ദ്വീപേഷു സപ്തസു സ വൈ ഖഡ്ഗീ വരശരാസനീ। രഥീ രാജാപ്യനുചരോഽന്യോഽഗാച്ചൈവാനുദൃശ്യതേ ।। ൩൨.
ഏഴു ദ്വീപുകളിലും വാൾയും ഉത്തമമായ വില്ലും കൈവശം വച്ചിട്ടുള്ളതും, രഥത്തിൽ ഇരുന്ന് ഭരിച്ചിരുന്ന രാജാവും അവൻ മാത്രം ആയിരുന്നു; അവിടെ മറ്റൊരു അനുചരനെയും കാണാനില്ല.
അനഷ്ടദ്രവ്യശ്ചൈവാസീന്ന ശോകോ ന ച വിഭ്രമഃ। പ്രഭാവേണ മഹാരാജ്ഞഃ പ്രജാ ധര്മ്മേണ രക്ഷതഃ ।। ൩൨.
മഹാരാജാവ് തന്റെ ജനങ്ങളെ ധർമ്മത്തോടെ രക്ഷിച്ചതിനാൽ അവിടെയൊരിടത്തും സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെടുകയോ, ദുഃഖമോ, ആശയക്കുഴപ്പമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
പഞ്ചാശീതിസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം സ നരാധിപഃ। സപ്ത സപ്ത വാരാന് സമ്രാട് ചക്രവര്ത്തീ ബഭൂവ ഹ ।। ൩൨.
അവൻ, ആ മനുഷ്യാധിപൻ, അമ്പത്തിയഞ്ചായിരം വർഷം ഏഴെഴു പ്രാവശ്യം ചക്രവർത്തിയായി ഭരിച്ചു.
സ ഏവ പശുപാലോഽഭൂത് ക്ഷേത്രപാലസ്തഥൈവ ച। സ ഏവ വൃഷ്ട്യാ പര്ജന്യോ യോഗിത്വാദര്ജ്ജുനോഽഭവത് ।। ൩൨.
അവൻതന്നെ പശുക്കളുടെ കാവലുകാരനും വയലുകളുടെ രക്ഷകനുമായി; തന്റെ യോഗശക്തിയാൽ മഴവർഷം പെയ്യുന്ന പർജന്യനും അർജ്ജുനനും ആയി.
സ വൈ ബാഹുസഹസ്രേണ ജ്യാഘാതകഠിനേന ച । ഭാതി രശ്മിസഹസ്രേണ ശാരദേനേവ ഭാസ്കരഃ ।। ൩൨.
വില്ലിന്റെ പാശം കൊണ്ടു കഠിനമായ ആയിരം കൈകളോടെ, അവൻ ശരത്കാലത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ പ്രകാശിച്ചു.
സ ഹി നാഗസഹസ്രേണ മാഹിഷ്മത്യാം നരാധിപഃ। കര്കോടകസഭാഞ്ജിത്വാ പുരീം തത്ര ന്യവേശയത് ।। ൩൨.
ആ രാജാവ്, ആയിരം ആനകളുമായി, മാഹിഷ്മതിയിൽ കർക്കോട്ടകന്റെ സഭയെ ജയിച്ച് അവിടെ തന്റെ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.
സ വൈ വേഗേ സമുദ്രസ്യ പ്രാവൃട്കാലാമ്ബുജേക്ഷണഃ । ക്രീഡന്നിവ സുഖോദ്വിഗ്നഃ പ്രാവൃട്കാലഞ്ചകാര ഹ ।। ൩൨.
മഴക്കാലത്തെ സമുദ്രത്തിന്റെ വേഗംപോലും, കമലപോലുള്ള കണ്ണുകളുമായി, അവൻ സന്തോഷത്തോടെ കളിച്ചുകൊണ്ട് മഴക്കാലം വരുത്തി.
ലുലിതാ ക്രീഡതാ തേന ഹേമസ്രഗ്ദാമമാലിനീ। ഊര്മ്മിഭ്രൂകുടിസന്നാദാ ശങ്കിതാഭ്യേതി നര്മദാ ।। ൩൨.
അവന്റെ കളിയാൽ ഉണർത്തപ്പെട്ട നർമദാ, പൊന്നിന്റെ പുഷ്പമാലകൾ അണിഞ്ഞ്, തിരകളുടെ ചുണ്ടു ചുരുണ്ട ശബ്ദത്തോടെയും ഭയത്തോടെ സമീപിക്കുന്നു.
പുരാ സ താമനുസരന്നവഗാഢോ മഹാര്ണവമ്। ചകാരോദ്ധൃത്ത്യ വേലാന്തം സ കാലഃ പ്രാവൃണോദ്വനമ് ।। ൩൨.
ഒരിക്കൽ അവളെ പിന്തുടർന്ന്, അവൻ വലിയ സമുദ്രത്തിൽ കയറി, തീരം തൊട്ട്, മഴക്കാലം കാടിൽ എത്തിച്ചു.
തസ്യ ബാഹു സഹസ്രേണ ക്ഷോഭ്യമാണേ മഹാദധൌ। ഭവന്തി ലീനാ നിശ്ചേഷ്ടാഃ പാതാലസ്ഥാ മഹാസുരാഃ ।। ൩൨.
അവന്റെ ആയിരം കൈകളാൽ വലിയ സമുദ്രം ഉണർത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ, പാതാളത്തിൽ താമസിക്കുന്ന മഹാസുരന്മാർ മുഴുവനും അപ്രഭാവവും ചലനശൂന്യരുമായി.
ചൂര്ണീകൃതമഹാവീചിലീനമീനമഹാവിഷാഃ। പതിതാ വിദ്ധഫേനൌഘമാവര്ത്തക്ഷിപ്തദുസ്സഹമ് ।। ൩൨.
വലിയ തിരകളാൽ തകർത്തു, വിഷമുള്ള വലിയ ജീവികളും മീനുകളും, തിരകളുടെയും അഗാധമായ പൊങ്ങുമുള്ള കഫത്തിന്റെയും ചുഴലിക്കാറ്റിൽ വീണു.
ചകാര ക്ഷോഭയന്രാജാ ദോഃസഹസ്രേണ സാഗരമ്। ദേവാസുരപരിക്ഷിപ്തം ക്ഷീരോദമിവ സാഗരമ് ।। ൩൨.
ആ രാജാവ് തന്റെ ആയിരം കൈകളാൽ സമുദ്രം ഉണർത്തി, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ചുറ്റിയ ക്ഷീരസമുദ്രം പോലെ ആക്കി.
മന്ദരക്ഷോഭണകൃതാ ഹ്യമൃതോദകശങ്കി താഃ। സഹസോത്പാദിതാ ഭീതാ ഭീമം ദൃഷ്ട്വാ നൃപോത്തമമ് ।। ൩൨.
മന്ദരപർവ്വതം കൊണ്ട് അമൃതസമുദ്രം ഉണർത്തുന്നു എന്നു കരുതി, ഭയപ്പെട്ടവൾ, ആ മഹാരാജാവിനെ കണ്ടു ഉടനെ ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു.
നതനിശ്ചലമൂര്ദ്ധാനോ ബഭൂവുശ്ച മഹോരഗാഃ। സായാഹ്നേ കദലീഷണ്ഡാ നിര്വാതസ്തിമിതാ ഇവ ।। ൩൨.
വലിയ പാമ്പുകൾ തലകുനിഞ്ഞ് അചഞ്ചലരായി; സന്ധ്യാകാലത്ത് കാറ്റില്ലാതെ നിശ്ചലമായ വാഴക്കൂട്ടംപോലെയായി.
സ വൈ ബദ്ധ്വാ ധനുര്യാന ഉത്സിക്തഃ പഞ്ചഭിഃ ശതൈഃ। ലങ്കായാം മോഹയിത്വാ തു സബലം രാവണം ബലാത്। നിര്ജിത്യ ബദ്ധ്വാ ചാനീയ മാഹിഷ്മത്യാം ബബന്ധ തമ് ।। ൩൨.
അവൻ, ധനുസ്സിൽ അഞ്ചു നൂറ് അമ്പുകൾ കെട്ടി, രഥത്തിൽ കയറി, ലങ്കയിൽ രാവണനെയും അവന്റെ സൈന്യത്തെയും ഭ്രമിപ്പിച്ചു, ജയിച്ച് പിടിച്ചു, മാഹിഷ്മതിയിൽ കൊണ്ടുപോയി ബന്ധിച്ചു.
തതോ ഗത്വാ പുലസ്ത്യസ്തു അര്ജുനം ച പ്രസാദയത്। മുമോച രാജാ പൌലസ്ത്യം പുലസ്ത്യേനാനുപാലിതമ് ।। ൩൨.
അതിനുശേഷം പുലസ്ത്യൻ ചെന്നു അർജ്ജുനനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; പുലസ്ത്യന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം രാജാവ് രാവണനെ വിട്ടയച്ചു.
തസ്യ ബാഹുസഹസ്രസ്യ ബഭൂവ ജ്യാതലസ്വനഃ। യുഗാന്തേഽമ്ബുദവൃക്ഷസ്യ സ്ഫുടിതസ്യാശനേരിവ ।। ൩൨.
അവന്റെ ആയിരം കൈകളുടെ തളിരിപ്പുള്ള ശബ്ദം, കാലാവസാനത്ത് മിന്നലേറ്റ് പൊട്ടുന്ന വലിയ മേഘവൃക്ഷത്തിന്റെ ശബ്ദംപോലെ മുഴങ്ങി.
അഹോ മൃധേ മഹാവീര്യം ഭാര്ഗവോ യസ്യ സോഽച്ഛിനത്। മൃധേ സഹസ്രം ബാഹൂനാം ഹേമതാലവനം യഥാ ।। ൩൨.
അയ്യോ, യുദ്ധത്തിൽ എത്ര വലിയ ശക്തിയായിരുന്നു! ഭാർഗവൻ അവന്റെ ആയിരം കൈകൾ യുദ്ധത്തിൽ വെട്ടിയതെന്ത്, പൊന്നിൻതാളവനത്തെ വെട്ടിയതുപോലെ.
തൃഷിതേന കദാചിത്സ ഭിക്ഷിതശ്ചിത്രഭാനുനാ। സപ്ത ദ്വീപാംശ്ചിത്രഭാനോഃ പ്രാദാദ്ഭിക്ഷാം വിശാമ്പതിഃ ।। ൩൨.
ഒരു ദിവസം ദാഹിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, ചിത്രഭാനു അവനോട് ഭിക്ഷ ചോദിച്ചു; രാജാവ് ചിത്രഭാനുവിന് ഏഴു ദ്വീപുകളും ഭിക്ഷയായി നൽകി.
പുരാണി ഘോഷാന് ഗ്രാമാംശ്ച പത്തനാനി ച സര്വ്വശഃ ൩൨.
അവൻ പഴയ കുടിയിരിപ്പുകളും ഗ്രാമങ്ങളും നഗരങ്ങളും മുഴുവനായും ദാനം ചെയ്തു.
സ തസ്യ പുരുഷേന്ദ്രസ്യ പ്രഭാവേണ മഹായശാഃ। ദദാഹ കാര്തവീര്യസ്യ ശൈലാംശ്ചാപി വനാനി ച ।। ൩൨.
ആ മഹാശക്തിയുള്ള പുരുഷേന്ദ്രന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ, പ്രശസ്തനായവൻ കാർത്തവീര്യന്റെ മലകളും കാടുകളും കത്തിച്ചു.
സ ശൂന്യമാശ്രമം സര്വം വരുണസ്യാത്മജസ്യ വൈ। ദദോഹ സവനദ്വീപാംശ്ചിത്രഭാനുഃ സഹൈഹയഃ ।। ൩൨.
ചിത്രഭാനു ഹൈഹയന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന്, വരുണന്റെ മകന്റെ ശൂന്യമായ ആശ്രമവും ദ്വീപുകളും മുഴുവനും ഉണക്കി.
സംലേഭേ വരുണഃ പുത്രം പുരാ ഭാസ്വിനമുത്തമമ്। വസിഷ്ഠനാമാ സ മുനിഃ ഖ്യാതശ്ചാപഃ ശ്രിതഃ ശ്രുതഃ ।। ൩൨.
പണ്ടെക്കാലത്ത് വരുണന് ഒരു മഹാനായ മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; വസിഷ്ഠൻ എന്ന മഹർഷി, ജലത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്തവൻ, പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
തത്രാപദസ്തദാ ക്രോധാദര്ജുനം ശപ്തവാന്വിഭുഃ। യസ്മാന്ന വര്ജിതമിദം വനം തേ മമ ഹൈഹയ ।। ൩൨.
അപ്പോൾ ദുഃഖത്തിലും കോപത്തിലും ആ മഹാശക്തനായവൻ അർജ്ജുനനെ ശപിച്ചു: 'എന്തെന്നാൽ, നീ എന്റെ ഈ കാട് സംരക്ഷിച്ചില്ല, ഹൈഹയാ—'
തസ്മാത് തേ ദുഷ്കരം കര്മ്മ കൃതമന്യോ ഹനിഷ്യതി। അര്ജുനോ നാമ കൌന്തേയോ ന ച രാജാ ഭവിഷ്യതി ।। ൩൨.
'അതുകൊണ്ട് നീ ചെയ്ത ഈ ദുഷ്കരമായ പ്രവൃത്തിക്ക് മറ്റൊരാൾ നിന്നെ കൊല്ലും. അർജ്ജുനൻ, കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ, ഇനി രാജാവായിരിക്കില്ല.'
അര്ജുന ത്വാം മഹാവീര്യോ രാമഃ പ്രഹരതാം വരഃ। ഛിത്ത്വാ ബാഹുസഹസ്രം വൈ പ്രമഥ്യ തരസാ ബലീം ।। ൩൨.
'അർജ്ജുനേ, മഹാശക്തിയുള്ള രാമൻ, യുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, നിന്നെ കീഴടക്കി, ആയിരം കൈകൾ വെട്ടി നീക്കും.'
തപസ്വീ ബ്രാഹ്മണശ്ചൈവ വധിഷ്യതി മഹാബലഃ। തസ്യ രാമസ്തദാ ഹ്യാസീന്മൃത്യുശാപേന ധീമതഃ ।। ൩൨.
ശക്തനായ ഒരു തപസ്സുകാരൻ ബ്രാഹ്മണൻ നിന്നെ കൊല്ലും; ആ ജ്ഞാനിയുടെ ശാപം മൂലം രാമൻ അവന്റെ മരണകാരണമാവും.
രാജ്ഞാ തേന വരശ്ചൈവ സ്വയമേവ വൃതഃ പുരാ। തസ്യ പുത്രശതം ഹ്യാസീത് പഞ്ച തത്ര മഹാരഥാഃ ।। ൩൨.
ആ രാജാവ് മുമ്പ് സ്വയം ഒരു വരം തേടി വാങ്ങിയിരുന്നു; അവനു നൂറു മക്കളുണ്ടായിരുന്നു, അവരിൽ അഞ്ചുപേർ മഹാരഥന്മാരായിരുന്നു.
കൃതാസ്ത്രാ ബലിനഃ ശൂരാ ധര്മ്മാത്മാനോ യശസ്വനഃ । ശൂരശ്ച ശൂരസേനശ്ച വൃഷ്ട്യാദ്യം വൃഷ ഏവ ച ।। ൩൨.
അവർ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും, ശക്തരും, ധീരരും, ധർമ്മപരായണരും, പ്രശസ്തരും ആയിരുന്നു; ശൂരൻ, ശൂരസേനൻ, വൃഷ്ടി, വൃഷൻ, ജയധ്വജൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് അവന്റെ മക്കൾ.
ജയധ്വജശ്ച വൈ പുത്രാ അവന്തിഷു വിശാംപതേഃ। ജയധ്വജസ്യ പുത്രസ്തു താലജങ്ഘഃ പ്രതാപവാന് ।। ൩൨.
അവന്തിയുടെ രാജാവായ ജയധ്വജന് ഒരു പുത്രനുണ്ടായിരുന്നു; താലജംഘൻ എന്ന പ്രതാപശാലിയാണ് അവൻ.