വായുപുരാണമ്

യേന തേ നിഹതാ ദൈത്യാഃ സംഗ്രാമേ താരകാമയേ। സര്വ്വദേവമയം കൃത്വാ സര്വായുധധരം വപുഃ ।। ൩൫.

താരകാമയ യുദ്ധത്തിൽ, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും രൂപം ധരിച്ച്, എല്ലാ ആയുധങ്ങളും കൈവശമാക്കി, ദൈത്യന്മാരെ സംഹരിച്ചത് അവനാണ്.

ഗരുഡസ്ഥേന ചോത്സിക്തഃ കാലനേമിര്നിപാതിതഃ। ഉത്തരാംശേ സമുദ്രസ്യ ക്ഷീരോദസ്യാമൃതോദധേഃ। യഃ ശേതേ ശാശ്വതം യോഗമാസ്ഥായ തിമിരം മഹത് ।। ൩൫.

ഗരുഡനിൽ കയറി, ക്ഷീരസമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കേ കരയിൽ കാലനെമിയെ തകർത്തു. അവിടെ, അമൃതസമുദ്രത്തിൽ, മഹാന്ധകാരത്തിൽ, ശാശ്വതമായ യോഗത്തിൽ ലയിച്ചവൻ അവനാണ്.

പുരാണീ ഗര്ഭമധത്ത ദിവ്യം തപഃപ്രകര്ഷാദദിതിഃ പുരാ യമ്। ശക്രഞ്ച യോ ദൈത്യഗണാവരുദ്ധം ഗര്ഭാവമാനേന ഭൃശം ചകാര ।। ൩൫.

പണ്ടു, അതുല്യമായ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ, അദിതി ദിവ്യഗർഭം ധരിച്ചു. ഗർഭത്തിൽ തന്നെ, ദൈത്യന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഇന്ദ്രനെ അവൻ വളരെ താഴ്ത്തി.

യദാനിലോ ലോകപദാനി ഹൃത്വാ ചകാര ദൈത്യാന് സലിലേശയാംസ്താന് । കൃത്വാദിദേവസ്ത്രിദിവസ്യ ദേവാംശ്ചക്രേ സുരേശം പുരുഹൂതമേവ ।। ൩൫.

ഒരു പ്രാവശ്യം, വായു ലോകങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ എടുത്തു, ദൈത്യന്മാരെ വെള്ളത്തിൽ വീഴ്ത്തി. ആദിദേവൻ, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദേവന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു, അവർക്കു പുരുഹൂതനെ അധിപതിയാക്കി.

ഗാര്ഹപത്യേന വിധിനാ അന്വാഹാര്യ്യേണ കര്മ്മണാ। അഗ്നിമാഹവനീയഞ്ച വേദിഞ്ചൈവ കുശസ്രവമ് ।। ൩൫.

ഗാർഹപത്യാഗ്നി, അന്വാഹാര്യകർമ്മം, ആഹവനീയാഗ്നി, കുശശ്രവ എന്ന യാഗവേദി — ഇതെല്ലാം നിയമപ്രകാരം സ്ഥാപിച്ചത് അവനാണ്.

പ്രോക്ഷണീയം സ്രുവഞ്ചൈവ അവഭൃഥം തഥൈവ ച। അഥ ത്രീനിഹ യശ്ചക്രേ ഹവ്യഭാഗ പ്രദാന്മഖേ ।। ൩൫.

പ്രോക്ഷണപാത്രം, സ്രുവം, അവഭൃഥസ്നാനം — ഇവയും, യാഗത്തിൽ ഹവിസ്സ് മൂന്ന് വിധത്തിൽ അർപ്പിച്ചത് അവനാണ്.

ഹവ്യാദാംശ്ച സുരാംശ്ചക്രേ കവ്യാദാംശ്ച പിതൄനപി। ഭോഗാര്ഥം യജ്ഞവിധിനാ യോ യജ്ഞോ യജ്ഞകര്മ്മണി ।। ൩൫.

ദേവന്മാർക്കുള്ള ഹവിസ്സും, പിതാക്കന്മാർക്കുള്ള കവിഭവവും, ഭോഗത്തിനായി യാഗവിധിപ്രകാരം നല്കിയത് അവൻ. യാഗങ്ങളിൽ യജ്ഞം തന്നെയാണ് അവൻ.

യൂപാന് സമിത്സ്രുവം സോമം പവിത്രം പരിധീനപി। യജ്ഞിയാനി ച ദ്രവ്യാണി യജ്ഞീയാംശ്ച തഥാനലാന് ।। ൩൫.

യൂപം, സമിതുകൾ, സ്രുവം, സോമം, ശുദ്ധീകരണം, പരിധികൾ, യാഗദ്രവ്യങ്ങൾ, യാഗാഗ്നികൾ — ഇതെല്ലാം സൃഷ്ടിച്ചത് അവനാണ്.

സദസ്യാന് യജമാനാംശ്ച അശ്വമേധാന് ക്രതൂത്തമാന്। വിബഭ്രാജ പുരാ യശ്ച പാരമേഷ്ഠ്യേന കര്മ്മണാ ।। ൩൫.

പണ്ടു പരമോന്നതമായ കര്‍മ്മം ചെയ്തു, സദസ്യന്മാരെയും യജമാനന്മാരെയും, അശ്വമേധം പോലുള്ള ഉത്തമയാഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചത് അവനാണ്.

യുഗാനുരൂപം യഃ കൃത്വാ ത്രീല്ലോഁകാന് ഹി യഥാക്രമമ്। ക്ഷണാ നിമേഷാഃ കാഷ്ഠാശ്ച കലാസ്ത്രൈകാലമേവ ച ।। ൩൫.

ഓരോ യുഗത്തിനും അനുയോജ്യമായി, മൂന്നു ലോകങ്ങളും ക്രമത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ചു; ക്ഷണം, നിമിഷം, കഷ്ട, കല, മൂന്നു കാലങ്ങൾ എന്നിവയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

മുഹൂര്ത്താസ്തിഥയോ മാസാ ദിനസംവത്സരാസ്തഥാ। ഋതവഃ കാലയോഗാശ്ച പ്രമാണം ത്രിവിധന്തഥാ ।। ൩൫.

മുഹൂർത്തങ്ങൾ, തിഥികൾ, മാസങ്ങൾ, ദിവസങ്ങൾ, സംവത്സരങ്ങൾ, ঋതുക്കൾ, കാലയോഗങ്ങൾ, മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള അളവുകൾ — ഇവയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

ആയുഃ ക്ഷേത്രാണ്യുപചയം ലക്ഷണം രൂപസൌഷ്ഠവമ്। മേധാ വിത്തം ച ശൌര്യ്യഞ്ച ശാസ്ത്രസ്യൈവ ച പാരണമ് ।। ൩൫.

ആയുസ്സ്, നിലങ്ങൾ, വളർച്ച, ലക്ഷണങ്ങൾ, രൂപസൗന്ദര്യം, ബുദ്ധി, സമ്പത്ത്, ധൈര്യം, ശാസ്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം — ഇതെല്ലാം അവൻ നല്കി.

ത്രയോ വര്ണാസ്ത്രയോ ലോകാസ്ത്രൈവിദ്യം പാവകാസ്ത്രയഃ। ത്രൈകാല്യം ത്രീണി കര്മ്മാണി തിസ്രോ മായാസ്ത്രയോ ഗുണാഃ ।। ൩൫.

മൂന്നു വർണ്ണങ്ങൾ, മൂന്നു ലോകങ്ങൾ, ത്രിവിദ്യ, മൂന്നു അഗ്നികൾ, മൂന്നു കാലങ്ങൾ, മൂന്നു കര്‍മ്മങ്ങൾ, മൂന്നു മായകൾ, മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ — ഇവയെല്ലാം അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

സൃഷ്ടാ ലോകാഃ സുരാശ്ചൈവ യേനാത്യന്തേന കര്മ്മണാ। സര്വ്വഭൂതഗണാഃ സൃഷ്ടാഃ സര്വ്വഭൂതഗണാത്മനാ ।। ൩൫.

അത്യുന്നതമായ കര്‍മ്മത്തിലൂടെ ലോകങ്ങളും ദേവന്മാരും സൃഷ്ടിച്ചു; എല്ലാ ജീവികളുടെയും കൂട്ടങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചവൻ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവാണ്.

നൃണാമിന്ദ്രിയപൂര്വ്വേണ യോഗേന രമതേ ച യഃ । ഗതാഗതാനാം യോ നേതാ സര്വ്വത്ര വിവിധേശ്വരഃ ।। ൩൫.

മനുഷ്യരുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വഴി യോഗത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്നവൻ, വരവും പോവും നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ, എല്ലായിടത്തും പലവിധങ്ങളായ ഇശ്വരനാണ്.

യോ ഗതിര്ധര്മയുക്താനാമഗതിഃ പാപകര്മ്മണാമ്। ചാതുര്വര്ണ്യസ്യ പ്രഭവശ്ചാതുര്വര്ണ്യസ്യ രക്ഷിതാ ।। ൩൫.

നന്മയുള്ളവർക്കു വഴിയും, പാപം ചെയ്യുന്നവർക്കു വഴിയില്ലായ്മയും, നാലു വർണ്ണങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും, അവയുടെ രക്ഷകനുമാണ് അദ്ദേഹം.

ചാതുര്വിദ്യസ്യ യോ വേത്താ ചതുരാശ്രമസംശ്രയഃ। ദിഗന്തരം നഭോ ഭൂമിരാപോ വായുര്വിഭാവസുഃ ।। ൩൫.

നാലു വേദങ്ങൾ അറിയുന്നവനും, ജീവിതത്തിലെ നാലു ആശ്രമങ്ങൾക്കു ആശ്രയവുമാണ് അദ്ദേഹം. ദിശകളും, ആകാശവും, ഭൂമിയും, വെള്ളവും, വായുവും, അഗ്നിയും എല്ലാം അദ്ദേഹമാണ്.

ചന്ദ്രസൂര്യ്യദ്വയം ജ്യോതിര്യുഗേശഃ ക്ഷണദാചരഃ। യഃ പരഃ ശ്രൂയതേ ദേവോ യഃ പരം ശ്രൂയതേ തപഃ ।। ൩൫.

ചന്ദ്രനും സൂര്യനും എന്ന ഇരട്ട പ്രകാശവും, കാലങ്ങളുടെ അധിപനും, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനും, പരമദേവനെന്നു കേൾക്കപ്പെടുന്നവനും, പരമതപസ്സെന്നു അറിയപ്പെടുന്നവനും അദ്ദേഹം തന്നെയാണ്.

യഃ പരന്തപസഃ പ്രാഹുര്യഃ പരമ്പരമാത്മവാന്। ആദിത്യാദിസ്തു യോ ദേവോ യശ്ച ദൈത്യാന്തകോ വിഭുഃ ।। ൩൫.

പരമതപസ്സുകാരനെന്നു പറയപ്പെടുന്നവനും, പരമാത്മാവായ പരമപുരുഷനും, ആദിത്യന്മാരിൽ തുടങ്ങുന്ന ദേവനും, ദൈത്യന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ശക്തനും അദ്ദേഹം തന്നെയാണ്.

യുഗാന്തേഷ്വന്തകോ യശ്ച യശ്ച ലോകാന്തകാന്തകഃ। സേതുര്യോ ലോകസേതൂനാം മേധ്യോ യോ മേധ്യകര്മ്മണാമ് ।। ൩൫.

യുഗങ്ങളുടെ അവസാനം സംഹാരകനും, ലോകങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നവരുടെ സംഹാരകനും, ലോകങ്ങളുടെ പാലങ്ങൾക്കിടയിലെ പാലവും, ശുദ്ധകർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ശുദ്ധനും അദ്ദേഹം തന്നെയാണ്.

വേദ്യോ യോ വേദവിദുഷാം പ്രഭുര്യഃ പ്രഭവാത്മനാമ്। സോമഭൂതസ്തു ഭൂതാനാമഗ്നിഭൂതോഽഗ്നിവര്ചസാമ് ।। ൩൫.

വേദം അറിയുന്നവർക്കു ഗ്രഹിക്കേണ്ടതും, സൃഷ്ടിശക്തിയുള്ളവരുടെ പ്രഭുവും, സോമമായി ഭൂതങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷനായവനും, അഗ്നിയായി അഗ്നിശോഭയുള്ളവരിൽ പ്രത്യക്ഷനായവനും അദ്ദേഹം തന്നെയാണ്.

മനുഷ്യാണാം മനോഭൂതസ്തപോഭൂതസ്തപസ്വിനാമ് । വിനയോ നയതൃപ്താനാം തേജസ്തേജസ്വിനാമപി ।। ൩൫.

മനുഷ്യരിൽ മനസ്സായി, തപസ്സുകാരിൽ തപസ്സായി, ശാസനയിൽ തൃപ്തരിൽ വിനയമായി, പ്രകാശവാന്മാരിൽ പോലും ഉജ്ജ്വലതയായി അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

വിഗ്രഹോ വിഗ്രഹാണാം യോ ഗതിര്ഗതിമതാമപി। ആകാശ പ്രഭവോ വായുര്വായുപ്രാണാ ഹുതാശനഃ ।। ൩൫.

രൂപങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ രൂപവും, ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉള്ളവർക്കും ലക്ഷ്യവുമാണ് അദ്ദേഹം. ആകാശത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച വായുവും, പ്രാണനും, ഹോമത്തിലെ അഗ്നിയും അദ്ദേഹം തന്നെയാണ്.

ദിവാ ഹുതാശനപ്രാണാഃ പ്രാണോഽഗ്നേര്മധുസൂദനഃ। രസോഽഭവച്ഛോണിതം വൈ ശോണിതാന്മാംസമുച്യതേ ।। ൩൫.

പകൽ സമയത്ത് ഹോമത്തിലെ അഗ്നി പ്രാണനാണ്; അഗ്നിയുടെ പ്രാണൻ മധുസൂദനനാണ്. രസം രക്തമായി, രക്തത്തിൽ നിന്ന് മാംസം ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

മാംസാത്തു മേദസോ ജന്മ മേദസോഽസ്ഥി നിരൂപ്യതേ। അസ്ഥ്നാ മജ്ജാ സമഭവന്മജ്ജാതഃ ശുക്രസമ്ഭവഃ ।। ൩൫.

മാംസത്തിൽ നിന്ന് മേദസും, മേദസിൽ നിന്ന് അസ്ഥിയും, അസ്ഥിയിൽ നിന്ന് മജ്ജയും, മജ്ജയിൽ നിന്ന് ശുക്രവും ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

ശുക്രാദ്ഘര്ഭഃ സമഭവദ്രസമൂലേന കര്മ്മണാ। തത്രാപി പ്രഥമഞ്ചാപസ്താഃ സൌമ്യരാശിരുച്യതേ ।। ൩൫.

ശുക്രത്തിൽ നിന്ന് ഗർഭം, രസത്തിൽ നിന്ന് കർമ്മം ഉത്ഭവിക്കുന്നു. അവയിൽ ആദ്യം ജലം, അതാണ് സൗമ്യരാശി എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.

ഗര്ഭോഷ്മസമ്ഭവോ ജ്ഞേയോ ദ്വിതീയോ രാശിരുച്യതേ। ശുക്രം സോമാത്മകം വിദ്യാദാര്ത്തവം പാവകാത്മകമ് ।। ൩൫.

ഗർഭം ഉഷ്മയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ രാശിയാണ്. ശുക്രം ചന്ദ്രസ്വഭാവമുള്ളതും, ആർത്തവം അഗ്നിസ്വഭാവമുള്ളതുമാണ്.

ഭാവൌ രസാനുഗാവേതൌ വീര്യ്യേ ച ശശിപാവകൌ। കഫവര്ഗേഽഭവച്ഛുക്രം പിത്തവര്ഗേ ച ശോണിതമ് ।। ൩൫.

ഈ രണ്ടു ഭാവങ്ങളും രസത്തെ അനുഗമിക്കുന്നു. വീര്യത്തിൽ ചന്ദ്രനും അഗ്നിയും. കഫത്തിലുള്ളവരിൽ ശുക്രവും, പിത്തത്തിലുള്ളവരിൽ രക്തവും ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

കഫസ്യ ഹൃദയം സ്ഥാനം നാഭ്യാം പിത്തം പ്രതിഷ്ഠിതമ്। ദേഹസ്യ മധ്യേ ഹൃദയം സ്ഥാനന്തു മനസഃ സ്മൃതമ് ।। ൩൫.

കഫയുടെ ആസ്ഥാനം ഹൃദയവും, പിത്തത്തിന്റെ സ്ഥാനം നാഭിയും. ശരീരത്തിന്റെ നടുവിൽ ഹൃദയം മനസ്സിന്റെ ആസ്ഥാനമായാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.