വായുപുരാണമ്

കേശൈര്ലമ്ബൈഃ സമുദ്ഭൂതസ്തസ്മാത്തു പുലഹഃ സ്മൃതഃ । വസുമധ്യാത്സമുത്പന്നോ വസുമാന് വസുധാശ്രയഃ ।। ൪.

ദീർഘമായ മുടിയിൽ നിന്ന് പുലഹൻ ജനിച്ചു, അതിനാൽ അവൻ അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. വസുക്കളുടെ മധ്യത്തിൽ നിന്ന് വസുമാൻ, ഭൂമിയിൽ ആശ്രയിച്ചവൻ, ഉദിച്ചു.

വസിഷ്ഠ ഇതി തത്ത്വജ്ഞൈഃ പ്രോച്യതേ വ്രഹ്മവാദിഭിഃ । ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ മാനസാഃ ഷണ്മഹര്ഷയഃ ।। ൪.

തത്ത്വം അറിയുന്ന ബ്രഹ്മവാദികൾ അവനെ വസിഷ്ഠൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഈ ആറു മഹർഷിമാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പുത്രന്മാരാണ്.

ലോകസ്യ സന്താനകരാസ്തൈരിമാ വര്ദ്ധിതാഃ പ്രജാഃ। പ്രജാപതയ ഇത്യേവം പഠ്യന്തേ ബ്രഹ്മണഃ സുതാഃ ।। ൪.

ലോകത്തിന്റെ സന്താനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചവരാണ് ഇവർ. ഇവരാൽ ഈ സകല ജീവികളും വർദ്ധിച്ചു. അതിനാൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാർ പ്രജാപതികൾ എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.

അപരേ പിതരോ നാമ ഏതൈരേവ മഹര്ഷിഭിഃ। ഉത്പാദിതാ ഋഷിഗണാഃ സപ്ത ലോകേഷു വിശ്രുതാഃ ।। ൪.

ഇവരെപ്പോലെ തന്നെ, മഹർഷിമാരാൽ മറ്റൊരു പിതൃവംശവും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ ഏഴു ഋഷിഗണങ്ങൾ അങ്ങനെ ഉദിച്ചുവന്നു.

മാരീചാ ഭാര്ഗവാശ്ചൈവ തഥൈവാങ്ഗിരസോഽപരേ। പൌലസ്ത്യാഃ പൌലഹാശ്ചൈവ വാസിഷ്ഠാശ്ചൈവ വിശ്രുതാഃ। ആത്രേയാശ്ച ഗണാഃ പ്രോക്താഃ പിതൄണാം ലോകവിശ്രുതാഃ ।। ൪.

മാരീചവംശം, ഭൃഗുവംശം, അങ്ങിരസവംശം, പോളസ്ത്യർ, പോളഹർ, പ്രശസ്തനായ വാസിഷ്ഠർ, അത്രേയർ—ഇവരാണ് ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ പിതൃവംശങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു.

ഏതേ സമാസതസ്താത പുരൈവ തു ഗുണാസ്ത്രയഃ। അപൂര്വശ്ച പ്രകാശാശ്ച ജ്യോതിഷ്മന്തശ്ച വിശ്രുതാഃ ।। ൪.

മുന്പേ തന്നെ, ഈ പിതാക്കന്മാർക്ക് മൂന്നു പ്രധാന ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു: അവരെപ്പോലൊരു പുതിയതും, പ്രകാശമുള്ളതും, ദീപ്തിയുള്ളതുമായിരുന്നു.

തേഷാം രാജാ യമോ ദേവോ യമൈര്വിഹിതകല്മഷാഃ। അപരേ പ്രജാനാം പതയസ്താഞ്ഛൃണുധ്വമതന്ദ്രിതാഃ ।। ൪.

അവരിൽ യമൻ ദേവൻ രാജാവാണ്; പാപമുള്ളവരെ യമന്മാർ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവർ സകല ജീവികളുടെ അധിപന്മാരാണ്—അവരുടെ പേരുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

കര്ദ്ദമഃ കശ്യപഃ ശേഷോ വിക്രാന്തഃ സുശ്രുവാസ്തഥാ। ബഹുപുത്രഃ കുമാരശ്ച വിവസ്വാന് സ ശുചിശ്രവാഃ ।। ൪.

കർദ്ദമൻ, കശ്യപൻ, ശേഷൻ, വിക്രാന്തൻ, സുഷ്രുവൻ, ബഹുപുത്രൻ, കുമാരൻ, വിവസ്വാൻ, ശുചിശ്രവൻ—ഇവരാണ് അവരിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവർ.

പ്രചേതസോഽരിഷ്ടനേമിര്ബഹുലസ്വ പ്രജാപതിഃ। ഇത്യേവമാദയോഽന്യേഽപി ബഹവശ്ച പ്രജേശ്വരാഃ ।। ൪.

പ്രചേതസ്, അരിഷ്ടനേമി, ബഹുലസ്വൻ, പ്രജാപതി—ഇങ്ങനെ അനേകം പ്രജാധിപന്മാർ കൂടി ഉണ്ട്.

കുശോച്ചയാ വാലഖില്യാഃ സമ്ഭൂതാഃ പരമര്ഷയഃ। മനോജവാഃ സര്വഗതാഃ സാര്വഭൌമാശ്ച തേഽഭവന് ।। ൪.

കുശത്തിന്റെ അഗ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വാലഖില്യന്മാർ എന്ന മഹർഷിമാർ ജനിച്ചു; അവർ ചിന്തയെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും എല്ലായിടത്തും എത്തുകയും ഭൂമിയിൽ അധിപതികളാവുകയും ചെയ്തു.

ജാതാ ഭസ്മവ്യപോഹിന്യാം ബ്രഹ്മര്ഷിഗണസമ്മതാഃ। വൈഖാനസാ മുനിഗണാസ്തപഃശ്രുതപരായണാഃ ।। ൪.

അശുദ്ധി നീക്കുന്ന ഭസ്മത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച വൈഖാനസമുനികൾ, ബ്രഹ്മർഷിമാരിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവർ, തപസ്സിലും ശാസ്ത്രജ്ഞാനത്തിലും സമർപ്പിതരാണ്.

സ്രോതോഭ്യസ്തസ്യ ചോത്പന്നാവശ്വിനൌ രൂപസമ്മിതൌ। വിദുര്ജന്മാക്ഷരജസോ വിമലാ നേത്രസമ്ഭവാഃ ൪.

അവന്റെ നദികളിൽ നിന്ന് രൂപത്തിൽ സമമായ അശ്വിനികൾ ജനിച്ചു; അവരുടെ ജനനം പവിത്രവും, മക്കളില്ലാത്തതും, കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചതുമാണ്.

ജ്യേഷ്ഠാഃ പ്രജാനാം പതയഃ സ്രോതോഭ്യസ്തസ്യ ജജ്ഞിരേ। ഋഷയോ രോമകൂപേഭ്യസ്തഥാ സ്വേദമലോദ്ഭവാഃ ।। ൪.

പ്രജകളുടെ മൂത്ത അധിപന്മാർ അവന്റെ നദികളിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു; ഋഷിമാർ രോമരന്ധ്രങ്ങളിൽ നിന്ന്, മറ്റുള്ളവർ ചൊരിയുന്ന ചോർച്ചയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചു.

ദാരുണാ ഹി രുതേ മാസാ നിര്യാസാഃ പക്ഷസന്ധയഃ। വത്സരാ യേ ത്വഹോരാത്രാഃ പിത്രം ജ്യോതിശ്ച ദാരുണമ് ।। ൪.

മാസങ്ങൾ ദാരുണമായവയാണ്; പക്ഷങ്ങൾ അവയുടെ സന്ധികളാണ്; വർഷങ്ങൾ, അഹോരാത്രങ്ങൾ, പിതാവായ ദീപ്തി ദാരുണമാണ്.

രൌദ്രം ലോഹിതമിത്യാഹുര്ലോഹിതം കനകം സ്മൃതമ്। തന്മൈത്രമിതി വിജ്ഞേയം ധൂമശ്ച പശവഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪.

ഭയാനകം ചുവപ്പാണ് എന്ന് പറയുന്നു; ചുവപ്പ് സ്വർണ്ണം എന്നും പറയുന്നു; അതാണ് സൗഹൃദം എന്നും അറിയണം; പുകയാണ് മൃഗങ്ങൾ എന്നും പറയുന്നു.

യേഽര്ച്ചിഷസ്തസ്യ തേ രുദ്രാസ്തഥാദിത്യാഃ സമുദ്ഭവാഃ। അങ്ഗാരേഭ്യഃ സമുത്പന്നാ ജ്യോതിഷോ ദിവ്യമാനുഷാഃ ।। ൪.

അവന്റെ ജ്വാലകൾ രുദ്രന്മാരാണ്; അദിത്യന്മാരും അങ്ങനെ ജനിച്ചു; അഗ്നിക്കരികളിൽ നിന്ന് ദൈവികവും മാനുഷികവുമായ പ്രകാശങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു.

ആദിമാനസ്യ ലോകസ്യ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മസമുദ്ഭവഃ। സര്വകാമദമിത്യാഹുസ്തത്ര കന്യാമുദാഹരന് ।। ൪.

മനസ്സിന്റെ ലോകത്തിന്റെ ആദിയിൽ ബ്രഹ്മാവാണ്, ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ; അവൻ സകല ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവൻ എന്നും അവിടെ ഒരു കന്യയെപ്പറ്റി പറയുന്നു.

ബ്രഹ്മാ സുരഗുരുസ്തത്ര ത്രിദശൈഃ സംപ്രസീദതി। ഇമേ വൈ ജനയിഷ്യന്തി പ്രജാഃ സര്വാഃ പ്രജേശ്വരാഃ ।। ൪.

അവിടെ ദേവഗുരുവായ ബ്രഹ്മാവിന് മുപ്പത്തിമൂന്നു ദേവന്മാരും സന്തോഷം നൽകുന്നു; ഈ പ്രജാധിപന്മാർ എല്ലാ ജീവികളും സൃഷ്ടിക്കും.

സ്വേ പ്രജാനാം പതയഃ സര്വേ ചാപി തപസ്വിനഃ। തത്പ്രസാദാദിമാഁല്ലോകാന്ധാരയേയുരിമാഃ ക്രിയാഃ ।। ൪.

സ്വന്തം പ്രജാധിപന്മാരും തപസ്സുകാരും ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ഈ ലോകങ്ങളും അവയുടെ കർമ്മങ്ങളും ആദിയിൽ നിലനിർത്തി.

ദ്വന്ദ്വം സംവര്ദ്ധയാമാസ തവ തേജോവിവര്ദ്ധനമ്। ദേവേഷു വേദവിദ്വാംസഃ സര്വേ രാജര്ഷയസ്തഥാ ।। ൪.

അവൻ ആ ദ്വന്ദ്വത്തെ വളർത്തി, നിന്റെ തേജസ് വർദ്ധിപ്പിച്ചു; ദേവന്മാരിൽ, വേദം അറിയുന്നവരും രാജർഷിമാരും അങ്ങനെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

വേദമന്ത്ര പരാഃ സര്വേ പ്രജാപതിഗുണോദ്ഭവാഃ। അനന്തം ബ്രഹ്മ സത്യഞ്ച തപശ്ച പരമം ഭുവി ।। ൪.

എല്ലാവരും വേദമന്ത്രങ്ങളിൽ അർപ്പിതരാണ്; പ്രജാപതികളുടെ ഗുണങ്ങൾ അവർക്കുണ്ട്; അനന്തമായ ബ്രഹ്മവും, സത്യവും, ഭൂമിയിൽ പരമമായ തപസ്സും അവിടെയുണ്ട്.

സര്വേ ഹി വയമേതേ ച തവൈവ പ്രസവഃ പ്രഭോ। ബ്രഹ്മ ച ബ്രാഹ്മണാശ്ചൈവ ലോകാശ്ചൈവ ചരാചരാഃ ।। ൪.

പ്രഭോ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും, ബ്രഹ്മാവും, ബ്രാഹ്മണന്മാരും, സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലമായതുമായ ലോകങ്ങളും—allാം നിന്റെ സന്തതികളാണ്.

മരീചിമാദിതഃ കൃത്വാ ദേവാശ്ച ഋഷിഭിഃ സഹ। അപത്യാനീഹ സഞ്ചിന്ത്യ തേഽപത്യങ്കാമയാമഹേ ।। ൪.

ആദ്യം മരീചിയെ സൃഷ്ടിച്ച്, ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും ചേർത്ത്, ഇവിടെ സന്തതിയെ ആലോചിച്ച്, ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾ സന്തതിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

തസ്മിന് യജ്ഞേ മഹാഭാഗാ ദേവാശ്ച ഋഷിഭിഃ സഹ। ഏതദ്വംശസമുദ്ഭൂതാഃ സ്ഥാനകാലാഭിമാനിനഃ ।। ൪.

ആ യാഗത്തിൽ, മഹാഭാഗനേ, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ഈ വംശത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച്, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തും സമയത്തും അധിപതികളായി.

ന ച തേനൈവ രൂപേണ സ്ഥാപയേയുരിമാഃ പ്രജാഃ। യുഗാദിനിധനാച്ചൈവ സ്ഥാപയേയുരിമാഃ പ്രജാഃ ।। ൪.

അവർ ആ രൂപത്തിൽ തന്നെയല്ല ഈ പ്രജകളെ സ്ഥാപിച്ചത്; യುಗത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ അവസാനം വരെ, അവർ ഈ ജീവികളെ സ്ഥാപിച്ചു.

തതോഽബ്രവീല്ലോകഗുരുഃ പരമിത്യവിചാരയന് । ഏവം ദേവാ വിനിശ്ചിത്യ മയാ സൃഷ്ടാ ന സംശയഃ। ഭവതാം വംശസമ്ഭൂതാഃ പുനരേതേ മഹര്ഷയഃ ।। ൪.

അപ്പോൾ ലോകഗുരു പരമസത്യം ആലോചിച്ച് പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ ആലോചിച്ച്, ഞാൻ തന്നെ നിങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു, സംശയമില്ല; ഈ മഹർഷിമാർ വീണ്ടും നിങ്ങളുടെ വംശത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.

തേഷാം ഭൃഘോഃ കീര്തയിഷ്യേ വംശം പൂര്വമഹാത്മനഃ। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച പ്രഥമസ്യ പ്രജാപതേഃ ।। ൪.

അവരിൽ, ഞാൻ ഭൃഗുവിന്റെ വംശം, ആ പ്രാചീന മഹാത്മാവിന്റെ വംശം, ആദ്യപ്രജാപതിയിൽ നിന്ന് തുടക്കം കുറിച്ച്, ക്രമത്തിൽ വിശദമായി പറയാം.

ഭാര്യാ ഭൃഗോരപ്രതിമേ ഉത്തമേഽഭിജനേ ശുഭേ। ഹിരണ്യകശിപോഃ കന്യാ ദിവ്യാ നാമ പരിശ്രുതാ। പുലോമ്നശ്ചാപി പൌലോമീ ദുഹിതാ വര വര്ണിനീ ।। ൪.

ഭൃഗുവിന്റെ ഉപമയില്ലാത്ത, ഉത്തമമായ, ശുഭമായ ഭാര്യ, ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ ദിവ്യകുമാരി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായിരുന്നു; പുളോമന്റെ മകൾ, സൗന്ദര്യശാലിനിയായ പൗലോമിയും ആയിരുന്നു.

ഭൃഗോസ്ത്വജനയദ്ദിവ്യാ കാവ്യം വേദവിദാം വരമ്। ദേവാസുരാണാമാചാര്യം ശുക്രങ്കവിസുതം ഗ്രഹമ് ।। ൪.

ഭൃഗുവിൽ നിന്ന് ദിവ്യയായവൾ കാവ്യനെ പ്രസവിച്ചു; വേദജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ദേവാസുരന്മാരുടെ ആചാര്യൻ, ശുക്രൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗ്രഹം, കവി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ.