വേണുഹോത്രസുതശ്ചാപി ഗാര്ഗ്യോ വൈ നാമ വിശ്രുതഃ। ഗാര്ഗ്യസ്യ ഗര്ഗഭൂമിസ്തു വാത്സ്യോ വത്സസ്യ ധീമതഃ ।। ൩൦.
വേണുഹോത്രന്റെ പുത്രൻ ഗാർഗ്യൻ എന്ന പ്രശസ്തനായിരുന്നു. ഗാർഗ്യന്റെ പുത്രൻ ഗർഗഭൂമി, വത്സന്റെ പുത്രൻ വാത്സ്യൻ എന്ന ബുദ്ധിമാനായിരുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാശ്ചൈവ തയോഃ പുത്രാഃ സുധാര്മ്മികാഃ। വിക്രാന്താ ബലവന്തശ്ച സിംഹതുല്യപരാക്രമാഃ ।। ൩൦.
അവരിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും ജനിച്ചു. അവർ വളരെ ധാർമ്മികരും വീര്യശാലികളും ശക്തരുമായിരുന്നു; സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ ധൈര്യശാലികളുമായിരുന്നു.
ഇത്യേതേ കാശ്യപാഃ പ്രോക്താ രജേരപി നിബോധത। രജേഃ പുത്രശതാന്യാസന് പഞ്ച വീര്യവതോ ഭുവി। രാജേയമിതി വിഖ്യാതം ക്ഷത്രമിന്ദ്രഭയാവഹമ് ।। ൩൦.
ഇങ്ങനെ കാശ്യപന്മാരെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ രാജിയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. രാജിക്ക് ഭൂമിയിൽ അഞ്ചു നൂറ് വീര്യശാലികളായ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. രാജേയ എന്ന ഈ ക്ഷത്രിയവർഗം ഇന്ദ്രനു പോലും ഭയം ഉണർത്തുന്നവരായിരുന്നു.
തദാ ദൈവാസുരേ യുദ്ധേ സമുത്പന്നേ സുദാരുണേ। ദേവാശ്ചൈവാസുരാശ്ചൈവ പിതാമഹമഥാബ്രുവന് ।। ൩൦.
അപ്പോൾ ദേവാസുരസംഘർഷം അത്യന്തം ഭയാനകമായി ഉടലെടുത്തപ്പോൾ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ചേർന്ന് പിതാമഹനോടു സമീപിച്ചു സംസാരിച്ചു.
ആവയോര്ഭഗവാന് യുദ്ധേ വിജേതാ കോ ഭവിഷ്യതി। ബ്രൂഹി നഃ സര്വ്വലോകേശ ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ വയമ് ।। ൩൦.
സകല ലോകങ്ങളുടെയും നാഥനേ, ഞങ്ങളിലൊരുവന് യുദ്ധത്തില് ജയിക്കുമോ എന്ന് ഞങ്ങള് കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദയവായി ഞങ്ങള്ക്ക് പറയൂ.
ബ്രഹ്മോവാച।। യേഷാമര്ഥായ സംഗ്രാമേ രജിരാത്തായുധഃ പ്രഭുഃ। യോത്സ്യതേ തേ വിജേഷ്യന്തി ത്രീല്ലോഁകാന്നാത്ര സംശയഃ ।। ൩൦.
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: ശക്തനായ രാജി ആര്ക്കുവേണ്ടിയാണ് ആയുധം എടുക്കുകയും യുദ്ധം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നത്, അവര് സംശയമില്ലാതെ മൂന്നു ലോകവും ജയിക്കും.
രജിര്യതസ്തതോ ലക്ഷ്മീര്യതോ ലക്ഷ്മീസ്തതോ ധൃതിഃ। യതോ ധൃതിസ്തതോ ധര്മോ യതോ ധര്മസ്തതോ ജയഃ ।। ൩൦.
എവിടെയോ രാജി ഉണ്ടോ അവിടെയോ ഐശ്വര്യം ഉണ്ടാകും; ഐശ്വര്യം ഉണ്ടെങ്കില് ധൈര്യവും അവിടെയുണ്ടാകും; ധൈര്യം ഉണ്ടെങ്കില് ധര്മ്മവും അവിടെയുണ്ടാകും; ധര്മ്മം ഉണ്ടെങ്കില് വിജയവും അവിടെയുണ്ടാകും.
തദ്ദേവാ ദാനവാഃ സര്വേ തതഃ ശ്രുത്വാ രജേര്ജയമ്। അഭ്യയുര്ജയമിച്ഛന്തഃ സ്തുവന്തോ രാജസത്തമമ് ।। ൩൦.
അങ്ങനെ രാജിയുടെ വിജയത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ട ശേഷം, എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വിജയത്തിനായി രാജാവിനെ പ്രശംസിച്ച് സമീപിച്ചു.
തേ ഹൃഷ്ടമനസഃ ശര്വേ രാജാനം ദേവദാനവാഃ। ഊചുരസ്മജ്ജയായ ത്വം ഗൃഹാണ വരകാര്മുകമ് ।। ൩൦.
ആ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സന്തോഷഹൃദയങ്ങളോടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: ഞങ്ങളുടെ വിജയത്തിനായി, ദയവായി നിന്റെ ഉത്തമമായ വില്ല് എടുക്കൂ.
രജിരുവാച।। അഹഞ്ജേഷ്യാമി നോ യുദ്ധേ ദേവാന് ശക്രപുരോഗമാന്। ഇന്ദ്രോ ഭവാമി ധര്മാത്മാ തതോ യോത്സ്യാമി സംയുഗേ ।। ൩൦.
രാജി പറഞ്ഞു: ഞാന് യുദ്ധത്തില് ഇന്ദ്രന് മുന്നില് നിന്നുള്ള ദേവന്മാരെ ജയിക്കും; അതിനുശേഷം, നീതി പാലിച്ച് ഞാന് ഇന്ദ്രനാകും, പിന്നെ യുദ്ധം തുടരും.
ദാനവാ ഊചുഃ।। അസ്മാകമിന്ദ്രഃ പ്രഹ്ലാദസ്തസ്യാര്ഥേ വിജയാമഹേ। അസ്മിസ്തു സമയേ രാജംസ്തിഷ്ഠേഥാദേവ നോഽദിതേഃ ।। ൩൦.
അസുരന്മാര് പറഞ്ഞു: ഞങ്ങളുടെ ഇന്ദ്രന് പ്രഹ്ലാദനാണ്; അവനുവേണ്ടിയാണ് ഞങ്ങള് വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ഈ സമയത്ത് രാജാവേ, ദയവായി ഞങ്ങളുടെ പക്ഷത്തിരിക്കുക, അതിദിയുടെ മകനൊപ്പം അല്ല.
സ തഥേതി ബ്രുവന്നേവ ദേവൈരപ്യഭിചോദിതഃ। ഭവിഷ്യസീന്ദ്രോ ജിത്വേതി ദേവൈരപി നിമന്ത്രിതഃ ।। ൩൦.
അവന് 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞു, ദേവന്മാരും അവനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു; 'നീ വിജയിച്ച ശേഷം ഇന്ദ്രനാകും' എന്ന് ദേവന്മാരും ക്ഷണിച്ചു.
ജഘാന ദാനവാന് സര്വ്വാന് സമക്ഷം വജ്രപാണിനഃ। സ വിപ്രനഷ്ടാം ദേവാനാം പരമശ്രീഃ ശ്രിയം വശീ ।। ൩൦.
അവന് വജ്രായുധധാരിയുടെ സാന്നിധ്യത്തില് എല്ലാ അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ചു; ദേവന്മാരുടെ നഷ്ടപ്പെട്ട പരമശ്രീ അവന് തിരിച്ചുകൊടുത്തു.
നിഹത്യ ദാനവാന് സര്വ്വാന് വ്യാജഹാര രജിഃ പ്രഭുഃ। തം തഥാ തു രഝിം തത്ര ദേവൈസ്സഹ ശതക്രതുഃ ।। ൩൦.
എല്ലാ അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ച ശേഷം, മഹാശക്തനായ രാജി സംസാരിച്ചു; അപ്പോള് അവിടെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഇന്ദ്രന് രാജിയോട് പറഞ്ഞു.
രജിപുത്രോഽഹമിത്യുക്ത്വാ പുനരേവാബ്രവീദ്വചഃ। ഈന്ദ്രോഽസി രാജന് ദേവാനാം സര്വേഷാന്നാത്ര സംശയഃ। യസ്യാഹമിന്ദ്രപുത്രസ്തേ ഖ്യാതിം യാസ്യാമി ശത്രുഹന് ।। ൩൦.
'ഞാന് രാജിയുടെ മകനാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞ് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, സംശയമില്ലാതെ നീ ദേവന്മാരുടെ ഇന്ദ്രനാണ്; ഞാന് നിന്റെ മകനായതിനാല് ശത്രുനാശകാ, ഞാന് പ്രശസ്തി നേടും.'
സ തു ശക്രവചഃ ശ്രുത്വാ വഞ്ചിതസ്തേന മായയാ। തഥേത്യേവാബ്രവീദ്രാജാ പ്രീയമാണഃ ശതക്രതുമ് ।। ൩൦.
ഇന്ദ്രന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട രാജി അവന്റെ മായയില് വഞ്ചിതനായി; സന്തോഷത്തോടെ രാജാവ് ഇന്ദ്രനോട് 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞു.
തസ്മിംസ്തു ദേവസദൃശേ ദിവം പ്രാപ്തേ മഹീപതൌ। ദായാദ്യമിന്ദ്രാദാജഹ്രുരാചാരം തനയാ രജേഃ ।। ൩൦.
ദേവന്മാരെപ്പോലെയുള്ള ആ മഹാരാജാവ് സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് ചെന്നപ്പോള്, രാജിയുടെ മക്കള് ഇന്ദ്രനില് നിന്നു അവന്റെ അവകാശവും സ്ഥാനവും ഏറ്റെടുത്തു.
താനി പുത്രശതാന്യസ്യ തച്ച സ്ഥാനം ശചീപതേഃ। സമക്രാമന്ത ബഹുധാ സ്വര്ഗലോകം ത്രിവിഷ്ടപമ് ।। ൩൦.
അവന്റെ നൂറുകണക്കിന് മക്കളും ശചീഭര്ത്താവിന്റെ ആ സ്ഥാനം പലവിധത്തില് സ്വര്ഗലോകത്തും ദേവലോകത്തും പ്രവേശിച്ചു.
തതഃ കാലേ ബഹുതിഥേ സതീതേ മഹാബലഃ। ഹൃതരാജ്യോഽബ്രവീച്ഛക്രോ ഹൃതഭാഗോ ബൃഹസ്പതിമ് ।। ൩൦.
അതിനുശേഷം, വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞ്, മഹാബലനായ ഇന്ദ്രന് രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടും അവകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടും ബൃഹസ്പതിയോട് പറഞ്ഞു.
ബദരീഫലമാത്രം വൈ പുരോഡാശം വിധത്സ്വ മേ। ബ്രഹ്മര്ഷേ യേന തിഷ്ഠേയം തേജസാപ്യായിതസ്തതഃ ।। ൩൦.
ബ്രഹ്മര്ഷേ, ഒരു ബദരിഫലത്തിന്റെ വലുപ്പമുള്ള ഒരു ഹോമം എനിക്ക് ഒരുക്കൂ. അതിന്റെ ശക്തിയില് ഞാന് നിലനില്ക്കാന് കഴിയണം.
ബ്രഹ്മന് കൃശോഽയം വിമനാ ഹൃതരാജ്യോ ഹൃതാശനഃ। ഹതൌജാ ദുര്ബലോ മൂഢോ രജിപുത്രൈഃ പ്രസീദ മേ ।। ൩൦.
ബ്രഹ്മനേ, ഞാന് ക്ഷീണിച്ചവനും ദുഃഖിതനുമാണ്; രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു, ഭക്ഷണവും ഇല്ല, ശക്തിയും നഷ്ടപ്പെട്ടു, രാജിയുടെ മക്കള് കൊണ്ട് ഞാന് ബുദ്ധിമുട്ടിലാണ്; ദയവായി എന്നോട് കരുണ കാണിക്കൂ.
ബൃഹസ്പതിരുവാച।। യദ്യേവം ചോദിതഃ ശക്ര ത്വയാ സ്യാം പൂര്വ്വമേവ ഹി। നാഭവിഷ്യത് ത്വത്പ്രിയാര്ഥം നാകര്ത്തവ്യം മമാനഘ ।। ൩൦.
ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: ഇന്ദ്രാ, നീ ഇതുപോലെ മുമ്പ് ചോദിച്ചിരുന്നെങ്കില്, നിന്റെ പ്രിയത്തിനായി ചെയ്യരുതാത്തത് ഞാന് ചെയ്തിരിക്കില്ലായിരുന്നു, പാപമില്ലാത്തവനേ.
പ്രയതിഷ്യാമി ദേവേന്ദ്ര തദ്ധിതാര്ഥം മഹാദ്യുതേ। യഥാ ഭാഗഞ്ച രാജ്യഞ്ച അചിരാത് പ്രതിപത്സ്യസേ ।। ൩൦.
ദേവേന്ദ്രാ, നിന്റെ ഗുണത്തിന് വേണ്ടി ഞാൻ പോകുന്നു. നീ ഉടൻ തന്നെ നിന്റെ ഭാഗവും രാജ്യവും തിരിച്ച് നേടും.
തഥാ ശക്ര ഗമിഷ്യാമി മാഭൂത്തേ വിക്ലവം മനഃ। തതഃ കര്മ്മ ചകാരാസ്യ തേജഃസംവര്ദ്ധനം മഹത് ।। ൩൦.
ശക്രാ, ഞാൻ പോകും; നിന്റെ മനസ്സിൽ ആശങ്കയുണ്ടാകരുത്. പിന്നെ അവൻ നിന്റെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ വലിയൊരു പ്രവർത്തി നടത്തി.
തേഷാഞ്ച ബുദ്ധിസംമോഹമകരോദ്ബുദ്ധിസത്തമഃ। തേ യദാ സസുതാ മൂഢാ രാഗോത്പന്ന വിധര്മ്മിണഃ ।। ൩൦.
അവിടെയുള്ളവരുടെ ബുദ്ധിയിൽ വലിയ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിച്ചു, കാരണം അവരുടെ മക്കൾ മോഹത്താൽ തെറ്റായ വഴിയിൽ പോയി.
ബ്രഹ്മദ്വിഷശ്ച സംവൃത്താ ഹതവീര്യ്യപരാക്രമാഃ। തതോ ലേഭേ സുരൈശ്വര്യമൈന്ദ്രസ്ഥാനം തഥോത്തമമ് ।। ൩൦.
അവർ ബ്രഹ്മദ്വേഷികളായി, ശക്തിയും ധൈര്യവും നഷ്ടപ്പെട്ടു. അതിനുശേഷം അവൻ ദേവന്മാരുടെ ആധിപത്യം, ഉത്തമമായ ഇന്ദ്രപദവി നേടി.
ഹത്വാ രജിസുതാന് സര്വാന്കാമക്രോധപരായണാന്। യ ഇദം പാവനം സ്ഥാനം പ്രതിഷ്ഠാനം ശതക്രതോഃ। ശ്രൃണുയാദ്വാ രജേര്വാപി ന സ ദൌരാത്മ്യമാപ്നുയാത് ।। ൩൦.
രാജാവിന്റെ മോഹത്തിലും കോപത്തിലും ആസ്വദിച്ച മക്കളെ കൊല്ലുകയും, ഈ ശുദ്ധമായ കഥയോ ശതക്രതുവിന്റെ സ്ഥാനമോ രാജാവിന്റെ കാര്യങ്ങളോ ആരെങ്കിലും കേൾക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ദുർഭാഗ്യം അനുഭവിക്കില്ല.
മരുതേന കഥം കന്യാ രാജ്ഞേ ദത്താ മഹാത്മനാ। കിംവീര്യാശ്ച മഹാത്മാനോ ജാതാ മരുതകന്യകാഃ ।। ൩൧.
മഹാത്മാവായ മരുത് രാജാവിന് ആ പെൺകുട്ടിയെ എങ്ങനെ നൽകി? മരുതിന്റെ മകളിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹാത്മാക്കൾക്ക് എത്ര ധൈര്യം ഉണ്ടായിരുന്നു?
ആഹവന് തം മരുത്സോമമന്നകാമഃ പ്രജേശ്വരമ്। മാസി മാസി മഹാതേജാഃ ഷഷ്ടിസംവത്സരാന്നൃപഃ ।। ൩൧.
ഭക്ഷ്യത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ച ജനങ്ങളുടെ അധിപതി, അറുപത് വർഷം ഓരോ മാസവും മഹാശക്തനായ മരുത്സോമനു ഹോമം നടത്തി.
തേന തേ മരുതസ്തസ്യ മരുത്സോമേന തോഷിതാഃ। അക്ഷയ്യാന്നം ദദുഃ പ്രീതാഃ സര്വകാമപരിച്ഛദമ് ।। ൩൧.
അങ്ങനെ, മരുത്സോമനിലൂടെ മരുതുകൾ സന്തോഷിച്ചു; സന്തോഷത്തോടെ അവൻക്ക് ക്ഷയിക്കാത്ത ഭക്ഷണവും എല്ലാ ഇഷ്ടസൗഖ്യങ്ങളും നൽകി.