വായുപുരാണമ്

ശുക്രേ ഹുതേഽഥ തസ്മിംസ്തു പ്രാദുര്ഭൂതാ മഹര്ഷയഃ। ജ്വലന്തോ വപുഷാ യുക്താഃ സപ്ത വൈ പ്രസവൈര്ഗുണൈഃ ।। ൪.

അവിടെ വിത്ത് ഹോമം ചെയ്തപ്പോൾ, മഹർഷിമാർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവർ ഏഴുവിധ സൃഷ്ടിഗുണങ്ങളോടെ, ദീപ്തമായ രൂപത്തിൽ ജനിച്ചു.

ഹുതേ ചാഗ്നൌ സകൃച്ഛുക്രേ ജ്വാലായാ നിഃസൃതഃ കവിഃ। ഹിരണ്യഗര്ഭസ്തം ദൃഷ്ട്വാ ജ്വാലാം ഭിത്ത്വാ വിനിഃസൃതമ്। ഭൃഗുസ്ത്വമിതി ഹോവാച യസ്മാത്തസ്മാത്സ വൈ ഭൃഗുഃ ।। ൪.

വിത്ത് അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്തപ്പോൾ, ജ്വാലയിൽ നിന്ന് കവി ജനിച്ചു. അവനെ ജ്വാല തള്ളി പുറത്തുവരുന്നത് കണ്ട ഹിരണ്യഗർഭൻ പറഞ്ഞു: 'നീ ഭൃഗുവാണ്', അതിനാൽ അവൻ ഭൃഗു എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു.

മഹാദേവസ്തഥോദ്ഭൂതം ദൃഷ്ട്വാ ബ്രാഹ്മണമബ്രവീത്। മമൈഷ പുത്രകാമസ്യ ദീക്ഷിതസ്യ ത്വയം പ്രഭോ। വിജജ്ഞേഽഥ ഭൃഗുര്ദ്ദേവോ മമ പുത്രോ ഭവത്വയമ് ।। ൪.

മഹാദേവൻ അങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ പുത്രാഗ്രഹത്തിനായി ഞാൻ ദീക്ഷയെടുത്തപ്പോൾ, നീയാണിത് സൃഷ്ടിച്ചത്. ഈ ഭൃഗു എന്റെ മകനാകട്ടെ'.

തഥോതി സമനുജ്ഞാതോ മഹാദേവഃ സ്വയമ്ഭുവാ। പുത്രത്വേ കല്പയാമാസ മഹാദേവസ്തഥാ ഭൃഗുമ്। വാരുണാ ഭൃഗവസ്തസ്മാത്തദപത്യഞ്ച സ പ്രഭുഃ ।। ൪.

സ്വയംഭുവൻ അനുമതി നൽകിയതോടെ, മഹാദേവൻ ഭൃഗുവിനെ തന്റെ മകനായി അംഗീകരിച്ചു. വരുൺനിൽ നിന്നാണ് ഭൃഗു ജനിച്ചതിനാൽ, അവൻ വരുൺപുത്രൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ദ്വിതീയന്തു തതഃ ശുക്രമങ്ഗാരേഷ്വപതത്പ്രഭുഃ। അങ്ഗാരേഷ്വങ്ഗിരോഽങ്ഗാനി സംഹിതാനി തതോഽങ്ഗിരാഃ ।। ൪.

അതിനുശേഷം, രണ്ടാം വിത്ത് ചൂടുള്ള ചാരത്തിൽ വീണു. ആ ചാരത്തിൽ അവയവങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് അങ്ങിരസ് ജനിച്ചു.

സമ്ഭൂതിം തസ്യ താം ദൃഷ്ട്വാ വഹ്നിര്ബ്രഹ്മാണമബ്രവീത്। രേതോധാസ്തുഭ്യമേവാഹം ദ്വിതീയോഽയം മമാസ്ത്വിതി ।। ൪.

അവന്റെ ജനനം കണ്ട അഗ്നി ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ വിത്ത് ഞാൻ സ്വീകരിച്ചതിനാൽ, ഈ രണ്ടാംവൻ എന്റെവനാകട്ടെ'.

ഏവമസ്ത്വിതി സോഽപ്യുക്തോ ബ്രഹ്മണാ സദസസ്പതിഃ। തസ്മാദങ്ഗിരസശ്ചാപി ആഗ്നേയാ ഇതി നഃ ശ്രുതമ് ।। ൪.

ബ്രഹ്മാവ്, സഭാധിപൻ, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് സമ്മതിച്ചു. അതിനാൽ അങ്ങിരസ് അഗ്നിപുത്രൻ എന്നാണു നമ്മൾ കേൾക്കുന്നത്.

ഷട്‌കൃത്യസ്തു പുനഃ ശുക്രേ ബ്രഹ്മണാ ലോകകാരിണാ। ഹുതേ സമഭവംസ്തത്ര ഷഡ്ബ്രഹ്മാണ ഇതി ശ്രുതിഃ ।। ൪.

ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവ് ആ വിത്ത് ആറു പ്രാവശ്യം ഹോമം ചെയ്തപ്പോൾ, അവിടെ ആറു ബ്രഹ്മാക്കന്മാർ ജനിച്ചു എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.

മരീചിഃ പ്രഥമസ്തത്ര മരീചിഭ്യഃ സമുത്ഥിതഃ। ക്രതൌ തസ്മിന് സുതോ ജജ്ഞേ യതസ്തസ്മാത്സ വൈ ക്രതുഃ ।। ൪.

അവരിൽ ആദ്യം മരീചിയാണ്, മരീചികളിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവൻ. ആ യജ്ഞത്തിൽ അവന്റെ മകൻ ജനിച്ചു, അതിനാൽ അവൻ ക്രതു എന്നായി അറിയപ്പെടുന്നു.

അഹം തൃതീയ ഇത്യര്ഥസ്തസ്മാദത്രിഃ സ കീര്ത്ത്യതേ। കേശൈശ്ച നിശിതൈര്ഭൂതഃ പുലസ്ത്യസ്തേന സ സ്മൃതഃ ।। ൪.

'ഞാൻ മൂന്നാമൻ' എന്നതിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ അവൻ അത്രി എന്നായി അറിയപ്പെടുന്നു. കഠിനമായ മുടിയിൽ നിന്ന് പുലസ്ത്യൻ ജനിച്ചു, അതിനാൽ അവൻ അങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

കേശൈര്ലമ്ബൈഃ സമുദ്ഭൂതസ്തസ്മാത്തു പുലഹഃ സ്മൃതഃ । വസുമധ്യാത്സമുത്പന്നോ വസുമാന് വസുധാശ്രയഃ ।। ൪.

ദീർഘമായ മുടിയിൽ നിന്ന് പുലഹൻ ജനിച്ചു, അതിനാൽ അവൻ അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. വസുക്കളുടെ മധ്യത്തിൽ നിന്ന് വസുമാൻ, ഭൂമിയിൽ ആശ്രയിച്ചവൻ, ഉദിച്ചു.

വസിഷ്ഠ ഇതി തത്ത്വജ്ഞൈഃ പ്രോച്യതേ വ്രഹ്മവാദിഭിഃ । ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ മാനസാഃ ഷണ്മഹര്ഷയഃ ।। ൪.

തത്ത്വം അറിയുന്ന ബ്രഹ്മവാദികൾ അവനെ വസിഷ്ഠൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഈ ആറു മഹർഷിമാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പുത്രന്മാരാണ്.

ലോകസ്യ സന്താനകരാസ്തൈരിമാ വര്ദ്ധിതാഃ പ്രജാഃ। പ്രജാപതയ ഇത്യേവം പഠ്യന്തേ ബ്രഹ്മണഃ സുതാഃ ।। ൪.

ലോകത്തിന്റെ സന്താനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചവരാണ് ഇവർ. ഇവരാൽ ഈ സകല ജീവികളും വർദ്ധിച്ചു. അതിനാൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാർ പ്രജാപതികൾ എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.

അപരേ പിതരോ നാമ ഏതൈരേവ മഹര്ഷിഭിഃ। ഉത്പാദിതാ ഋഷിഗണാഃ സപ്ത ലോകേഷു വിശ്രുതാഃ ।। ൪.

ഇവരെപ്പോലെ തന്നെ, മഹർഷിമാരാൽ മറ്റൊരു പിതൃവംശവും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ ഏഴു ഋഷിഗണങ്ങൾ അങ്ങനെ ഉദിച്ചുവന്നു.

മാരീചാ ഭാര്ഗവാശ്ചൈവ തഥൈവാങ്ഗിരസോഽപരേ। പൌലസ്ത്യാഃ പൌലഹാശ്ചൈവ വാസിഷ്ഠാശ്ചൈവ വിശ്രുതാഃ। ആത്രേയാശ്ച ഗണാഃ പ്രോക്താഃ പിതൄണാം ലോകവിശ്രുതാഃ ।। ൪.

മാരീചവംശം, ഭൃഗുവംശം, അങ്ങിരസവംശം, പോളസ്ത്യർ, പോളഹർ, പ്രശസ്തനായ വാസിഷ്ഠർ, അത്രേയർ—ഇവരാണ് ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ പിതൃവംശങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു.

ഏതേ സമാസതസ്താത പുരൈവ തു ഗുണാസ്ത്രയഃ। അപൂര്വശ്ച പ്രകാശാശ്ച ജ്യോതിഷ്മന്തശ്ച വിശ്രുതാഃ ।। ൪.

മുന്പേ തന്നെ, ഈ പിതാക്കന്മാർക്ക് മൂന്നു പ്രധാന ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു: അവരെപ്പോലൊരു പുതിയതും, പ്രകാശമുള്ളതും, ദീപ്തിയുള്ളതുമായിരുന്നു.

തേഷാം രാജാ യമോ ദേവോ യമൈര്വിഹിതകല്മഷാഃ। അപരേ പ്രജാനാം പതയസ്താഞ്ഛൃണുധ്വമതന്ദ്രിതാഃ ।। ൪.

അവരിൽ യമൻ ദേവൻ രാജാവാണ്; പാപമുള്ളവരെ യമന്മാർ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവർ സകല ജീവികളുടെ അധിപന്മാരാണ്—അവരുടെ പേരുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

കര്ദ്ദമഃ കശ്യപഃ ശേഷോ വിക്രാന്തഃ സുശ്രുവാസ്തഥാ। ബഹുപുത്രഃ കുമാരശ്ച വിവസ്വാന് സ ശുചിശ്രവാഃ ।। ൪.

കർദ്ദമൻ, കശ്യപൻ, ശേഷൻ, വിക്രാന്തൻ, സുഷ്രുവൻ, ബഹുപുത്രൻ, കുമാരൻ, വിവസ്വാൻ, ശുചിശ്രവൻ—ഇവരാണ് അവരിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവർ.

പ്രചേതസോഽരിഷ്ടനേമിര്ബഹുലസ്വ പ്രജാപതിഃ। ഇത്യേവമാദയോഽന്യേഽപി ബഹവശ്ച പ്രജേശ്വരാഃ ।। ൪.

പ്രചേതസ്, അരിഷ്ടനേമി, ബഹുലസ്വൻ, പ്രജാപതി—ഇങ്ങനെ അനേകം പ്രജാധിപന്മാർ കൂടി ഉണ്ട്.

കുശോച്ചയാ വാലഖില്യാഃ സമ്ഭൂതാഃ പരമര്ഷയഃ। മനോജവാഃ സര്വഗതാഃ സാര്വഭൌമാശ്ച തേഽഭവന് ।। ൪.

കുശത്തിന്റെ അഗ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വാലഖില്യന്മാർ എന്ന മഹർഷിമാർ ജനിച്ചു; അവർ ചിന്തയെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും എല്ലായിടത്തും എത്തുകയും ഭൂമിയിൽ അധിപതികളാവുകയും ചെയ്തു.

ജാതാ ഭസ്മവ്യപോഹിന്യാം ബ്രഹ്മര്ഷിഗണസമ്മതാഃ। വൈഖാനസാ മുനിഗണാസ്തപഃശ്രുതപരായണാഃ ।। ൪.

അശുദ്ധി നീക്കുന്ന ഭസ്മത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച വൈഖാനസമുനികൾ, ബ്രഹ്മർഷിമാരിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവർ, തപസ്സിലും ശാസ്ത്രജ്ഞാനത്തിലും സമർപ്പിതരാണ്.

സ്രോതോഭ്യസ്തസ്യ ചോത്പന്നാവശ്വിനൌ രൂപസമ്മിതൌ। വിദുര്ജന്മാക്ഷരജസോ വിമലാ നേത്രസമ്ഭവാഃ ൪.

അവന്റെ നദികളിൽ നിന്ന് രൂപത്തിൽ സമമായ അശ്വിനികൾ ജനിച്ചു; അവരുടെ ജനനം പവിത്രവും, മക്കളില്ലാത്തതും, കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചതുമാണ്.

ജ്യേഷ്ഠാഃ പ്രജാനാം പതയഃ സ്രോതോഭ്യസ്തസ്യ ജജ്ഞിരേ। ഋഷയോ രോമകൂപേഭ്യസ്തഥാ സ്വേദമലോദ്ഭവാഃ ।। ൪.

പ്രജകളുടെ മൂത്ത അധിപന്മാർ അവന്റെ നദികളിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു; ഋഷിമാർ രോമരന്ധ്രങ്ങളിൽ നിന്ന്, മറ്റുള്ളവർ ചൊരിയുന്ന ചോർച്ചയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചു.

ദാരുണാ ഹി രുതേ മാസാ നിര്യാസാഃ പക്ഷസന്ധയഃ। വത്സരാ യേ ത്വഹോരാത്രാഃ പിത്രം ജ്യോതിശ്ച ദാരുണമ് ।। ൪.

മാസങ്ങൾ ദാരുണമായവയാണ്; പക്ഷങ്ങൾ അവയുടെ സന്ധികളാണ്; വർഷങ്ങൾ, അഹോരാത്രങ്ങൾ, പിതാവായ ദീപ്തി ദാരുണമാണ്.

രൌദ്രം ലോഹിതമിത്യാഹുര്ലോഹിതം കനകം സ്മൃതമ്। തന്മൈത്രമിതി വിജ്ഞേയം ധൂമശ്ച പശവഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪.

ഭയാനകം ചുവപ്പാണ് എന്ന് പറയുന്നു; ചുവപ്പ് സ്വർണ്ണം എന്നും പറയുന്നു; അതാണ് സൗഹൃദം എന്നും അറിയണം; പുകയാണ് മൃഗങ്ങൾ എന്നും പറയുന്നു.

യേഽര്ച്ചിഷസ്തസ്യ തേ രുദ്രാസ്തഥാദിത്യാഃ സമുദ്ഭവാഃ। അങ്ഗാരേഭ്യഃ സമുത്പന്നാ ജ്യോതിഷോ ദിവ്യമാനുഷാഃ ।। ൪.

അവന്റെ ജ്വാലകൾ രുദ്രന്മാരാണ്; അദിത്യന്മാരും അങ്ങനെ ജനിച്ചു; അഗ്നിക്കരികളിൽ നിന്ന് ദൈവികവും മാനുഷികവുമായ പ്രകാശങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു.

ആദിമാനസ്യ ലോകസ്യ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മസമുദ്ഭവഃ। സര്വകാമദമിത്യാഹുസ്തത്ര കന്യാമുദാഹരന് ।। ൪.

മനസ്സിന്റെ ലോകത്തിന്റെ ആദിയിൽ ബ്രഹ്മാവാണ്, ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ; അവൻ സകല ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവൻ എന്നും അവിടെ ഒരു കന്യയെപ്പറ്റി പറയുന്നു.

ബ്രഹ്മാ സുരഗുരുസ്തത്ര ത്രിദശൈഃ സംപ്രസീദതി। ഇമേ വൈ ജനയിഷ്യന്തി പ്രജാഃ സര്വാഃ പ്രജേശ്വരാഃ ।। ൪.

അവിടെ ദേവഗുരുവായ ബ്രഹ്മാവിന് മുപ്പത്തിമൂന്നു ദേവന്മാരും സന്തോഷം നൽകുന്നു; ഈ പ്രജാധിപന്മാർ എല്ലാ ജീവികളും സൃഷ്ടിക്കും.

സ്വേ പ്രജാനാം പതയഃ സര്വേ ചാപി തപസ്വിനഃ। തത്പ്രസാദാദിമാഁല്ലോകാന്ധാരയേയുരിമാഃ ക്രിയാഃ ।। ൪.

സ്വന്തം പ്രജാധിപന്മാരും തപസ്സുകാരും ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ഈ ലോകങ്ങളും അവയുടെ കർമ്മങ്ങളും ആദിയിൽ നിലനിർത്തി.