തസ്യ പുത്രാ ബഭൂവുര്ഹി ഷഡിന്ദ്രോപമതേജസഃ। ഗന്ധര്വ്വലോകേ വിദിതാ ആയുര്ദ്ധീമാനമാവസുഃ ।। ൨൯.
അവനു ആറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവരൊക്കെയും ഇന്ദ്രനു സമാനമായ തേജസ്സുള്ളവർ. ഗന്ധർവ്വലോകത്ത് അറിയപ്പെട്ടവരായിരുന്നു ആയു, ധീമാൻ, അമാവസു, വിശ്വായു, ശതായു, ഗതായു എന്നിങ്ങനെ.
വിശ്വായുശ്ച ശതായുശ്ച ഗതായുശ്ചോര്വശീസുതാഃ। അമാവസോസ്തു വൈ ജാതോ ഭീമോ രാജാഥ വിശ്വജിത് ।। ൨൯.
വിശ്വായു, ശതായു, ഗതായു ഇവർ ഉർവശിയുടെ പുത്രന്മാരാണ്. അമാവസുവിൽ നിന്ന് ഭീമൻ എന്ന രാജാവും പിന്നീട് വിശ്വജിത് എന്നവനും ജനിച്ചു.
ശ്രീമാന് ഭീമസ്യ ദായാദോ രാജാസീത്കാഞ്ചനപ്രഭഃ। വിദ്വാംസ്തു കാഞ്ചനസ്യാപി സുഹോത്രോഽഭൂന്മഹാബലഃ ।। ൨൯.
ഭീമന്റെ വംശാവളിയായ രാജാവായിരുന്നു കാഞ്ചനപ്രഭൻ. കാഞ്ചനന്റെ പണ്ഡിതനും മഹാബലശാലിയുമായ പുത്രൻ സുഹോത്രനായിരുന്നു.
സുഹോത്രസ്യാഭജ്ജഹ്നുഃ കേശികാഗര്ഭസമ്ഭവഃ। പ്രതിഗത്യ തതോ ഗങ്ഗാ വിതതോ യജ്ഞകര്മ്മണി ।। ൨൯.
സുഹോത്രന്റെ പുത്രനായിരുന്നു ജഹ്നു, അവൻ കേശികയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ചു. മഹായജ്ഞം നടത്തിയ ശേഷം ഗംഗാനദി അവിടെ ഒഴുകി.
പ്ലാവയാമാസ തം ദേശം ഭാവിനോഽര്ഥസ്യ ദര്ശനാത്। ഗങ്ഗയാ പ്ലാവിതം ദൃഷ്ട്വാ യജ്ഞവാടം സമന്തതഃ ।। ൨൯.
ഭാവിയിൽ ഒരു ഉദ്ദേശത്താൽ ഗംഗാ ആ ദേശം മുഴുവൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു. ഗംഗയാൽ യജ്ഞവാടം മുഴുവൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയതും അവൻ കണ്ടു.
സൌഹോത്രിര്വരദഃ ക്രുദ്ധോ ഗങ്ഗാം സംരക്തലോചനഃ। അസ്യ ഗങ്ഗേഽവലേപസ്യ സദ്യഃ ഫലമവാപ്നുഹി ।। ൨൯.
സുഹോത്രന്റെ പുത്രനായ വരദൻ, കോപത്തോടെ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ ഗംഗയോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ അഹങ്കാരത്തിന് ഫലം ഉടൻ അനുഭവിക്കു.'
ഏതത്തേ വിഫലം സര്വ്വം പീതമമ്ഭഃ കരോമ്യഹമ്। രാജര്ഷിണാ തതഃ പീതാം ഗങ്ഗാം ദൃഷ്ട്വാ സുരര്ഷയഃ ।। ൨൯.
'ഇതെല്ലാം നിനക്ക് ഫലമില്ലാതെ പോകട്ടെ, ഞാൻ ഈ വെള്ളം കുടിച്ചുകളയും,' എന്ന് രാജർഷി പറഞ്ഞു. രാജർഷി ഗംഗയെ കുടിച്ചുകളഞ്ഞപ്പോൾ ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും
ഉപനിന്യുര്മഹാഭാഗാ ദുഹിതൃത്വേന ജാഹ്നവീമ്। യൌവനാശ്വസ്യ പൌത്രീന്തു കാവേരീഞ്ജഹ്നുരാവഹത് ।। ൨൯.
പുണ്യശാലികൾ ജഹ്നുവിന് ജാഹ്നവിയെ മകളായി സമ്മാനിച്ചു. യുവനാശ്വന്റെ മമമരുമകളായ കാവേരിയെ ജഹ്നു ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു.
യുവനാശ്വസ്യ ശാപേന ഗങ്ഗാ യേന വിനിര്മമേ । കാവേരീം സരിതാം ശ്രേഷ്ഠാം ജഹ്നുഭാര്യ്യാമനിന്ദിതാമ് ।। ൨൯.
യുവനാശ്വന്റെ ശാപം മൂലം ഗംഗാ അങ്ങനെ ഉദ്ഭവിച്ചു. നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ കാവേരി ജഹ്നുവിന്റെ നിരപരാധിയായ ഭാര്യയായി.
ജഹ്നുശ്ച ദയിതം പുത്രം സുഹോത്രം നാമ ധാര്മികമ്। കാവേര്യ്യാം ജനയാമാസ അജകസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൨൯.
ജഹ്നു കാവേരിയിൽ നിന്ന് പ്രിയപ്പെട്ടും ധാർമ്മികനുമായ സുഹോത്രനെ പുത്രനായി ജനിപ്പിച്ചു. അവന്റെ പുത്രനായിരുന്നു അജകൻ.
അജകസ്യ തു ദായാദോ ബലാകാശ്വോ മഹായശാഃ। ബഭൂവുശ്ച ഗയഃ ശീലഃ കുശസ്തസ്യാത്മജഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൯.
അജകന്റെ പ്രശസ്തനായ വംശാവളി ബലാകാശ്വൻ ആയിരുന്നു. നല്ല സ്വഭാവത്തിനായി പ്രശസ്തനായ ഗയൻ അവന്റെ പുത്രനായിരുന്നു. ഗയന്റെ പുത്രനായി കുശൻ അറിയപ്പെടുന്നു.
കുശപുത്രാ ബഭൂവുശ്ച ചത്വാരോ വേദവര്ചസഃ। കുശാശ്വഃ കുശനാഭശ്ച അമൂര്ത്താരയശോവസുഃ ।। ൨൯.
കുശന് നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ വേദശോഭയുള്ളവർ: കുശാശ്വൻ, കുശനാഭൻ, അമൂർത്തൻ, അരശോവസു എന്നിങ്ങനെ.
കുശസ്തമ്ബസ്തപസ്തേപേ പുത്രാര്ഥീ രാജസത്തമഃ। പൂര്ണേ വര്ഷസഹസ്രേ വൈ ശതക്രതുമപശ്യത ।। ൨൯.
കുശസ്തംബൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, പുത്രനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ കഠിനതപസ്സ് ചെയ്തു. ആയിരം വർഷം പൂർത്തിയായപ്പോൾ ശതക്രതു അവനെ കണ്ടു.
തമുഗ്രതപസം ദൃഷ്ട്വാ സഹസ്രാക്ഷഃ പുരന്ദരഃ। സമര്ഥഃ പുത്രജനനേ സ്വയമേവാസ്യ ശാശ്വതഃ ।। ൨൯.
അവന്റെ കഠിനതപസ്സു കണ്ട സഹസ്രാക്ഷിയായ പുരന്ദരൻ, അവനു പുത്രനായി ജനിക്കാൻ തക്കതായ ശക്തി സ്വന്തമായി നേടി.
പുത്രത്വം കല്പയാമാസ സ്വയമേവ പുരന്ദരഃ। ഗാധിര്നാമാഭവത്പുത്രഃ കൌശികഃ പാകശാസനഃ ।। ൨൯.
പുരന്ദരൻ തന്നെയാണ് അവനു പുത്രത്വം നൽകാൻ തീരുമാനിച്ചത്. അങ്ങനെ ഗാധി എന്ന പേരിൽ, കൗശികൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു.
പൌരുകുത്സാഭവദ്ഭാര്യാ ഗാധിസ്തസ്യാമജായത। പൂര്വ്വം കന്യാം മഹാഭാഗാം നാമ്നാ സത്യവതീം ശുഭാമ്। താം ഗാധിപുത്രഃ കാവ്യായ ഋചീകായ ദദൌ പ്രഭുഃ ।। ൨൯.
ഗാധിയുടെ ഭാര്യ പൗരുകുത്സ വംശത്തിൽ പെട്ടവളായിരുന്നു. അവളിൽ നിന്നാണ് ഗാധി ജനിച്ചത്. അതിന് മുമ്പ് അവൾക്ക് സത്യവതി എന്ന ശുഭയുള്ള ഒരു മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഗാധി ആ സത്യവതിയെ കാവ്യനായ ഋചീകമുനിക്ക് നൽകി.
തസ്യാം പുത്രസ്തു വൈ ഭര്ത്താ ഭാര്ഗവോ ഭൃഗുനന്ദനഃ। പുത്രാര്ഥേ സാധയാമാസ ചരും ഗാധേസ്തഥൈവ ച ।। ൨൯.
അവളിൽ ഭർഗവകുലത്തിൽ പെട്ട ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനായ മഹർഷി ഭർത്താവായി. പുത്രനുവേണ്ടി അവൻ ഗാധിക്കായി യജ്ഞഹവിസും ഒരുക്കി.
തഥാ ചാഹൂയ സുധൃതിഋചീകോ ഭാര്ഗവസ്തദാ। ഉപയോജ്യശ്ചരുരയം ത്വയാ മാത്രാ ച തേശുഭേ ।। ൨൯.
അപ്പോൾ ധൈര്യശാലിയായ ഋചീകമുനി അവരെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'ഈ ഹവിസ്സു നീയും നിന്റെ അമ്മയും ഉപയോഗിക്കണം, ഭാഗ്യശാലിയേ.'
തസ്യാം ജനിഷ്യതേ പുത്രോ ദീപ്തിമാന് ക്ഷത്രിയര്ഷഭഃ। അജേയഃ ക്ഷത്രിയൈര്യുദ്ധേ ക്ഷത്രിയര്ഷഭസൂദനഃ ।। ൨൯.
അവളിൽ ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കും; അതീവ പ്രകാശമുള്ളവനും, ക്ഷത്രിയന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായിരിക്കും. യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനും, ക്ഷത്രിയ വീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനും ആയിരിക്കും.
തവാപി പുത്രം കല്യാണി ധൃതിന്തം തപോധനമ്। ശമാത്മകം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം ചരുരേഷ വിധാസ്യതി ।। ൨൯.
നിനക്കും, ഭാഗ്യവതിയേ, ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കും; ധൈര്യവും തപസ്സും സമാധാനവും നിറഞ്ഞ, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ.
ഏവമുക്ത്വാ തു താം ഭാര്യ്യാമൃചീകോ ഭൃഗുനന്ദനഃ। തപസ്യാഭിരതോ നിത്യമരണ്യം പ്രവിവേശ ഹ ।। ൨൯.
ഇങ്ങനെ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞ്, ഭൃഗുവംശജനായ ഋചീകൻ തപസ്സിൽ മുഴുകി, എപ്പോഴും തപസ്സിൽ ലീനനായി, കാടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ഗാധിഃ സദാരസ്തു തദാ ഋചീകാശ്രമമഭ്യഗാത്। തീര്ഥയാത്രാപ്രസങ്ഗേന സുതാം ദ്രഷ്ടും നരേശ്വരഃ ।। ൨൯.
അന്നേരം ഗാധിയും ഭാര്യയും തീർത്ഥയാത്രയുടെ പേരിൽ, മകളെ കാണാൻ, ഋചീകന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് എത്തി.
ചരുദ്വയം ഗൃഹീത്വാ തു ഋഷേഃ സത്യവതീ സദാ। ഭര്ത്തുര്വചനമവ്യഗ്രാ ഹൃഷ്ടാ മാത്രേ ന്യവേദയത് ।। ൨൯.
സത്യവതിയും ഭർത്താവിന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച്, ഋഷി ഒരുക്കിയ രണ്ടു ചാരുവും എടുത്ത്, സന്തോഷത്തോടെ, മനസ്സിൽ ആശങ്കയില്ലാതെ, അമ്മയോട് അറിയിച്ചു.
മാതാ തു തസ്യൈ ദൈവേന ദുഹിത്രേ സ്വം ചരും ദദൌ । തസ്യാശ്ചരുമഥാജ്ഞാനാദാത്മനഃ സാ ചകാര ഹ ।। ൨൯.
അവളുടെ അമ്മ ദൈവിക വിധിയാൽ, തന്റെ ചാരു മകള്ക്ക് നൽകി; സത്യവതിയും അറിയാതെ, സ്വന്തം ചാരു തന്നെ ഉപയോഗിച്ചു.
അഥ സത്യവതീ ഗര്ഭം ക്ഷത്രിയാന്തകരം ശുഭമ്। ധാരയാമാസ ദീപ്തേന വപുഷാ ഘോരദര്ശനാ ।। ൨൯.
അതിനുശേഷം സത്യവതി, ക്ഷത്രിയരെ സംഹരിക്കാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട, പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ഭയാനകമായ രൂപമുള്ള, ശുഭമായ ഗർഭം ധരിച്ചു.
തമൃചീകസ്തതോ ദൃഷ്ട്വാ യോഗേനാപ്യനുമൃശ്യ ച। തദാബ്രവീദ്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠഃ സ്വാം ഭാര്യ്യാം വരവര്ണിനീമ് ।। ൨൯.
അത് കണ്ടും യോഗശക്തിയാൽ മനസ്സിലാക്കി, ഭൃഗുവംശജനായ ഋചീകൻ, തന്റെ ഭാര്യയോട്, മനോഹരിയായവളോട്, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മാതുഃ സിദ്ധ്യതി തേ ഭദ്രേ ചരുവ്യത്യാസഹേതുനാ। ജനിഷ്യതി ഹി പുത്രസ്തേ ക്രൂരകര്മാതിദാരുണഃ ।। ൨൯.
ഭദ്രയേ, ചാരു മാറിയതിന്റെ ഫലമായി, നിന്റെ അമ്മയ്ക്ക് വിജയമുണ്ടാകും; നിന്റെ പുത്രൻ ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികളുള്ളവനും അത്യന്തം ഭയങ്കരനുമായിരിക്കും.
മാതാ ജനിഷ്യതേ വാപി തഥാഭൂതം തപോധനമ് । വിശ്വം ഹി ബ്രഹ്മ തപസാ മയാ തത്ര സമര്പിതമ് ।। ൨൯.
നിന്റെ അമ്മക്കും അങ്ങനെ ഒരു തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായ പുത്രൻ ജനിക്കും; ഞാൻ എന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി മുഴുവൻ ബ്രഹ്മവും അതിലേക്ക് സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഏവമുക്താ മഹാഭാഗാ ഭര്ത്രാ സത്യവതീ തദാ। പ്രസാദയാമാസ പതിം സുതോ മേ നേദൃശോ ഭവേത്। ബ്രാഹ്മണാപസദസ്ത്വന്യ ഇത്യുക്തോ മുനിരബ്രവീത് ।। ൨൯.
ഭർത്താവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാഭാഗയായ സത്യവതി ഭർത്താവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു: 'എന്റെ പുത്രൻ ഇങ്ങനെ ആയിരിക്കരുതേ; മറ്റൊരാൾ ബ്രാഹ്മണരിൽ അപമാനിതനാകട്ടെ,' എന്ന് പറഞ്ഞു. അതിന് മുനി മറുപടി പറഞ്ഞു.
നൈഷ സങ്കല്പിതഃ കാമോ മയാ ഭദ്രേ തഥാ ത്വയാ । ഉഗ്രകര്മാ ഭവേത് പുത്രഃ പിതുര്മാതുശ്ച കാരണാത് ।। ൨൯.
ഭദ്രയേ, ഞാൻ അല്ലാതെയും നീയുമല്ലാതെയും ഇതുപോലെയുള്ള ആഗ്രഹം ഉളവായിരുന്നില്ല; പിതാവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും കാരണത്താൽ നിന്റെ പുത്രൻ ക്രൂരപ്രവൃത്തിയുള്ളവനാകും.