വായുപുരാണമ്

ഋഷയ ഊചുഃ।। ഗന്ധര്വാ ചോര്വശീ ദേവീ രാജാനം മാനുഷം കഥമ്। ദേവാനുത്സൃജ്യ സമ്പ്രാപ്താ തന്നോ ബ്രൂഹി ബഹുശ്രുത ।। ൨൯.

ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: ഗന്ധർവരിൽ ദേവിയായ ഉർവശി ദേവന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ച് മനുഷ്യനായ രാജാവിനോടൊപ്പം എങ്ങനെ എത്തിയു? അതിന്റെ കാര്യം, ജ്ഞാനിയേ, ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.

സൂത ഉവാച।। ബ്രഹ്മശാപാഭിഭൂതാ സാ മാനുഷം സമുപസ്ഥിതാ। ഐലം തു തം വരാരോഹാ സമയേന വ്യവസ്ഥിതാ ।। ൨൯.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മദോഷം മൂലം ബാധിച്ച അവൾ മനുഷ്യനോടൊപ്പം എത്തി. മനോഹരിയായ ഉർവശി, ചില നിബന്ധനകളോടെ ഐലനെ ചേർന്നു.

ആത്മനഃ ശാപമോക്ഷാര്ഥം നിയമം സാ ചകാര തു । അനഗ്നദര്ശനഞ്ചൈവ അകാമാത സഹ മൈഥുനമ് ।। ൨൯.

തനിക്കുള്ള ശാപമോചനത്തിനായി അവൾ ചില നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി: തീയിൽ കാണപ്പെടരുത്, ഇഷ്ടമില്ലാതെ ഐക്യത്തിൽ ഏർപ്പെടരുത് എന്നിങ്ങനെ.

ദ്വൌ മേഷൌ ശയനാഭ്യാശേ സ താവദ് വ്യവതിഷ്ഠതേ। ഘൃതമാത്രം തഥാഹാരഃ കാലമേകന്തു പാര്ഥിവ ।। ൨൯.

രണ്ടു ആടുകളെ കിടക്കയ്ക്കു സമീപം വെക്കണം; ഭക്ഷണം വെറും നെയ്യിനോളം മാത്രം മതിയാകും; ഈ കാലം തന്നെയാണ്, രാജാവേ.

യദ്യേഷ സമയോ രാജന് യാവത്കാലഞ്ച തേ ദൃഢമ്। താവത്കാലന്തു വത്സ്യാമി ഏഷ നഃ സമയഃ കൃതഃ ।। ൨൯.

രാജാവേ, ഈ നിബന്ധന നീ എത്രകാലം ആഗ്രഹിക്കുമ്പോഴും ഉറപ്പായി പാലിച്ചാൽ, ആ കാലം മുഴുവൻ ഞാൻ ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കും; ഇതാണ് നമുക്ക് തമ്മിൽ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളത്.

തസ്യാസ്തം സമയം സര്വം സ രാജാ പര്യപാലയത്। ഏവം സാ ചാവസത് തസ്മിന് പുരൂരവസി ഭാമിനീ ।। ൨൯.

അവ നിബന്ധനകൾ എല്ലാം ആ രാജാവ് വിശ്വസ്തമായി പാലിച്ചു; അങ്ങനെ ആ ഭാസുരയായ സ്ത്രീ പുരൂരവസിനൊപ്പം താമസിച്ചു.

വര്ഷാണ്യഥ ചതുഃഷഷ്ടിം തദ്ഭക്ത്യാ ശാപമോഹിതാ। ഉര്വശീ മാനുഷം പ്രാപ്താ ഗന്ധര്വ്വാ ശ്ചിന്തയാന്വിതാഃ ।। ൨൯.

അങ്ങനെ, ആ ശാപം മൂലം ഭ്രമിച്ചിട്ടും ഭക്തിയോടെ, ഊർവശി അറുപത്തിനാല്‍ വർഷം മനുഷ്യരൂപത്തിൽ ജീവിച്ചു; ഗന്ധർവന്മാർ അതിനാൽ വിഷമിച്ചു.

ഗന്ധര്വ്വാ ഊചുഃ। ചിന്തയധ്വം മഹാഭാഗാ യഥാ സാ തു വരാങ്ഗനാ। ആഗച്ഛേത്തു പുനര്ദ്ദേവാനുര്വശീ സ്വര്ഗഭൂഷണാ ।। ൨൯.

ഗന്ധർവന്മാർ പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗന്മാരേ, ആ ഉത്തമസ്ത്രീയായ ഊർവശി, സ്വർഗത്തിന്റെ അലങ്കാരം, ദേവന്മാരുടെ അടുക്കൽ വീണ്ടും എങ്ങനെ എത്താം എന്ന് ആലോചിക്കൂ.

തതോ വിശ്വാവസുര്നാമ തത്രാഹ വദതാം വരഃ। തയാ തു സമയസ്തത്ര ക്രിയമാണോ മതോഽനഘഃ ।। ൨൯.

അപ്പോൾ വിശ്വാവസു എന്ന ഗന്ധർവൻ അവിടെ പറഞ്ഞു: അവളുമായി ഉണ്ടായ നിബന്ധന കുറ്റമില്ലാത്തതാണെന്ന് കരുതുന്നു.

സമയന്യുത്ക്രമാത് സാ വൈ രാജാനം ത്യക്ഷ്യതേ യഥാ। തദഹം വച്മി വഃ സര്വം യഥാ ത്യക്ഷ്യതി സാ നൃപമ് ।। ൨൯.

ആ നിബന്ധന ലംഘിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവൾ രാജാവിനെ വിട്ടുപോകും; അവൾ എങ്ങനെ രാജാവിനെ ഉപേക്ഷിക്കും എന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയാം.

സഹസാ യോഗമേഷ്യാമി യുഷ്മാകം കാര്യസിദ്ധയേ। ഏവമുക്ത്വാ ഗതസ്തത്ര പ്രതിഷ്ഠാനം മഹായശാഃ ।। ൨൯.

നിങ്ങളുടെ ഉദ്ദേശം പൂർത്തിയാക്കാൻ ഞാൻ അപ്രത്യക്ഷമായി ഉടൻ വരാം; അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ മഹാത്മാവ് അവിടേയ്ക്ക് പോയി.

സ നിശായാമഥാഗമ്യ മേഷമേകം ജഹാര വൈ। മാതൃവദ്വര്ത്തതേ സാ തു മേഷയോശ്ചാരുഹാസിനീ ।। ൨൯.

രാത്രിയിൽ അവൻ വന്ന് ഒരു ആടിനെ എടുത്തു കൊണ്ടുപോയി; മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയോടെ അവൾ ആ ആടുകളെ സ്വന്തം മകനായി കരുതിയപോലെ പെരുമാറി.

ഗന്ധര്വാഗമനം ജ്ഞാത്വാ ശയനസ്ഥാ യശസ്വിനീ। രാജാനമബ്രവീത്സാ തു പുത്രോ മേ ഹ്രിയതേതി വൈ ।। ൨൯.

ഗന്ധർവന്മാർ വന്നത് മനസ്സിലാക്കി, കിടക്കയിൽ കിടന്നിരുന്ന ആ മഹത്വമുള്ള സ്ത്രീ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: എന്റെ മകനെ ആരോ കൊണ്ടുപോകുന്നു.

ഏവമുക്തോ വിനിശ്ചിത്യ നഗ്നസ്തിഷ്ഠതി വൈ നൃപഃ । നഗ്നം ദ്രക്ഷ്യതി മാം ദേവീ സമയോ വിതഥോ ഭവേത് ।। ൨൯.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവ് ആലോചിച്ച് നഗ്നനായി എഴുന്നേറ്റു; 'രാജ്ഞി എന്നെ നഗ്നനായി കണ്ടാൽ നിബന്ധന ഭംഗം ആകും' എന്ന് മനസ്സിൽ കരുതി.

തതോ ഭൂയസ്തു ഗന്ധര്വ്വാ ദ്വിതീയം മേഷമാദദുഃ। ദ്വിതീയേഽപഹൃതേ മേഷേ ഐലം ദേവീ തമബ്രവീത് ।। ൨൯.

പിന്നീട് ഗന്ധർവന്മാർ രണ്ടാമത്തെ ആടിനെയും എടുത്തു; രണ്ടാമത്തേത് കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ രാജ്ഞി ഐലനോട് പറഞ്ഞു,

പുത്രൌ മമ ഹൃതൌ രാജന്നനാഥായാ ഇവ പ്രഭോ। ഏവമുക്തസ്തദോത്ഥായ നഗ്നോ രാജാ പ്രധാവിതഃ ।। ൨൯.

'എന്റെ രണ്ടു മക്കളെയും എടുത്തുപോയി, രാജാവേ, ഞാൻ അനാഥയായതുപോലെയാണ്.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് നഗ്നനായി എഴുന്നേറ്റ് ഓടി.

മേഷാബഭ്യാം പദവീം രാജന് ഗന്ധര്വ്വൈര്വ്യുത്ഥിതാമഥ। ഉത്പാദിതാ തു മഹതീ മായാ തദ്ഭവനം മഹത് ।। ൨൯.

ആടുകളുടെ പാത പിന്തുടർന്ന്, രാജാവേ, ഗന്ധർവന്മാർ വലിയ ഒരു മായയും ഭംഗിയുള്ള ഒരു കൊട്ടാരവും സൃഷ്ടിച്ചു.

പ്രകാശിതന്തു സഹസാ തതോ നഗ്നമവേക്ഷ്യ സാ। നഗ്നം ദൃഷ്ട്വാ തിരോഽഭൂത്സാ അപ്സരാ കാമരൂപിണീ ।। ൨൯.

അപ്രത്യക്ഷമായിരുന്നിടത്ത്, അവളെ നഗ്നനായി കണ്ടു; അങ്ങനെ രാജാവിനെ നഗ്നനായി കണ്ടപ്പോൾ ആ രൂപം മാറ്റുന്ന അപ്സരസ് അപ്രത്യക്ഷയായി.

തിരോഭൂതാന്തു താം ജ്ഞാത്വാ ഗന്ധര്വാസ്തത്ര താവുഭൌ। മേഷൌ ത്യക്ത്വാ ച തേ സര്വേ തത്രൈവാന്തര്ഹിതാഭവന് ।। ൨൯.

അവൾ അപ്രത്യക്ഷമായത് മനസ്സിലാക്കി, ഗന്ധർവന്മാർ ആ രണ്ട് ആടുകളെയും അവിടെ ഉപേക്ഷിച്ച് എല്ലാവരും അപ്രത്യക്ഷരായി.

ഉത്സൃഷ്ടാവുരണൌ ദൃഷ്ട്വാ രാജാ ഗൃഹ്യാഗതഃ പ്രഭുഃ। അപശ്യംസ്താം തു വൈ രാജാ വിലലാപ സുദുഃഖിതഃ ।। ൨൯.

രണ്ടു ആടുകളെയും ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ട രാജാവ് അവയെ എടുത്ത് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി; അവളെ കാണാതിരുന്നതിൽ രാജാവ് അതീവ ദുഃഖത്തോടെ വിലപിച്ചു.

ചചാര പൃഥിവീം ചൈവ മാര്ഗമാണസ്തതസ്തതഃ। അഥാപശ്യച്ച താം രാജാ കുരുക്ഷേത്രേ മഹാബലഃ ।। ൨൯.

അവളെ തേടി രാജാവ് ഭൂമിയിൽ എല്ലായിടത്തും തിരിഞ്ഞു നടന്നു; പിന്നെ ആ മഹാബലശാലി കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ അവളെ കണ്ടു.

പ്ലക്ഷതീര്ഥേ പുഷ്കരിണ്യാം വിഗാഢേനാമ്ബുനാപ്ലുതാമ്। ക്രീഡന്തീമപ്സരോഭിശ്ച പഞ്ചഭിഃ സഹ ശോഭനാമ് ।। ൨൯.

പ്ലക്ഷതീർത്ഥത്തിലെ പുഷ്കരിണിയിൽ, ആ പെൺകുട്ടി ആഴത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി, അഞ്ചു മനോഹരമായ അപ്സരസ്സുമാരോടൊപ്പം കളിച്ചു.

അപശ്യത്സാ തതഃ സുഭ്രൂ രാജാനമവിദൂരതഃ। ഉര്വശീ താഃ സഖീഃ പ്രാഹ അയം സ പുരുഷോത്തമഃ ।। ൨൯.

അപ്പോൾ മനോഹരമായ കണികളുള്ള ഉർവ്വശി, അടുത്ത് രാജാവിനെ കണ്ടു. അവൾ തന്റെ സഖികളോടു പറഞ്ഞു: 'ഇവനാണ് ആ മഹാനായ പുരുഷൻ.'

യസ്മിന്നഹമവാത്സം ഹി ദര്ശയാമാസ തം നൃപമ് । തത ആവിര്ബഭൂവുസ്താഃ പഞ്ചചൂഡാപ്സരാസ്തു താഃ ।। ൨൯.

'ഞാൻ ഒരിക്കൽ അവനോടായിരുന്നു.' എന്നുപറഞ്ഞ് അവൾ ആ രാജാവിനെ കാണിച്ചു. അതിനുശേഷം, കിരീടം ധരിച്ച ആ അഞ്ചു അപ്സരസ്സുമാർ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ദൃഷ്ട്വാ തു രാജാ താം പ്രീതഃ പ്രലാപാന് കുരുതേ ബഹൂന്। ആയാഹി തിഷ്ഠ മനസാ ഘോരേ വചസി തിഷ്ഠ ഹേ ।। ൨൯.

അവളെ കണ്ട രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ പല വാക്കുകളും പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ വാ, നിന്നു പോ, എന്റെ മനസ്സിൽ എന്നും ഇരിക്കണം, എന്റെ വാക്കുകളിൽ നില്ക്കണം, മനോഹരിയേ.'

ഏവമാദീനി സൂക്ഷ്മാണി പരസ്പരമഭാഷത। ഉര്വ്വശീ ത്വബ്രവീച്ചൈലം സഗര്ഭാഹം ത്വയാ പ്രഭോ ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ പല സൂക്ഷ്മമായ വാക്കുകൾ അവർ തമ്മിൽ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ഉർവ്വശി ഇലയോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഞാൻ നിനക്കു ഗർഭിണിയാകുന്നു.'

സംവത്സരാത് കുമാരസ്തേ ഭവിതാ നവ സംശയഃ। നിശാമേകാന്തു വൈ രാജാ ഹ്യവസത്തു തയാ സഹ ।। ൨൯.

'ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, നിനക്ക് ഒരു മകൻ ജനിക്കും—ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.' രാജാവ് അവളോടൊപ്പം ഒറ്റരാത്രി തനിച്ചിരിച്ചു.

സമ്പ്രഹൃഷ്ടോ ജഗാമാഥ സ്വപുരന്തു മഹായശാഃ। ഗതേ സംവത്സരേ രാജാ ഉര്വ്വശീം പുനരാഗമത് ।। ൨൯.

വളരെയധികം സന്തോഷത്തോടെ, മഹത്വമുള്ള രാജാവ് തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ വീണ്ടും ഉർവ്വശിയെ കാണാൻ വന്നു.

ഉഷിത്വാ തു തയാ സാര്ദ്ധമേകരാത്രം മഹാമനാഃ। കാമാര്ത്തശ്ചാ ബ്രവീദ്ദീനോ ഭവ നിത്യം മമേതി വൈ ।। ൨൯.

അവളോടൊപ്പം ഒരു രാത്രി കഴിഞ്ഞ രാജാവ്, മോഹത്തിൽ കുഴഞ്ഞ് ദുഃഖത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നീ എപ്പോഴും എന്നോടൊപ്പം ഇരിക്കണം.'