വായുപുരാണമ്

ഏതസ്യ വംശേ സമ്ഭൂതാ വിചിത്രൈഃ കര്മ്മഭിര്ദ്വിജാഃ। ശലാത്മജോ ഹ്യാര്ഷ്ടിഷേണശ്ചരന്തസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൦.

അവന്റെ വംശത്തിൽ വിവിധ പ്രവൃത്തികളിലൂടെ വൈവിധ്യമാർന്ന ദ്വിജന്മാർ ജനിച്ചു; ശലന്റെ മകൻ ആർഷ്ടിഷേണൻ, അവന്റെ മകനും അങ്ങനെ യാത്ര ചെയ്തു.

ശൌനകാശ്ചാര്ഷ്ടിഷേണാശ്ച ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ। കാശസ്യ കാശയോ രാഷ്ടഃ പുത്രോ ദീര്ഘതപാസ്തഥാ ।। ൩൦.

ശൗണകരും ആർഷ്ടിഷേണരും, ക്ഷത്രിയരോടൊപ്പം വന്ന ദ്വിജന്മാരും, കാശയുടെ മകനായ കാശനും, ദീർഘതപാസും അന്നേരം പരാമർശിക്കപ്പെട്ടു.

ധര്മ്മശ്ച ദീര്ഘതപസോ വിദ്വാന് ധന്വന്തരിസ്തതഃ। തപസാ സുമഹാതേജാ ജാതോ വൃദ്ധസ്യ ധീമതഃ। അഥൈനമൃഷയഃ പ്രോചുഃ സൂതം വാക്യമിമം പുനഃ ।। ൩൦.

ദീർഘതപാസിൽ നിന്ന് ധർമ്മൻ എന്ന ജ്ഞാനിയും, അതിനുശേഷം മഹത്തായ തപസ്സുള്ള വൃദ്ധനിൽ നിന്ന് ധന്വന്തരി ജനിച്ചു. പിന്നെ മഹർഷിമാർ സൂതനോടു വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ഋഷയ ഊചുഃ ।। കഥം ധന്വന്തരിര്ദ്ദേവോ മാനുഷേഷ്വിഹ ജജ്ഞിവാന്। ഏതദ്വേദിതുമിച്ഛാമസ്തതോ ബ്രൂഹി പ്രിയം തഥാ ।। ൩൦.

മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞു: ധന്വന്തരി ദേവൻ മനുഷ്യരിൽ എങ്ങനെ ജനിച്ചു എന്നു ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദയവായി അതിന്റെ സത്യമായ കഥ ഞങ്ങൾക്ക് മനോഹരമായി പറയൂ.

സൂത ഉവാച।। ധന്വന്തരേഃ സമ്ഭവോഽയം ശ്രൂയതാമിഹ വൈ ദ്വിജാഃ। സ സമ്ഭൂതഃ സമുദ്രാന്തേ മഥ്യമാനേഽമൃതേ പുരാ ।। ൩൦.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ധന്വന്തരിയുടെ ഉത്ഭവം ഇവിടെ കേൾക്കൂ ദ്വിജന്മാരേ. പുരാതനകാലത്ത് അമൃതം കുഴച്ചപ്പോൾ സമുദ്രത്തിൻറെ അതിരിൽ അദ്ദേഹം ഉദിച്ചുവന്നു.

ഉത്പന്നഃ സകലാത് പൂര്വ്വം സര്വ്വതശ്ച ശ്രിയാവൃതഃ। സര്വ്വസംസിദ്ധകായം തം ദൃഷ്ട്വാ വിഷ്ടമ്ഭിതഃ സ്ഥിതഃ। അജസ്ത്വമിതി ഹോവാച തസ്മാദജസ്തു സഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൦.

അവൻ എല്ലാവരിലും മുമ്പായി, എല്ലാ ദിക്കിലും തേജസ്സിൽ മൂടപ്പെട്ടവനായി ഉദിച്ചു. അവന്റെ ശരീരം പൂർണ്ണമായതും മനോഹരമായതും കണ്ട അജൻ അതിശയിച്ചു നിന്നു; 'നീ അജൻ തന്നെയാണ്' എന്നു പറഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടാണ് അവൻ അജൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.

അജഃ പ്രോവാച വിഷ്ണും തം തനയോഽസ്മി തവ പ്രഭോ। വിധത്സ്വ ഭാഗം സ്ഥാനഞ്ച മമ ലോകേ സുരോത്തമ ।। ൩൦.

അജൻ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ മകനാണ്. ഈ ലോകത്ത് എനിക്ക് ഒരു സ്ഥാനംയും പങ്കും നല്കണമേ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.'

ഏവമുക്തഃ സുദൃഷ്ട്വാ തു തഥാ പ്രോവാച സ പ്രഭുഃ । കൃതോ യജ്ഞവിഭാഗസ്തു യജ്ഞിയൌര്ഹേ സുരൈസ്തഥാ ।। ൩൦.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവനെ നന്നായി നോക്കി, പ്രഭു പറഞ്ഞു: 'യജ്ഞത്തിന്റെ വിഭജനം കഴിഞ്ഞു, ദേവന്മാർക്ക് അവരുടെ യജ്ഞഭാഗങ്ങൾ ലഭിച്ചു.'

വേദേഷു വിധിയുക്തഞ്ച വിധിഹോത്രം മഹര്ഷിഭിഃ। ന ശക്യമിഹ ഹോമോ വൈ തുല്യം കര്ത്തും കദാചന ।। ൩൦.

വേദങ്ങളിൽ മഹർഷിമാർ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ഹോമവിധികൾ ഈ ലോകത്ത് ഒരുപോലെയും നടത്താൻ കഴിയില്ല.

അര്വാക്സുതോഽസി ഹേ ദേവ നാമമന്ത്രോഽസി വൈ പ്രഭോ। ദ്വിതീയായാന്തു സമ്ഭൂത്യാം ലോകേ ഖ്യാതിങ്ഗമിഷ്യസി ।। ൩൦.

ദേവാ, നീ പിന്നീട് ജനിച്ചവനാണ്; നീ നാമവും മന്ത്രവും കൈവശമുള്ളവനാണ്. രണ്ടാം ജനനത്തിൽ നീ ലോകത്ത് പ്രശസ്തനാകും.

അണിമാദിയുതാ സിദ്ധിര്ഗര്ഭസ്ഥസ്യ ഭവിഷ്യതി। തേനൈവ ച ശരീരേണ ദേവത്വം പ്രാപ്സ്യസി പ്രഭോ। ചാരുമന്ത്രൈര്ഘൃതൈര്ഗന്ധൈര്യക്ഷ്യന്തി ത്വാം ദ്വിജാതയഃ ।। ൩൦.

അണിമാദി സിദ്ധികൾ ഗർഭസ്ഥനായി ഇരിക്കുമ്പോഴും നിനക്കുണ്ടാകും. അതേ ശരീരത്തിൽ തന്നെ, പ്രഭോ, നീ ദൈവത്വം നേടും. മനോഹരമായ മന്ത്രങ്ങൾ, നെയ്യും സുഗന്ധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ദ്വിജന്മാർ നിന്നെ ആരാധിക്കും.

അഥ ച ത്വം പുനശ്ചൈവ ആയുര്വേദം വിധാസ്യസി। അവശ്യമ്ഭാവീ ഹ്യര്ഥോഽയം പ്രാഗ്ദിഷ്ടസ്ത്വബ്ജയോനിനാ ।। ൩൦.

പിന്നെയും നീ ആയുര്‍വേദം സ്ഥാപിക്കും. ഈ കാര്യം നിർബന്ധമായും നടക്കും; അതു മുമ്പേ പദ്മജനനായവൻ നിർണ്ണയിച്ചിരിക്കുന്നു.

ദ്വിതീയം ദ്വാപരം പ്രാപ്യ ഭവിതാ ത്വം ന സംശയഃ। തസ്മാത് തസ്മൈ വരം ദത്ത്വാ വിഷ്ണുരന്തര്ദഘേ തതഃ ।। ൩൦.

രണ്ടാമത്തെ ദ്വാപരയുഗം എത്തിയപ്പോൾ, നീ ജനിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല. അതിനുശേഷം വിഷ്ണു അവനു ഒരു വരം നൽകി അപ്രത്യക്ഷനായി.

ദ്വിതീയേ ദ്വാപരേ പ്രാപ്തേ സൌനഹോത്രഃ സ കാശിരാട്। പുത്രകാമ സ്തപസ്തേപേ നൃപോ ദീര്ഘതപാസ്തഥാ ।। ൩൦.

രണ്ടാമത്തെ ദ്വാപരയുഗം വന്നപ്പോൾ, കാശിരാജാവായ സൗനഹോത്രനും, ദീർഘതപാസെന്ന രാജാവും, പുത്രാഗ്രഹത്തോടെ കഠിനമായ തപസ്സ് നടത്തി.

അജം ദേവന്തു പുത്രാര്ഥേ ഹ്യാരിരാധയിഷുര്നൃപഃ। വരേണ ച്ഛന്ദയാമാസ പ്രീതോ ധന്വന്തരിര്നൃപമ് ।। ൩൦.

പുത്രം ലഭിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച് രാജാവ് അജദേവനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. സന്തുഷ്ടനായ ധന്വന്തരി രാജാവിനോട് ഇഷ്ടമുള്ള ഒരു വരം ചോദിക്കാൻ സമ്മതിച്ചു.

നൃപ ഉവാച।। ഭഗവന് യദി തുഷ്ടസ്ത്വം പുത്രോ മേ ധൃതിമാന് ഭവ। തഥേതി സമനുജ്ഞായ തത്രൈവാന്തരധീയത ।। ൩൦.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ഭഗവൻ, നിങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചാൽ എനിക്ക് ധൈര്യശാലിയായ ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കട്ടെ.' അങ്ങനെ സമ്മതിച്ച ശേഷം അവൻ അവിടെയേ അപ്രത്യക്ഷനായി.

തസ്യ ഗേഹേ സമുത്പന്നോ ദേവോ ധന്വന്തരിസ്തദാ। കാശിരാജോ മഹാരാജഃ സര്വ്വരോഗപ്രണാശനഃ ।। ൩൦.

അപ്പോൾ രാജാവിന്റെ വീട്ടിൽ ധന്വന്തരി ദേവൻ ജനിച്ചു. കാശിരാജാവായ മഹാരാജാവ് എല്ലാ രോഗങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നവനായി.

ആയുര്വേദം ഭരദ്വാജശ്ചകാര സഭിഷക്ക്രിയമ്। തമഷ്ടധാ പുനര്വ്യസ്യ ശിഷ്യേഭ്യഃ പ്രത്യപാദയത് ।। ൩൦.

ഭരദ്വാജൻ ആയുര്‍വേദവും അതിന്റെ ചികിത്സാപദ്ധതിയും രചിച്ചു. അതിനെ എട്ട് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച് ശിഷ്യന്മാരെ പഠിപ്പിച്ചു.

ധന്വന്തരിസുതശ്ചാപി കേതുമാനിതി വിശ്രുതഃ। അഥ കേതുമതഃ പുത്രോ വിഭോ ഭീമരഥോ നൃപഃ। ദിവോദാസ ഇതി ഖ്യാതോ വാരാണസ്യധിപോഽഭവത് ।। ൩൦.

ധന്വന്തരിയുടെ മകനായ കെതുമാൻ എന്നവൻ പ്രശസ്തനായി. കെതുമാനിൽ നിന്ന് ഭീമരഥൻ എന്ന രാജാവും, അവനിൽ നിന്ന് വാരാണസിയുടെ അധിപനായ ദിവോദാസനും ജനിച്ചു.

ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു പുരീം വാരാണസീം പുരാ। ശൂന്യാം വിവേശയാമാസ ക്ഷേണകോ നാമ രാക്ഷസഃ ।। ൩൦.

അതു തന്നെയായ സമയത്ത്, ക്ഷേണക എന്നൊരു ദാനവൻ, ശൂന്യമായിരുന്ന വാരാണസി നഗരത്തിലേക്ക് കയറി വന്നു.

ശപ്താ ഹി സാ പുരീ പൂര്വ്വം നികുമ്ഭേന മഹാത്മനാ। ശൂന്യാ വര്ഷസഹസ്രം വൈ ഭവിത്രീതി പുനഃ പുനഃ ।। ൩൦.

അതിനു മുമ്പ് മഹാത്മാവായ നികുംബൻ ആ നഗരം ശപിച്ച്, ആയിരം വർഷം വീണ്ടും വീണ്ടും ശൂന്യമായിരിക്കട്ടെ എന്നു പറഞ്ഞിരുന്നു.

തസ്യാന്തു ശപ്തമാത്രായാം ദിവോദാസഃ പ്രജേശ്വരഃ। വിഷയാന്തേ പുരീം രമ്യാം ഗോമത്യാം സന്ന്യവേശയത് ।। ൩൦.

ആ ശാപം സംഭവിച്ച ഉടനെ, ജനങ്ങളുടെ രാജാവായ ദിവോദാസൻ, തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ അതിരിൽ, ഗോമതീ നദിയുടെ തീരത്ത് മനോഹരമായ ഒരു നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.

ഋഷ ഊചുഃ।। വാരാണസീം കിമര്ഥന്താം നികുമ്ഭഃ ശപ്തവാന് പുരാ। നികുമ്ഭശ്ചാപി ധര്മ്മാത്മാ സിദ്ധക്ഷേത്രം ശശാപ യഃ ।। ൩൦.

മഹർഷിമാർ ചോദിച്ചു: നികുംബൻ മുമ്പ് എന്തിനാണ് വാരാണസിയെ ശപിച്ചത്? ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ആ നികുംബൻ എങ്ങനെ ആ പുണ്യഭൂമിയെ ശപിച്ചു?

സൂത ഉവാച।। ദിവോദാസസ്തു രാജര്ഷിര്നഗരീം പ്രാപ്യ പാര്ഥിവഃ। വസതേ സ മഹാതേജാഃ സ്ഫീതായാം വൈ നരാധിപഃ ।। ൩൦.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: രാജർഷിയായ ദിവോദാസൻ ആ നഗരം സ്വന്തമാക്കി, മഹാതേജസ്സോടെ ആ സമൃദ്ധിയായ നഗരത്തിൽ വാസം ചെയ്തു.

ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു കൃതദാരോ മഹേശ്വരഃ। ദേവ്യാഃ സ പ്രിയകാമസ്തു വസാനശ്ച സുരാന്തികേ ।। ൩൦.

അതു തന്നെയായ സമയത്ത്, മഹേശ്വരൻ തന്റെ പ്രിയപത്നിയുമായ് ദേവതകളുടെ ഇടയിൽ വസിച്ചു.

ദേവാജ്ഞയാ പാരിഷദാ വിശ്വരൂപാസ്തപോധനാഃ। പൂര്വോക്തൈ രൂപവിശേഷസ്തോഷയന്തി മഹേശ്വരീമ് ।। ൩൦.

ദേവന്മാരുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ, വിവിധ രൂപങ്ങളുള്ള പാർഷദന്മാർ, മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, മഹേശ്വരിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.

ഹൃഷ്യതി തൈര്മഹാദേവോ മേനാ നൈവ തു ഹൃഷ്യതി। ജുഗുപ്സതേ സാ നിത്യഞ്ച ദേവം ദേവീം തഥൈവ ച ।। ൩൦.

അവരുടെ കാരണമായി മഹാദേവൻ സന്തോഷിച്ചു, പക്ഷേ മേനാ സന്തോഷിച്ചില്ല; അവൾ ദൈവത്തെയും ദേവിയെയും എപ്പോഴും കുറ്റം പറഞ്ഞു.

മമ പാര്ശ്വേ ത്വനാചാരസ്തവ ഭര്ത്താ മഹേശ്വരഃ। ദരിദ്രഃ സര്വ ഏവേഹ അക്ലിഷ്ടം ലഡതേഽനഘേ ।। ൩൦.

"നിന്റെ ഭർത്താവായ മഹേശ്വരൻ എന്റെ അടുത്ത് യോജിച്ചവനല്ല; അവൻ ഇവിടെ പൂർണ്ണമായും ദരിദ്രനാണ്, എന്നിരുന്നാലും കഷ്ടമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു, പാപമില്ലാത്തവളേ."

മാത്രാ തഥോക്താ വചസാ സ്ത്രീസ്വബാവാന്നചാക്ഷമത്। സ്മിതം കൃത്വാ തു വരദാ ഹരപാര്ശ്വമഥാഗമത് ।। ൩൦.

അമ്മ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, സ്ത്രീസ്വഭാവം കൊണ്ടു സഹിക്കാനാവാതെ, അവൾ പുഞ്ചിരിച്ച് വരദായിനിയായ് ഹരന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.