വായുപുരാണമ്

കുശപുത്രാ ബഭൂവുശ്ച ചത്വാരോ വേദവര്ചസഃ। കുശാശ്വഃ കുശനാഭശ്ച അമൂര്ത്താരയശോവസുഃ ।। ൨൯.

കുശന് നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ വേദശോഭയുള്ളവർ: കുശാശ്വൻ, കുശനാഭൻ, അമൂർത്തൻ, അരശോവസു എന്നിങ്ങനെ.

കുശസ്തമ്ബസ്തപസ്തേപേ പുത്രാര്ഥീ രാജസത്തമഃ। പൂര്ണേ വര്ഷസഹസ്രേ വൈ ശതക്രതുമപശ്യത ।। ൨൯.

കുശസ്തംബൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, പുത്രനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ കഠിനതപസ്സ് ചെയ്തു. ആയിരം വർഷം പൂർത്തിയായപ്പോൾ ശതക്രതു അവനെ കണ്ടു.

തമുഗ്രതപസം ദൃഷ്ട്വാ സഹസ്രാക്ഷഃ പുരന്ദരഃ। സമര്ഥഃ പുത്രജനനേ സ്വയമേവാസ്യ ശാശ്വതഃ ।। ൨൯.

അവന്റെ കഠിനതപസ്സു കണ്ട സഹസ്രാക്ഷിയായ പുരന്ദരൻ, അവനു പുത്രനായി ജനിക്കാൻ തക്കതായ ശക്തി സ്വന്തമായി നേടി.

പുത്രത്വം കല്പയാമാസ സ്വയമേവ പുരന്ദരഃ। ഗാധിര്നാമാഭവത്പുത്രഃ കൌശികഃ പാകശാസനഃ ।। ൨൯.

പുരന്ദരൻ തന്നെയാണ് അവനു പുത്രത്വം നൽകാൻ തീരുമാനിച്ചത്. അങ്ങനെ ഗാധി എന്ന പേരിൽ, കൗശികൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു.

പൌരുകുത്സാഭവദ്ഭാര്യാ ഗാധിസ്തസ്യാമജായത। പൂര്വ്വം കന്യാം മഹാഭാഗാം നാമ്നാ സത്യവതീം ശുഭാമ്। താം ഗാധിപുത്രഃ കാവ്യായ ഋചീകായ ദദൌ പ്രഭുഃ ।। ൨൯.

ഗാധിയുടെ ഭാര്യ പൗരുകുത്സ വംശത്തിൽ പെട്ടവളായിരുന്നു. അവളിൽ നിന്നാണ് ഗാധി ജനിച്ചത്. അതിന് മുമ്പ് അവൾക്ക് സത്യവതി എന്ന ശുഭയുള്ള ഒരു മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഗാധി ആ സത്യവതിയെ കാവ്യനായ ഋചീകമുനിക്ക് നൽകി.

തസ്യാം പുത്രസ്തു വൈ ഭര്ത്താ ഭാര്ഗവോ ഭൃഗുനന്ദനഃ। പുത്രാര്ഥേ സാധയാമാസ ചരും ഗാധേസ്തഥൈവ ച ।। ൨൯.

അവളിൽ ഭർഗവകുലത്തിൽ പെട്ട ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനായ മഹർഷി ഭർത്താവായി. പുത്രനുവേണ്ടി അവൻ ഗാധിക്കായി യജ്ഞഹവിസും ഒരുക്കി.

തഥാ ചാഹൂയ സുധൃതിഋചീകോ ഭാര്ഗവസ്തദാ। ഉപയോജ്യശ്ചരുരയം ത്വയാ മാത്രാ ച തേശുഭേ ।। ൨൯.

അപ്പോൾ ധൈര്യശാലിയായ ഋചീകമുനി അവരെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'ഈ ഹവിസ്സു നീയും നിന്റെ അമ്മയും ഉപയോഗിക്കണം, ഭാഗ്യശാലിയേ.'

തസ്യാം ജനിഷ്യതേ പുത്രോ ദീപ്തിമാന് ക്ഷത്രിയര്ഷഭഃ। അജേയഃ ക്ഷത്രിയൈര്യുദ്ധേ ക്ഷത്രിയര്ഷഭസൂദനഃ ।। ൨൯.

അവളിൽ ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കും; അതീവ പ്രകാശമുള്ളവനും, ക്ഷത്രിയന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായിരിക്കും. യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനും, ക്ഷത്രിയ വീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനും ആയിരിക്കും.

തവാപി പുത്രം കല്യാണി ധൃതിന്തം തപോധനമ്। ശമാത്മകം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം ചരുരേഷ വിധാസ്യതി ।। ൨൯.

നിനക്കും, ഭാഗ്യവതിയേ, ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കും; ധൈര്യവും തപസ്സും സമാധാനവും നിറഞ്ഞ, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ.

ഏവമുക്ത്വാ തു താം ഭാര്യ്യാമൃചീകോ ഭൃഗുനന്ദനഃ। തപസ്യാഭിരതോ നിത്യമരണ്യം പ്രവിവേശ ഹ ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞ്, ഭൃഗുവംശജനായ ഋചീകൻ തപസ്സിൽ മുഴുകി, എപ്പോഴും തപസ്സിൽ ലീനനായി, കാടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

ഗാധിഃ സദാരസ്തു തദാ ഋചീകാശ്രമമഭ്യഗാത്। തീര്ഥയാത്രാപ്രസങ്ഗേന സുതാം ദ്രഷ്ടും നരേശ്വരഃ ।। ൨൯.

അന്നേരം ഗാധിയും ഭാര്യയും തീർത്ഥയാത്രയുടെ പേരിൽ, മകളെ കാണാൻ, ഋചീകന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് എത്തി.

ചരുദ്വയം ഗൃഹീത്വാ തു ഋഷേഃ സത്യവതീ സദാ। ഭര്ത്തുര്വചനമവ്യഗ്രാ ഹൃഷ്ടാ മാത്രേ ന്യവേദയത് ।। ൨൯.

സത്യവതിയും ഭർത്താവിന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച്, ഋഷി ഒരുക്കിയ രണ്ടു ചാരുവും എടുത്ത്, സന്തോഷത്തോടെ, മനസ്സിൽ ആശങ്കയില്ലാതെ, അമ്മയോട് അറിയിച്ചു.

മാതാ തു തസ്യൈ ദൈവേന ദുഹിത്രേ സ്വം ചരും ദദൌ । തസ്യാശ്ചരുമഥാജ്ഞാനാദാത്മനഃ സാ ചകാര ഹ ।। ൨൯.

അവളുടെ അമ്മ ദൈവിക വിധിയാൽ, തന്റെ ചാരു മകള്ക്ക് നൽകി; സത്യവതിയും അറിയാതെ, സ്വന്തം ചാരു തന്നെ ഉപയോഗിച്ചു.

അഥ സത്യവതീ ഗര്ഭം ക്ഷത്രിയാന്തകരം ശുഭമ്। ധാരയാമാസ ദീപ്തേന വപുഷാ ഘോരദര്ശനാ ।। ൨൯.

അതിനുശേഷം സത്യവതി, ക്ഷത്രിയരെ സംഹരിക്കാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട, പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ഭയാനകമായ രൂപമുള്ള, ശുഭമായ ഗർഭം ധരിച്ചു.

തമൃചീകസ്തതോ ദൃഷ്ട്വാ യോഗേനാപ്യനുമൃശ്യ ച। തദാബ്രവീദ്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠഃ സ്വാം ഭാര്യ്യാം വരവര്ണിനീമ് ।। ൨൯.

അത് കണ്ടും യോഗശക്തിയാൽ മനസ്സിലാക്കി, ഭൃഗുവംശജനായ ഋചീകൻ, തന്റെ ഭാര്യയോട്, മനോഹരിയായവളോട്, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

മാതുഃ സിദ്ധ്യതി തേ ഭദ്രേ ചരുവ്യത്യാസഹേതുനാ। ജനിഷ്യതി ഹി പുത്രസ്തേ ക്രൂരകര്മാതിദാരുണഃ ।। ൨൯.

ഭദ്രയേ, ചാരു മാറിയതിന്റെ ഫലമായി, നിന്റെ അമ്മയ്ക്ക് വിജയമുണ്ടാകും; നിന്റെ പുത്രൻ ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികളുള്ളവനും അത്യന്തം ഭയങ്കരനുമായിരിക്കും.

മാതാ ജനിഷ്യതേ വാപി തഥാഭൂതം തപോധനമ് । വിശ്വം ഹി ബ്രഹ്മ തപസാ മയാ തത്ര സമര്പിതമ് ।। ൨൯.

നിന്റെ അമ്മക്കും അങ്ങനെ ഒരു തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായ പുത്രൻ ജനിക്കും; ഞാൻ എന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി മുഴുവൻ ബ്രഹ്മവും അതിലേക്ക് സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഏവമുക്താ മഹാഭാഗാ ഭര്ത്രാ സത്യവതീ തദാ। പ്രസാദയാമാസ പതിം സുതോ മേ നേദൃശോ ഭവേത്। ബ്രാഹ്മണാപസദസ്ത്വന്യ ഇത്യുക്തോ മുനിരബ്രവീത് ।। ൨൯.

ഭർത്താവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാഭാഗയായ സത്യവതി ഭർത്താവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു: 'എന്റെ പുത്രൻ ഇങ്ങനെ ആയിരിക്കരുതേ; മറ്റൊരാൾ ബ്രാഹ്മണരിൽ അപമാനിതനാകട്ടെ,' എന്ന് പറഞ്ഞു. അതിന് മുനി മറുപടി പറഞ്ഞു.

നൈഷ സങ്കല്പിതഃ കാമോ മയാ ഭദ്രേ തഥാ ത്വയാ । ഉഗ്രകര്മാ ഭവേത് പുത്രഃ പിതുര്മാതുശ്ച കാരണാത് ।। ൨൯.

ഭദ്രയേ, ഞാൻ അല്ലാതെയും നീയുമല്ലാതെയും ഇതുപോലെയുള്ള ആഗ്രഹം ഉളവായിരുന്നില്ല; പിതാവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും കാരണത്താൽ നിന്റെ പുത്രൻ ക്രൂരപ്രവൃത്തിയുള്ളവനാകും.

പുനഃ സത്യവതീ വാക്യമേവമുക്താബ്രവീദിദമ്। ഇച്ഛഁല്ലോകാനപി മുനേ സൃജേഥാഃ കിം പുനഃ സുതമ് ।। ൨൯.

പിന്നെയും സത്യവതി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'മുനിയേ, നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ ലോകങ്ങൾ പോലും സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുന്നവനല്ലേ; എങ്കിൽ ഒരു പുത്രനെ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയില്ലേ?'

ശമാത്മകമൃജും ഭര്ത്തഃ പുത്രം മേ ദാതുമര്ഹസി। കാമമേവംവിധഃ പുത്രോ മമ സ്യാത്തു വദ പ്രഭോ ।। ൨൯.

ഭർത്താവേ, സമാധാനവും നേരും നിറഞ്ഞ ഒരു പുത്രനെ എന്നെക്കായി നൽകേണ്ടതുണ്ട്; ഭഗവനേ, ഇങ്ങനെ ഒരു പുത്രൻ എനിക്ക് ഉണ്ടാകട്ടെ എന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

മയ്യന്യഥാ ന ശക്യം വൈ കര്തുമേവ ദ്വിജോത്തമ। തതഃ പ്രസാദമകരോത് സ തസ്യാസ്തപസോ ബലാത് ।। ൨൯.

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, എനിക്ക് വേറെ വിധത്തിൽ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല; അതിനാൽ അവളുടെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ അവളെ അനുഗ്രഹിച്ചു.

പുത്രേ നാസ്തി വിശേഷോ മേ പൌത്രേ വാ വരവര്ണിനി। ത്വയാ യഥോക്തം വചനം തഥാ ഭദ്രേ ഭവിഷ്യതി ।। ൨൯.

പുത്രനിലും മകനിലും എനിക്ക് വ്യത്യാസമില്ല, മനോഹരിയായവളേ; നീ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ സംഭവിക്കും, ഭദ്രയേ.

തസ്മാത് സത്യവതീ പുത്രം ജനയാമാസ ഭാര്ഗവമ്। തപസ്യഭിരതന്ദാന്തം ജമദഗ്നിഃ ശമാത്മകമ് ।। ൨൯.

അതിനാൽ, സത്യവതി ഭാർഗവവംശത്തിൽ പെട്ട, തപസ്സിലും ആത്മനിയന്ത്രണത്തിലും ലീനനായ, സമാധാനസ്വഭാവമുള്ള ജമദഗ്നിയെ പ്രസവിച്ചു.

ഭൃഗോശ്ചരുവിപര്യാസേ രൌദ്രവൈഷ്ണവയോഃ പുരാ। യമനാദ്വൈഷ്ണവസ്യാഗ്നേര്ജമദഗ്നിരജായത ।। ൨൯.

പണ്ടേ ഭൃഗുവിന്റെ അഗ്നിചാരുവും വൈഷ്ണവചാരുവും മാറിയതുകൊണ്ട്, വൈഷ്ണവാഗ്നിയിൽ നിന്നാണ് ജമദഗ്നി ജനിച്ചത്.

വിശ്വാമിത്രം തു ദായാദം ഗാധിഃ കുശികനന്ദനഃ। പ്രാപ്യ ബ്രഹ്മര്ഷിസഹിതോ (സവിതാ) ജഗാമ ബ്രഹ്മണാവൃതഃ ।। ൨൯.

കുശികന്റെ മകനായ ഗാധി, വിശ്വാമിത്രനെ തന്റെ വംശാവതാരനായി ലഭിച്ച ശേഷം, ബ്രഹ്മർഷിമാരോടൊപ്പം, ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സവിതൃഭഗവാന്റെ അടുക്കൽ പോയി.

സാ ഹി സത്യവതീ പുണ്യാ സത്യവ്രതപരായണാ। കൌശികീതി സമാഖ്യാതാ പ്രവൃത്തേയം മഹാനദീ ।। ൨൯.

ആ സത്യവതിയായിരുന്നവൾ, സത്യം പ്രമാണമാക്കി ജീവിച്ചും, പുണ്യവതിയായും, 'കൗശികി' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മഹാനദിയായി ഒഴുകിത്തുടങ്ങി.

പരിസ്രുതാ മഹാഭാഗാ കൌശികീ സരിതാം വരാ। ഇക്ഷ്വാകുവംശേ ത്വഭവത്സുവേണുര്നാമ പാര്ഥിവഃ ।। ൨൯.

കൗശികി എന്ന മഹാനദി, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവളായി പ്രശസ്തയായി. ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽ, സുവേണു എന്ന രാജാവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

തസ്യ കന്യാ മഹാഭാഗാ കാമലീ നാമ രേണുകാ। രേണു കായാന്തു കാമല്യാം തപോധൃതിസമന്വിതഃ। ആര്ചീകോ ജനയാമാസ ജമദഗ്നിഃ സുദാരുണമ് ।। ൨൯.

അവനു കാമലീ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട രേണുകാ എന്ന ഭാഗ്യശാലിയായ മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. കാമലിയിൽ നിന്നും രേണുവിൽ നിന്നും, വലിയ തപസ്സും ധൈര്യവും ഉള്ളവനായി ജമദഗ്നി എന്ന ഭയങ്കരനായ മകനു ആർചീകൻ ജനിച്ചു.