വായുപുരാണമ്

കപേശ്ച പുരുകുത്സശ്ച സത്യശ്ചാനൃഹവാനൃഥുഃ ആര്ഷ്ടിഷേണോഽമീഢശ്ച ഭാഗാന്യോന്യസ്തഥൈവ ച ।। ൨൯.

കപിയുടെ സന്തതികളായ പുരുകുത്സൻ, സത്യവ്രതൻ, ഋതു, ഋഷ്ടിഷേണൻ, അമീഢൻ, ഭാഗൻ, അന്യോന്യൻ എന്നിവരും.

കക്ഷീവശ്ചൈവ ശിജയസ്തഥാന്യേ ച മഹാരഥാഃ। രഥീതരശ്ച രുന്ദശ്ച വിഷ്ണുവൃദ്ധാദയോ നൃപാഃ ।। ൨൯.

കക്ഷീവത്, ശിജയൻ, മറ്റ് മഹാരഥന്മാർ, രഥീതരൻ, രുണ്ടൻ, വിഷ്ണുവൃദ്ധൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാർക്കും ഇവരോടൊപ്പം ഉണ്ട്.

ക്ഷാത്രോപേതാഃ സ്മൃതാ ഹ്യേതേ തപസാ ഋഷിതാങ്ഗതാഃ । ഏതേ രാജര്ഷയഃ സര്വ്വേ സിദ്ധിം സുമഹതീങ്ഗതാഃ। അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി അയോര്വംശം മഹാത്മനഃ ।। ൨൯.

ക്ഷത്രിയരിൽ ജനിച്ച് തപസ്സിലൂടെ ഋഷിതുല്യരായ രാജർഷിമാർ ഇവരാണ്; ഇവർ എല്ലാവരും മഹത്തായ സിദ്ധി നേടി. ഇനി മഹാത്മാവായ അയുവിന്റെ വംശത്തെക്കുറിച്ച് പറയാം.

ഉത്തരാര്ദ്ധമ് -

ഉത്തരാർദ്ധം—

സൂത ഉവാച ।। പിതാ സോമസ്യ വൈവിപ്രാ ജജ്ഞേഽത്രിര്ഭഗവാനൃഷിഃ। സോഽതി തസ്ഥൌ സര്വലോകാന്ഭഗവാന്ത്സ്വേന തേജസാ ।। ൨൮.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: സോമന്റെ അച്ഛൻ വൈവിപ്രനിൽ ജനിച്ച മഹർഷിയായ അത്രിയാണ്; സ്വന്തം തേജസ്സുകൊണ്ട് അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും നിലനിർത്തി.

കര്മണാ മനസാ വാചാ ശുഭാന്യേവ സമാചരന്। കാഷ്ഠകുഡ്യശിലാഭൂത ഊര്ദ്ധ്വബാഹുര്മഹാദ്യുതിഃ ।। ൨൮.

കർമ്മത്തിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും നല്ല പ്രവൃത്തികൾ മാത്രം ചെയ്തുകൊണ്ട്, മരക്കമ്പുപോലെയും കല്ലുപോലെയും, കൈകൾ ഉയർത്തി, മഹത്തായ തേജസ്സോടെ അവൻ നിന്നു.

സുദുശ്ചരം നാമ തപോ യേന തപ്തം മഹത്പുരാ। ത്രീണി വര്ഷസഹസ്രാണി ദിവ്യാനീതി ഹി നഃ ശ്രുതമ് ।। ൨൮.

അവൻ പുരാതനകാലത്ത് വളരെ ദുഷ്കരമായ, മഹത്തായ ഒരു തപസ് ചെയ്തു; അതു മൂവായിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ നീണ്ടു എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

തസ്യോര്ദ്ധ്വരേതസസ്തത്ര സ്ഥിതസ്യാനിമിഷസ്പൃഹമ്। സോമത്വന്തനുരാപേദേ മഹാബുദ്ധിഃ സ വൈ ദ്വിജഃ ।। ൨൮.

അവിടെ, ഉർദ്ധ്വരേതസായി, അശാന്തനായി, ഒന്നും ആഗ്രഹിക്കാതിരുന്നപ്പോൾ, മഹാബുദ്ധിയുള്ള ദ്വിജനായ സോമൻ അവനിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.

ഊര്ദ്ധ്വമാചക്രമേ തസ്യ സോമത്വം ഭാവിതാത്മനഃ। സോമഃ സുസ്രാവ നേത്രാഭ്യാം ദശ വാ ദ്യോതയന് ദിശഃ ।। ൨൮.

ഭാവിതാത്മാവായ അവനിൽ നിന്ന് സോമൻ ഉയർന്ന് വന്നു; അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് സോമം ഒഴുകി, പത്ത് ദിക്കുകൾ പ്രകാശിപ്പിച്ചു.

തം ഗര്ഭം വിധിനാദിഷ്ടാ ദശ ദേവ്യോ ദധുസ്തദാ। സമേത്യ ധാരയാമാസുര്ന ച താഃ സമശക്നുവന് ।। ൨൮.

അപ്പോള്‍ കര്‍മ്മാനുസൃതമായി പത്ത് ദേവികള്‍ ചേര്‍ന്ന് ആ ഗര്‍ഭത്തെ ധരിച്ചു, പക്ഷേ അവര്‍ക്ക് അതിനെ നിലനിര്‍ത്താന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല.

സ താഭ്യഃ സഹസൈവാഥ ദിഗ്ഭ്യോ ഗര്ഭഃ പ്രഭാന്വിതഃ। യഥാവഭാസയംല്ലോകാഞ്ഝീതാംശുഃ സര്വഭാവനഃ ।। ൨൮.

അവിടെ, അതിവിശുദ്ധമായ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ആ ഗര്‍ഭം, ദേവികളെയും ദിക്കുകളെയും വിട്ട്, എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ചന്ദ്രനുപോലെ പ്രകാശിപ്പിച്ച് പുറത്ത് വന്നു.

യദാ ന ധാരണേ ശക്താസ്തസ്യ ഗര്ഭസ്യ താഃ സ്ത്രിയഃ। തതഃ സ താഭിഃ ശീതാംശുര്നിപപാത വസുന്ധരാമ് ।। ൨൮.

അവ സ്ത്രീകള്‍ക്ക് ആ ഗര്‍ഭം സഹിക്കാനാവാതെ വന്നപ്പോള്‍, അവരുടെ സഹായത്തോടെ ചന്ദ്രന്‍ ഭൂമിയിലേക്ക് വീണു.

പതന്തം സോമമാലോക്യ ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ। രഥമാരോപയാമാസ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ ।। ൨൮.

ചന്ദ്രന്‍ വീഴുന്നത് കണ്ട ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവ്, ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി അവനെ ഒരു രഥത്തില്‍ ഇരുത്തി.

സ ഹി ദേവമയോ വിപ്രാ ധര്മ്മാര്ഥീ സത്യസങ്ഗരഃ। യുക്തോ വാജിസഹസ്രേണ സിതേനേതി ഹി നഃ ശ്രുതമ് ।। ൨൮.

മഹർഷികളേ, ആ രഥം ദേവന്മാരാല്‍ നിര്‍മ്മിതമായതും, ധര്‍മ്മത്തിനും സമ്പത്തിനും ആഗ്രഹിച്ചും, സത്യത്തില്‍ ഉറച്ചതും, ആയിരം വെള്ള കുതിരകള്‍ ചേര്‍ത്തതുമാണെന്ന് ഞങ്ങള്‍ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

തസ്മിന്നിപതിതേ ദേവാഃ പുത്രേഽത്രേഃ പരമാത്മനി। തുഷ്ടുവുര്ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാഃ മാനസാഃ സപ്ത വിശ്രുതാഃ ।। ൨൮.

അവന്‍ ഭൂമിയില്‍ വീണപ്പോള്‍, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രന്മാരായ പ്രശസ്തരായ ഏഴു ദേവന്മാര്‍ അത്രിയുടെ പുത്രനെയും പരമാത്മാവിനെയും സ്തുതിച്ചു.

തത്രൈവാങ്ഗിരസസ്തസ്യ ഭൃഗോശ്ചൈവാത്മജസ്തഥാ। ഋഗ്ഭിര്യജുര്ഭിര്ബഹുഭിരഥര്വാങ്ഗിരസൈരപി ।। ൨൮.

അവിടെ, അങ്കിരസും ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രനും, ഋഗ്, യജുർ, അതർവ്വVEDങ്ങളിലെ നിരവധി സ്തോത്രങ്ങളാൽ സ്തുതിച്ചു.

തതഃ സംസ്തൂയമാനസ്യ തേജഃ സോമസ്യ ഭാസ്വതഃ। ആപ്യായമാനം ലോകാംസ്ത്രീന് ഭാവയാമാസ സര്വ്വശഃ ।। ൨൮.

അപ്പോള്‍, പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ചന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുമ്പോള്‍, അവന്റെ തേജസ് വര്‍ദ്ധിച്ച് മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും പൂര്‍ണമായി പോഷിപ്പിച്ചു.

സമേന രഥമുഖ്യേന സാഗരാന്താം വസുന്ധരാമ്। ത്രിഃസപ്തകൃത്വോ വിപുല ശ്ചകാരാഭിപ്രദക്ഷിണമ് ।। ൨൮.

ആ പ്രധാന രഥത്തില്‍ കയറി, സമുദ്രത്തോളം വ്യാപിച്ച ഭൂമിയെ അവന്‍ എഴുപതു പ്രാവശ്യം വലുതായി ചുറ്റി.

തസ്യ യച്ചാപി തത്തേജഃ പൃഥിവീമന്വപദ്യത। ഓഷധ്യസ്താഃ സമുദ്ഭൂതാസ്തേജസാ സംജ്വലന്ത്യുത ।। ൨൮.

അവന്റെ ആ തേജസില്‍ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കെത്തിയത് കൊണ്ടാണ് ഔഷധികള്‍ ഉദിച്ചുയര്‍ന്നു, അവ അവന്റെ പ്രകാശത്തില്‍ ദീപിച്ചുനിന്നു.

താഭിര്ധാര്യത്യയം ലോകാന് പ്രജാശ്ചാപി ചതുര്വിധാഃ। പോഷ്ടാ ഹി ഭഗവാന് സോമോ ജഗതോ ഹി ദ്വിജോത്തമാഃ ।। ൨൮.

അവ ഔഷധികളാലാണ് ഈ ലോകവും നാലു തരത്തിലുള്ള ജീവികളും നിലനില്‍ക്കുന്നത്; കാരണം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ചന്ദ്രനാണ് ലോകത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നത്.

സ ലബ്ധതേജാസ്തപസാ സംസ്തവൈസ്തൈശ്ച കര്മ്മഭിഃ। തപസ്തേപേ മഹാഭാഗഃ പഝാനാം ദശതീര്ദശ ।। ൨൮.

തപസ്സും സ്തുതികളും കര്‍മ്മങ്ങളുംകൊണ്ട് തേജസ് നേടിയ മഹാഭാഗന്‍ പത്തു ആയിരം വര്‍ഷങ്ങള്‍ കടുത്ത തപസ്സു ചെയ്തു.

ഹിരണ്യവര്ണാ യാ ദേവ്യോ ധാരയന്ത്യാത്മനാ ജഗത്। വിഭുസ്താസാമ്ഭവേത്സോമഃ പ്രഖ്യാതഃ സ്വേന കര്മ്മണാ ।। ൨൮.

സ്വന്തം ശക്തിയാല്‍ ലോകം നിലനിര്‍ത്തുന്ന പൊന്നനയമുള്ള ദേവികള്‍ക്കിടയില്‍ ചന്ദ്രന്‍ തന്റെ കര്‍മ്മം കൊണ്ടു പ്രശസ്തനായി പ്രത്യക്ഷനായി.

തതസ്തസ്മൈ ദദൌ രാജ്യം ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ। ബീജൌഷധിഷു വിപ്രാണാമപാഞ്ച ദ്വിജസത്തമാഃ ।। ൨൮.

അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ്, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികള്‍ക്കിടയിലെ ശ്രേഷ്ഠന്‍, വിത്തിലും ഔഷധികളിലും ജലങ്ങളിലും ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരിലും രാജ്യം ചന്ദ്രനു നല്‍കി.

സോഽഭിഷിക്തോ മഹാതേജാ മഹാരാജ്യേന രാജരാട് । ലോകാനാം ഭാവയാമാസ സ്വഭാവാത്തപതാം വരഃ ।। ൨൮.

അങ്ങനെ മഹാതേജസ്സോടെ രാജാധിരാജനായി അഭിഷേകം ലഭിച്ച ചന്ദ്രന്‍, തപസ്സില്‍ ശ്രേഷ്ഠനായവന്‍, സ്വഭാവത്താല്‍ ലോകങ്ങളെ പോഷിപ്പിച്ചു.

സപ്തവിംശതിരിന്ദോസ്തു ദാക്ഷായണ്യോ മഹാവ്രതാഃ। ദദൌ പ്രാചേതസോ ദക്ഷോ നക്ഷത്രാണീതി യാ വിദുഃ ।। ൨൮.

ദക്ഷന്റെ മഹാവ്രതയുള്ള ഇരുപത്തിയേഴു പുത്രിമാരെ പ്രചേതസനായ ദക്ഷന്‍ ചന്ദ്രനു നല്‍കി; അവര്‍ നക്ഷത്രങ്ങളെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.

സ തത്പ്രാപ്യ മഹദ്രാജയം സോമഃ സോമവതാം പ്രഭുഃ। സമാജജ്ഞേ രാജസൂയം സഹസ്രശതദക്ഷിണമ് ।। ൨൮.

അങ്ങനെ മഹാരാജ്യം നേടിയ ചന്ദ്രന്‍, സോമമുള്ളവരുടെ പ്രഭു, ആയിരം നൂറ് ദാനങ്ങളോടുകൂടിയ രാജസൂയയാഗം നടത്തി.

ഹിരണ്യഗര്ഭശ്ചോദ്ഗാതാ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മത്വമേയിവാന്। സദസ്യസ്തത്ര ഭഗവാന് ഹരിര്നാരായണഃ പ്രഭുഃ । സനത്കുമാരപ്രമുഖൈരാദ്യൈര്ബ്രഹ്മര്ഷിഭിര്വൃതഃ ।। ൨൮.

അവിടെ ഹിരണ്യഗർഭന്‍ ഉദ്ഗാതാവായി, ബ്രഹ്മാവ് ബ്രഹ്മത്വം പ്രാപിച്ചു; ഭഗവാന്‍ ഹരിനാരായണന്‍ സദസ്യനായി, സനത്കുമാരന്മാരെ മുന്നിലാക്കി ആദ്യബ്രഹ്മർഷിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.

ദക്ഷിണാമദദത്സോമസ്ത്രീല്ലോഁകാനിതി നഃ ശ്രുതമ്। തേഭ്യോ ബ്രഹ്മര്ഷിമുഖ്യേഭ്യഃ സദസ്യേഭ്യശ്ച വൈ ദ്വിജാഃ ।। ൨൮.

സോമൻ ദക്ഷിണാഭാഗം നൽകിയത് മൂന്നു ലോകങ്ങളാണെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ആ ലോകങ്ങൾ ബ്രഹ്മർഷിമാരുടെയും സഭയിലെ അംഗങ്ങളുടെയും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വിതരണം ചെയ്തു, ദ്വിജന്മാരേ.

തം സിനീ ച കുഹൂശ്ചൈവ വപുഃ പുഷ്ടിഃ പ്രഭാവസുഃ। കീര്ത്തിര്ധൃതിശ്ച ലക്ഷ്മീശ്ച നവ ദേവ്യഃ സിഷേവിരേ ।। ൨൮.

സിനി, കുഹു, വപു, പുഷ്ടി, പ്രഭ, വസു, കീർത്തി, ധൃതി, ലക്ഷ്മി എന്നിങ്ങനെ ഒമ്പത് ദേവികൾ അവനെ സേവിച്ചു.