വായുപുരാണമ്

സ്വാഹേഃ പുത്രോഽഭവദ്രാജാ രശാദുര്ദദതാം വരഃ। ഘൃതമ്പ്രസൂതമിച്ഛന്തി രശാദോരഗ്ര്യമാത്മജമ് ।। ൩൩.

സ്വാഹയ്ക്ക് രാജാവായ രശാദു എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു; ദാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ; രശാദുവിന്റെ ഉത്തമനായ പുത്രനെ, നെയ്യിൽ ജനിച്ചവനെ, ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അവനെ തേടുന്നു.

മഹാക്രതുഭിരീജേ സ വിവിധൈരാപ്തദക്ഷിണൈഃ। ചിത്രൈശ്ചിത്രരഥസ്തസ്യ പുത്ര കര്മ്മഭിരന്വിതഃ ।। ൩൩.

അവൻ വലിയ യാഗങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു, പലവിധവും സമൃദ്ധമായ ദാനങ്ങളോടുകൂടിയവയും. അവന്റെ മകൻ ചിത്രരഥൻ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികളാൽ പ്രശസ്തനായി.

ഏവം ചിത്രരഥോ വീരോ യജ്ഞാന് വിപുലദക്ഷിണാന്। ശശബിന്ദുഃ പരം വൃത്തോ രാജര്ഷീണാമനുഷ്ഠിതഃ ।। ൩൩.

ഇങ്ങനെ ധൈര്യശാലിയായ ചിത്രരഥൻ ധാരാളം ദാനങ്ങളോടെ യാഗങ്ങൾ നടത്തി. രാജർഷിമാരിൽ ശശബിന്ദു ഉത്തമമായ പെരുമാറ്റം കൊണ്ടു പ്രശസ്തനായിരുന്നു.

ചക്രവര്ത്തീ മഹാസത്ത്വോ മഹാവീര്യോ ബഹുപ്രജഃ। തത്രാനുവംശശ്ലോകോഽയം യസ്മിന് ഗീതഃ പുരാവിദൈഃ ।। ൩൩.

അവൻ ലോകം മുഴുവൻ ഭരിച്ച മഹാശക്തിയും മഹാവീര്യവും ഉള്ള രാജാവായിരുന്നു; അവനെ കുറിച്ച് പഴയ ഋഷിമാർ ഈ വംശശ്ലോകം പാടിയിരുന്നു.

ശശബിന്ദോസ്തു പുത്രാണാം ശതാനാമഭവച്ഛതമ്। ധീമതാമനുരൂപാണാം ഭൂരിദ്രവിണതേജസാമ് ।। ൩൩.

ശശബിന്ദുവിന് നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരൊക്കെയും ബുദ്ധിശാലികളും ധനവും തേജസ്സും സമൃദ്ധമായവരുമായിരുന്നു.

തേഷാം ഷട് ച പ്രധാനാസ്തു പൃഥുഷാട്കാ മഹാബലാഃ। പൃഥുശ്രവാ പൃഥുയശാഃ പൃഥുധര്മ്മാ പൃഥുഞ്ജയഃ ।। ൩൩.

അവരിൽ ആറുപേർ പ്രധാനപ്പെട്ടവരും അതിവിശാലമായ ബലവും ശക്തിയും ഉള്ളവരുമായിരുന്നു: പൃഥുഷാടക, പൃഥുശ്രവ, പൃഥുയശ, പൃഥുധർമ്മ, പൃഥുഞ്ജയ.

പൃഥുകീര്ത്തിഃ പൃഥുന്ദാതാ രാജാനഃ ശാശിബിന്ദവാഃ। ശംസന്തി ച പുരാണാനി പാര്ഥശ്രവസമന്തരമ്। അന്തരഃ സ പുരാ യസ്തു യജ്ഞസ്യ തനയോഽഭവത് ।। ൩൩.

പൃഥുകീർത്തിയും പൃഥുന്ദാതാവും ശശബിന്ദുവിന്റെ രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു; പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നു, പാർഥശ്രവസിനെ കൂടാതെ, യജ്ഞത്തിൽ ജനിച്ച പുത്രൻ അന്തരൻ ആയിരുന്നു.

ഉശനാ സുതധര്മ്മാത്മാ അവാപ്യ പൃഥിവീമിമാമ്। ആജഹാരാശ്വമേധാനാം ശതമുത്തമധാര്മ്മികഃ ।। ൩൩.

നീതിമാനായ ഉശനാ ഈ ഭൂമി സ്വന്തമാക്കി, നൂറു ഉത്തമമായ അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി.

മരുത്തസ്തസ്യ തനയോ രാജര്ഷീണാമനുഷ്ഠിതഃ। വീരഃ കമ്ബലബര്ഹിസ്തു മരുത്തതനയഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൩.

അവന്റെ മകൻ മരുത്തൻ രാജർഷിമാരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു; ധൈര്യശാലിയായ കംബലബർഹി മരുത്തന്റെ മകനായി അറിയപ്പെടുന്നു.

പുത്രസ്തു രുക്മകവചോ വിദ്വാന് കമ്ബലവര്ഹിഷഃ। നിഹത്യ രുക്മകവചഃ പുരാ കവചിനോ രണേ ।। ൩൩.

കംബലബർഹിയുടെ മകൻ രുക്മകവചൻ ബുദ്ധിമാനായിരുന്നു; പുരാതനകാലത്ത് രുക്മകവചൻ യുദ്ധത്തിൽ കവചിന്മാരെ സംഹരിച്ചു.

ധന്വിനോ നിശിതൈര്ബാണൈരവാപ ശ്രിയമുത്തമാമ്। ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദൌ വിത്തമശ്വമേധമഹായശാഃ ।। ൩൩.

വളരെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അച്ചുതൻ വലിയ സമ്പത്ത് നേടി; അശ്വമേധയാഗത്തിൽ പ്രശസ്തനായ അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ധനം ദാനം ചെയ്തു.

രാജ്ഞസ്തു രുക്മകവചാദപരാവൃത്ത്യ വീരഹാഃ। ജജ്ഞിരേ പഞ്ച പുത്രാസ്തു മഹാസത്ത്വാ മഹാബലാഃ ।। ൩൩.

രുക്മകവചൻ രാജാവിൽ നിന്ന്, വീരഹത്യയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുമ്പോൾ, മഹാശക്തിയും ബലവും ഉള്ള അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.

രുക്മേഷുഃ പൃഥുരുക്മശ്ച ജ്യാമഘഃ പരിഘോ ഹരിഃ। പരിഘഞ്ച ഹരിഞ്ചൈവ വിദേഹേ സ്ഥാപയത്പിതാ ।। ൩൩.

രുക്മേഷു, പൃഥുരുക്മ, ജ്യാമഘ, പരിഘ, ഹരി; അവരിൽ പരിഘയെയും ഹരിയെയും പിതാവ് വിദേഹദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ചു.

ബ്രഹ്മേഷുരഭവദ്രാജാ പൃഥുരുക്മസ്തദാശ്രയഃ। തേഭ്യഃ പ്രവ്രജിതോ രാജ്യാ ജ്ജ്യാമഘോഽഭവദാശ്രമേ ।। ൩൩.

ബ്രഹ്മേഷു രാജാവായി, പൃഥുരുക്മന്റെ പിന്തുണയോടെ ഭരിച്ചുവന്നു; ജ്യാമഘൻ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചു.

പ്രശാന്തസ്തു വനേ ഘോരേ ബ്രാഹ്മണേനാവബോധിതഃ। ജഗാമ ധനുരാദായ ദേശമധ്യം രഥീ ധ്വജീ ।। ൩൩.

ഭയാനകമായ കാട്ടിൽ ശാന്തനായ ജ്യാമഘൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം, വില്ലും രഥവും പതാകയും എടുത്ത് ദേശത്തിന്റെ നടുവിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

നര്മ്മദാനൂപ ഏകാകീ മേകലാവൃത്തികാ അപി। ഋക്ഷവന്തം ഗിരിം ഗത്വാ ശുക്തിമന്യാമഥാവിശത് ।। ൩൩.

നർമദാനദീതടത്തിൽ, മേക്കലാപ്രദേശത്ത്, ഒറ്റയ്ക്കായിരുന്നു അവൻ. അവൻ ഋക്ഷവന്തപർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി, പിന്നെ ശുക്തിമാനിൽ പ്രവേശിച്ചു.

ജ്യാമഘസ്യാഭവദ്ഭാര്യാ ശൈഭ്യാ ബലവതീ ഭൃശമ്। അപുത്രോഽപി സ വൈ രാജാ ഭാര്യാമന്യാം ന വിന്ദതി ।। ൩൩.

ജ്യാമഘന്റെ ഭാര്യ ശൈഭ്യ വളരെ ശക്തിയുള്ളവളായിരുന്നു; രാജാവിന് മക്കൾ ഇല്ലെങ്കിലും, അവൻ മറ്റൊരു ഭാര്യയെ സ്വീകരിച്ചില്ല.

തസ്യാസീദ്വിജയോ യുദ്ധേ തതഃ കന്യാമവാപ സഃ। ഭാര്യാമുവാച രാജാ സ സ്നുഷേതി തു നരേശ്വരഃ ।। ൩൩.

യുദ്ധത്തിൽ വിജയിച്ച ശേഷം, അവൻ ഒരു കന്യയെ നേടി; രാജാവ് ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു: 'ഇവൾ നമ്മുടെ മരുമകളാണ്'.

ഏവമുക്താബ്രവീദേവം കാമ്യേ യന്തേ സ്നുഷേതി സാ। യസ്തേ ജനിഷ്യതേ പുത്രസ്തസ്യ ഭാര്യാ ഭവിഷ്യതി ।। ൩൩.

അങ്ങനെ ഭാര്യ പറഞ്ഞു: 'ശരി, അവൾ മരുമകളാകട്ടെ; നിനക്ക് ജനിക്കുന്ന മകനാണ് അവളുടെ ഭർത്താവാകുക'.

തസ്യ സാ തപസോഗ്രേണ ശൈബ്യാ വൈശം പ്രസൂയത । പുത്രം വിദര്ഭം സുഭഗാ ശൈബ്യാ പരിണതാ സതീ ।। ൩൩.

തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ശൈബ്യനും ശൈബ്യയുടെയും പുത്രനായി വിധർഭൻ ജനിച്ചു. പൂർണമായ ശൈബ്യ, ഭർത്താവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ, ഈ പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.

രാജപുത്രൌ തു വിദ്വാംസൌ സ്നുഷായാം ക്രഥുകൌശികൌ। പുത്രൌ വിദര്ഭോഽജനയച്ഛൂരൌ രണവിശാരദൌ ।। ൩൩.

വിദർഭൻ തന്റെ സ്നുഷയിലൂടെ ക്രതു, കൗശികൻ എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. ഇരുവരും യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ധീരന്മാരായിരുന്നു.

ലോമപാദം തൃതീയന്തു പശ്ചാജ്ജജ്ഞേ സുധാര്മികഃ। ലോമ പാദാത്മജോവസ്തുരാഹൃതിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൩.

പിന്നീട്, നന്മയുള്ള ലോമപാദൻ എന്ന മൂന്നാമത്തെ പുത്രൻ ജനിച്ചു. ലോമപാദന്റെ പുത്രനായിരുന്നു അവസ്തുരൻ, അവസ്തുരന്റെ പുത്രനാണ് ആഹൃതൻ.

കൌശികസ്യ ചിദിഃ പുത്രസ്തസ്മാച്ചൈദ്യാ നൃപാഃ സ്മൃതാഃ । ക്രഥോര്വിദര്ഭപുത്രസ്തു കുന്തിസ്തസ്യാത്മജോഽഭവത് ।। ൩൩.

കൗശികന്റെ പുത്രനായിരുന്നു ചിദി. അവനിൽ നിന്ന് ചൈദ്യ രാജാക്കന്മാർ ഉദയം ചെയ്തു. ക്രതുവിന്റെ പുത്രനായി വിദർഭനിൽ നിന്ന് കുന്തി ജനിച്ചു; കുന്തിയുടെ പുത്രനും കുന്തിയായിരുന്നു.

കുന്തേര്ധൃഷ്ടസുതോ ജജ്ഞേ പുരോധൃഷ്ടഃ പ്രതാപവാന് । ധൃഷ്ടസ്യ പുത്രോ ധര്മാത്മാ നിര്വൃതിഃ പരവീരഹാ ।। ൩൩.

കുന്തിയിൽ നിന്ന് ധീരനായ ധൃഷ്ടൻ, പുരോധൃഷ്ടൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, ജനിച്ചു. ധൃഷ്ടന്റെ പുത്രൻ ധർമ്മപരനായ നിര്വൃതി, ശത്രുക്കളുടെ വീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനായിരുന്നു.

തസ്യ പുത്രോ ദശാര്ഹസ്തു മഹാബലപരാക്രമഃ। ദശര്ഹസ്യ സുതോ വ്യോമാ തതോ ജീമൂത ഉച്യതേ ।। ൩൩.

നിര്വൃതിയുടെ പുത്രനായിരുന്നു മഹാശക്തിയും ധൈര്യവാനുമായ ദശാർഹൻ. ദശാർഹന്റെ പുത്രൻ വ്യോമൻ, അവനിൽ നിന്ന് ജിമൂതൻ ജനിച്ചു.

ജീമൂതപുത്രോ വികൃതിസ്തസ്യ ഭീമരഥഃ സുതഃ. അഥ ഭീമരഥസ്യാസീത് പുത്രോ രഥവരഃ കില ।। ൩൩.

ജിമൂതന്റെ പുത്രനായിരുന്നു വികൃതൻ, വികൃതന്റെ പുത്രൻ ഭീമരഥൻ. ഭീമരഥന്റെ പുത്രനാണ് രഥവർമൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ.

ദാതാ ധര്മ്മരതോ നിത്യം ശീലസത്യപരായണഃ। തസ്യ പുത്രോ നവരഥസ്തതോ ദശരഥഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൩.

രഥവർമൻ സദാ ദാനശീലനും ധർമ്മനിഷ്ഠനും സത്യവും നല്ല സ്വഭാവവും പുലർത്തുന്നവനുമായിരുന്നു. അവന്റെ പുത്രനാണ് നവരഥൻ, നവരഥനിൽ നിന്ന് ദശരഥൻ ജനിച്ചു.

തസ്യ ചൈകാദശരഥഃ ശകുനിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ। തസ്മാത് കരമ്ഭകോ ധന്വീ ദേവരാതോഽഭവത്തതഃ ।। ൩൩.

ദശരഥനിൽ നിന്ന് ഏകാദശരഥൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രനാണ് ശകുനി. ശകുനിയിൽ നിന്ന് ധനുര്‍വിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള കരമ്ഭകൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് ദേവരതൻ.

ദേവക്ഷത്രോഽഭവദ്രാജാ ദേവരാതിര്മ്മഹായശാഃ। ദേവക്ഷത്രസുതോ ജജ്ഞേ ദേവനഃ ക്ഷത്രനന്ദനഃ ।। ൩൩.

ദേവരതൻ മഹാപ്രശസ്തനായ രാജാവായി ദേവക്ഷത്രനായി ജനിച്ചു. ദേവക്ഷത്രന്റെ പുത്രനാണ് ക്ഷത്രവംശത്തിന് ആനന്ദമായ ദേവനൻ.