തുല്യകാലന്തു ഗര്ഭിണ്യൌ യശോദാ ദേവകീ തഥാ। യശോദാ നന്ദഗോപസ്യ പത്നീ സാ നന്ദഗോപതേഃ ।। ൩൪.
അന്നേ സമയം യശോദയും ദേവകിയും ഗർഭിണികളായിരുന്നു. യശോദ നന്ദഗോപന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു; അവൾ തന്നെയാണ് നന്ദഗോപന്റെ ഭാര്യ.
യാമേവ രജനീം കൃഷ്ണോ ജജ്ഞേ വൃഷ്ണികുലപ്രഭുഃ। താമേവ രജനീം കന്യാം യശോദാപി വ്യജായത ।। ൩൪.
വൃഷ്ണികുലാധിപനായ കൃഷ്ണൻ ജനിച്ച അതേ രാത്രിയിൽ തന്നെ, യശോദയും ഒരു പെൺകുഞ്ഞിനെ പ്രസവിച്ചു.
തം ജാതം രക്ഷമാണസ്തു വസുദേവോ മഹായശാഃ। പ്രാദാത് പുത്രം യശോദായൈ കന്യാന്തു ജഗൃഹേ സ്വയമ് ।। ൩൪.
മഹത്വത്തിൽ പ്രശസ്തനായ വസുദേവൻ, ജനിച്ച കുഞ്ഞിനെ സൂക്ഷിച്ചു, ആ ആൺകുട്ടിയെ യശോദയ്ക്ക് നൽകി. പിന്നെ, ആ പെൺകുഞ്ഞിനെ താനെ എടുത്തു.
ദത്ത്വൈനം നന്ദഗോപസ്യ രക്ഷമാമിതി ചാബ്രവീത്। സുതസ്തേ സര്വ്വകല്യാണോ യാദവാനാം ഭവിഷ്യതി। അയം സ ഗര്ഭോ ദേവക്യാ അസ്മത്ക്ലേശാന് ഹനിഷ്യതി ।। ൩൪.
അവനെ നന്ദഗോപനു നൽകി, "ഇവനെ സൂക്ഷിക്കണം" എന്നും പറഞ്ഞു. "നിന്റെ പുത്രൻ എല്ലാ ദിശയിലും മംഗളമായവൻ, യാദവരുടെ മഹത്വമാകും. ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നവൻ നമ്മുടെ കഷ്ടങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കും."
ഉഗ്രസേനാത്മജായാഞ്ച കന്യാമാനകദുന്ദുഭേഃ। നിവേദയാമാസ തദാ കന്യേതി ശുഭലക്ഷണാ ।। ൩൪.
അന്നകദുണ്ടുഭി ഉഗ്രസേനന്റെ ഭാര്യയുടെ മകളായ പെൺകുട്ടിയെ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ളവളെന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു.
സ്വാസായാം തനയം കംസോ ജാതം നൈവാവധാരയത്। അഥ താമപി ദുഷ്ടാത്മാ ഹ്യുത്സസര്ജ മുദാന്വിതഃ ।। ൩൪.
കംസൻ തന്റെ ഭാര്യക്ക് ഒരു ആൺകുഞ്ഞ് ജനിച്ചതെന്ന കാര്യം മനസ്സിലാക്കിയില്ല. പിന്നെ, ആ ദുഷ്ടഹൃദയൻ സന്തോഷത്തോടെ ആ പെൺകുട്ടിയെ വിട്ടയച്ചു.
ഹതാ വൈ യാ യദാ കന്യാ ജപത്യേഷ വൃഥാമതിഃ। കന്യാ സാ വവൃധേ തത്ര വൃഷ്ണിസദ്മനി പൂജിതാ ।। ൩൪.
അവൻ ആ പെൺകുട്ടി മരിച്ചതായി കരുതിയെങ്കിലും, അവൾ രക്ഷപ്പെട്ടു. ആ പെൺകുട്ടി വൃഷ്ണികളുടെ വീട്ടിൽ ആദരവോടെ വളർന്നു.
പുത്രവത്പരിപാല്യന്തോ ദേവാ ദേവാന് യഥാ തദാ । താമേവ വിധിനോത്പന്നാമാഹുഃ കന്യാം പ്രജാപതിമ് ।। ൩൪.
അവർ ആ പെൺകുട്ടിയെ പുത്രനെപ്പോലെ സംരക്ഷിച്ചു; ദേവതകൾ ദേവികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ. വിധിപ്രകാരം ജനിച്ച അവളെ പ്രജാപതിയുടെ മകളെന്നു വിളിച്ചു.
ഏകാദശാ തു ജജ്ഞേ വൈ രക്ഷാര്ഥം കേശവസ്യ ഹ। താം വൈ സര്വേ സുമനസഃ പൂജയിഷ്യന്തി യാദവാഃ। ദേവദേവോ ദിവ്യവപുഃ കൃഷ്ണഃ സംരക്ഷിതോഽനയാ ।। ൩൪.
പതിനൊന്ന് പെൺകുട്ടികൾ കേശവനെ സംരക്ഷിക്കാൻ ജനിച്ചു. എല്ലാ യാദവർഗ്ഗവും സന്തോഷത്തോടെ അവളെ ആരാധിച്ചു. ദൈവങ്ങളുടെ ദൈവമായ, ദിവ്യരൂപിയായ കൃഷ്ണൻ അവളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ആയിരുന്നു.
ഋഷയ ഊചുഃ ।। കിമര്ഥം വസുദേവസ്യ ഭോജഃ കംസോ നരാധിപഃ। ജഘാന പുത്രാന് ബാലാന് വൈ തന്നോ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി ।। ൩൪.
മഹർഷിമാർ ചോദിച്ചു: "വസുദേവന്റെ പുത്രന്മാരെയും ബാലന്മാരെയും, ഭോജരാജാവായ കംസൻ എന്തുകൊണ്ട് കൊന്നു? ദയവായി അതിന്റെ കാരണം ഞങ്ങൾക്കു വിശദീകരിക്കണം."
സൂത ഉവാച।। ശ്രൃണുധ്വം വൈ യഥാ കംസഃ പുത്രാനാനകദുന്ദുഭേഃ। ജാതാഞ്ജാതാഞ്ചിശൂന് സര്വ്വാന് നിഷ്പിപേഷ വൃഥാമതിഃ ।। ൩൪.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: "ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ, എങ്ങനെ കംസൻ അനകദുണ്ടുഭിയുടെ ജനിച്ച പുത്രന്മാരെയും ശിശുക്കളെയും ഒന്നൊന്നായി ക്രൂരമായി കൊല്ലുകയായിരുന്നു എന്ന്."
ഭയാദ്യഥാ മഹാബാഹുര്ജാതഃ കൃഷ്ണോ വിവാസിതഃ। തഥാ ച ഗോഷു ഗോവിന്ദഃ സംവൃദ്ധ- പുരുഷോത്തമഃ ।। ൩൪.
ഭയത്താൽ ശക്തനായ കൃഷ്ണൻ ജനിച്ച ഉടൻ തന്നെ അകറ്റി അയക്കപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ ഗോവിന്ദൻ, പുരുഷോത്തമൻ, പശുക്കളുടെ ഇടയിൽ വളർന്നു.
ഉക്തം ഹി കില ദേവക്യാ വസുദേവസ്യ ധീമതഃ । സാരഥ്യം കൃതവാന് കംസോ യുവരാജസ്തദാഽഭവത് ।। ൩൪.
ധീരനായ വസുദേവന്റെ ഭാര്യ ദേവകിക്ക് ഒരിക്കൽ കംസൻ രഥസാരഥിയായി നിന്നിരുന്നു; അപ്പോൾ അവൻ യുവരാജാവായിരുന്നു.
തതോഽന്തരിക്ഷേ വാഗാസീദ്ദിവ്യാ ഭൂതസ്യ കസ്യചിത്। കംസോ യയാ സദാ ഭീതഃ പുഷ്കലാ ലോകസാക്ഷിണീ ।। ൩൪.
അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ദിവ്യവാണി കേട്ടു, ആരോ ഒരു ദൈവത്തിന്റെ വാക്കുകൾ. അതിനാൽ കംസൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു, കാരണം അതിന് വലിയ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നു, ലോകങ്ങൾക്കു സാക്ഷിയായിരുന്നതുമാണ്.
യാമേതാം വഹസേ കംസ രഥേന പരകാരണാത്। അസ്യാ യഃ സപ്തമോ ഗര്ഭഃ സ തേ മൃത്യുര്ഭവിഷ്യതി ।। ൩൪.
കംസാ, നീ ഈ രഥം ഓടിപ്പിക്കുന്നത് മറ്റൊരാളുടെ കാരണത്താലാണ്. ഇവളിൽ ഏഴാമത്തെ ഗർഭം നിനക്കു മരണമായിത്തീരും.
താം ശ്രുത്വാ വ്യഥിതോ വാണീം തദാ കംസോ വൃഥാമതിഃ। നിഷ്ക്രമ്യ ഖഡ്ഗം താം കന്യാം ഹന്തുകാമോഽഭവത്തദാ ।। ൩൪.
അത് കേട്ട കംസൻ, മനസ്സിൽ ഭയത്തോടെയും അജ്ഞതയോടെയും, പുറത്തേക്കു പോയി, വാൾ എടുത്ത് ആ പെൺകുട്ടിയെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.
തമുവാച മഹാബാഹുര്വസുദേവഃ പ്രതാപവാന്। ഉഗ്രസേനാത്മജം കംസം സൌഹൃദാത്പ്രണയേന ച ।। ൩൪.
ശക്തനും ധൈര്യശാലിയുമായ വസുദേവൻ, ഉഗ്രസേനന്റെ മകനായ കംസനോട് സൗഹൃദത്തോടെയും സ്നേഹത്തോടെയും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
നസ്ത്രിയം ക്ഷത്രിയോ ജാതു ഹന്തുമര്ഹതി കശ്ചന। ഉപായഃ പരിദൃഷ്ടോഽത്ര മയാ യാദവനന്ദന ।। ൩൪.
യദുകുലത്തിലെ സന്തോഷമേ, ഒരു ക്ഷത്രിയനും സ്ത്രീയെ കൊല്ലാൻ അർഹനല്ല. ഞാൻ ഇവിടെ ഒരു മാർഗം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
യോഽസ്യാഃ സമ്ഭവതേ ഗര്ഭഃ സപ്തമഃ പൃഥിവീ പതേ। തമഹന്തേ പ്രയച്ഛാമി തത്ര കുര്യ്യാ യഥാക്രമമ് ।। ൩൪.
ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായോ, ഇവളിൽ ഉദിക്കുന്ന ഏഴാമത്തെ ഗർഭം ഞാൻ നിനക്കു കൈമാറും. അതിനുശേഷം നീ ഇഷ്ടംപോലെ ചെയ്യാം.
ത്വം ത്വിദാനീം യഥേഷ്ടത്വം വര്തേഥാ ഭൂരിദക്ഷിണ। സര്വാനസ്യാസ്തു വൈ ഗര്ഭാന് സത്യം നേഷ്യാമി തേ വശമ് ।। ൩൪.
ദാനശീലനായോ, ഇനി നീ ഇഷ്ടംപോലെ പ്രവർത്തിക്കാം. ഇവളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ ഗർഭങ്ങളും ഞാൻ സത്യമായി നിന്റെ അധീനതയിലാക്കും.
ഏവം മിഥ്യാ നരശ്രേഷ്ഠ വാഗേഷാ ന ഭവിഷ്യതി। ഏവമുക്തോഽനുനീതഃ സ ജഗ്രാഹ തനയാംസ്തദാ ।। ൩൪.
നരശ്രേഷ്ഠാ, ഈ വാക്കുകൾ വ്യാജമാകില്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു മനസ്സുതണുത്ത കംസൻ, അപ്പോൾ ആ പെൺകുട്ടിയെ കൈവശമാക്കി.
വസുദേവശ്ച താം ഭാര്യ്യാമവാപ്യ മുദിതോഽഭവത്। കംസശ്ചാസ്യാവധീത് പുത്രാന് പാപകര്മ്മാ വൃഥാമതിഃ ।। ൩൪.
വസുദേവൻ ഭാര്യയെ തിരിച്ചുപിടിച്ച് സന്തോഷിച്ചു. പാപകൃത്യവും അജ്ഞതയും ഉള്ള കംസൻ അവളുടെ മക്കളെ കൊന്നു.
ഋഷയ ഊചുഃ ।। ക ഏഷ വസുദേവശ്ച ദേവകീ ച യശസ്വിനീ। നന്ദഗോപസ്തു കസ്ത്വേഷ യശോദാ ച മഹായശാഃ। യോ വിഷ്ണും ജനയാമാസ യാ ചൈനം ചാഭ്യവര്ദ്ധയത് ।। ൩൪.
ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: ഈ വസുദേവൻ ആരാണ്? മഹത്വമുള്ള ദേവകി ആരാണ്? ഈ നന്ദഗോപൻ ആരാണ്? മഹാശ്രീയുള്ള യശോദ ആരാണ്? വിഷ്ണുവിനെ പ്രസവിച്ചവരും വളർത്തിയവരും ആരാണ്?
സൂത ഊവാച।। പുരുഷാഃ കശ്യപസ്യാസന്നാദിത്യാസ്തു സ്ത്രിയാസ്തഥാ। അഥ കാമാന് മഹാബാഹുര്ദേവക്യാഃ സമവര്ദ്ധയത് ।। ൩൪.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: പുരുഷന്മാർ കശ്യപൻമാരിൽ നിന്നുള്ളവരും സ്ത്രീകൾ ആദിത്യസ്ത്രീകളിൽ നിന്നുള്ളവരുമാണ്. അതിനുശേഷം ദേവകിയുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം മഹാശക്തനായവൻ അവളാൽ വളർത്തപ്പെട്ടു.
അചരത് സ മഹീം ദേവഃ പ്രവിഷ്ടോ മാനുഷീം തനുമ്। മോഹയന് സര്വഭൂതാനി യോഗാത്മാ യോഗമായയാ ।। ൩൪.
അവൻ ദേവൻ മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച് ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു. യോഗശക്തിയാൽ എല്ലാം ഭ്രമിപ്പിച്ചു.
നഷ്ടേ ധര്മ്മേ തദാ ജജ്ഞേ വിഷ്ണുര്വൃഷ്ണികുലേ സ്വയമ്। കര്തും ധര്മ്മവ്യവസ്ഥാനമസുരാണാം പ്രണാശനമ് ।। ൩൪.
അപ്പോൾ ധർമ്മം നശിച്ചപ്പോൾ, വിഷ്ണു വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ സ്വയം ജനിച്ചു, ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാനും അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കാനുമാണ്.
ആഹൃതാ രുക്മിണീ കന്യാ സത്യാ നഗ്നജിതസ്തദാ। സാത്രാജിതീ സത്യഭാമാ ജാമ്ബവത്യപി രോഹിണീ ।। ൩൪.
രുക്മിണി, നഗ്നജിതിന്റെ മകൾ സത്യ, സത്രാജിതിയുടെ മകൾ സത്യഭാമ, ജാംബവതി, രോഹിണി എന്നിവരെ വിവാഹം കഴിച്ചു.
ശൈബ്യാ സുദേവീ മാദ്രീ ച സുശീലാ നാമ ചാപരാ। കാലിന്ദീ മിത്രവിന്ദാ ച ലക്ഷ്മണാ ജാലവാസിനീ ।। ൩൪.
ശൈബ്യ, സുദേവി, മാദ്രി, സുഷീല എന്ന മറ്റൊരാൾ, കാലിന്ദി, മിത്രവിന്ദ, ലക്ഷ്മണ, ജാലവാസിനി എന്നിവരും.
ഏവമാദീനി ദേവാനാം സഹസ്രാണി ച ഷോഡശ। ചതുര്ദ്ദശ തു യേ പ്രോക്താ ഗണാശ്ചാപ്സരസാം ദിവി । വിചിന്ത്യ ദേവൈഃ ശക്രേണ വിശിഷ്ടാസ്ത്വിഹ പ്രേഷിതാഃ ।। ൩൪.
ഇങ്ങനെ, പതിനാറായിരം ദൈവിക സ്ത്രീകളും, പതിനാലു വിഭാഗം അപ്പ്സരസുകളും, ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനും പ്രത്യേകിച്ച് ഭൂമിയിൽ അയച്ചു.
പത്ന്യര്ഥം വാസുദേവസ്യ ഉത്പന്നാ രാജവേശ്മസു। ഏതാഃ പത്ന്യോ മഹാഭാഗാ വിംഷ്വക്സേനസ്യ വിശ്രുതാഃ ।। ൩൪.
വാസുദേവനു ഭാര്യകൾ ആവാനായി ഇവർ രാജവീടുകളിൽ ജനിച്ചു. ഇവർ വിംഷ്വക്ഷേണന്റെ പ്രശസ്തമായ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ഭാര്യമാരാണ്.