പ്രദ്യുമ്നശ്ചാരുദേഷ്ണശ്ച സുദേഷ്ണഃ ശരഭസ്തഥാ। ചാരുശ്ച ചാരുഭദ്രശ്ച ഭദ്രചാരുസ്തഥാഽപരഃ ।। ൩൪.
പ്രദ്യുമ്നൻ, ചാരുദേഷ്ണൻ, സുദേഷ്ണൻ, ശരഭൻ, ചാരു, ചാരുഭദ്രൻ, ഭദ്രചാരു എന്ന മറ്റൊരാൾ.
ചാരുവിന്ധ്യശ്ച രുക്മിണ്യാം കന്യാ ചാരുമതീ തഥാ। സാനുര്ഭാനുസ്തഥാക്ഷശ്ച രോഹിതോ മന്ത്രയസ്തഥാ ।। ൩൪.
രുക്മിണിയിൽ ജനിച്ച ചാരുവിന്ദ്യനും, മകൾ ചാരുമതിയും, സാനു, ഭാനു, അക്ഷ, രോഹിത, മന്ത്രയൻ എന്നിവരും.
ജരാന്ധകസ്താമ്രവക്ഷാ ഭൌമരിശ്ച ജരന്ധമഃ। ചതസ്രോ ജജ്ഞിരേ തേഷാം സ്വസാരോ ഗരുഡധ്വജാത് ।। ൩൪.
ജരാന്ധകൻ, താമ്രവക്ഷൻ, ഭൗമരി, ജരന്ധമൻ—ഇവരുടെ നാലു സഹോദരിമാർ ഗരുഡധ്വജനിൽ ജനിച്ചു.
ഭാനുര്ഭൌമരികാ ചൈവ താമ്രപര്ണീ ജരന്ധമാ। സത്യഭാമാസുതാനേതാഞ്ജാമ്ബവത്യാഃ പ്രജാഃ ശ്രൃണു ।। ൩൪.
ഭാനു, ഭൗമരിക, താമ്രപർണി, ജരന്ധമ—ഇവരാണ് സത്യഭാമയുടെ പുത്രന്മാർ; ഇപ്പോൾ ജാംബവതിയുടെ സന്തതിയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
ഭദ്രശ്ച ഭദ്രഗുപ്തശ്ച ഭദ്രവിന്ദ്രസ്തഥൈവ ച। സപ്തബാഹുശ്ച വിഖ്യാതഃ കന്യാ ഭദ്രാവതീ തഥാ। സമ്ബോധനീ ച വിഖ്യാതാ ജ്ഞേയാ ജാമ്ബവതീസുതാഃ ।। ൩൪.
ഭദ്രൻ, ഭദ്രഗുപ്തൻ, ഭദ്രവിന്ദ്രൻ, പ്രശസ്തനായ സപ്തബാഹു, ഭദ്രാവതി എന്ന കന്യക, പ്രശസ്തയായ സമ്ബോധനി—ഇവരാണ് ജാംബവതിയുടെ മക്കൾ.
സംഗ്രാമജിച്ച ശതജിത് ത ന ച സഹസ്രജിത്। ഏതേ പുത്രാഃ സുദേവ്യാശ്ച വിഷ്വക്സേനസ്യ കീര്ത്തിതാഃ ।। ൩൪.
സംഗ്രാമജിത്, ശതജിത്, സഹസ്രജിത്—ഇവരാണ് സുദേവിയും വിശ്വക്സേനനും ഉള്ള പുത്രന്മാർ.
വൃകോ വൃകാശ്വോ വൃകജിദ്വൃജിനീ ച സുരാങ്ഗനാ। മിത്രബാഹുഃ സുനീഥശ്ച നാഗ്നജിത്യാഃ പ്രജാസ്ത്വിഹ ।। ൩൪.
വൃക, വൃകാശ്വ, വൃകജിത്, ദിവ്യസുന്ദരിയായ വൃജിനി, മിത്രബാഹു, സുനീതൻ—ഇവരാണ് നാഗ്നജിതിയുടെ മക്കൾ.
ഏവമാദീനി പുത്രാണാം സഹ സ്രാണി നിബോധത। പ്രയുതന്തു സമാഖ്യാതം വാസുദേവസ്യ യേ സുതാഃ ।। ൩൪.
ഇങ്ങനെ മറ്റു പുത്രന്മാരെയും കൂടി മനസ്സിലാക്കണം; വാസുദേവന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരുടെയും എണ്ണം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അയുതാനി തഥാഷ്ടൌ ച ശൂരാ രണവിശാരദാഃ। ജനാര്ദനസ്യ വംശോ വഃ കീര്ത്തിതോഽയം യഥാതഥമ് ।। ൩൪.
എന്നാൽ എട്ടായിരം വീര്യശാലികളും യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുമായ പുത്രന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു; ഇങ്ങനെ ജനാർദ്ദനന്റെ വംശം യഥാർത്ഥത്തിൽ നിങ്ങള്ക്ക് വിവരിച്ചു.
ബൃഹതീ നര്തകോന്നേയീ സുനയേ സങ്ഗതാ തഥാ । കന്യാ സാ ബൃഹദുച്ഛസ്യ ശൌനേയസ്യ മഹാത്മനഃ ।। ൩൪.
ബൃഹതീ, നർത്തകോന്നേയി, സുനയ, സംഗത—ഇവരാണ് മഹാത്മാവായ ശൗണകപുത്രനായ ബൃഹദുച്ഛന്റെ പുത്രിമാർ.
തസ്യാഃ പുത്രാസ്തു വിഖ്യാതാ സ്ത്രയഃ സമിതിശോഭനാഃ । അങ്ഗദഃ കുമുദഃ ശ്വേതഃ കന്യാ ശ്വേതാ തഥൈവ ച ।। ൩൪.
അവളുടെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ, യുദ്ധത്തിൽ പ്രശസ്തരായവർ—അംഗദൻ, കുമുദൻ, ശ്വേതൻ; അതുപോലെ ശ്വേത എന്ന ഒരു പുത്രിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവഗാഹശ്ച ചിത്രശ്ച ശൂരശ്ചിത്രവരശ്ച യഃ। ചിത്രസേനഃ സുതശ്ചാസ്യ കന്യാ ചിത്രവതീ തഥാ ।। ൩൪.
അവഗാഹൻ, ചിത്രൻ, ശൂരൻ, ചിത്രവരൻ; ചിത്രസേനൻ എന്ന പുത്രനും, ചിത്രവതി എന്ന പുത്രിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
തുമ്ബശ്ച തുമ്ബബാണശ്ച ജനസ്തമ്ബശ്ച താവുഭൌ। ഉപാങ്ഗസ്യ സ്മൃതൌ ദ്വൌ തു വജ്രാരഃ ക്ഷിപ്ര ഏവ ച ।। ൩൪.
തുംബൻ, തുംബബാണൻ, ജനസ്തംബൻ—ഇവരിൽ രണ്ടുപേർ ഉപാംഗന്റെ പുത്രന്മാരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; വജ്രാരനും ക്ഷിപ്രനും കൂടെ.
ഭൂരീന്ദ്രസേനോ ഭൂരിശ്ച ഗവേഷസ്യ സുതാവുഭൌ । യുധിഷ്ഠിരസ്യ കന്യാ തു സുതനുര്നാമ വിശ്രുതാ ।। ൩൪.
ഭൂരീന്ദ്രസേനനും ഭൂരിയും—ഇവരാണ് ഗവേഷന്റെ രണ്ട് പുത്രന്മാർ; യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ പുത്രി പ്രശസ്തയായ സുതാനുര് ആയിരുന്നു.
തസ്യാമശ്വസുതോ ജജ്ഞേ വജ്രോ നാമ മഹായശാഃ। വജ്രസ്യ പ്രതിബാഹുസ്തു സുചാരുസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൪.
അവളിൽ നിന്ന് അശ്വസുതന്റെ പുത്രനായ പ്രശസ്തനായ വജ്രൻ ജനിച്ചു; വജ്രന്റെ പുത്രൻ പ്രതിബാഹു, അവന്റെ പുത്രൻ സുചാരു.
കാശ്മാ സുപാര്ശ്വം തനയം ജജ്ഞേ സാമ്ബാ തരസ്വിനമ്। തിസ്രഃ കോട്യസ്തു പുത്രാണാം യാദവാനാം മഹാത്മനാമ് ।। ൩൪.
കാശ്മാ സമ്ബയുടെ വീര്യശാലിയായ പുത്രനായ സുപാർശ്വനെ പ്രസവിച്ചു; മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാരുടെ പുത്രന്മാർ മൂന്നു കോടി ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഷഷ്ടിംശതസഹസ്രാണി വീര്യ്യവന്തോ മഹാബലാഃ। ദേവാംശാഃ സര്വ്വ ഏവേഹ ഉത്പന്നാസ്തേ മഹൌജസഃ ।। ൩൪.
അറുപതിനായിരം വീര്യവാന്മാരും മഹാബലശാലികളും, ദൈവീകശക്തിയുള്ളവരും ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
ദൈവാസുരേ ഹതാ യേ ച അസുരാ വൈ മഹാതപാഃ। ഇഹോത്പന്നാ മനുഷ്യേഷു ബാധന്തേ സര്വ്വമാനവാന് । തേഷാമുത്സാദനാര്ഥന്തു ഉത്പന്നാ യാദവേ കുലേ ।। ൩൪.
ദേവന്മാരും മഹാതപസ്സുള്ള അസുരന്മാരും, കൊല്ലപ്പെട്ടവരും, മനുഷ്യരായി ജനിച്ചു മനുഷ്യരെയൊക്കെയും പീഡിപ്പിച്ചു; അവരെ നശിപ്പിക്കാനാണ് അവർ യാദവകുലത്തിൽ ജനിച്ചത്.
കുലാനി ദശ ചൈകഞ്ച യാദവാനാം മഹാത്മനാമ്। സര്വ്വമകകുലം യദ്വദ്വര്ത്തതേ വൈഷ്ണവേ കുലേ ।। ൩൪.
മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാരുടെ പതിനൊന്ന് വംശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ആകകളും മറ്റു വംശങ്ങളും വൈഷ്ണവകുലത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നു.
വിഷ്ണുസ്തേഷാം പ്രമാണേ ച പ്രഭുത്വേ ച വ്യവസ്ഥിതഃ । നിദേശസ്ഥായിഭിസ്തസ്യ ബദ്ധ്യന്തേ സര്വമാനുഷാഃ ।। ൩൪.
വിഷ്ണു അവരിൽ തന്നെ അളവായും അധിപതിയായും നിലകൊണ്ടു; അവന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നവരാൽ എല്ലാ മനുഷ്യരും നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടു.
ഇതി പ്രസൂതിര്വൃഷ്ണീനാം സമാസവ്യാസയോഗതഃ। കീര്ത്തിതാ കീര്ത്തനാച്ചൈവ കീര്ത്തിസിദ്ധിമഭീപ്സിതാമ് ।। ൩൪.
ഇങ്ങനെ വൃഷ്ണി വംശത്തിന്റെ ഉത്ഭവം സംക്ഷിപ്തമായും വിശദമായും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇതു പറഞ്ഞാൽ, ആഗ്രഹിച്ച പ്രശസ്തി നേടാമെന്നു വിശ്വസിച്ചു.
മനുഷ്യപ്രകൃതീന് ദേവാന് കീര്ത്യമാനാന്നിബോധത । സങ്കര്ഷണോ വാസുദേവഃ പ്രദ്യുമ്നഃ സാമ്ബ ഏവ ച ।। ൩൫.
മനുഷ്യരുടെ സ്വഭാവവും ദേവന്മാരുടേയും മഹത്വവും ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ: സങ്കർഷണൻ, വാസുദേവൻ, പ്രദ്യുമ്നൻ, സാംബൻ ഇവരും.
അനിരുദ്ധശ്ച പഞ്ചൈതേ വംശവീരാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ। സപ്തര്ഷയഃ കുബേരശ്ച യക്ഷോ മണിവരസ്തഥാ ।। ൩൫.
അനിരുദ്ധനും ചേർന്ന് ഇവ അഞ്ചുപേരും വംശത്തിലെ പ്രശസ്ത വീരന്മാരാണ്. ഏഴ് മഹർഷിമാർ, കുബേരൻ, ഒരു യക്ഷൻ, മണിവരൻ എന്നിവരും ഉണ്ട്.
ശാലകീ ബദരശ്ചൈവ വിദ്വാന് ധന്വന്തരിസ്തഥാ। നന്ദിനശ്ച മഹാദേവഃ ശാലങ്കായന ഉച്യതേ। ആദിദേവസ്തദാ ജിഷ്ണുരേഭിശ്ച സഹ ദൈവതൈഃ ।। ൩൫.
ശാലകി, ബദരൻ, ജ്ഞാനിയായ ധന്വന്തരി, മഹാദേവനായ നന്ദിനി, ശാലങ്കായനൻ, ആദിദേവൻ, ജിഷ്ണു ഇവരും ഈ ദൈവികരോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
വിഷ്ണുഃ കിമര്ഥം സമ്ഭൂതഃ സ്മൃതാഃ സമ്ഭൂതയഃ കതി। ഭവിഷ്യാഃ കതി വാന്യേ തു പ്രാദുര്ഭാവാ മഹാത്മനഃ ।। ൩൫.
വിഷ്ണു എന്തിനാണ് ജനിച്ചത്? എത്ര ജന്മങ്ങൾ ഓർക്കപ്പെടുന്നു? ഭാവിയിൽ മഹാത്മാവിന്റെ എത്ര അവതാരങ്ങൾ ഉണ്ടാകും?
ബ്രഹ്മക്ഷേത്രേ യുഗാന്തേഷു കിമര്ഥമിഹ ജായതേ । പുനഃ പുനര്മ്മനുഷ്യേഷു തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ് ।। ൩൫.
ബ്രഹ്മയുടെ ലോകത്ത്, യുക്തികൾ അവസാനിക്കുമ്പോൾ, അവൻ എന്തിനാണ് വീണ്ടും ജനിക്കുന്നത്? മനുഷ്യരിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? ദയവായി ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതിനു ഉത്തരം പറയൂ.
വിസ്തരേണൈവ സര്വാണി കര്മ്മാണി രിപുഘാതിനഃ। ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ സമ്യഗ് ദേഹൈഃ കൃഷ്ണസ്യ ധീമതഃ ।। ൩൫.
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന ധീരനായ കൃഷ്ണൻ വിവിധ ശരീരങ്ങളിൽ ചെയ്ത എല്ലാ പ്രവർത്തികളും വിശദമായി ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കര്മ്മണാമാനുപൂര്വ്യഞ്ച പ്രാദുര്ഭാവാശ്ച യേ പ്രഭോ । യാ ചാസ്യ പ്രകൃതിഃ സൂത താശ്ചാസ്മാന് വക്തുമര്ഹസി ।। ൩൫.
പ്രഭുവേ, കൃഷ്ണന്റെ പ്രവർത്തികളുടെ ക്രമവും അവതാരങ്ങളും സ്വഭാവവും, സൂതാ, ഇവയെല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയേണ്ടതാണ്.
കഥം സ ഭഗവാന് വിഷ്ണുഃ സുരേഷ്വരിനിഷൂദനഃ। വസുദേവകുലേ ധീമാന് വാസുദേവത്വമാഗതഃ ।। ൩൫.
ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന, ജ്ഞാനിയായ, ഭാഗ്യവാൻ വിഷ്ണു, വസുദേവന്റെ വീട്ടിൽ വാസുദേവനായി എങ്ങനെ ജനിച്ചു?
അമരൈഃ സൂത കിം പുണ്യം പുണ്യകൃദ്ഭിരലംകൃതമ്। ദേവലോകം സമുത്സൃജ്യ മര്ത്യലോകമിഹാഗതഃ ।। ൩൫.
സൂതാ, ധർമ്മത്തിൽ അലയ്ക്കുന്ന അമരന്മാർ ദൈവലോകം വിട്ട് മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് വരാൻ എന്ത് പുണ്യം ചെയ്തു?