായി അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

വിഗ്രഹോ വിഗ്രഹാണാം യോ ഗതിര്ഗതിമതാമപി। ആകാശ പ്രഭവോ വായുര്വായുപ്രാണാ ഹുതാശനഃ ।। ൩൫.

രൂപങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ രൂപവും, ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉള്ളവർക്കും ലക്ഷ്യവുമാണ് അദ്ദേഹം. ആകാശത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച വായുവും, പ്രാണനും, ഹോമത്തിലെ അഗ്നിയും അദ്ദേഹം തന്നെയാണ്.

ദിവാ ഹുതാശനപ്രാണാഃ പ്രാണോഽഗ്നേര്മധുസൂദനഃ। രസോഽഭവച്ഛോണിതം വൈ ശോണിതാന്മാംസമുച്യതേ ।। ൩൫.

പകൽ സമയത്ത് ഹോമത്തിലെ അഗ്നി പ്രാണനാണ്; അഗ്നിയുടെ പ്രാണൻ മധുസൂദനനാണ്. രസം രക്തമായി, രക്തത്തിൽ നിന്ന് മാംസം ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

മാംസാത്തു മേദസോ ജന്മ മേദസോഽസ്ഥി നിരൂപ്യതേ। അസ്ഥ്നാ മജ്ജാ സമഭവന്മജ്ജാതഃ ശുക്രസമ്ഭവഃ ।। ൩൫.

മാംസത്തിൽ നിന്ന് മേദസും, മേദസിൽ നിന്ന് അസ്ഥിയും, അസ്ഥിയിൽ നിന്ന് മജ്ജയും, മജ്ജയിൽ നിന്ന് ശുക്രവും ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

ശുക്രാദ്ഘര്ഭഃ സമഭവദ്രസമൂലേന കര്മ്മണാ। തത്രാപി പ്രഥമഞ്ചാപസ്താഃ സൌമ്യരാശിരുച്യതേ ।। ൩൫.

ശുക്രത്തിൽ നിന്ന് ഗർഭം, രസത്തിൽ നിന്ന് കർമ്മം ഉത്ഭവിക്കുന്നു. അവയിൽ ആദ്യം ജലം, അതാണ് സൗമ്യരാശി എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.

ഗര്ഭോഷ്മസമ്ഭവോ ജ്ഞേയോ ദ്വിതീയോ രാശിരുച്യതേ। ശുക്രം സോമാത്മകം വിദ്യാദാര്ത്തവം പാവകാത്മകമ് ।। ൩൫.

ഗർഭം ഉഷ്മയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ രാശിയാണ്. ശുക്രം ചന്ദ്രസ്വഭാവമുള്ളതും, ആർത്തവം അഗ്നിസ്വഭാവമുള്ളതുമാണ്.

ഭാവൌ രസാനുഗാവേതൌ വീര്യ്യേ ച ശശിപാവകൌ। കഫവര്ഗേഽഭവച്ഛുക്രം പിത്തവര്ഗേ ച ശോണിതമ് ।। ൩൫.

ഈ രണ്ടു ഭാവങ്ങളും രസത്തെ അനുഗമിക്കുന്നു. വീര്യത്തിൽ ചന്ദ്രനും അഗ്നിയും. കഫത്തിലുള്ളവരിൽ ശുക്രവും, പിത്തത്തിലുള്ളവരിൽ രക്തവും ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

കഫസ്യ ഹൃദയം സ്ഥാനം നാഭ്യാം പിത്തം പ്രതിഷ്ഠിതമ്। ദേഹസ്യ മധ്യേ ഹൃദയം സ്ഥാനന്തു മനസഃ സ്മൃതമ് ।। ൩൫.

കഫയുടെ ആസ്ഥാനം ഹൃദയവും, പിത്തത്തിന്റെ സ്ഥാനം നാഭിയും. ശരീരത്തിന്റെ നടുവിൽ ഹൃദയം മനസ്സിന്റെ ആസ്ഥാനമായാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

നാബികോഷ്ഠാന്തരം യത്തു തത്ര ദേവോ ഹുതാശനഃ। മനഃ പ്രജാപതിര്ജ്ഞേയം കഫഃ സോമോ വിഭാവ്യതേ ।। ൩൫.

നാഭിയുടെ അകത്തളത്തിൽ ദേവനായ ഹോമാഗ്നി വസിക്കുന്നു. മനസ്സാണ് പ്രജാപതി, കഫം സോമനായി കരുതപ്പെടുന്നു.

പിത്തമഗ്നിഃ സ്മൃതാവേതാവഗ്നിസോമാത്മകം ജഗത്। ഏവം പ്രവര്ത്തിതോ ഗര്ഭോ വര്ത്തതേഽമ്ബുദസന്നിഭഃ ।। ൩൫.

പിത്തം അഗ്നിയാണ്; അഗ്നിയും സോമനും ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണെന്നു പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ ഗർഭം ജലരാശിപോലെ വളരുന്നു.

വായുഃ പ്രവേശനം ചക്രേ സങ്ഗതഃ പരമാത്മനാ। സ പഞ്ചധാ ശരീരസ്ഥോ വിദ്യതേ വര്ദ്ധയേത് പുനഃ ।। ൩൫.

വായു പരമാത്മാവുമായി ഒന്നിച്ച് ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അത് അഞ്ചു രൂപത്തിൽ ശരീരത്തിൽ നിലകൊണ്ട് വീണ്ടും വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.

പ്രാണാപാനൌ സമാനശ്ച ഉദാനോ വ്യാന ഏവ ച। പ്രാണോഽസ്യ പരമാത്മാനം വര്ദ്ധയന് പരിവര്ത്തതേ ।। ൩൫.

പ്രാണനും അപാനനും സമാനനും ഉദാനനും വ്യാനനും. പ്രാണൻ പരമാത്മാവിനെ വളർത്തി ശരീരത്തിനകത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു.

അപാനഃ പശ്ചിമം കായമുദാനോര്ദ്ധ്വശരീരഗഃ। വ്യാനോ വ്യാനസ്യതേ യേന സമാനഃ സര്വ്വസന്ധിഷു ।। ൩൫.

അപാനൻ ശരീരത്തിന്റെ പിന്നെ ഭാഗത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു, ഉദാനൻ മേലോട്ടു ഉയരുന്നു, വ്യാനൻ ശരീരമൊട്ടും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, സമാനൻ എല്ലായിടത്തും സന്ധികളിലുണ്ട്.

ഭൂതാവാപ്തിസ്തതസ്തസ്യ ജായതേന്ദ്രിയഗോചരാ। പൃഥിവീ വായുരാകാശമാപോ ജ്യോതിശ്ച പഞ്ചമമ് ।। ൩൫.

അതിനുശേഷം, ഭൂതങ്ങളെ ഗ്രഹിക്കാനുള്ള ശേഷി അവനിൽ ഉദിക്കുന്നു; ഭൂമി, വായു, ആകാശം, വെള്ളം, അഗ്നി എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു ഘടകങ്ങൾ അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കു അനുഭവ്യമായി വരുന്നു.

സര്വ്വേന്ദ്രിയാ നിവിഷ്ടാസ്തം സ്വം സ്വം യോഗം പ്രചക്രിരേ। പാര്ഥിവം ദേഹമാഹുസ്തം പ്രാണാത്മാനം ച മാരുതമ് ।। ൩൫.

എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അവിടെയാണു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, ഓരോന്നും തങ്ങളുടെ ജോലി ചെയ്യുന്നു; അതിനെ ഭൂമിയിലെ ശരീരം എന്നു വിളിക്കുന്നു, അതിന്റെ ജീവാത്മാവിനെ വായു എന്നു പറയുന്നു.

ഛിദ്രാണ്യാകാശയോനീനി ജലാസ്രാവം പ്രവര്ത്തതേ । തേജശ്ചക്ഷുഃഷ്വിതാ ജ്യോത്സ്നാ തേഷാം യന്നാമതഃ സ്മൃതമ്। സങ്ഗ്രാമാ വിഷയാശ്ചൈവ യസ്യ വീര്യ്യാത്പ്രവര്ത്തിതാഃ ।। ൩൫.

രണ്ടു ചിരകൾ ആകാശത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, ദ്രവങ്ങൾ ഒഴുകാൻ തുടങ്ങുന്നു; അഗ്നി കാഴ്ചയാകുന്നു, അതിന്റെ പ്രകാശം വെളിച്ചം എന്നു വിളിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അവയുടെ വിഷയങ്ങളും അതിന്റെ ശക്തിയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.

ഇത്യേതാന് പുരുഷഃ സര്വ്വാന് സൃജഁല്ലോകാന് സനാതനഃ। നൈധനേഽസ്മിന് കഥം ലോകേ നരത്വം വിഷ്ണുരാഗതഃ ।। ൩൫.

ഇങ്ങനെ ശാശ്വതപുരുഷൻ ഈ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഈ നശ്വരലോകത്ത് വിഷ്ണു എങ്ങനെ മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ചു?

ഏഷ നഃ സംശയോ ധീമന്നേഷ വൈ വിസ്മയോ മഹാന് । കഥം ഗതിര്ഗതിമതാമാപന്നോ മാനുഷീം തനുമ് ।। ൩൫.

ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ സംശയം, മഹാത്മാവേ, അത്ഭുതം തന്നെയാണ്; സകലചരന്മാരിലും സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ എങ്ങനെ മനുഷ്യശരീരം സ്വീകരിച്ചു?

ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ വിഷ്ണോഃ കര്മ്മാണി ച യഥാക്രമമ്। ആശ്ചര്യ്യാണി പരം വിഷ്ണുര്വേദദേവൈശ്ച കഥ്യതേ ।। ൩൫.

വിഷ്ണുവിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ ക്രമമായി ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അത്ഭുതങ്ങൾ നിറഞ്ഞവനായി വിഷ്ണുവിനെ വേദങ്ങളും മഹർഷികളും വിവരിക്കുന്നു.

വിഷ്ണോരുത്പത്തിമാശ്ചര്യ്യം കഥയസ്വ മഹാമതേ। ഏതദാശ്ചര്യ്യമാഖ്യാനം കഥ്യതാം വൈ സുഖാവഹമ് ।। ൩൫.

മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, വിഷ്ണുവിന്റെ അത്ഭുതജനകമായ ഉത്ഭവം ഞങ്ങൾക്കു പറയൂ; ഈ അത്ഭുതകഥ ഞങ്ങൾക്കു സന്തോഷം നൽകുന്നു, ദയവായി പറയൂ.

പ്രഖ്യാതബലവീര്യ്യസ്യ പ്രാദുര്ഭാവാ മഹാത്മനഃ। കര്മ്മണാശ്ചര്യ്യഭൂതസ്യ വിഷ്ണോഃ സത്ത്വമിഹോച്യതാമ് ।। ൩൫.

ശക്തിയും വീര്യവും കൊണ്ട് പ്രശസ്തനായ മഹാത്മാവായ വിഷ്ണുവിന്റെ ഉത്ഭവവും അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികളും ഇവിടെ വിശദമായി പറയണം.

അഹഞ്ച കീര്ത്തയിഷ്യാമി പ്രാദുര്ഭാവം മഹാത്മനഃ। യഥാ സ ഭഗവാഞ്ജാതോ മാനുഷേഷു മഹാതപാഃ ।। ൩൫.

ഞാൻ ഇപ്പോൾ ആ മഹാത്മാവിന്റെ അവതാരകഥ പറയാം; മഹാ തപസ്സുകാരനായ ഭഗവാൻ മനുഷ്യരിൽ എങ്ങനെ ജനിച്ചു എന്നത് വിശദമാക്കാം.

സപ്തസപ്തതപഃ പ്രോക്താ ഭൃഗുശാപേന മാനുഷേ। ജായതേ ച യുഗാന്തേഷു ദേവകാര്യ്യര്ഥസിദ്ധയേ ।। ൩൫.

ഭൃഗുവിന്റെ ശാപം മൂലം എഴുപത്തിയേഴു ജന്മങ്ങൾ ഉണ്ടായതായി പറയുന്നു; ഓരോ യുഗാവസാനത്തും ദേവന്മാരുടെ കാര്യം സാധിപ്പിക്കാൻ അവൻ ജനിക്കുന്നു.

തസ്യ ദിവ്യതനും വിഷ്ണോര്ഗദതോ മേ നിബോധത। യുഗധര്മ്മേ പരാവൃത്തേ കാലേ ച ശിഥിലേ പ്രഭുഃ ।। ൩൫.

വിഷ്ണുവിന്റെ ദൈവീകശരീരം എന്റെ വായിൽ നിന്ന് കേൾക്കൂ; യുഗധർമ്മം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, കാലം ദുർബലമായപ്പോൾ, പ്രഭു അവതരിക്കുന്നു.

കര്തും ധര്മ്മവ്യവസ്ഥാനം ജായതേ മാനുഷേഷ്വിഹ। ഭൃഗോഃ ശാപനിമിത്തേന ദേവാസുരകൃതേന ച ।। ൩൫.

ധർമ്മം നിലനിര്‍ത്താൻ, ഭൃഗുവിന്റെ ശാപത്താലും ദേവാസുരരുടെ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടും, അവൻ മനുഷ്യരിൽ ജനിക്കുന്നു.

കഥം ദേവാസുരകൃതേ അധ്യാഹാരമവാപ്നുയാത്। ഏതദ്വേദിതുമിച്ഛാമോ വൃത്തം ദൈവാസുരം കഥമ് ।। ൩൫.

ദേവാസുരരുടെ പ്രവൃത്തികൾ മൂലം അവൻ എങ്ങനെ വീണ്ടും ജനനം പ്രാപിച്ചു? ദൈവാസുരസംഘർഷം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു എന്നത് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

ദൈവാസുരം യഥാവൃത്തം ബ്രുവതസ്തന്നിബോധത। ഹിരണ്യകശിപുര്ദൈത്യസ്ത്രൈലോക്യം പ്രാക് പ്രശാസതി ।। ൩൫.

ദൈവാസുരസംഘർഷം എങ്ങനെ നടന്നുവെന്ന് ഞാൻ പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ; ഒരു കാലത്ത് ഹിരണ്യകശിപു എന്ന ദാനവൻ മൂന്നു ലോകവും ഭരിച്ചിരുന്നു.

ബലിനാധിഷ്ഠിതം രാഷ്ട്രം പുനര്ലോകത്രയേ ക്രമാത്। സഖ്യമാസീത്പരം തേഷാം ദേവാനാമസുരൈഃ സഹ ।। ൩൫.

പിന്നീട് ബാലി രാജാവായി മൂന്നു ലോകവും ഭരിച്ചു; അപ്പോൾ ദേവന്മാര്ക്കും അസുരന്മാർക്കും വലിയ സൗഹൃദം ഉണ്ടായിരുന്നു.