വായുപുരാണമ്

ദൃഷദ്വതീസുതശ്ചാപി വിശ്വാമിത്രാത്തഥാഷ്ടകഃ। അഷ്ടകസ്യ സുതോ യോ ഹി പ്രോക്തോ ജഹ്നുഗണോമയാ ।। ൨൯.

ദൃഷദ്വതിയുടെ മകനായ അഷ്ടകൻ വിശ്വാമിത്രനിൽ നിന്നാണ്. അഷ്ടകന്റെ മകൻ ജഹ്നു വംശത്തിൽ പെടുന്നു എന്നും പറയുന്നു.

ഋഷയ ഊചുഃ ।। കിം ലക്ഷണേന ധര്മേണ തപസേഹ ശ്രുതേന വാ। ബ്രാഹ്മണ്യം സമനുപ്രാപ്തം വിശ്വാമിത്രാദിഭിര്നൃപൈഃ ।। ൨൯.

ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: ഏത് ലക്ഷണത്താൽ, ഏത് ധർമ്മത്താൽ, ഏത് തപസ്സിനാലോ, പഠനത്തിലോ, വിശ്വാമിത്രനും മറ്റു രാജാക്കന്മാരും ബ്രാഹ്മണത്വം നേടാൻ സാധിച്ചു?

യേന യോനാഭിധാ നേന ബ്രാഹ്മണ്യം ക്ഷത്രിയാ ഗതാഃ । വിശേഷം ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി തപസാ ദാനതസ്തഥാ ।। ൨൯.

ഏത് മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയും, ഏത് ജന്മത്തിലൂടെയും, ക്ഷത്രിയർക്ക് ബ്രാഹ്മണത്വം നേടാൻ സാധിച്ചു? തപസ്സിനാലോ, ദാനത്താലോ എന്ന വ്യത്യാസം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

ഏവമുക്തസ്തതോ വാക്യമബ്രവീദിദമര്ഥവത്। അന്യായോപഗതൈര്ദ്രവ്യൈരാഹൃത്യ യജനേ ധിയാ। ധര്മാഭികാംക്ഷീ യജതേ ന ധര്മഫലമശ്നുതേ ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അർത്ഥവത്തായ വാക്കുകൾ അവൻ പറഞ്ഞു: അന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ധനത്തിൽ യജ്ഞം നടത്തുന്നവൻ, ധർമ്മഫലം ലഭിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ചെയ്താലും, ധർമ്മഫലം ലഭിക്കില്ല.

ധര്മ്മം ചൈതം സമാഖ്യായ പാപാത്മാ പുരുഷാധമഃ। ദദാതി ദാനം വിപ്രേഭ്യോ ലോകാനാം ദമ്ഭകാരണാത് ।। ൨൯.

ഈ ധർമ്മം വിശദീകരിച്ചിട്ടും, പാപഭാവമുള്ള, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവൻ, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രശംസ നേടാനായി ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം നൽകുന്നു.

ജപം കൃത്വാ തഥാ തീവ്രം ധനലോഭാന്നിരങ്കുശഃ। രാഗമോഹാന്വിതോ ഹ്യന്തേ പാവനാര്ഥം ദദാതി യഃ ।। ൨൯.

അങ്ങനെ, ധനലോഭം കൊണ്ടും, അകമ്പടിയില്ലാതെ, രാഗവും മോഹവും നിറഞ്ഞ്, ഒരാൾ ശക്തമായ ജപം നടത്തി, അവസാനം ശുദ്ധീകരണത്തിനായി ദാനം നൽകുന്നു.

തേന ദത്താനി ദാനാനി അഫലാനി ഭവന്ത്യുത। തസ്യ ധര്മ്മപ്രവൃത്തസ്യ ഹിംസകസ്യ ദുരാത്മനഃ ।। ൨൯.

അത്തരം ദാനങ്ങൾ ഫലപ്രദമാകുന്നില്ല; അശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ട, ഹിംസകനും ദുഷ്ടനും ആയവന്റെ ദാനങ്ങൾ ഫലം കാണില്ല.

ഏവം ലബ്ധ്വാ ധനം മോഹാദ്ദദതോ യജതശ്ച ഹ। സക്ലിഷ്ടകര്മണോ ദാനം ന തിഷ്ഠതി ദുരാത്മനഃ ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ, മോഹത്തിൽ പെട്ട് സമ്പാദിച്ച ധനം ദാനം ചെയ്താലും യജ്ഞം നടത്തിയാലും, അശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവന്റെ ദാനം നിലനിൽക്കില്ല.

ന്യായാഗതാനാം ദ്രവ്യാണാം തീര്ഥേ സമ്പ്രതിപാദനമ്। കാമാനനഭിസന്ധായ യജതേ ച ദദാതി ച ।। ൨൯.

ന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ധനം തീർത്ഥങ്ങളിൽ അർപ്പിച്ച്, ഫലലോഭം ഇല്ലാതെ യജ്ഞം നടത്തുകയും ദാനം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് സത്യത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.

സ ദാനഫലമാപ്നോതി തച്ച ദാനം സുഖോദയമ്। ദാനേന ഭോഗാനാപ്നോതി സ്വര്ഗം സത്യേന ഗച്ഛതി ।। ൨൯.

അവൻ ദാനഫലം നേടുന്നു; ആ ദാനം സന്തോഷം നൽകുന്നു; ദാനത്തിലൂടെ സൗഖ്യങ്ങൾ അനുഭവിക്കുകയും സത്യത്തിലൂടെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

തപസാ തു സുതപ്തേന ലോകാന് വിഷ്ടഭ്യ തിഷ്ഠതി । വിഷ്ടഭ്യ സ തു തേജസ്വീ ലോകേഷ്വാനന്ത്യമശ്നുതേ ।। ൨൯.

ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്ത തപസ്സിലൂടെ അവൻ ലോകങ്ങളെ നിലനിർത്തുന്നു; അങ്ങനെ ശക്തിയോടെ അവൻ ലോകങ്ങളിൽ അനന്തത നേടുന്നു.

ദാനാച്ഛ്രേയാംസ്തഥാ യജ്ഞോ യജ്ഞാച്ഛ്രേയസ്തഥാ തപഃ। സംന്യാസസ്തപസഃ ശ്രേയാംസ്തസ്മാജ്ജ്ഞാനം ഗുരുഃ സ്മൃതമ് ।। ൨൯.

ദാനം യജ്ഞത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠം, യജ്ഞത്തേക്കാൾ തപസ്സാണ് ഉത്തമം; തപസ്സിനേക്കാൾ സംന്യാസം ശ്രേഷ്ഠം; അതുകൊണ്ടു ജ്ഞാനം ഏറ്റവും ഉന്നതമായതായി കരുതപ്പെടുന്നു.

ശ്രൃയന്തേ ഹി തപഃസിദ്ധാഃ ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ। വിശ്വാമിത്രോ നരപതിര്മാന്ധാതാ സംകൃതിഃ കപിഃ ।। ൨൯.

തപസ്സിൽ സിദ്ധി നേടിയ ക്ഷത്രിയരിൽ ജനിച്ച ദ്വിജന്മാരെക്കുറിച്ച് കേട്ടിട്ടുണ്ട്; വിശ്വാമിത്രൻ രാജാവും, മാംധാതാവ്, സംകൃതി, കപി എന്നിവരും അങ്ങനെയാണ്.

കപേശ്ച പുരുകുത്സശ്ച സത്യശ്ചാനൃഹവാനൃഥുഃ ആര്ഷ്ടിഷേണോഽമീഢശ്ച ഭാഗാന്യോന്യസ്തഥൈവ ച ।। ൨൯.

കപിയുടെ പുത്രനായ പുരുകുത്സനും, സത്യനും, അനൃഹവനും, ഋതു, ആർഷ്ടിഷേണൻ, അമീഢൻ, ഭാഗൻ, അന്യസ്തൻ എന്നിവരും അങ്ങനെ മറ്റു ചിലരും.

കക്ഷീവശ്ചൈവ ശിജയസ്തഥാന്യേ ച മഹാരഥാഃ। രഥീതരശ്ച രുന്ദശ്ച വിഷ്ണുവൃദ്ധാദയോ നൃപാഃ ।। ൨൯.

കക്ഷീവനും ശിജയനും, മറ്റു മഹാരഥികളും, രഥീതരനും, റുണ്ടനും, വിഷ്ണുവൃദ്ധൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാരും.

ക്ഷാത്രോപേതാഃ സ്മൃതാ ഹ്യേതേ തപസാ ഋഷിതാങ്ഗതാഃ । ഏതേ രാജര്ഷയഃ സര്വ്വേ സിദ്ധിം സുമഹതീങ്ഗതാഃ। അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി അയോര്വംശം മഹാത്മനഃ ।। ൨൯.

ക്ഷത്രിയരിൽ ജനിച്ച് തപസ്സിലൂടെ ഋഷിത്വം നേടിയവരാണ് ഇവർ; ഈ രാജർഷിമാർ എല്ലാവരും മഹത്തായ സിദ്ധി നേടിയവരാണ്. ഇനി ഞാൻ മഹാത്മാവായ അയുവിന്റെ വംശത്തെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കാം.

സൂത ഉവാച।। ഏതേ പുത്രാ മഹാത്മാനഃ പഞ്ചൈവാസന് മഹാബലാഃ। സ്വര്ഭാനുതനയാ വിപ്രാഃ പ്രഭായാം ജജ്ഞിരേ നൃപാഃ ।। ൩൦.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാത്മാക്കളായ ഈ അഞ്ചു മഹാബലശാലികൾ, സ്വർഭാനുവിന്റെ മകന്മാരായി, പ്രഭായിൽ ജനിച്ചു; രാജാക്കന്മാരിൽ പ്രശസ്തരായി.

നഹുഷഃ പ്രഥമസ്തേഷാം പുത്രധര്മ്മാ തതഃ സ്മൃതഃ। ധര്മ്മവൃദ്ധാത്മജശ്ചൈവ സുതഹോത്രോ മഹായശാഃ ।। ൩൦.

അവരിൽ ആദ്യനായത് നഹുഷൻ; പിന്നെ പുത്രധർമ്മൻ; ധർമ്മവൃദ്ധന്റെ മകനായ സുതഹോത്രൻ മഹാപ്രശസ്തനാണ്.

സുതഹോത്രസ്യ ദായാദാസ്ത്രയഃ പരമധാര്മ്മികാഃ। കാശഃ ശലശ്ച ദ്വാവേതൌ തഥാ ഗൃത്സമദഃ പ്രഭുഃ ।। ൩൦.

സുതഹോത്രന്റെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ പരമധാർമ്മികരായിരുന്നു; കാശനും ശലനും, കൂടാതെ ശക്തനായ ഗൃത്സമദനും.

പുത്രോ ഗൃത്സമദസ്യാപി ശുനകോ യസ്യ ശൌനകഃ। ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാശ്ചൈവ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാസ്തഥൈവ ച ।। ൩൦.

ഗൃത്സമദന്റെ മകൻ ശുനകൻ, അവന്റെ മകൻ ശൗനകൻ; ബ്രാഹ്മണന്മാരും, ക്ഷത്രിയരും, വൈശ്യരും, ശൂദ്രന്മാരും അവനിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചു.

ഏതസ്യ വംശേ സമ്ഭൂതാ വിചിത്രൈഃ കര്മ്മഭിര്ദ്വിജാഃ। ശലാത്മജോ ഹ്യാര്ഷ്ടിഷേണശ്ചരന്തസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൦.

അവന്റെ വംശത്തിൽ വിവിധ പ്രവൃത്തികളിലൂടെ വൈവിധ്യമാർന്ന ദ്വിജന്മാർ ജനിച്ചു; ശലന്റെ മകൻ ആർഷ്ടിഷേണൻ, അവന്റെ മകനും അങ്ങനെ യാത്ര ചെയ്തു.

ശൌനകാശ്ചാര്ഷ്ടിഷേണാശ്ച ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ। കാശസ്യ കാശയോ രാഷ്ടഃ പുത്രോ ദീര്ഘതപാസ്തഥാ ।। ൩൦.

ശൗണകരും ആർഷ്ടിഷേണരും, ക്ഷത്രിയരോടൊപ്പം വന്ന ദ്വിജന്മാരും, കാശയുടെ മകനായ കാശനും, ദീർഘതപാസും അന്നേരം പരാമർശിക്കപ്പെട്ടു.

ധര്മ്മശ്ച ദീര്ഘതപസോ വിദ്വാന് ധന്വന്തരിസ്തതഃ। തപസാ സുമഹാതേജാ ജാതോ വൃദ്ധസ്യ ധീമതഃ। അഥൈനമൃഷയഃ പ്രോചുഃ സൂതം വാക്യമിമം പുനഃ ।। ൩൦.

ദീർഘതപാസിൽ നിന്ന് ധർമ്മൻ എന്ന ജ്ഞാനിയും, അതിനുശേഷം മഹത്തായ തപസ്സുള്ള വൃദ്ധനിൽ നിന്ന് ധന്വന്തരി ജനിച്ചു. പിന്നെ മഹർഷിമാർ സൂതനോടു വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ഋഷയ ഊചുഃ ।। കഥം ധന്വന്തരിര്ദ്ദേവോ മാനുഷേഷ്വിഹ ജജ്ഞിവാന്। ഏതദ്വേദിതുമിച്ഛാമസ്തതോ ബ്രൂഹി പ്രിയം തഥാ ।। ൩൦.

മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞു: ധന്വന്തരി ദേവൻ മനുഷ്യരിൽ എങ്ങനെ ജനിച്ചു എന്നു ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദയവായി അതിന്റെ സത്യമായ കഥ ഞങ്ങൾക്ക് മനോഹരമായി പറയൂ.

സൂത ഉവാച।। ധന്വന്തരേഃ സമ്ഭവോഽയം ശ്രൂയതാമിഹ വൈ ദ്വിജാഃ। സ സമ്ഭൂതഃ സമുദ്രാന്തേ മഥ്യമാനേഽമൃതേ പുരാ ।। ൩൦.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ധന്വന്തരിയുടെ ഉത്ഭവം ഇവിടെ കേൾക്കൂ ദ്വിജന്മാരേ. പുരാതനകാലത്ത് അമൃതം കുഴച്ചപ്പോൾ സമുദ്രത്തിൻറെ അതിരിൽ അദ്ദേഹം ഉദിച്ചുവന്നു.

ഉത്പന്നഃ സകലാത് പൂര്വ്വം സര്വ്വതശ്ച ശ്രിയാവൃതഃ। സര്വ്വസംസിദ്ധകായം തം ദൃഷ്ട്വാ വിഷ്ടമ്ഭിതഃ സ്ഥിതഃ। അജസ്ത്വമിതി ഹോവാച തസ്മാദജസ്തു സഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൦.

അവൻ എല്ലാവരിലും മുമ്പായി, എല്ലാ ദിക്കിലും തേജസ്സിൽ മൂടപ്പെട്ടവനായി ഉദിച്ചു. അവന്റെ ശരീരം പൂർണ്ണമായതും മനോഹരമായതും കണ്ട അജൻ അതിശയിച്ചു നിന്നു; 'നീ അജൻ തന്നെയാണ്' എന്നു പറഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടാണ് അവൻ അജൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.

അജഃ പ്രോവാച വിഷ്ണും തം തനയോഽസ്മി തവ പ്രഭോ। വിധത്സ്വ ഭാഗം സ്ഥാനഞ്ച മമ ലോകേ സുരോത്തമ ।। ൩൦.

അജൻ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ മകനാണ്. ഈ ലോകത്ത് എനിക്ക് ഒരു സ്ഥാനംയും പങ്കും നല്കണമേ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.'

ഏവമുക്തഃ സുദൃഷ്ട്വാ തു തഥാ പ്രോവാച സ പ്രഭുഃ । കൃതോ യജ്ഞവിഭാഗസ്തു യജ്ഞിയൌര്ഹേ സുരൈസ്തഥാ ।। ൩൦.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവനെ നന്നായി നോക്കി, പ്രഭു പറഞ്ഞു: 'യജ്ഞത്തിന്റെ വിഭജനം കഴിഞ്ഞു, ദേവന്മാർക്ക് അവരുടെ യജ്ഞഭാഗങ്ങൾ ലഭിച്ചു.'

വേദേഷു വിധിയുക്തഞ്ച വിധിഹോത്രം മഹര്ഷിഭിഃ। ന ശക്യമിഹ ഹോമോ വൈ തുല്യം കര്ത്തും കദാചന ।। ൩൦.

വേദങ്ങളിൽ മഹർഷിമാർ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ഹോമവിധികൾ ഈ ലോകത്ത് ഒരുപോലെയും നടത്താൻ കഴിയില്ല.