വായുപുരാണമ്

സ്വമൃഡീകോഽധിപശ്ചൈവ വര്ച്ചോധാ മുഹ്യസര്വ്വശഃ । വാസവശ്ച സദാശ്വശ്ച ക്ഷേമാനന്ദൌ തഥൈവ ച

സ്വമൃഡീക, അധിപൻ, വർച്ഛോധ, മുഹ്യസർവശ, വാസവൻ, സദാശ്വൻ, ക്ഷേമാനന്ദൻ എന്നിവയും.

സത്യാ ഹ്യേതേ പരിക്രാന്താ യജ്ഞിയാ ദ്വാദശാപരാഃ । ഇത്യേതേ ദേവതാ ഹ്യാസന്നൌത്തമസ്യാന്തരേ മനോഃ

സത്യന്മാർ പന്ത്രണ്ടു പേരുകൾ, യജ്ഞത്തിന് അർഹമായവരാണ്; ഉത്തമ മനുവിന്റെ കാലയളവിൽ ഇവ ദേവതകളായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

അജശ്ച പരശുശ്ചൈവ ദിവ്യോ ദിവ്യൌഷധിര്ന്നയഃ । ദേവാനുജശ്ചാപ്രതിമോ മഹോത്സാഹൌശിജസ്തഥാ

അജ, പരശു, ദിവ്യൻ, ദിവ്യൗഷധി, നയ, ദേവാനുജൻ, അപ്രതിമൻ, മഹോത്സാഹൻ, ഉശിജൻ എന്നിവയും.

വിനീതശ്ച സുകേതുശ്ച സുമിത്രഃ സുബലഃ ശുചിഃ । ഔത്തമസ്യ മനോഃ പുത്രാസ്ത്രയോദശ മഹാത്മനഃ । ഏതേ ക്ഷത്രപ്രണേതാരസ്തൃതീയം ചൈതദന്തരമ്

വിനീതൻ, സുകേതു, സുമിത്രൻ, സുബലൻ, ശുചി — ഇവയാണ് മഹാത്മാവായ ഉത്തമ മനുവിന്റെ പതിമൂന്നു പുത്രന്മാർ; ഇവരാണ് ഈ മൂന്നാമത്തെ കാലയളവിൽ ക്ഷത്രിയരുടെ നേതാക്കൾ.

ഔത്തമേ പരിസങ്ഖ്യാതഃ സര്ഗഃ സ്വാരോചിഷേണ തു । വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച താമസസ്താന്നിബോധത

ഉത്തമ മന്വന്തരത്തിൽ സൃഷ്ടി എണ്ണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; സ്വാരോചിഷൻ കാലത്തിലും അങ്ങനെ തന്നെ. ഇപ്പോൾ താമസൻ കാലത്തെ വിശദാംശങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ കേൾക്കൂ.

ചതുര്ഥേത്വഥ പര്യായേ താമസസ്യാന്തരേ മനോഃ । സത്യാ സ്വരൂപാഃ സുധിയോ ഹരയശ്ചതുരോ ഗണാഃ

നാലാമത്തെ കാലചക്രത്തിൽ, താമസ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, സത്യന്മാർ, സ്വരൂപന്മാർ, സുധികൾ, ഹരികളുടെ നാല് വിഭാഗങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു.

പുലസ്ത്യപുത്രസ്തു ശീര്ഷ്യണ്യാസ്തമശ്ചൈവാഷ്ടമസ്തഥാ । ഇന്ദ്രിയാണി തദാ ദേവാ മനോസ്തസ്യാന്തരേ സ്മൃതാഃ

പുലസ്ത്യന്റെ മകനായ ശീർഷ്യണ്യൻ, എട്ടാമൻ താമ, അന്നേരത്ത് ദേവന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ആ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ സ്മരിക്കപ്പെട്ടു.

ഇന്ദ്രിയാണാം ശതം യദ്ധിമുനയഃ പ്രതിജാനതേ । സത്യപ്രാണാസ്തു ശീര്ഷ്യണ്യാസ്തമശ്ചൈവാഷ്ടമസ്തഥാ । ഇന്ദ്രിയാണി തദാ ദേവാ മനോസ്തസ്യാന്തരേ സ്മൃതാഃ

മുനികൾ പറയുന്നു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നൂറ് ഉണ്ട്; ശീർഷ്യണ്യന്റെ സത്യപ്രാണന്മാർ, എട്ടാമൻ താമ; അന്നേരത്ത് ദേവന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ആ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ സ്മരിക്കപ്പെട്ടു.

തേഷാം ച പ്രഭുദേവാനാം ശിവിരിന്ദ്രഃ പ്രതാപവാന് । സപ്തര്ഷയോഽന്തരേ ചൈവ താന്നിബോധത സത്തമാഃ ॥൨.൧.

അവിടെയുള്ള മഹാദേവന്മാരിൽ, ശക്തനായ ഇന്ദ്രൻ ശിവി ആയിരുന്നു; ആ ഇടവേളയിൽ ഏഴ് മുനികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ആർക്കാണെന്നു കേൾക്കൂ, മഹാന്മാരേ.

൬൨.൪൦ കാവ്യോ ഹര്ഷസ്തഥാ ചൈവ കാശ്യപഃ പൃഥുരേവ ച । ആത്രേയശ്ചാഗ്നിരിത്യേവ ജ്യോതിര്ധാമാ ച ഭാര്ഗവഃ

കാവ്യൻ, ഹർഷൻ, കാശ്യപൻ, പൃഥു, ആത്രേയൻ, അഗ്നി, ജ്യോതിര്ധാമ, ഭാർഗവൻ—ഇവരാണ് ആ മുനികൾ.

പൌലഹോ വനപീഠശ്ച ഗോത്രേ വാസിഷ്ഠ ഏവ ച । ചൈത്രസ്തഥാപി പൌലസ്ത്യ ഋഷയസ്താമസേഽന്തരേ

പൗലഹൻ, വനപീഠൻ, ഗോത്ര വാസിഷ്ഠൻ, ചൈത്രൻ, പൗലസ്ത്യൻ—ഇവരാണ് താമസ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിലെ മുനികൾ.

ജനുവണ്ഡസ്തഥാ ശാന്തിര്നരഃ ഖ്യാതിര്ഭയസ്തഥാ । പ്രിയഭൃത്യോ ഹ്യവക്ഷിശ്ച പൃഷ്ടലോഢോ ദൃഢോദ്യതഃ । ഋതശ്ച ഋതബന്ധുശ്ച താമസസ്യ മനോഃ സുതാഃ

ജനുവണ്ടൻ, ശാന്തി, നരൻ, ഖ്യാതി, ഭയൻ, പ്രിയഭൃത്യൻ, അവക്ഷി, പൃഷ്ടലോഢൻ, ദൃഢോദ്യതൻ, ഋതൻ, ഋതബന്ധു—ഇവരാണ് താമസ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ.

പഞ്ചമേത്വഥ പര്യായേ മനോശ്ചാരിഷ്ണവേഽന്തരേ । ഗണാസ്തു സുസമാഖ്യാതാ ദേവതാനാം നിബോധത

ഇപ്പൊഴ് അഞ്ചാമത്തെ കാലചക്രത്തിൽ, ചാരിഷ്ണു മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, ദേവതകളുടെ വിഭാഗങ്ങൾ വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവ കേൾക്കൂ.

അമൃതാ ഭാഭൂതരജോവികുണ്ഠാഃ സസുമേധസഃ । ചരിഷ്ണോസ്തു ശുഭാഃ പുത്രാ വസിഷ്ഠസ്യ പ്രജാപതേഃ । ചതുര്ദശ ച ചത്വാരോ ഗണാസ്തേഷാന്തു ഭാസ്വരാഃ

അമൃതങ്ങൾ, ഭാഭൂതരാജസ്, വികുണ്ഠങ്ങൾ, സസുമേധസുകൾ—ഇവയാണ് വാസിഷ്ഠന്റെ പുത്രനായ ചാരിഷ്ണുവിന്റെ ശുഭമായ പുത്രന്മാർ; അവയിൽ പതിനാലും നാലും പ്രകാശമുള്ള വിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്.

സ്വത്രവിപ്രേഗ്നിഭാസസ്വ പ്രത്യേതിഷ്ഠാമൃതസ്തഥാ । സുമതിര്വാവിരാവശ്ച വാചിനോദഃ സ്രവസ്തഥാ

സ്വത്രൻ, വിപ്രേഗ്നി, ഭാസ, സ്വ, പ്രത്യേതി, സ്ഥാമൃതൻ, സുമതി, വാവിരാവൻ, വാചിനോദൻ, സ്രവസ്—ഇവയാണ് പേരുകൾ.

പ്രവിരാശീ ച വാദശ്ച പ്രാശശ്ചേതി ചതുര്ദശ । അമൃതാഭാഃ സ്മൃതാ ഹ്യേതേ ദേവാശ്ചാരിഷ്ണവേഽന്തരേ

പ്രവിരാശി, വാദ, പ്രാശ—ഇവ ചേർന്ന് പതിനാലാണ്; അമൃതാഭസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ദേവന്മാർ ചാരിഷ്ണു മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

മതിശ്ച സുമതിശ്ചൈവ ഋതസത്യൌ തഥൈവ ച । ആവൃതിര്വിവൃതിശ്ചൈവ മദോ വിനയ ഏവ ച

മതി, സുമതി, ഋതം, സത്യം, ആവൃതി, വിവൃതി, മദം, വിനയം—ഇവയും പേരുകളാണ്.

ജേതാ ജിഷ്ണുഃ സഹശ്ചൈവ ദ്യുതിമാന് സ്രവസസ്തഥാ । ഇത്യേതാനീഹ നാമാനി ആഭൂതരജസാം വിദുഃ

ജേതാവ്, ജിഷ്ണു, സഹൻ, ദ്യുതിമാൻ, സ്രവസ്—ഭാഭൂതരാജസിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പേരുകൾ ഇവയാണ്.

വൃഷഭേത്താ ജയോ ഭീമഃ ശുചിര്ദാന്തോ യശോ ദമഃ । നാഥോ വിദ്വാനജേയശ്ച കൃശോ ഗൌരോ ധ്രുവസ്തഥാ । കീര്തിതാസ്തു വികുണ്ഠാ വൈ സുമേധാസ്തു നിബോധത ॥൨.൧.

വൃഷഭെട്ടാവ്, ജയൻ, ഭീമൻ, ശുചി, ദാന്തൻ, യശോ, ദമൻ, നാഥൻ, വിദ്യാൻ, അജേയൻ, കൃഷൻ, ഗൗരൻ, ധ്രുവൻ—ഇവയാണ് വികുണ്ഠങ്ങൾ; ഇനി സുമേധസുകളെ കേൾക്കൂ.

൬൨.൫൦ മേധാ മേധാതിഥിശ്ചൈവ സത്യമേധാസ്തഥൈവ ച । പൃശ്രിമേധാല്പമേധാശ്ച ഭൂയോമേധാദയഃ പ്രഭുഃ

മേധാ, മേധാതിഥി, സത്യമേധാ, പൃശ്രിമേധാ, അൽപമേധാ, ഭൂയോമേധാ, മറ്റു പ്രഭുക്കൾ—ഇവയാണ് സുമേധസുകളിൽ പ്രധാനവർ.

ദീപ്തിമേധാ യശോമേധാഃ സ്ഥിരമേധാസ്തഥൈവ ച । സര്വമേധാശ്വമേധാശ്ച പ്രതിമേധാശ്ച യഃ സ്മൃതഃ । മേധാവാന് മേധഹര്ത്താ ച കീര്ത്തിതാസ്തു സുമേധസഃ

ദീപ്തിമേധാ, യശോമേധാ, സ്ഥിരമേധാ, സർവമേധാ, അശ്വമേധാ, പ്രതിമേധാ, മേധാവാൻ, മേധഹർത്താവ്—ഇവയും സുമേധസുകളിൽ പേരുകളാണ്.

വിഭുരിന്ദ്രസ്തദാ തേഷാമാസീദ്വിക്രാന്തപൌരുഷഃ । പൌലസ്ത്യോ വേദബാഹുശ്ച യജുര്നാമാ ച കാശ്യപഃ

വിഭു അന്നേരത്ത് അവരുടെ ഇന്ദ്രൻ ആയിരുന്നു, ശക്തിയും വീരതയും ഉള്ളവൻ; പൗലസ്ത്യൻ വേദബാഹു, കാശ്യപൻ യജുര് എന്നായിരുന്നു.

ഹിരണ്യരോമാങ്ഗിരസോ വേദശ്രീശ്ചൈവ ഭാര്ഗവഃ । ഊര്ദ്ധ്വബാഹുശ്ച വാസിഷ്ഠഃ പര്ജന്യഃ പൌലഹസ്തഥാ । സത്യനേത്രസ്തഥാത്രേയ ഋഷയോ രൈവതാന്തരേ

ഹിരണ്യരോമൻ ആംഗിരസൻ, വേദശ്രീ ഭാർഗവൻ, ഊർദ്ധ്വബാഹു വാസിഷ്ഠൻ, പര്ജന്യൻ പൗലഹൻ, സത്യനേത്രൻ ആത്രേയൻ—ഇവരാണ് റൈവത മനുവിന്റെ ഇടവേളയിലെ മുനികൾ.

മഹാപുരാണസമ്ഭാവ്യഃ പ്രത്യങ്ഗപരഹാ ശുചിഃ । ബലബന്ധുര്നിരാമിത്രഃ കേതുഭൃങ്ഗോ ദൃഢവ്രതഃ । ചരിഷ്ണവസ്യ പുത്രാസ്തേ പഞ്ചമഞ്ചൈതദന്തരമ്

മഹാപുരാണമായി ആദരിക്കപ്പെടുന്നവൻ, ശരീരത്തിന്റെ ഓരോ ഭാഗത്തെയും പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, ശുദ്ധനും ശക്തനും, ശത്രുക്കൾ ഇല്ലാത്തവനും, പതാകയുമായി, ഉറച്ച വ്രതത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവനും ആണു. ഇവരാണ് ചരിഷ്ണവന്റെ പുത്രന്മാർ; ഇവർ ഈ ക്രമത്തിൽ അഞ്ചാമതായി വരുന്നു.

സ്വാരോചിഷോത്തമശ്ചൈവ താമസോ രൈവതസ്തഥാ । പ്രിയവ്രതാന്വയാ ഹ്യേതേ ചത്വാരോ മനവസ്തഥാ

സ്വാരോചിഷ, ഉത്തമ, താമസ, റൈവത — ഈ നാലു മനുക്കൾ പ്രിയവ്രതന്റെ വംശത്തിൽ പെട്ടവരാണ്.

ഷഷ്ഠേ ഖല്വഥ പര്യായേ ദേവാ യേ ചാക്ഷുഷേഽന്തരേ । ആദ്യാഃ പ്രസൂതാ ഭാവ്യാശ്ച പൃഥുകാശ്ച ദിവൌകസഃ । മഹാനുഭാവലേഖാശ്ച പഞ്ച ദേവഗണാഃ സ്മൃതഃ

അറുപതാം ഘട്ടത്തിൽ, ചാക്ഷുഷ എന്ന ഇടവേളയിൽ ഉള്ള ദേവന്മാർ — ആദ്യം ജനിച്ചവരും, വരാൻ പോകുന്നവരും, പൃഥുക എന്ന ദിവ്യജാതികളും, മഹാനുഭവമുള്ള ലേഖകളും — ഇവയെല്ലാം അഞ്ച് ദേവഗണങ്ങൾ ആയി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

ദിവൌകസഃ സര്ഗ ഏഷ പ്രോച്യതേ മാതൃനാമഭിഃ । അത്രേഃ പുത്രസ്യ നപ്താര ആരണ്യസ്യ പ്രജാപതേഃ । ഗണാശ്ച തേഷാം ദേവാനാമേകൈകോ ഹ്യഷ്ടകഃ സ്മൃതഃ

ദിവ്യജാതികളുടെ ഈ സൃഷ്ടി മാതാക്കളുടെ പേരുകളിൽ പറയപ്പെടുന്നു. അത്രിയുടെ പുത്രന്റെ പുത്രന്മാർ, ആരണ്യ എന്ന പ്രജാപതിയുടെ സന്തതികൾ, ഇവരിൽ ഓരോ ദേവഗണവും എട്ടു അംഗങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

അന്തരിക്ഷോ വസുഹയോ ഹ്യതിഥിശ്ച പ്രിയവതഃ । ശ്രോതാ മന്താ സുമന്താ ച ആദ്യാ ഹ്യേതേ പ്രകീര്ത്തിതാഃ

അന്തരീക്ഷൻ, വസുഹയൻ, അതിഥി, പ്രിയവതൻ, ശ്രോതാ, മന്താ, സുമന്താ — ഇവരാണ് ആദ്യം പറയപ്പെടുന്നവർ.

ശ്യേനഭദ്രസ്തഥാ പശ്യഃ പഥ്യനേത്രോ മഹായശാഃ । സുമനാശ്ച സുവേതാശ്ച രൈവതഃ സുപ്രചേതസഃ । ദ്യുതിശ്ചൈവ മഹാസത്ത്വഃ പ്രസൂതാഃ പരികീര്ത്തിതാഃ ॥൨.൧.

ശ്യേനഭദ്രൻ, പശ്യൻ, പഥ്യനെത്രൻ, മഹായശസ്, സുമനസ്, സുഭവേത, റൈവതൻ, സുപ്രചേതസൻ, ദ്യുതി, മഹാസത്ത്വൻ — ഇവരാണ് പ്രസൂതികൾ എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നവർ.