വായുപുരാണമ്

മനുഷ്യപ്രകൃതീന് ദേവാന് കീര്ത്യമാനാന്നിബോധത । സങ്കര്ഷണോ വാസുദേവഃ പ്രദ്യുമ്നഃ സാമ്ബ ഏവ ച ।। ൩൫.

മനുഷ്യരുടെ സ്വഭാവവും ദേവന്മാരുടേയും മഹത്വവും ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ: സങ്കർഷണൻ, വാസുദേവൻ, പ്രദ്യുമ്നൻ, സാംബൻ ഇവരും.

അനിരുദ്ധശ്ച പഞ്ചൈതേ വംശവീരാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ। സപ്തര്ഷയഃ കുബേരശ്ച യക്ഷോ മണിവരസ്തഥാ ।। ൩൫.

അനിരുദ്ധനും ചേർന്ന് ഇവ അഞ്ചുപേരും വംശത്തിലെ പ്രശസ്ത വീരന്മാരാണ്. ഏഴ് മഹർഷിമാർ, കുബേരൻ, ഒരു യക്ഷൻ, മണിവരൻ എന്നിവരും ഉണ്ട്.

ശാലകീ ബദരശ്ചൈവ വിദ്വാന് ധന്വന്തരിസ്തഥാ। നന്ദിനശ്ച മഹാദേവഃ ശാലങ്കായന ഉച്യതേ। ആദിദേവസ്തദാ ജിഷ്ണുരേഭിശ്ച സഹ ദൈവതൈഃ ।। ൩൫.

ശാലകി, ബദരൻ, ജ്ഞാനിയായ ധന്വന്തരി, മഹാദേവനായ നന്ദിനി, ശാലങ്കായനൻ, ആദിദേവൻ, ജിഷ്ണു ഇവരും ഈ ദൈവികരോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്നു.

വിഷ്ണുഃ കിമര്ഥം സമ്ഭൂതഃ സ്മൃതാഃ സമ്ഭൂതയഃ കതി। ഭവിഷ്യാഃ കതി വാന്യേ തു പ്രാദുര്ഭാവാ മഹാത്മനഃ ।। ൩൫.

വിഷ്ണു എന്തിനാണ് ജനിച്ചത്? എത്ര ജന്മങ്ങൾ ഓർക്കപ്പെടുന്നു? ഭാവിയിൽ മഹാത്മാവിന്റെ എത്ര അവതാരങ്ങൾ ഉണ്ടാകും?

ബ്രഹ്മക്ഷേത്രേ യുഗാന്തേഷു കിമര്ഥമിഹ ജായതേ । പുനഃ പുനര്മ്മനുഷ്യേഷു തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ് ।। ൩൫.

ബ്രഹ്മയുടെ ലോകത്ത്, യുക്തികൾ അവസാനിക്കുമ്പോൾ, അവൻ എന്തിനാണ് വീണ്ടും ജനിക്കുന്നത്? മനുഷ്യരിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? ദയവായി ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതിനു ഉത്തരം പറയൂ.

വിസ്തരേണൈവ സര്വാണി കര്മ്മാണി രിപുഘാതിനഃ। ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ സമ്യഗ് ദേഹൈഃ കൃഷ്ണസ്യ ധീമതഃ ।। ൩൫.

ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന ധീരനായ കൃഷ്ണൻ വിവിധ ശരീരങ്ങളിൽ ചെയ്ത എല്ലാ പ്രവർത്തികളും വിശദമായി ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

കര്മ്മണാമാനുപൂര്വ്യഞ്ച പ്രാദുര്ഭാവാശ്ച യേ പ്രഭോ । യാ ചാസ്യ പ്രകൃതിഃ സൂത താശ്ചാസ്മാന് വക്തുമര്ഹസി ।। ൩൫.

പ്രഭുവേ, കൃഷ്ണന്റെ പ്രവർത്തികളുടെ ക്രമവും അവതാരങ്ങളും സ്വഭാവവും, സൂതാ, ഇവയെല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയേണ്ടതാണ്.

കഥം സ ഭഗവാന് വിഷ്ണുഃ സുരേഷ്വരിനിഷൂദനഃ। വസുദേവകുലേ ധീമാന് വാസുദേവത്വമാഗതഃ ।। ൩൫.

ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന, ജ്ഞാനിയായ, ഭാഗ്യവാൻ വിഷ്ണു, വസുദേവന്റെ വീട്ടിൽ വാസുദേവനായി എങ്ങനെ ജനിച്ചു?

അമരൈഃ സൂത കിം പുണ്യം പുണ്യകൃദ്ഭിരലംകൃതമ്। ദേവലോകം സമുത്സൃജ്യ മര്ത്യലോകമിഹാഗതഃ ।। ൩൫.

സൂതാ, ധർമ്മത്തിൽ അലയ്ക്കുന്ന അമരന്മാർ ദൈവലോകം വിട്ട് മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് വരാൻ എന്ത് പുണ്യം ചെയ്തു?

ദേവമാനുഷയോര്നേതാ ഭൂര്ഭുവഃപ്രസവോ ഹരിഃ। കിമര്ഥം ദിവ്യമാത്മാനം മാനുഷേ സമവേശയത് ।। ൩൫.

ദേവന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും നേതാവായ ഹരി, ഭൂമിയുടെയും സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെയും ഉത്ഭവം, ദൈവാത്മാവായ അവൻ മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?

യശ്ചക്രം വര്തയത്യേകോ മനുഷ്യാണാം മനോമയമ്। മനുഷ്യേ സ കഥം ബുദ്ധിം ചക്രേ ചക്രഭൃതാം വരഃ ।। ൩൫.

മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിൽ ചക്രം ചലിപ്പിക്കുന്നവൻ, ചക്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ മനുഷ്യരിൽ ജ്ഞാനം എങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ചു?

ഗോപായനം യഃ കുരുതേ ജഗതാം സാര്വ്വലൌകികമ്। സ കഥം ഗാം ഗതോ വിഷ്ണുര്ഗോപമന്വകരോത്പ്രഭുഃ ।। ൩൫.

ലോകങ്ങളിലൊക്കെയും പശുപാലനം പ്രചരിപ്പിച്ചവൻ, വിഷ്ണു, ഭഗവാൻ, പശുക്കളോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഒരു ഗോപനായത് എങ്ങനെ?

മഹാഭൂതാനി ഭൂതാത്മാ യോ ദദാര ചകാര ഹ। ശ്രീഗര്ഭഃ സ കഥം ഗര്ഭേ സ്ത്രിയാ ഭൂചരയാ ധൃതഃ ।। ൩൫.

സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവായവൻ, മഹാഭൂതങ്ങൾ വിഭജിച്ച് സൃഷ്ടിച്ചവൻ, ശ്രീധനമായ അവൻ ഭൂമിയിലെ ഒരു സ്ത്രീയുടെ ഗർഭത്തിൽ എങ്ങനെ വഹിക്കപ്പെട്ടു?

യേന ലോകാന് ക്രമൈര്ജിത്ത്വാ ത്രിഭിസ്ത്രീംസ്ത്രിദശേപ്സയാ। സ്ഥാപിതാ ജഗതോ മാര്ഗാസ്ത്രിവര്ഗപ്രവരാസ്ത്രയഃ ।। ൩൫.

മൂന്നു വലിയ ചുവടുകൾകൊണ്ട് ലോകങ്ങളെ കീഴടക്കി, സകലജഗത്തിന്റെ മാർഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചവൻ, ജീവിതത്തിലെ മൂന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചതെങ്ങനെ?

യോഽന്തകാലേ ജഗത്പീത്വാ കൃത്വാ തോയമയം വപുഃ। ലോകമേകാര്ണവം ചക്രേ ദൃശ്യാദൃശ്യേന വര്ത്മനാ ।। ൩൫.

ലോകം മുഴുവൻ കുടിച്ചു, ജലരൂപം ധരിച്ച്, ദൃശ്യവും അദൃശ്യവുമായ വഴികളിലൂടെ ലോകം ഏകസമുദ്രമാക്കിയവൻ, അതെങ്ങനെ?

യഃ പുരാണേ പുരാണാത്മാ വാരാഹം വപുരാസ്ഥിതഃ। ദദൌ ജിത്ത്വാ വസുമതീം സുരാണാം സുരസത്തമഃ ।। ൩൫.

പഴയകാലങ്ങളിൽ, പുരാതനാത്മാവായവൻ, വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ച്, ഭൂമിയെ കീഴടക്കി ദേവന്മാർക്ക് നൽകിയ ദേവശ്രേഷ്ഠൻ, അതെങ്ങനെ?

യേന സൈംഹം വപുഃ കൃത്വാ ദ്വിധാകൃത്വാ ച യത്പുനഃ। പൂര്വ്വദൈത്യോ മഹാവീര്യ്യോ ഹിരണ്യകശിപുര്ഹതഃ ।। ൩൫.

സിംഹരൂപം എടുത്ത്, പിന്നെ അതിനെ രണ്ടായി വിഭജിച്ച്, മുൻകാല ദൈത്യനായ മഹാവീര്യശാലിയായ ഹിരണ്യകശിപ്പുവിനെ സംഹരിച്ചവൻ, അതെങ്ങനെ?

യഃ പുരാ ഹ്യനലോ ഭൂത്വാ ഔര്വ്വഃ സംവര്ത്തകോ വിഭുഃ। പാതാലസ്ഥോഽര്ണവഗതഃ പപൌ തോയമയം ഹവിഃ ।। ൩൫.

പണ്ടു ഔര്വവെന്ന അഗ്നിയായി, സർവ്വവ്യാപിയായ സംവർത്തകശക്തിയായി, പാതാളത്തിൽ വസിച്ച്, സമുദ്രത്തിൽ കടന്ന് വെള്ളംകൊണ്ടുള്ള ഹവിസ്സ് കുടിച്ചവൻ ആണവൻ.

സഹസ്രചരണം ദേവം സഹസ്രാംശും സഹസ്രശഃ। സഹസ്രശിരസം ദേവം യമാഹുര്വൈ യുഗേ യുഗേ ।। ൩൫.

ആയിരം കാൽ, ആയിരം കിരണങ്ങൾ, ആയിരം തലകൾ ഉള്ള ദൈവത്തെ, ഓരോ യുഗത്തിലും ദേവന്മാർ വിളിക്കുന്നു.

നാഭ്യാരണ്യാഃ സമുദ്ഭൂതം യസ്യ പൈതാമഹം ഗൃഹമ്। ഏകാര്ണവഗതേ ലോകേ തത്പങ്കജമപങ്കജമ് ।। ൩൫.

അവന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നുള്ള വനത്തിൽ നിന്നാണ് പിതാമഹന്റെ വാസസ്ഥലം ഉദിച്ചത്. ലോകം ഒരേ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയപ്പോൾ, അകലമില്ലാത്ത, മലിനമില്ലാത്ത കമലം അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

യേന തേ നിഹതാ ദൈത്യാഃ സംഗ്രാമേ താരകാമയേ। സര്വ്വദേവമയം കൃത്വാ സര്വായുധധരം വപുഃ ।। ൩൫.

താരകാമയ യുദ്ധത്തിൽ, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും രൂപം ധരിച്ച്, എല്ലാ ആയുധങ്ങളും കൈവശമാക്കി, ദൈത്യന്മാരെ സംഹരിച്ചത് അവനാണ്.

ഗരുഡസ്ഥേന ചോത്സിക്തഃ കാലനേമിര്നിപാതിതഃ। ഉത്തരാംശേ സമുദ്രസ്യ ക്ഷീരോദസ്യാമൃതോദധേഃ। യഃ ശേതേ ശാശ്വതം യോഗമാസ്ഥായ തിമിരം മഹത് ।। ൩൫.

ഗരുഡനിൽ കയറി, ക്ഷീരസമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കേ കരയിൽ കാലനെമിയെ തകർത്തു. അവിടെ, അമൃതസമുദ്രത്തിൽ, മഹാന്ധകാരത്തിൽ, ശാശ്വതമായ യോഗത്തിൽ ലയിച്ചവൻ അവനാണ്.

പുരാണീ ഗര്ഭമധത്ത ദിവ്യം തപഃപ്രകര്ഷാദദിതിഃ പുരാ യമ്। ശക്രഞ്ച യോ ദൈത്യഗണാവരുദ്ധം ഗര്ഭാവമാനേന ഭൃശം ചകാര ।। ൩൫.

പണ്ടു, അതുല്യമായ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ, അദിതി ദിവ്യഗർഭം ധരിച്ചു. ഗർഭത്തിൽ തന്നെ, ദൈത്യന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഇന്ദ്രനെ അവൻ വളരെ താഴ്ത്തി.

യദാനിലോ ലോകപദാനി ഹൃത്വാ ചകാര ദൈത്യാന് സലിലേശയാംസ്താന് । കൃത്വാദിദേവസ്ത്രിദിവസ്യ ദേവാംശ്ചക്രേ സുരേശം പുരുഹൂതമേവ ।। ൩൫.

ഒരു പ്രാവശ്യം, വായു ലോകങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ എടുത്തു, ദൈത്യന്മാരെ വെള്ളത്തിൽ വീഴ്ത്തി. ആദിദേവൻ, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദേവന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു, അവർക്കു പുരുഹൂതനെ അധിപതിയാക്കി.

ഗാര്ഹപത്യേന വിധിനാ അന്വാഹാര്യ്യേണ കര്മ്മണാ। അഗ്നിമാഹവനീയഞ്ച വേദിഞ്ചൈവ കുശസ്രവമ് ।। ൩൫.

ഗാർഹപത്യാഗ്നി, അന്വാഹാര്യകർമ്മം, ആഹവനീയാഗ്നി, കുശശ്രവ എന്ന യാഗവേദി — ഇതെല്ലാം നിയമപ്രകാരം സ്ഥാപിച്ചത് അവനാണ്.

പ്രോക്ഷണീയം സ്രുവഞ്ചൈവ അവഭൃഥം തഥൈവ ച। അഥ ത്രീനിഹ യശ്ചക്രേ ഹവ്യഭാഗ പ്രദാന്മഖേ ।। ൩൫.

പ്രോക്ഷണപാത്രം, സ്രുവം, അവഭൃഥസ്നാനം — ഇവയും, യാഗത്തിൽ ഹവിസ്സ് മൂന്ന് വിധത്തിൽ അർപ്പിച്ചത് അവനാണ്.

ഹവ്യാദാംശ്ച സുരാംശ്ചക്രേ കവ്യാദാംശ്ച പിതൄനപി। ഭോഗാര്ഥം യജ്ഞവിധിനാ യോ യജ്ഞോ യജ്ഞകര്മ്മണി ।। ൩൫.

ദേവന്മാർക്കുള്ള ഹവിസ്സും, പിതാക്കന്മാർക്കുള്ള കവിഭവവും, ഭോഗത്തിനായി യാഗവിധിപ്രകാരം നല്കിയത് അവൻ. യാഗങ്ങളിൽ യജ്ഞം തന്നെയാണ് അവൻ.

യൂപാന് സമിത്സ്രുവം സോമം പവിത്രം പരിധീനപി। യജ്ഞിയാനി ച ദ്രവ്യാണി യജ്ഞീയാംശ്ച തഥാനലാന് ।। ൩൫.

യൂപം, സമിതുകൾ, സ്രുവം, സോമം, ശുദ്ധീകരണം, പരിധികൾ, യാഗദ്രവ്യങ്ങൾ, യാഗാഗ്നികൾ — ഇതെല്ലാം സൃഷ്ടിച്ചത് അവനാണ്.

സദസ്യാന് യജമാനാംശ്ച അശ്വമേധാന് ക്രതൂത്തമാന്। വിബഭ്രാജ പുരാ യശ്ച പാരമേഷ്ഠ്യേന കര്മ്മണാ ।। ൩൫.

പണ്ടു പരമോന്നതമായ കര്‍മ്മം ചെയ്തു, സദസ്യന്മാരെയും യജമാനന്മാരെയും, അശ്വമേധം പോലുള്ള ഉത്തമയാഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചത് അവനാണ്.