വായുപുരാണമ്

ഭഗവത്തേജസാ ഗ്രസ്തോ ജാമ്ബവാന് പ്രസഭം മണിമ്। സുതാം ജാമ്ബവതീമാശു വിഷ്വക്സേനായ ദത്തവാന് ।। ൩൪.

ഭഗവാന്റെ ദിവ്യതേജസ്സിൽ കീഴടങ്ങിയ ജാംബവാൻ, സ്യാമന്തകമണിയും തന്റെ മകൾ ജാംബവതിയെയും വിസ്വക്സേനനു ഉടൻ നൽകി.

മണിം സ്യമന്തകം ചൈവ ജഗ്രാഹാത്മ വിശുദ്ധയേ। അനുനീയ ഋക്ഷരാജം നിര്യയൌ ച തദാ ബിലാത് ।। ൩൪.

സ്വന്തം മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിക്കായി കൃഷ്ണൻ സ്യാമന്തകമണി ഏറ്റെടുത്തു. കുരങ്ങൻ രാജാവുമായി സൗഹൃദം പുലർത്തി, അവൻ പിന്നെ ആ ഗുഹയിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു.

ഏവം സ മണിമാദായ വിശോദ്ധ്യാത്മാനമാത്മനാ। ദദൌ സത്രാജിതേ തം വൈ മണിം സാത്വതസന്നിധൌ ।। ൩൪.

ഇങ്ങനെ, മണി ഏറ്റെടുത്ത് ആത്മാവിനെ ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം, ആ മണി സത്രാജിതിന് സാത്വതന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നൽകി.

കന്യാം പുനര്ജാമ്ബവതീമുവാച മധുസൂദനഃ। തസ്മാന്മിഥ്യാഭിശാപാത് സ വ്യമുച്യത ജനാര്ദനഃ ।। ൩൪.

മധുസൂദനൻ വീണ്ടും ജാംബവതിയോട് സംസാരിച്ചു. അങ്ങനെ, കള്ളക്കുറ്റാരോപണത്തിൽ നിന്ന് ജനാർദ്ദനൻ മോചിതനായി.

ഇമാം മിഥ്യാഭിശസ്തിം യഃ കൃഷ്ണസ്യേഹ വ്യപോഹിതാമ്। വേദ മിഥ്യാഭിശസ്തേഃ സ നാഭിശസ്യതി കര്ഹിചിത് ।। ൩൪.

കൃഷ്ണനോടുള്ള ഈ കള്ളക്കുറ്റം ഇവിടെ നീങ്ങിയതാണെന്ന് ആരറിയുന്നുവോ, അവൻ ഒരിക്കലും കള്ളക്കുറ്റം ആരെയും ആരോപിക്കില്ല.

ദശ സ്വസൃഭ്യോ ഭാര്യ്യാഭ്യഃ ശത്രജിത്തഃ ശതം സുതാഃ। ഖ്യാതിമന്തസ്ത്രയസ്തേഷാം ഭങ്ഗകാരസ്തു പൂര്വ്വജഃ। വീരോ വ്രതപതിശ്ചൈവ ഹ്യപസ്വാന്തശ്ച സുപ്രിയഃ ।। ൩൪.

സത്രാജിതിന് പത്ത് ഭാര്യമാരിൽ നിന്ന് നൂറ് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ മൂന്നു പേരാണ് പ്രശസ്തരായത്: മൂത്തവൻ ഭംഗകാരൻ, വീരൻ, വ്രതപതി, ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ടവൻ സുപ്രിയൻ.

അഥ ദ്വാരവതീ നാമ ഭങ്ഗകാരസ്യ സുപ്രജാ। സുഷുവേ സാ കുമാരീസ്തു തിസ്രോ രൂപഗുണാന്വിതാഃ ।। ൩൪.

ശ്രേഷ്ഠമായ സന്തതിയുള്ള ഭംഗകാരന്റെ മകൾ ദ്വാരവതിക്ക് മൂന്നു സുന്ദരനും ഗുണവാനുമായ മക്കളുണ്ടായി.

സത്യ ഭാമോത്തമാ സ്ത്രീണാം വ്രതിനീവ ദൃഢവ്രതാ। തഥാ തപസ്വിനീ ചൈവ പിതാ കൃഷ്ണസ്യ താം ദദൌ ।। ൩൪.

സ്ത്രീകളിൽ സത്യഭാമയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവളും തപസ്സിൽ സ്ഥിരവുമാണ്. അവളെ അവളുടെ അച്ഛൻ കൃഷ്ണനു നൽകി.

യത്തത് സത്രാജിതേ കൃഷ്ണോ മണിരത്നം സ്യമന്തകമ്। പ്രാദാത്തദാഹരദ്രത്നം ഭോജേന ശതധന്വനാ ।। ൩൪.

കൃഷ്ണൻ സത്രാജിതിന് നൽകിയ സ്യാമന്തകമണി പിന്നീട് ഭോജവംശത്തിൽ പെട്ട ശതധൻവൻ എടുത്തു.

തദാ ഹി പ്രാര്ഥയാമാസ സത്യഭാമാമനിന്ദിതാമ്। അക്രൂരോ രത്നമന്വിച്ഛന് മണിഞ്ചൈവ സ്യമന്തകമ് ।। ൩൪.

അപ്പോൾ അക്രൂരൻ, സ്യാമന്തകമണിയെ ആഗ്രഹിച്ച്, അപരാധമില്ലാത്ത സത്യഭാമയെയും ആ മണിയെയും തേടി തിരഞ്ഞു.

ഭദ്രകാരം തതോ ഹത്വാ ശതധന്വാ മഹാബലഃ। രാത്രൌ തം മണിമാദായ തതോഽക്രൂരായ ദത്തവാന് ।। ൩൪.

ശതധൻവൻ ഭദ്രകാരനെ കൊല്ലുകയും, രാത്രിയിൽ ആ മഹാമണിയെ എടുത്ത് അക്രൂരനു നൽകി.

അക്രൂരസ്തു തദാ രത്നമാദായ സ നരര്ഷഭഃ। സമയം കാരണം ചക്രേ ബോധ്യോ നാന്യൈസ്ത്വയേത്യുത ।। ൩൪.

അക്രൂരൻ അന്നപ്പോൾ ആ രത്നം എടുത്തു, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ, ഒരു ഉടമ്പടി നടത്തി പറഞ്ഞു: 'ഇത് നിനക്ക് മാത്രമേ അറിയാവൂ, മറ്റാരും അറിയരുത്.'

വയമഭ്യുപപത്സ്യാമഃ കൃഷ്ണേന ത്വം പ്രധര്ഷിതഃ। മമ ച ദ്വാരകാഃ സര്വാ വശേ തിഷ്ടന്ത്യസംശയമ് ।। ൩൪.

'നാം സമ്മതിക്കും; നീ കൃഷ്ണനാൽ തോറ്റുപോയാൽ, എന്റെ വശത്തിൽ ദ്വാരകയിലെ എല്ലാവരും ഉറപ്പായും ഇരിക്കും.'

ഹതേ പിതരി ദുഃശാര്ത്താ സത്യഭാമാ യശസ്വിനീ। പ്രയയൌ രഥമാരുഹ്യ നഗരം വാരണാവതമ് ।। ൩൪.

അവളുടെ അച്ഛൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹത്വമുള്ള സത്യഭാമ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി, രഥത്തിൽ കയറി വാരണാവതം നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.

സത്യഭാമാ തു തദ്വൃത്തം ഭോജസ്യ ശതധന്വനഃ। ഭര്തുര്നിവേദ്യ ദുഃഖാര്ത്താ പാര്ശ്വസ്ഥാശ്രൂണ്യവര്തയത് ।। ൩൪.

സത്യഭാമ ദു:ഖഭാരത്തിൽ, ഭോജകുലത്തിൽ ജനിച്ച ശതധൻവന്റെ പ്രവൃത്തികൾ ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു, അവന്റെ അരികിൽ ഇരുന്ന് കരഞ്ഞു.

പാണ്ഡവാനാന്തു ദഗ്ധാനാം ഹരിഃ കൃത്വോദകക്രിയാമ് । തുല്യാര്ഥേ ചൈവ ഭ്രാതൄണാം നിയോജയതി സാത്യകിമ് ।। ൩൪.

പാണ്ടവർ കത്തിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഹരി അവർക്കായി ജലകർമ്മം നടത്തി; അതേ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ സഹോദരന്മാരുടെ കാര്യത്തിൽ സത്യകിയെ നിർദ്ദേശിച്ചു.

തത സ്ത്വരിതമാഗമ്യ ദ്വാരകാം മധുസൂദനഃ। പൂര്വ്വജം ഹലിനം ശ്രീമാനിദം വചനമബ്രവീത് ।। ൩൪.

അതിനുശേഷം മധുസൂദനൻ വേഗത്തിൽ ദ്വാരകയിലേക്ക് എത്തി, തന്റെ മൂത്ത സഹോദരനായ ഹലധരനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

ഹതഃ പ്രസേനഃ സിംഹേന സത്രാജിച്ഛതധന്വനാ। സ്യമന്തകമഹം മാര്ഗേ തസ്യ പ്രഹര ഹേ പ്രഭോ ।। ൩൪.

'പ്രസേനനെ ഒരു സിംഹം കൊല്ലുകയും, ശതധൻവൻ സത്രാജിതിനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു; സ്യാമന്തകമണി അവന്റെ വഴിയിലാണ് — അതിനാൽ അവിടെ ആക്രമിക്കണം, പ്രഭോ!'

തദാരോഹ രഥം ശീഘ്രം ഭോജം ഹത്വാ മഹാബലമ്। സ്യമന്തകോ മഹാബാഹോ തദാസ്മാകം ഭവിഷ്യതി ।। ൩൪.

'ഇപ്പോൾ വേഗത്തിൽ രഥത്തിൽ കയറി, മഹാബലശാലിയായ ഭോജനെ തോൽപ്പിച്ചാൽ, മഹാബാഹുവേ, സ്യാമന്തകമണി നമ്മുടെ കൈവശമാകും.'

തതഃ പ്രവൃത്തേ യുദ്ധേ തു തുമുലേ ഭോജകൃഷ്ണയോഃ। ശതധന്വാ ന ചാക്രൂരമവൈക്ഷത് സര്വതോ ദിശി ।। ൩൪.

അതിനുശേഷം ഭോജനും കൃഷ്ണനും തമ്മിൽ വലിയ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, ശതധൻവൻ എങ്ങും അക്രൂരനെ കാണാനായില്ല.

അനഷ്ടാശ്വാവരോഹന്തു കൃത്വാ ഭോജജനാര്ദനൌ। ശക്തോഽപി സാധ്യാദ്വാര്ദ്ധക്യാന്നാക്രൂരോഽഭ്യുപപദ്യത ।। ൩൪.

അക്രൂരൻക്ക് കഴിയാമായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഭോജനും ജനാർദ്ദനനും അവരുടെ കുതിരകളെയും രഥവും ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, വൃദ്ധത കാരണം അക്രൂരൻ ചേർന്നില്ല.

അപയാനേ തതോ ബുദ്ധിം ഭൂയശ്ചക്രേ ഭയാന്വിതഃ। യോജനാനാം ശതം സാഗ്രം യയാ ച പ്രത്യപദ്യത ।। ൩൪.

പിന്നീട് ഭയത്താൽ അവൻ വീണ്ടും ഓടി രക്ഷപ്പെടാൻ തീരുമാനിച്ചു; അങ്ങനെ അവൻ നൂറിലധികം യോജന ദൂരം യാത്ര ചെയ്തു.

വിജ്ഞാതഹൃദയാ നാമ ശതയോജനഗാമിനീ। ഭോജസ്യ വഢവാദിത്യോ യയാ കൃഷ്ണമയോധയത് ।। ൩൪.

വിജ്ഞാതഹൃദയ എന്ന പേരുള്ള, നൂറ് യോജന ദൂരം പോകാൻ കഴിയുന്ന കുതിരയാണ് ഭോജന്റെ വണ്ടിക്കുതിര; അതിൽ കയറി അവൻ കൃഷ്ണനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു.

പ്രവൃദ്ധവേഗാ വഡവാ ത്വധ്വനാം ശതയോജനമ്। ദൃഷ്ടാ രഥഗതിസ്തസ്യ ശതധന്വാനമര്ദ്ദയത് ।। ൩൪.

ആ കുതിര വേഗം കൂട്ടി നൂറ് യോജന ദൂരം കടന്നപ്പോൾ, രഥത്തിൽ ഇരുന്ന ശതധൻവൻ അതിനാൽ ക്ഷീണിച്ചു.

തതസ്തസ്യ ഹയാസ്തേ തു ശ്രമാത് ഖേദാച്ച വൈ ദ്വിജാഃ। ഖമുത്പേതൂ രഥപ്രാണാഃ കൃഷ്ണോ രാമമഥാബ്രവീത് ।। ൩൪.

അപ്പോൾ, ദ്വിജന്മാരേ, ആ കുതിരകൾ അതിയായി ക്ഷീണിച്ച് രഥത്തിൽ ജീവൻ വിട്ടു; കൃഷ്ണൻ രാമനോട് പറഞ്ഞു.

തിഷ്ഠസ്വേഹ മഹാബാഹോ ദൃഷ്ടദോഷാ മയാ ഹയാഃ। പദ്യ്ഭാം ഗത്വാ ഹരിഷ്യാമി മണിരത്നം സ്യമന്തകമ് ।। ൩൪.

'നീ ഇവിടെ തന്നെ നിൽക്കൂ മഹാബാഹുവേ; കുതിരകൾ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നത് ഞാൻ കണ്ടു. ഞാൻ കാലിൽ നടന്ന് പോയി സ്യാമന്തകമണി പിടിച്ചെടുക്കാം.'

പദ്ഭ്യാമേവ തതോ ഗത്വാ ശതധന്വാനമച്യുതഃ। മിഥിലാധിപതിം തം വൈ ജഘാന പരമാസ്ത്രവിത് ।। ൩൪.

അതിനുശേഷം അച്യുതൻ കാലിൽ നടന്ന് പോയി, മിഥിലാധിപതിയായ ശതധൻവനെ, അത്യുത്തമ ആയുധജ്ഞാനമുള്ളവനെ, വധിച്ചു.

സ്യമന്തകം ന ചാപശ്യദ്ധത്വാ ഭോജം മഹാബലമ്। നിവൃത്തം ചാബ്രവീത് കൃഷ്ണം രത്നം ദേഹീതി ലാങ്ഗലീ ।। ൩൪.

പക്ഷേ, മഹാബലശാലിയായ ഭോജനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തിട്ടും, സ്യാമന്തകമണി അവൻ കണ്ടില്ല; അപ്പോൾ ലാങ്ങലധാരിയായവൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: 'രത്നം തിരിച്ചു തരിക.'

നാസ്തീതി കൃഷ്ണശ്ചോവാച തതോ രാമോ രുഷാന്വിതഃ। ധിക്ഛബ്ദമസകൃത് പൂര്വ്വം പ്രത്യുവാച ജനാര്ദ്ദനമ് ।। ൩൪.

'ഇവിടെ ഇല്ല' എന്ന് കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ രാമൻ കോപത്തോടെ, പുനപ്പുനം അപമാനവാക്കുകൾ ജനാർദ്ദനനോട് പറഞ്ഞു.