ദിവോദാസാദൄഷദ്വത്യാം വീരോ ജജ്ഞേ പ്രതര്ദ്ദനഃ। തേന പുത്രേണ ബാലേന പ്രഹൃതം തസ്യ വൈ പുനഃ ।। ൩൦.
ദിവോദാസനും ഋഷദ്വതിയും ചേർന്ന് പ്രതർദ്ദനൻ എന്ന വീരനായ പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു. ആ ബാലനായ പുത്രൻ വീണ്ടും രാജ്യം ആക്രമിച്ചു.
വൈരസ്യാന്തം മഹാരാജ്ഞാ തദാ തേന വിധത്സതാ। പ്രതര്ദ്ദനസ്യ പുത്രൌ ദ്വൌ വത്സോ ഗര്ഗശ്ച വിശ്രുതഃ ।। ൩൦.
അപ്പോൾ മഹാരാജാവ് വൈരം അവസാനിപ്പിച്ചു. പ്രതർദ്ദനന് വത്സൻ, ഗർഗൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പ്രശസ്ത പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വത്സപുത്രോ ഹ്യലര്കസ്തു സന്നതിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ । അലര്കം പ്രതി രാജര്ഷിര്ഗീതശ്ലോകൌ പുരാതനൌ ।। ൩൦.
വത്സന്റെ പുത്രൻ അളർക്കൻ ആയിരുന്നു. സന്നതി അവന്റെ പുത്രനായിരുന്നു. അളർക്കനെ കുറിച്ച് രാജർഷി രണ്ടു പുരാതന ശ്ലോകങ്ങൾ രചിച്ചു.
ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്രാണി ഷഷ്ടിവര്ഷശതാനി ച। യുവാ രൂപേണ സമ്പന്നോ ഹ്യലര്കഃ കാശിസത്തമഃ ।। ൩൦.
അളർക്കൻ, കാശിയിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, അറുപതിനായിരം അറുപത് നൂറ് വർഷം യുവാവെന്നപോലെ തന്നെ രൂപത്തിൽ നിലനിന്നു.
ലോപാമുദ്രാ പ്രസാദേന പരമായുരവാപ്തവാന് ।। ൩൦.
ലോപാമുദ്രയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവൻ പരമായുർ നേടിയെടുത്തു.
ശാപസ്യാന്തേ മഹാബാഹുര്ഹത്വാ ക്ഷേമകരാക്ഷസമ്। രമ്യാമാവാസയാമാസ പുരീം വാരാണസീം നൃപഃ ।। ൩൦.
ശാപം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, മഹാബലശാലിയായ രാജാവ് ക്ഷേമകരൻ എന്ന അസുരനെ സംഹരിച്ചു. അതിനുശേഷം വാരാണസി എന്ന മനോഹരമായ നഗരത്തിൽ താമസിച്ചു.
സന്നതേരപി ദായാദഃ സുനീഥോ നാമ ധാര്മികഃ। സുനീഥസ്യ തു ദായാദഃ സുകേതുര്നാമ ധാര്മ്മികഃ ।। ൩൦.
സന്നതിക്കും സുനീതൻ എന്ന ധാർമ്മികനായ ഒരു വംശജൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. സുനീതന്റെ വംശജൻ സുകേതു എന്ന ധാർമ്മികനും ആയിരുന്നു.
സുകേതുതനയശ്ചാപി ധര്മകേതുരിതി ശ്രുതിഃ। ധര്മകേതോസ്തു ദായാദഃ സത്യകേതുര്മഹാരഥഃ ।। ൩൦.
സുകേതുവിന്റെ പുത്രൻ ധർമ്മകേതു എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്. ധർമ്മകേതുവിന്റെ വംശജൻ സത്യകേതു എന്ന മഹാരഥിയും ആയിരുന്നു.
സത്യകേതുസുതശ്ചാപി വിഭുര്നാമ പ്രജേശ്വരഃ। സുവിഭുസ്തു വിഭോഃ പുത്രഃ സുകുമാരസ്തതഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൦.
സത്യകേതുവിന്റെ പുത്രൻ വിപു എന്ന ജനങ്ങളുടെ അധിപനായിരുന്നു. വിപുവിന്റെ പുത്രൻ സുവിപു, അവനിൽ നിന്ന് സുകുമാരൻ ജനിച്ചു.
സുകുമാരസ്യ പുത്രസ്തു ധൃഷ്ടകേതുഃ സ ധാര്മ്മികഃ। ധുഷ്ടകേതോസ്തു ദായാദോ വേണുഹോത്രഃ പ്രജേശ്വരഃ ।। ൩൦.
സുകുമാരന്റെ പുത്രൻ ധൃഷ്ടകേതു എന്ന ധാർമ്മികനായിരുന്നു. ധൃഷ്ടകേതുവിന്റെ വംശജൻ വേണുഹോത്രൻ ജനങ്ങളുടെ അധിപനായിരുന്നു.
വേണുഹോത്രസുതശ്ചാപി ഗാര്ഗ്യോ വൈ നാമ വിശ്രുതഃ। ഗാര്ഗ്യസ്യ ഗര്ഗഭൂമിസ്തു വാത്സ്യോ വത്സസ്യ ധീമതഃ ।। ൩൦.
വേണുഹോത്രന്റെ പുത്രൻ ഗാർഗ്യൻ എന്ന പ്രശസ്തനായിരുന്നു. ഗാർഗ്യന്റെ പുത്രൻ ഗർഗഭൂമി, വത്സന്റെ പുത്രൻ വാത്സ്യൻ എന്ന ബുദ്ധിമാനായിരുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാശ്ചൈവ തയോഃ പുത്രാഃ സുധാര്മ്മികാഃ। വിക്രാന്താ ബലവന്തശ്ച സിംഹതുല്യപരാക്രമാഃ ।। ൩൦.
അവരിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും ജനിച്ചു. അവർ വളരെ ധാർമ്മികരും വീര്യശാലികളും ശക്തരുമായിരുന്നു; സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ ധൈര്യശാലികളുമായിരുന്നു.
ഇത്യേതേ കാശ്യപാഃ പ്രോക്താ രജേരപി നിബോധത। രജേഃ പുത്രശതാന്യാസന് പഞ്ച വീര്യവതോ ഭുവി। രാജേയമിതി വിഖ്യാതം ക്ഷത്രമിന്ദ്രഭയാവഹമ് ।। ൩൦.
ഇങ്ങനെ കാശ്യപന്മാരെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ രാജിയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. രാജിക്ക് ഭൂമിയിൽ അഞ്ചു നൂറ് വീര്യശാലികളായ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. രാജേയ എന്ന ഈ ക്ഷത്രിയവർഗം ഇന്ദ്രനു പോലും ഭയം ഉണർത്തുന്നവരായിരുന്നു.
തദാ ദൈവാസുരേ യുദ്ധേ സമുത്പന്നേ സുദാരുണേ। ദേവാശ്ചൈവാസുരാശ്ചൈവ പിതാമഹമഥാബ്രുവന് ।। ൩൦.
അപ്പോൾ ദേവാസുരസംഘർഷം അത്യന്തം ഭയാനകമായി ഉടലെടുത്തപ്പോൾ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ചേർന്ന് പിതാമഹനോടു സമീപിച്ചു സംസാരിച്ചു.
ആവയോര്ഭഗവാന് യുദ്ധേ വിജേതാ കോ ഭവിഷ്യതി। ബ്രൂഹി നഃ സര്വ്വലോകേശ ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ വയമ് ।। ൩൦.
സകല ലോകങ്ങളുടെയും നാഥനേ, ഞങ്ങളിലൊരുവന് യുദ്ധത്തില് ജയിക്കുമോ എന്ന് ഞങ്ങള് കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദയവായി ഞങ്ങള്ക്ക് പറയൂ.
ബ്രഹ്മോവാച।। യേഷാമര്ഥായ സംഗ്രാമേ രജിരാത്തായുധഃ പ്രഭുഃ। യോത്സ്യതേ തേ വിജേഷ്യന്തി ത്രീല്ലോഁകാന്നാത്ര സംശയഃ ।। ൩൦.
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: ശക്തനായ രാജി ആര്ക്കുവേണ്ടിയാണ് ആയുധം എടുക്കുകയും യുദ്ധം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നത്, അവര് സംശയമില്ലാതെ മൂന്നു ലോകവും ജയിക്കും.
രജിര്യതസ്തതോ ലക്ഷ്മീര്യതോ ലക്ഷ്മീസ്തതോ ധൃതിഃ। യതോ ധൃതിസ്തതോ ധര്മോ യതോ ധര്മസ്തതോ ജയഃ ।। ൩൦.
എവിടെയോ രാജി ഉണ്ടോ അവിടെയോ ഐശ്വര്യം ഉണ്ടാകും; ഐശ്വര്യം ഉണ്ടെങ്കില് ധൈര്യവും അവിടെയുണ്ടാകും; ധൈര്യം ഉണ്ടെങ്കില് ധര്മ്മവും അവിടെയുണ്ടാകും; ധര്മ്മം ഉണ്ടെങ്കില് വിജയവും അവിടെയുണ്ടാകും.
തദ്ദേവാ ദാനവാഃ സര്വേ തതഃ ശ്രുത്വാ രജേര്ജയമ്। അഭ്യയുര്ജയമിച്ഛന്തഃ സ്തുവന്തോ രാജസത്തമമ് ।। ൩൦.
അങ്ങനെ രാജിയുടെ വിജയത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ട ശേഷം, എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വിജയത്തിനായി രാജാവിനെ പ്രശംസിച്ച് സമീപിച്ചു.
തേ ഹൃഷ്ടമനസഃ ശര്വേ രാജാനം ദേവദാനവാഃ। ഊചുരസ്മജ്ജയായ ത്വം ഗൃഹാണ വരകാര്മുകമ് ।। ൩൦.
ആ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സന്തോഷഹൃദയങ്ങളോടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: ഞങ്ങളുടെ വിജയത്തിനായി, ദയവായി നിന്റെ ഉത്തമമായ വില്ല് എടുക്കൂ.
രജിരുവാച।। അഹഞ്ജേഷ്യാമി നോ യുദ്ധേ ദേവാന് ശക്രപുരോഗമാന്। ഇന്ദ്രോ ഭവാമി ധര്മാത്മാ തതോ യോത്സ്യാമി സംയുഗേ ।। ൩൦.
രാജി പറഞ്ഞു: ഞാന് യുദ്ധത്തില് ഇന്ദ്രന് മുന്നില് നിന്നുള്ള ദേവന്മാരെ ജയിക്കും; അതിനുശേഷം, നീതി പാലിച്ച് ഞാന് ഇന്ദ്രനാകും, പിന്നെ യുദ്ധം തുടരും.
ദാനവാ ഊചുഃ।। അസ്മാകമിന്ദ്രഃ പ്രഹ്ലാദസ്തസ്യാര്ഥേ വിജയാമഹേ। അസ്മിസ്തു സമയേ രാജംസ്തിഷ്ഠേഥാദേവ നോഽദിതേഃ ।। ൩൦.
അസുരന്മാര് പറഞ്ഞു: ഞങ്ങളുടെ ഇന്ദ്രന് പ്രഹ്ലാദനാണ്; അവനുവേണ്ടിയാണ് ഞങ്ങള് വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ഈ സമയത്ത് രാജാവേ, ദയവായി ഞങ്ങളുടെ പക്ഷത്തിരിക്കുക, അതിദിയുടെ മകനൊപ്പം അല്ല.
സ തഥേതി ബ്രുവന്നേവ ദേവൈരപ്യഭിചോദിതഃ। ഭവിഷ്യസീന്ദ്രോ ജിത്വേതി ദേവൈരപി നിമന്ത്രിതഃ ।। ൩൦.
അവന് 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞു, ദേവന്മാരും അവനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു; 'നീ വിജയിച്ച ശേഷം ഇന്ദ്രനാകും' എന്ന് ദേവന്മാരും ക്ഷണിച്ചു.
ജഘാന ദാനവാന് സര്വ്വാന് സമക്ഷം വജ്രപാണിനഃ। സ വിപ്രനഷ്ടാം ദേവാനാം പരമശ്രീഃ ശ്രിയം വശീ ।। ൩൦.
അവന് വജ്രായുധധാരിയുടെ സാന്നിധ്യത്തില് എല്ലാ അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ചു; ദേവന്മാരുടെ നഷ്ടപ്പെട്ട പരമശ്രീ അവന് തിരിച്ചുകൊടുത്തു.
നിഹത്യ ദാനവാന് സര്വ്വാന് വ്യാജഹാര രജിഃ പ്രഭുഃ। തം തഥാ തു രഝിം തത്ര ദേവൈസ്സഹ ശതക്രതുഃ ।। ൩൦.
എല്ലാ അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ച ശേഷം, മഹാശക്തനായ രാജി സംസാരിച്ചു; അപ്പോള് അവിടെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഇന്ദ്രന് രാജിയോട് പറഞ്ഞു.
രജിപുത്രോഽഹമിത്യുക്ത്വാ പുനരേവാബ്രവീദ്വചഃ। ഈന്ദ്രോഽസി രാജന് ദേവാനാം സര്വേഷാന്നാത്ര സംശയഃ। യസ്യാഹമിന്ദ്രപുത്രസ്തേ ഖ്യാതിം യാസ്യാമി ശത്രുഹന് ।। ൩൦.
'ഞാന് രാജിയുടെ മകനാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞ് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, സംശയമില്ലാതെ നീ ദേവന്മാരുടെ ഇന്ദ്രനാണ്; ഞാന് നിന്റെ മകനായതിനാല് ശത്രുനാശകാ, ഞാന് പ്രശസ്തി നേടും.'
സ തു ശക്രവചഃ ശ്രുത്വാ വഞ്ചിതസ്തേന മായയാ। തഥേത്യേവാബ്രവീദ്രാജാ പ്രീയമാണഃ ശതക്രതുമ് ।। ൩൦.
ഇന്ദ്രന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട രാജി അവന്റെ മായയില് വഞ്ചിതനായി; സന്തോഷത്തോടെ രാജാവ് ഇന്ദ്രനോട് 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞു.
തസ്മിംസ്തു ദേവസദൃശേ ദിവം പ്രാപ്തേ മഹീപതൌ। ദായാദ്യമിന്ദ്രാദാജഹ്രുരാചാരം തനയാ രജേഃ ।। ൩൦.
ദേവന്മാരെപ്പോലെയുള്ള ആ മഹാരാജാവ് സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് ചെന്നപ്പോള്, രാജിയുടെ മക്കള് ഇന്ദ്രനില് നിന്നു അവന്റെ അവകാശവും സ്ഥാനവും ഏറ്റെടുത്തു.
താനി പുത്രശതാന്യസ്യ തച്ച സ്ഥാനം ശചീപതേഃ। സമക്രാമന്ത ബഹുധാ സ്വര്ഗലോകം ത്രിവിഷ്ടപമ് ।। ൩൦.
അവന്റെ നൂറുകണക്കിന് മക്കളും ശചീഭര്ത്താവിന്റെ ആ സ്ഥാനം പലവിധത്തില് സ്വര്ഗലോകത്തും ദേവലോകത്തും പ്രവേശിച്ചു.
തതഃ കാലേ ബഹുതിഥേ സതീതേ മഹാബലഃ। ഹൃതരാജ്യോഽബ്രവീച്ഛക്രോ ഹൃതഭാഗോ ബൃഹസ്പതിമ് ।। ൩൦.
അതിനുശേഷം, വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞ്, മഹാബലനായ ഇന്ദ്രന് രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടും അവകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടും ബൃഹസ്പതിയോട് പറഞ്ഞു.
ബദരീഫലമാത്രം വൈ പുരോഡാശം വിധത്സ്വ മേ। ബ്രഹ്മര്ഷേ യേന തിഷ്ഠേയം തേജസാപ്യായിതസ്തതഃ ।। ൩൦.
ബ്രഹ്മര്ഷേ, ഒരു ബദരിഫലത്തിന്റെ വലുപ്പമുള്ള ഒരു ഹോമം എനിക്ക് ഒരുക്കൂ. അതിന്റെ ശക്തിയില് ഞാന് നിലനില്ക്കാന് കഴിയണം.