വായുപുരാണമ്

യദോഃ പുത്രാ ബഭൂവുര്ഹി പഞ്ച ദേവസുതോപമാഃ। സഹസ്രജിദഥ ശ്രേഷ്ഠഃ ക്രോഷ്ടുര്നീലോ ജിതോ ലഘുഃ ।। ൩൨.

യദുവിന് അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെ മഹത്വമുള്ളവർ: സഹസ്രജിത്, ഏറ്റവും പ്രധാനൻ; പിന്നെ ക്രോഷ്ടു, നീല, ജിത, ലഘു.

സഹസ്രജിത്സുതഃ ശ്രീമാഞ്ഛതജിന്നാമ പാര്ഥിവഃ। സതജിത്സുതാ വിഖ്യാ താസ്ത്രയഃ പരമധാര്മികാഃ ।। ൩൨.

സഹസ്രജിതിന് ശതജിത് എന്ന മഹത്വമുള്ള രാജാവെന്നൊരു പുത്രൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ശതജിതിന് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ വളരെ പ്രസിദ്ധരും ധാർമ്മികരുമായിരുന്നു.

ഹൈഹയശ്ച ഹയശ്ചൈവ രാജാ വേണുഹയശ്ച യഃ। ഹൈഹയസ്യ തു ദായാദോ ധര്മ്മതത്ത്വ ഇതി ശ്രുതിഃ ।। ൩൨.

അവർ ആയിരുന്നു ഹൈഹയ, ഹയ, രാജാവായ വേണുഹയ; ഹൈഹയയുടെ വംശാവലി പ്രകാരം ധർമ്മതത്ത്വൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ അവന്റെ അവകാശിയാണ്.

ധര്മ്മതന്ത്രസ്തു കീര്ത്തിസ്തു സംജ്ഞേയസ്തസ്യ ചാത്മജഃ। സംജ്ഞേയസ്യ തു ദായാദോ മഹിഷ്മാന്നാമ പാര്ഥിവഃ ।। ൩൨.

ധർമ്മതന്ത്രൻ കീര്ത്തിയുടെ പുത്രനാണ്, അതുപോലെ തന്നെ സംജ്ഞേയൻ സംജ്ഞേയന്റെ പുത്രനാണ്; സംജ്ഞേയന്റെ അവകാശി മഹിഷ്മാൻ എന്ന രാജാവാണ്.

ആസീന്മഹിഷ്മതഃ പുത്രോ ഭദ്രശ്രേണ്യഃ പ്രതാപവാന്। വാരാണസ്യധിപോ രാജാ കഥിതഃ പൂര്വ ഏവ ഹി ।। ൩൨.

മഹിഷ്മാന്റെ പുത്രൻ ഭദ്രശ്രേണ്യൻ ആയിരുന്നു, അവൻ ധൈര്യശാലിയും, വാരാണസിയുടെ രാജാവും ആയിരുന്നു, ഇത് മുമ്പേ പറഞ്ഞതുമാണ്.

ഭദ്രശ്രേണ്യസ്യ ദായാദോ ദുര്മദോ നാമ പാര്ഥിവഃ। ദുര്മദസ്യ തതോ ധീമാന് കന്കോ നാമ വിശ്രുതഃ ।। ൩൨.

ഭദ്രശ്രേണ്യന്റെ അവകാശി ദുര്മദൻ എന്ന രാജാവാണ്; ദുര്മദനിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനിയും പ്രശസ്തനും ആയ കങ്കൻ ജനിച്ചു.

കനകസ്യ തു ദായാദാശ്ചത്വാരോ ലോകവിശ്രുതാഃ। കൃത വീര്യഃ കാര്തവീര്യഃ കൃതവര്മാ തഥൈവ ച ।। ൩൨.

കങ്കന് നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, ലോകത്ത് പ്രസിദ്ധരായവർ: കൃതവീര്യൻ, കാർത്തവീര്യൻ, കൃതവർമ്മ, അതുപോലെ കൃതൻ.

കൃതോ ജാതശ്ചതുര്ഥോഽഭൂത്കൃതവിര്യാത്തതോഽര്ജുനഃ। ജജ്ഞേ ബാഹുസഹസ്രേണ സപ്തദ്വീപേശ്വരോ നൃപഃ ।। ൩൨.

കൃതൻ നാലാമനായാണ് ജനിച്ചത്; കൃതവീര്യനിൽ നിന്ന് അർജ്ജുനൻ ജനിച്ചു, ആയിരം കൈകൾക്കൊണ്ടും ഏഴു ദ്വീപുകൾക്കും ഭരണാധികാരിയുമായ രാജാവാണ്.

സ ഹി വര്ഷായുതം തപ്ത്വാ തപഃ പരമദുശ്ചരമ്। ദത്തമാരാധയാമാസ കാര്ത്തവീര്യോഽത്രിസമ്ഭവമ് ।। ൩൨.

കാർത്തവീര്യൻ പത്ത് ആയിരം വർഷം കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു, അത്രിമഹർഷിയുടെ പുത്രനായ ദത്താത്രേയനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു, അവനെ ആരാധിച്ചു.

തസ്മൈ ദത്തോ വരാന് പ്രാദാച്ചതുരോ ഭൂരിതേജസഃ। പൂര്വ്വം ബാഹുസഹസ്രന്തു സ വവ്രേ പ്രഥമം വരമ് ।। ൩൨.

അവനു ദത്താത്രേയൻ മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ളവൻ നാലു വരങ്ങൾ നൽകി; ആദ്യം അവൻ ആയിരം കൈകൾ വേണമെന്ന് ചോദിച്ചു.

അധര്മ്മേ ദീയമാനസ്യ സദ്ഭിസ്തസ്മാന്നിവാരണമ്। ധര്മ്മേണ പൃഥിവീഞ്ജിത്വാ ധര്മ്മേണൈവാനുപാലനമ് ।। ൩൨.

അധർമ്മത്തിൽ ചേരുമ്പോൾ നല്ലവരാൽ തടയപ്പെടണം, ധർമ്മത്തിലൂടെ ഭൂമി ജയിക്കണം, ധർമ്മം പാലിച്ച് ഭരണം നടത്തണം എന്നിങ്ങനെയും അവൻ ചോദിച്ചു.

സംഗ്രാമാംസ്തു ബഹൂന് ജിത്ത്വാ ഹത്വാ ചാരീന് സഹസ്രശഃ। സംഗ്രാമേ യുദ്ധയമാനസ്യ വധഃ സ്യാദധികാദ്രണേ ।। ൩൨.

അവൻ അനേകം യുദ്ധങ്ങൾ ജയിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ വീഴേണ്ടി വന്നാൽ അതു വലിയ യുദ്ധത്തിൽ മാത്രം ആകണമെന്നു ആഗ്രഹിച്ചു.

തേനേയം പൃഥിവീ കൃത്സ്നാ സപ്തദ്വീപാ സപത്തനാ । സപ്തോദധിപരിക്ഷിപ്താ ക്ഷാത്രേണ വിധിനാ ജനാഃ ।। ൩൨.

അവൻ ഈ മുഴുവൻ ഭൂമി, ഏഴു ദ്വീപുകളും നഗരങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ, ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നതും, ക്ഷത്രിയരുടെ നിയമപ്രകാരം ഭരിച്ചിരുന്നു.

തസ്യ ബാഹുസഹസ്രന്തു യുദ്ധ്യതഃ കില ധീമതഃ। യൌദ്ധോ ധ്വജോ രഥശ്ചൈവ പ്രാദുര്ഭവതി മായയാ ।। ൩൨.

അവൻ ആയിരം കൈകളോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, യുദ്ധധ്വജവും രഥവും അവന്റെ മായയാൽ പ്രത്യക്ഷമായിരുന്നു.

ദശയജ്ഞസഹസ്രാണി തേഷു ദ്വീപേഷു സപ്തസു। നിരര്ഗലാഃ സ്മ നിര്വൃത്താഃ ശ്രൂയന്തേ തസ്യ ധീമതഃ ।। ൩൨.

ആ ഏഴു ദ്വീപുകളിലും, ആ ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ പത്ത് ആയിരം യാഗങ്ങൾ തടസ്സമില്ലാതെ നടത്തി എന്നത് കേൾക്കപ്പെടുന്നു.

സര്വേ യജ്ഞാ മഹാബാഹോസ്തസ്യാസന് ഭൂരിതേജസഃ। സര്വേ കാഞ്ചനവേദീകാഃ സര്വേ യൂപൈശ്ച കാഞ്ചനൈഃ ।। ൩൨.

ആ മഹാബാഹുവിന്റെ എല്ലാ യാഗങ്ങളും പൊൻവേദികളിലായിരുന്നു, എല്ലായാഗങ്ങളിലും പൊൻയൂപങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

സര്വേ ദേവൈര്മ്മാഹാഭാഗൈര്വിമാനസ്ഥൈരലംകൃതാഃ। ഗന്ധര്വ്വൈരപ്സരോഭിശ്ച നിത്യമേവോപശോഭിതാഃ ।। ൩൨.

എല്ലാ യാഗങ്ങളും ദൈവങ്ങൾ അവരുടെ വിമാനങ്ങളിൽ വന്ന് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു; ഗന്ധർവ്വന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും എല്ലായ്പ്പോഴും അവിടെ സാന്നിധ്യവത്മാരായിരുന്നു.

തസ്യ രാജ്ഞോ ജഗൌ ഗാഥാം ഗന്ധര്വോ നാരദസ്തഥാ। ചരിതം തസ്യ രാജര്ഷേര്മഹിമാനം നിരീക്ഷ്യ ച ।। ൩൨.

അന്നവസരത്തിൽ ഗന്ധർവനായ നാരദൻ ആ രാജാവിന്റെ മഹത്വവും ചെയ്ത കാര്യങ്ങളും കണ്ടു, അവനെ കുറിച്ച് ഒരു ഗാനം പാടിച്ചു.

ന നൂനം കാര്ത്തവീര്യസ്യ ഗതിം യാസ്യന്തി മാനവാഃ। യജ്ഞൈര്ദാനൈസ്തപോഭിശ്ച വിക്രമേണ ശ്രുതേന ച ।। ൩൨.

യജ്ഞങ്ങൾകൊണ്ടോ, ദാനങ്ങൾകൊണ്ടോ, തപസ്സുകൊണ്ടോ, വീര്യത്താലോ, പഠനത്തിലോ മനുഷ്യർക്ക് കാർത്തവീര്യന്റെ നിലയിലേക്ക് എത്താൻ കഴിയില്ല.

ദ്വീപേഷു സപ്തസു സ വൈ ഖഡ്ഗീ വരശരാസനീ। രഥീ രാജാപ്യനുചരോഽന്യോഽഗാച്ചൈവാനുദൃശ്യതേ ।। ൩൨.

ഏഴു ദ്വീപുകളിലും വാൾയും ഉത്തമമായ വില്ലും കൈവശം വച്ചിട്ടുള്ളതും, രഥത്തിൽ ഇരുന്ന് ഭരിച്ചിരുന്ന രാജാവും അവൻ മാത്രം ആയിരുന്നു; അവിടെ മറ്റൊരു അനുചരനെയും കാണാനില്ല.

അനഷ്ടദ്രവ്യശ്ചൈവാസീന്ന ശോകോ ന ച വിഭ്രമഃ। പ്രഭാവേണ മഹാരാജ്ഞഃ പ്രജാ ധര്മ്മേണ രക്ഷതഃ ।। ൩൨.

മഹാരാജാവ് തന്റെ ജനങ്ങളെ ധർമ്മത്തോടെ രക്ഷിച്ചതിനാൽ അവിടെയൊരിടത്തും സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെടുകയോ, ദുഃഖമോ, ആശയക്കുഴപ്പമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

പഞ്ചാശീതിസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം സ നരാധിപഃ। സപ്ത സപ്ത വാരാന് സമ്രാട് ചക്രവര്ത്തീ ബഭൂവ ഹ ।। ൩൨.

അവൻ, ആ മനുഷ്യാധിപൻ, അമ്പത്തിയഞ്ചായിരം വർഷം ഏഴെഴു പ്രാവശ്യം ചക്രവർത്തിയായി ഭരിച്ചു.

സ ഏവ പശുപാലോഽഭൂത് ക്ഷേത്രപാലസ്തഥൈവ ച। സ ഏവ വൃഷ്ട്യാ പര്ജന്യോ യോഗിത്വാദര്ജ്ജുനോഽഭവത് ।। ൩൨.

അവൻതന്നെ പശുക്കളുടെ കാവലുകാരനും വയലുകളുടെ രക്ഷകനുമായി; തന്റെ യോഗശക്തിയാൽ മഴവർഷം പെയ്യുന്ന പർജന്യനും അർജ്ജുനനും ആയി.

സ വൈ ബാഹുസഹസ്രേണ ജ്യാഘാതകഠിനേന ച । ഭാതി രശ്മിസഹസ്രേണ ശാരദേനേവ ഭാസ്കരഃ ।। ൩൨.

വില്ലിന്റെ പാശം കൊണ്ടു കഠിനമായ ആയിരം കൈകളോടെ, അവൻ ശരത്കാലത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ പ്രകാശിച്ചു.

സ ഹി നാഗസഹസ്രേണ മാഹിഷ്മത്യാം നരാധിപഃ। കര്കോടകസഭാഞ്ജിത്വാ പുരീം തത്ര ന്യവേശയത് ।। ൩൨.

ആ രാജാവ്, ആയിരം ആനകളുമായി, മാഹിഷ്മതിയിൽ കർക്കോട്ടകന്റെ സഭയെ ജയിച്ച് അവിടെ തന്റെ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.

സ വൈ വേഗേ സമുദ്രസ്യ പ്രാവൃട്കാലാമ്ബുജേക്ഷണഃ । ക്രീഡന്നിവ സുഖോദ്വിഗ്നഃ പ്രാവൃട്കാലഞ്ചകാര ഹ ।। ൩൨.

മഴക്കാലത്തെ സമുദ്രത്തിന്റെ വേഗംപോലും, കമലപോലുള്ള കണ്ണുകളുമായി, അവൻ സന്തോഷത്തോടെ കളിച്ചുകൊണ്ട് മഴക്കാലം വരുത്തി.

ലുലിതാ ക്രീഡതാ തേന ഹേമസ്രഗ്ദാമമാലിനീ। ഊര്മ്മിഭ്രൂകുടിസന്നാദാ ശങ്കിതാഭ്യേതി നര്മദാ ।। ൩൨.

അവന്റെ കളിയാൽ ഉണർത്തപ്പെട്ട നർമദാ, പൊന്നിന്റെ പുഷ്പമാലകൾ അണിഞ്ഞ്, തിരകളുടെ ചുണ്ടു ചുരുണ്ട ശബ്ദത്തോടെയും ഭയത്തോടെ സമീപിക്കുന്നു.

പുരാ സ താമനുസരന്നവഗാഢോ മഹാര്ണവമ്। ചകാരോദ്ധൃത്ത്യ വേലാന്തം സ കാലഃ പ്രാവൃണോദ്വനമ് ।। ൩൨.

ഒരിക്കൽ അവളെ പിന്തുടർന്ന്, അവൻ വലിയ സമുദ്രത്തിൽ കയറി, തീരം തൊട്ട്, മഴക്കാലം കാടിൽ എത്തിച്ചു.

തസ്യ ബാഹു സഹസ്രേണ ക്ഷോഭ്യമാണേ മഹാദധൌ। ഭവന്തി ലീനാ നിശ്ചേഷ്ടാഃ പാതാലസ്ഥാ മഹാസുരാഃ ।। ൩൨.

അവന്റെ ആയിരം കൈകളാൽ വലിയ സമുദ്രം ഉണർത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ, പാതാളത്തിൽ താമസിക്കുന്ന മഹാസുരന്മാർ മുഴുവനും അപ്രഭാവവും ചലനശൂന്യരുമായി.