വായുപുരാണമ്

സാമവേദശ്ച വൃത്താഢ്യഃ സര്വഗേയപുരഃസരഃ। വിശ്വാവസ്വാദിഭിഃ സാര്ദ്ധം ഗന്ധര്വൈഃ സമ്ഭൃതോഽഭവത് ।। ൪.

വൃത്തസമൃദ്ധിയും എല്ലാ ഗാനങ്ങളിൽ പ്രധാനം എന്നതുമായ സാമവേദം, വിശ്വാവസു മുതലായ ഗന്ധർവന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.

ബ്രഹ്മ വേദസ്തഥാ ഘോരൈഃ കൃത്യാവിധിഭിരന്വിതഃ। പ്രത്യങ്ഗിരസയോഗൈശ്ച ദ്വിശരീരശിരോഽഭവത് ।। ൪.

ഭയങ്കരമായ ക്രിയാവിധികൾകൊണ്ടും അതർവാംഗിരസരുടെ ആചാരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബ്രഹ്മവേദം, ഇരട്ട ശരീരവും ഇരട്ട തലയുംകൊണ്ട് പ്രത്യക്ഷമായി.

ലക്ഷണാനി സ്വരാഃ സ്തോഭാ നിരുക്തസ്വരഭക്തയഃ। ആശ്രയസ്തു വഷട്‌കാരോ നിഗ്രഹപ്രഗ്രഹാവപി ।। ൪.

ലക്ഷണങ്ങൾ, സ്വരങ്ങൾ, സ്തോഭങ്ങൾ, നിർുക്തസ്വരഭേദങ്ങൾ, അവയുടെ ആധാരമായ വഷട്‌കാരവും, നിയന്ത്രണവും മോചനവും എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ദീപ്താ ദീപ്തിരിലാദേവീ ദിശഃ പ്രദിശഗീശ്വരാഃ । ദേവകന്യാശ്ച പത്ന്യശ്ച തഥാ മാതര ഏവ ച ।। ൪.

പ്രഭയുള്ള ഇലാദേവി, ദിശകളും അവയുടെ അധിപന്മാരും, ദേവകന്യകൾ, ഭാര്യമാർ, മാതാക്കളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ആയുഃ സര്വത ഏവൈതേ ദേവസ്യ യജതോ മുഖേ। മൂര്ത്തിമന്തഃ സ്വരൂപാഖ്യാ വരുണസ്യ വപുര്ഭൃതഃ ।। ൪.

ഈ എല്ലാവരും, താന്താന്റെ രൂപത്തിൽ, വരുണന്റെ രൂപം ധരിച്ച്, യാഗം ചെയ്യുന്ന ദേവന്റെ വായിൽ ജീവൻപോലെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

സ്വയമ്ഭുവസ്തു താ ദൃഷ്ട്വാ രേതഃ സമപതദ്ഭുവി। ബ്രഹ്മര്ഷേര്ഭാവഭൂതസ്യ വിധാനാച്ച ന സംശയഃ ।। ൪.

സ്വയംഭുവൻ അവരെ കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രഹ്മർഷിയുടെ സൃഷ്ടിശക്തിയിൽ നിറഞ്ഞ്, അവന്റെ വിത്ത് ഭൂമിയിൽ വീണു. ഇതിൽ സംശയമൊന്നുമില്ല.

കൃത്വാ ജുഹാവ സ്രുഗ്ഭ്യാഞ്ച സ്രുവേണ പരിഗൃഹ്യ ച। ആജ്യവജ്ജുഹുവാഞ്ജക്രേ മന്ത്രവച്ച പിതാമഹഃ ।। ൪.

അവൻ അതിനെ ഒരു കുഴിച്ചട്ടിയും ഒരു ചെറിയ കരണ്ടിയും ഉപയോഗിച്ച് എടുക്കുകയും, നെയ്യുപമമായി ഹോമം നടത്തുകയും, മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി യജ്ഞം നടത്തുകയും ചെയ്തു.

തതഃ സ ജനയാമാസ ഭൂതഗ്രാമം പ്രജാപതിഃ। തസ്യാര്വാക് തേജസസ്തസ്യ യജ്ഞേ ലോകേഷു തൈജസമ്। തമസാഭാവവ്യാപ്യത്വം തഥാ സത്ത്വം തഥാ രജഃ ।। ൪.

അതിനുശേഷം, സൃഷ്ടിയുടെ അധിപൻ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു. ആ യജ്ഞത്തിൽ നിന്നുള്ള അവന്റെ തേജസ്സിൽ നിന്നാണ് ലോകങ്ങളിൽ അഗ്നിതത്ത്വം, ഇരുണ്ടതിന്റെ വ്യാപനം, സത്ത്വഗുണം, രാജോഗുണം എന്നിവ ഉദിച്ചത്.

സഗുണാത്തേജസോ നിത്യമാകാശേ തമസി സ്ഥിതമ്। തമസസ്തേജസത്വാച്ച സര്വഭൂതാനി ജജ്ഞിരേ ।। ൪.

ആ ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ തേജസ്സ് എപ്പോഴും ആകാശത്തിലും ഇരുണ്ടതിലും നിലകൊണ്ടു. ആ ഇരുണ്ടതിന്റെ അഗ്നിതത്ത്വത്തിൽ നിന്നാണ് എല്ലാ ജീവികളും ജനിച്ചത്.

യദാ തസ്മിന്നജായന്ത കാലേ പുത്രാസ്തു കര്മജാഃ। ആജ്യസ്ഥാല്യാമുപാദായ സ്വശുക്രം ഹുതവാംശ്ച ഹ ।। ൪.

അപ്പോൾ, ആ സമയത്ത്, കർമ്മത്തിൽ നിന്നുള്ള പുത്രന്മാർ ജനിച്ചപ്പോൾ, അവൻ തന്റെ തന്നെ വിത്ത് എടുത്ത് നെയ്യ് നിറച്ച പാത്രത്തിൽ ഹോമം ചെയ്തു.

ശുക്രേ ഹുതേഽഥ തസ്മിംസ്തു പ്രാദുര്ഭൂതാ മഹര്ഷയഃ। ജ്വലന്തോ വപുഷാ യുക്താഃ സപ്ത വൈ പ്രസവൈര്ഗുണൈഃ ।। ൪.

അവിടെ വിത്ത് ഹോമം ചെയ്തപ്പോൾ, മഹർഷിമാർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവർ ഏഴുവിധ സൃഷ്ടിഗുണങ്ങളോടെ, ദീപ്തമായ രൂപത്തിൽ ജനിച്ചു.

ഹുതേ ചാഗ്നൌ സകൃച്ഛുക്രേ ജ്വാലായാ നിഃസൃതഃ കവിഃ। ഹിരണ്യഗര്ഭസ്തം ദൃഷ്ട്വാ ജ്വാലാം ഭിത്ത്വാ വിനിഃസൃതമ്। ഭൃഗുസ്ത്വമിതി ഹോവാച യസ്മാത്തസ്മാത്സ വൈ ഭൃഗുഃ ।। ൪.

വിത്ത് അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്തപ്പോൾ, ജ്വാലയിൽ നിന്ന് കവി ജനിച്ചു. അവനെ ജ്വാല തള്ളി പുറത്തുവരുന്നത് കണ്ട ഹിരണ്യഗർഭൻ പറഞ്ഞു: 'നീ ഭൃഗുവാണ്', അതിനാൽ അവൻ ഭൃഗു എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു.

മഹാദേവസ്തഥോദ്ഭൂതം ദൃഷ്ട്വാ ബ്രാഹ്മണമബ്രവീത്। മമൈഷ പുത്രകാമസ്യ ദീക്ഷിതസ്യ ത്വയം പ്രഭോ। വിജജ്ഞേഽഥ ഭൃഗുര്ദ്ദേവോ മമ പുത്രോ ഭവത്വയമ് ।। ൪.

മഹാദേവൻ അങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ പുത്രാഗ്രഹത്തിനായി ഞാൻ ദീക്ഷയെടുത്തപ്പോൾ, നീയാണിത് സൃഷ്ടിച്ചത്. ഈ ഭൃഗു എന്റെ മകനാകട്ടെ'.

തഥോതി സമനുജ്ഞാതോ മഹാദേവഃ സ്വയമ്ഭുവാ। പുത്രത്വേ കല്പയാമാസ മഹാദേവസ്തഥാ ഭൃഗുമ്। വാരുണാ ഭൃഗവസ്തസ്മാത്തദപത്യഞ്ച സ പ്രഭുഃ ।। ൪.

സ്വയംഭുവൻ അനുമതി നൽകിയതോടെ, മഹാദേവൻ ഭൃഗുവിനെ തന്റെ മകനായി അംഗീകരിച്ചു. വരുൺനിൽ നിന്നാണ് ഭൃഗു ജനിച്ചതിനാൽ, അവൻ വരുൺപുത്രൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ദ്വിതീയന്തു തതഃ ശുക്രമങ്ഗാരേഷ്വപതത്പ്രഭുഃ। അങ്ഗാരേഷ്വങ്ഗിരോഽങ്ഗാനി സംഹിതാനി തതോഽങ്ഗിരാഃ ।। ൪.

അതിനുശേഷം, രണ്ടാം വിത്ത് ചൂടുള്ള ചാരത്തിൽ വീണു. ആ ചാരത്തിൽ അവയവങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് അങ്ങിരസ് ജനിച്ചു.

സമ്ഭൂതിം തസ്യ താം ദൃഷ്ട്വാ വഹ്നിര്ബ്രഹ്മാണമബ്രവീത്। രേതോധാസ്തുഭ്യമേവാഹം ദ്വിതീയോഽയം മമാസ്ത്വിതി ।। ൪.

അവന്റെ ജനനം കണ്ട അഗ്നി ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ വിത്ത് ഞാൻ സ്വീകരിച്ചതിനാൽ, ഈ രണ്ടാംവൻ എന്റെവനാകട്ടെ'.

ഏവമസ്ത്വിതി സോഽപ്യുക്തോ ബ്രഹ്മണാ സദസസ്പതിഃ। തസ്മാദങ്ഗിരസശ്ചാപി ആഗ്നേയാ ഇതി നഃ ശ്രുതമ് ।। ൪.

ബ്രഹ്മാവ്, സഭാധിപൻ, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് സമ്മതിച്ചു. അതിനാൽ അങ്ങിരസ് അഗ്നിപുത്രൻ എന്നാണു നമ്മൾ കേൾക്കുന്നത്.

ഷട്‌കൃത്യസ്തു പുനഃ ശുക്രേ ബ്രഹ്മണാ ലോകകാരിണാ। ഹുതേ സമഭവംസ്തത്ര ഷഡ്ബ്രഹ്മാണ ഇതി ശ്രുതിഃ ।। ൪.

ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവ് ആ വിത്ത് ആറു പ്രാവശ്യം ഹോമം ചെയ്തപ്പോൾ, അവിടെ ആറു ബ്രഹ്മാക്കന്മാർ ജനിച്ചു എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.

മരീചിഃ പ്രഥമസ്തത്ര മരീചിഭ്യഃ സമുത്ഥിതഃ। ക്രതൌ തസ്മിന് സുതോ ജജ്ഞേ യതസ്തസ്മാത്സ വൈ ക്രതുഃ ।। ൪.

അവരിൽ ആദ്യം മരീചിയാണ്, മരീചികളിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവൻ. ആ യജ്ഞത്തിൽ അവന്റെ മകൻ ജനിച്ചു, അതിനാൽ അവൻ ക്രതു എന്നായി അറിയപ്പെടുന്നു.

അഹം തൃതീയ ഇത്യര്ഥസ്തസ്മാദത്രിഃ സ കീര്ത്ത്യതേ। കേശൈശ്ച നിശിതൈര്ഭൂതഃ പുലസ്ത്യസ്തേന സ സ്മൃതഃ ।। ൪.

'ഞാൻ മൂന്നാമൻ' എന്നതിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ അവൻ അത്രി എന്നായി അറിയപ്പെടുന്നു. കഠിനമായ മുടിയിൽ നിന്ന് പുലസ്ത്യൻ ജനിച്ചു, അതിനാൽ അവൻ അങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

കേശൈര്ലമ്ബൈഃ സമുദ്ഭൂതസ്തസ്മാത്തു പുലഹഃ സ്മൃതഃ । വസുമധ്യാത്സമുത്പന്നോ വസുമാന് വസുധാശ്രയഃ ।। ൪.

ദീർഘമായ മുടിയിൽ നിന്ന് പുലഹൻ ജനിച്ചു, അതിനാൽ അവൻ അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. വസുക്കളുടെ മധ്യത്തിൽ നിന്ന് വസുമാൻ, ഭൂമിയിൽ ആശ്രയിച്ചവൻ, ഉദിച്ചു.

വസിഷ്ഠ ഇതി തത്ത്വജ്ഞൈഃ പ്രോച്യതേ വ്രഹ്മവാദിഭിഃ । ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ മാനസാഃ ഷണ്മഹര്ഷയഃ ।। ൪.

തത്ത്വം അറിയുന്ന ബ്രഹ്മവാദികൾ അവനെ വസിഷ്ഠൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഈ ആറു മഹർഷിമാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പുത്രന്മാരാണ്.

ലോകസ്യ സന്താനകരാസ്തൈരിമാ വര്ദ്ധിതാഃ പ്രജാഃ। പ്രജാപതയ ഇത്യേവം പഠ്യന്തേ ബ്രഹ്മണഃ സുതാഃ ।। ൪.

ലോകത്തിന്റെ സന്താനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചവരാണ് ഇവർ. ഇവരാൽ ഈ സകല ജീവികളും വർദ്ധിച്ചു. അതിനാൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാർ പ്രജാപതികൾ എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.

അപരേ പിതരോ നാമ ഏതൈരേവ മഹര്ഷിഭിഃ। ഉത്പാദിതാ ഋഷിഗണാഃ സപ്ത ലോകേഷു വിശ്രുതാഃ ।। ൪.

ഇവരെപ്പോലെ തന്നെ, മഹർഷിമാരാൽ മറ്റൊരു പിതൃവംശവും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ ഏഴു ഋഷിഗണങ്ങൾ അങ്ങനെ ഉദിച്ചുവന്നു.

മാരീചാ ഭാര്ഗവാശ്ചൈവ തഥൈവാങ്ഗിരസോഽപരേ। പൌലസ്ത്യാഃ പൌലഹാശ്ചൈവ വാസിഷ്ഠാശ്ചൈവ വിശ്രുതാഃ। ആത്രേയാശ്ച ഗണാഃ പ്രോക്താഃ പിതൄണാം ലോകവിശ്രുതാഃ ।। ൪.

മാരീചവംശം, ഭൃഗുവംശം, അങ്ങിരസവംശം, പോളസ്ത്യർ, പോളഹർ, പ്രശസ്തനായ വാസിഷ്ഠർ, അത്രേയർ—ഇവരാണ് ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ പിതൃവംശങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു.

ഏതേ സമാസതസ്താത പുരൈവ തു ഗുണാസ്ത്രയഃ। അപൂര്വശ്ച പ്രകാശാശ്ച ജ്യോതിഷ്മന്തശ്ച വിശ്രുതാഃ ।। ൪.

മുന്പേ തന്നെ, ഈ പിതാക്കന്മാർക്ക് മൂന്നു പ്രധാന ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു: അവരെപ്പോലൊരു പുതിയതും, പ്രകാശമുള്ളതും, ദീപ്തിയുള്ളതുമായിരുന്നു.

തേഷാം രാജാ യമോ ദേവോ യമൈര്വിഹിതകല്മഷാഃ। അപരേ പ്രജാനാം പതയസ്താഞ്ഛൃണുധ്വമതന്ദ്രിതാഃ ।। ൪.

അവരിൽ യമൻ ദേവൻ രാജാവാണ്; പാപമുള്ളവരെ യമന്മാർ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവർ സകല ജീവികളുടെ അധിപന്മാരാണ്—അവരുടെ പേരുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

കര്ദ്ദമഃ കശ്യപഃ ശേഷോ വിക്രാന്തഃ സുശ്രുവാസ്തഥാ। ബഹുപുത്രഃ കുമാരശ്ച വിവസ്വാന് സ ശുചിശ്രവാഃ ।। ൪.

കർദ്ദമൻ, കശ്യപൻ, ശേഷൻ, വിക്രാന്തൻ, സുഷ്രുവൻ, ബഹുപുത്രൻ, കുമാരൻ, വിവസ്വാൻ, ശുചിശ്രവൻ—ഇവരാണ് അവരിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവർ.

പ്രചേതസോഽരിഷ്ടനേമിര്ബഹുലസ്വ പ്രജാപതിഃ। ഇത്യേവമാദയോഽന്യേഽപി ബഹവശ്ച പ്രജേശ്വരാഃ ।। ൪.

പ്രചേതസ്, അരിഷ്ടനേമി, ബഹുലസ്വൻ, പ്രജാപതി—ഇങ്ങനെ അനേകം പ്രജാധിപന്മാർ കൂടി ഉണ്ട്.