വായുപുരാണമ്

ഔര്വ്വസ്യൈവമൃചീകസ്യ സത്യവത്യാം മഹാമനാഃ। ജമദഗ്നിസ്തതോ വീര്യ്യാജ്ജജ്ഞേ ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ। മധ്യമശ്ച ശുനഃശേഫഃ ശുനഃപുച്ഛഃ കനിഷ്ഠകഃ ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ ഔർവനും ആർചീകനും ചേർന്ന്, സത്യവതിയിൽ, മഹാമനസ്സുള്ള ജമദഗ്നി, ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ളവനായി, തന്റെ ശക്തിയാൽ ജനിച്ചു. അവന്റെ നടുവൻ മകൻ ശുനഃശേഫനും, ഇളയവൻ ശുനഃപുഛനും ആയിരുന്നു.

വിശ്വാമിത്രസ്തു ധര്മാത്മാ നാമ്നാ വിശ്വരഥഃ സ്മൃതഃ । ജജ്ഞേ ഭൃഗുപ്രസാദേന കൌശികാദ്വംശവര്ദ്ധനഃ ।। ൨൯.

ധർമ്മാത്മാവായ വിശ്വാമിത്രൻ, 'വിശ്വരഥൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭൃഗുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, കൗശിക വംശത്തെ വർദ്ധിപ്പിച്ചവനായി ജനിച്ചു.

വിശ്വാമിത്രസ്യ പുത്രസ്തു ശുനഃശേഫോഽഭവന്മുനിഃ। ഹരിശ്ചന്ദ്രസ്യ യജ്ഞേ തു പശുത്വേ നിയുതഃ സവൈ। ദേവൈര്ദത്തഃ സ വൈ യസ്മാദ്ദേവരാതസ്തതോഽഭവത് ।। ൨൯.

ശുനഃശേഫൻ എന്ന മുനി, വിശ്വാമിത്രന്റെ മകനായി. ഹരിശ്ചന്ദ്രന്റെ യാഗത്തിൽ, യാഗബലിയായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും, ദേവന്മാർ അവനെ രക്ഷിച്ചു. അതിനാൽ അവൻ 'ദേവരാതൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.

വിശ്വാമിത്രസ്യ പുത്രാണാം ശുനഃ ശേഫോഽഗ്രജഃ സ്മൃതഃ। മധുച്ഛന്ദോ നയശ്ചൈവ കൃതദേവൌ ധ്രുവാഷ്ടകൌ ।। ൨൯.

വിശ്വാമിത്രന്റെ മക്കളിൽ, ശുനഃശേഫൻ മൂത്തവനായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു. മധുഛന്ദൻ, നയൻ, കൃതദേവൻ, ധ്രുവാഷ്ടകൻ എന്നിവരും പേരെടുത്തവരാണ്.

കച്ഛപഃ പൂരണശ്ചൈവ വിശ്വാമിത്രസുതാസ്തു വൈ। തേഷാം ഗോത്രാണി ബഹുധാ കൌശികാനാം മഹാത്മനാമ് ।। ൨൯.

കച്ചപനും പൂരണനും വിശ്വാമിത്രന്റെ മക്കളാണ്. ഇവരുടെ വംശങ്ങൾ, മഹാത്മാക്കളായ കൗശികന്മാരുടെ പലവിധമായ ഗാത്രങ്ങൾ ആയി നിലകൊണ്ടു.

പാര്ഥിവാ ദേവരാതാശ്ച യാജ്ഞവല്ക്യാ സമര്ഷണാഃ । ഉദുമ്ബരാ ഉദുമ്ലാനാസ്താരകാ യമമുഞ്ചതാഃ ।। ൨൯.

പാർഥിവർ, ദേവരാതന്മാർ, യാജ്ഞവൽക്ക്യർ, സമർഷണർ, ഉദുംബരർ, ഉദുമ്ലാനർ, താരകർ, യമമുഞ്ചതർ എന്നിവരും ഈ വംശത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

ലോഹിണ്യോ രേണവശ്ചൈവ തഥാ കാരീഷവഃ സ്മൃതാഃ। ബഭ്രവഃ പാണിനശ്ചൈവ ധ്യാവജപ്യാസ്തഥൈവ ച ।। ൨൯.

ലോഹിന്യർ, രേണവർ, കാരീഷവർ, ബഭ്രവർ, പാണിനർ, ധ്യാനജപ്യർ എന്നിവരും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ശാലാവത്യാ ഹിരണ്യാക്ഷാഃ സ്യങ്കൃതാ ഗാലവാഃ സ്മൃതാഃ । ദേവലാ യാമദൂതാശ്ച ശാലങ്കായനബാഷ്കലാഃ ।। ൨൯.

ശാലാവത്യയിൽ നിന്ന് ഹിരണ്യാക്ഷർ, സ്യങ്കൃതർ, ഗാലവർ ജനിച്ചു. ദേവലർ, യമദൂതർ, ശാലങ്കായനർ, ബാഷ്കലർ എന്നിവരും ഉണ്ടായി.

ദദാതി ബാദരാശ്ചാന്യേ വിശ്വാമിത്രസ്യ ധീമതഃ। ഋഷ്യന്തരവിവാങ്യാസ്തേ ബഹവഃ ശൌശികാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൨൯.

ദദാതി, ബാദരർ, മറ്റു ചിലർ എന്നിവരും ധീരനായ വിശ്വാമിത്രന്റെ സന്തതികളാണ്. മറ്റു പല ഋഷിമാരിൽ നിന്നുമുള്ള ശൗശിക വംശങ്ങൾ ഉണ്ടായി.

കൌശികാസോശ്രുമാശ്ചൈവ തഥാന്യേ സൈധവായനാഃ। പൌരോരവസ്യ പുണ്യസ്യ ബ്രഹ്മര്ഷേഃ കൌശികസ്യ തു ।। ൨൯.

കൗശികർ, ഓശ്രുമാശർ, സൈധവായനർ എന്നിവരും ഉണ്ട്. ഇവർ എല്ലാം പുണ്യശാലിയായ പൗരോരവനായ ബ്രഹ്മർഷി കൗശികന്റെ സന്തതികളാണ്.

ദൃഷദ്വതീസുതശ്ചാപി വിശ്വാമിത്രാത്തഥാഷ്ടകഃ। അഷ്ടകസ്യ സുതോ യോ ഹി പ്രോക്തോ ജഹ്നുഗണോമയാ ।। ൨൯.

ദൃഷദ്വതിയുടെ മകനായ അഷ്ടകൻ വിശ്വാമിത്രനിൽ നിന്നാണ്. അഷ്ടകന്റെ മകൻ ജഹ്നു വംശത്തിൽ പെടുന്നു എന്നും പറയുന്നു.

ഋഷയ ഊചുഃ ।। കിം ലക്ഷണേന ധര്മേണ തപസേഹ ശ്രുതേന വാ। ബ്രാഹ്മണ്യം സമനുപ്രാപ്തം വിശ്വാമിത്രാദിഭിര്നൃപൈഃ ।। ൨൯.

ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: ഏത് ലക്ഷണത്താൽ, ഏത് ധർമ്മത്താൽ, ഏത് തപസ്സിനാലോ, പഠനത്തിലോ, വിശ്വാമിത്രനും മറ്റു രാജാക്കന്മാരും ബ്രാഹ്മണത്വം നേടാൻ സാധിച്ചു?

യേന യോനാഭിധാ നേന ബ്രാഹ്മണ്യം ക്ഷത്രിയാ ഗതാഃ । വിശേഷം ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി തപസാ ദാനതസ്തഥാ ।। ൨൯.

ഏത് മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയും, ഏത് ജന്മത്തിലൂടെയും, ക്ഷത്രിയർക്ക് ബ്രാഹ്മണത്വം നേടാൻ സാധിച്ചു? തപസ്സിനാലോ, ദാനത്താലോ എന്ന വ്യത്യാസം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

ഏവമുക്തസ്തതോ വാക്യമബ്രവീദിദമര്ഥവത്। അന്യായോപഗതൈര്ദ്രവ്യൈരാഹൃത്യ യജനേ ധിയാ। ധര്മാഭികാംക്ഷീ യജതേ ന ധര്മഫലമശ്നുതേ ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അർത്ഥവത്തായ വാക്കുകൾ അവൻ പറഞ്ഞു: അന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ധനത്തിൽ യജ്ഞം നടത്തുന്നവൻ, ധർമ്മഫലം ലഭിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ചെയ്താലും, ധർമ്മഫലം ലഭിക്കില്ല.

ധര്മ്മം ചൈതം സമാഖ്യായ പാപാത്മാ പുരുഷാധമഃ। ദദാതി ദാനം വിപ്രേഭ്യോ ലോകാനാം ദമ്ഭകാരണാത് ।। ൨൯.

ഈ ധർമ്മം വിശദീകരിച്ചിട്ടും, പാപഭാവമുള്ള, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവൻ, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രശംസ നേടാനായി ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം നൽകുന്നു.

ജപം കൃത്വാ തഥാ തീവ്രം ധനലോഭാന്നിരങ്കുശഃ। രാഗമോഹാന്വിതോ ഹ്യന്തേ പാവനാര്ഥം ദദാതി യഃ ।। ൨൯.

അങ്ങനെ, ധനലോഭം കൊണ്ടും, അകമ്പടിയില്ലാതെ, രാഗവും മോഹവും നിറഞ്ഞ്, ഒരാൾ ശക്തമായ ജപം നടത്തി, അവസാനം ശുദ്ധീകരണത്തിനായി ദാനം നൽകുന്നു.

തേന ദത്താനി ദാനാനി അഫലാനി ഭവന്ത്യുത। തസ്യ ധര്മ്മപ്രവൃത്തസ്യ ഹിംസകസ്യ ദുരാത്മനഃ ।। ൨൯.

അത്തരം ദാനങ്ങൾ ഫലപ്രദമാകുന്നില്ല; അശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ട, ഹിംസകനും ദുഷ്ടനും ആയവന്റെ ദാനങ്ങൾ ഫലം കാണില്ല.

ഏവം ലബ്ധ്വാ ധനം മോഹാദ്ദദതോ യജതശ്ച ഹ। സക്ലിഷ്ടകര്മണോ ദാനം ന തിഷ്ഠതി ദുരാത്മനഃ ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ, മോഹത്തിൽ പെട്ട് സമ്പാദിച്ച ധനം ദാനം ചെയ്താലും യജ്ഞം നടത്തിയാലും, അശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവന്റെ ദാനം നിലനിൽക്കില്ല.

ന്യായാഗതാനാം ദ്രവ്യാണാം തീര്ഥേ സമ്പ്രതിപാദനമ്। കാമാനനഭിസന്ധായ യജതേ ച ദദാതി ച ।। ൨൯.

ന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ധനം തീർത്ഥങ്ങളിൽ അർപ്പിച്ച്, ഫലലോഭം ഇല്ലാതെ യജ്ഞം നടത്തുകയും ദാനം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് സത്യത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.

സ ദാനഫലമാപ്നോതി തച്ച ദാനം സുഖോദയമ്। ദാനേന ഭോഗാനാപ്നോതി സ്വര്ഗം സത്യേന ഗച്ഛതി ।। ൨൯.

അവൻ ദാനഫലം നേടുന്നു; ആ ദാനം സന്തോഷം നൽകുന്നു; ദാനത്തിലൂടെ സൗഖ്യങ്ങൾ അനുഭവിക്കുകയും സത്യത്തിലൂടെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

തപസാ തു സുതപ്തേന ലോകാന് വിഷ്ടഭ്യ തിഷ്ഠതി । വിഷ്ടഭ്യ സ തു തേജസ്വീ ലോകേഷ്വാനന്ത്യമശ്നുതേ ।। ൨൯.

ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്ത തപസ്സിലൂടെ അവൻ ലോകങ്ങളെ നിലനിർത്തുന്നു; അങ്ങനെ ശക്തിയോടെ അവൻ ലോകങ്ങളിൽ അനന്തത നേടുന്നു.

ദാനാച്ഛ്രേയാംസ്തഥാ യജ്ഞോ യജ്ഞാച്ഛ്രേയസ്തഥാ തപഃ। സംന്യാസസ്തപസഃ ശ്രേയാംസ്തസ്മാജ്ജ്ഞാനം ഗുരുഃ സ്മൃതമ് ।। ൨൯.

ദാനം യജ്ഞത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠം, യജ്ഞത്തേക്കാൾ തപസ്സാണ് ഉത്തമം; തപസ്സിനേക്കാൾ സംന്യാസം ശ്രേഷ്ഠം; അതുകൊണ്ടു ജ്ഞാനം ഏറ്റവും ഉന്നതമായതായി കരുതപ്പെടുന്നു.

ശ്രൃയന്തേ ഹി തപഃസിദ്ധാഃ ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ। വിശ്വാമിത്രോ നരപതിര്മാന്ധാതാ സംകൃതിഃ കപിഃ ।। ൨൯.

തപസ്സിൽ സിദ്ധി നേടിയ ക്ഷത്രിയരിൽ ജനിച്ച ദ്വിജന്മാരെക്കുറിച്ച് കേട്ടിട്ടുണ്ട്; വിശ്വാമിത്രൻ രാജാവും, മാംധാതാവ്, സംകൃതി, കപി എന്നിവരും അങ്ങനെയാണ്.

കപേശ്ച പുരുകുത്സശ്ച സത്യശ്ചാനൃഹവാനൃഥുഃ ആര്ഷ്ടിഷേണോഽമീഢശ്ച ഭാഗാന്യോന്യസ്തഥൈവ ച ।। ൨൯.

കപിയുടെ പുത്രനായ പുരുകുത്സനും, സത്യനും, അനൃഹവനും, ഋതു, ആർഷ്ടിഷേണൻ, അമീഢൻ, ഭാഗൻ, അന്യസ്തൻ എന്നിവരും അങ്ങനെ മറ്റു ചിലരും.

കക്ഷീവശ്ചൈവ ശിജയസ്തഥാന്യേ ച മഹാരഥാഃ। രഥീതരശ്ച രുന്ദശ്ച വിഷ്ണുവൃദ്ധാദയോ നൃപാഃ ।। ൨൯.

കക്ഷീവനും ശിജയനും, മറ്റു മഹാരഥികളും, രഥീതരനും, റുണ്ടനും, വിഷ്ണുവൃദ്ധൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാരും.

ക്ഷാത്രോപേതാഃ സ്മൃതാ ഹ്യേതേ തപസാ ഋഷിതാങ്ഗതാഃ । ഏതേ രാജര്ഷയഃ സര്വ്വേ സിദ്ധിം സുമഹതീങ്ഗതാഃ। അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി അയോര്വംശം മഹാത്മനഃ ।। ൨൯.

ക്ഷത്രിയരിൽ ജനിച്ച് തപസ്സിലൂടെ ഋഷിത്വം നേടിയവരാണ് ഇവർ; ഈ രാജർഷിമാർ എല്ലാവരും മഹത്തായ സിദ്ധി നേടിയവരാണ്. ഇനി ഞാൻ മഹാത്മാവായ അയുവിന്റെ വംശത്തെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കാം.

സൂത ഉവാച।। ഏതേ പുത്രാ മഹാത്മാനഃ പഞ്ചൈവാസന് മഹാബലാഃ। സ്വര്ഭാനുതനയാ വിപ്രാഃ പ്രഭായാം ജജ്ഞിരേ നൃപാഃ ।। ൩൦.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാത്മാക്കളായ ഈ അഞ്ചു മഹാബലശാലികൾ, സ്വർഭാനുവിന്റെ മകന്മാരായി, പ്രഭായിൽ ജനിച്ചു; രാജാക്കന്മാരിൽ പ്രശസ്തരായി.

നഹുഷഃ പ്രഥമസ്തേഷാം പുത്രധര്മ്മാ തതഃ സ്മൃതഃ। ധര്മ്മവൃദ്ധാത്മജശ്ചൈവ സുതഹോത്രോ മഹായശാഃ ।। ൩൦.

അവരിൽ ആദ്യനായത് നഹുഷൻ; പിന്നെ പുത്രധർമ്മൻ; ധർമ്മവൃദ്ധന്റെ മകനായ സുതഹോത്രൻ മഹാപ്രശസ്തനാണ്.

സുതഹോത്രസ്യ ദായാദാസ്ത്രയഃ പരമധാര്മ്മികാഃ। കാശഃ ശലശ്ച ദ്വാവേതൌ തഥാ ഗൃത്സമദഃ പ്രഭുഃ ।। ൩൦.

സുതഹോത്രന്റെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ പരമധാർമ്മികരായിരുന്നു; കാശനും ശലനും, കൂടാതെ ശക്തനായ ഗൃത്സമദനും.