വായുപുരാണമ്

വിശ്വാമിത്രസ്യ പുത്രാണാം ശുനഃ ശേഫോഽഗ്രജഃ സ്മൃതഃ। മധുച്ഛന്ദോ നയശ്ചൈവ കൃതദേവൌ ധ്രുവാഷ്ടകൌ ।। ൨൯.

വിശ്വാമിത്രന്റെ മക്കളിൽ ശുനശ്ശേഫൻ മൂത്തവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മധുഛ്ഛന്ദസ്, നയ, കൃതദേവൻ, ധ്രുവാഷ്ടകൻ എന്നിവരും അവനു സഹോദരന്മാരാണ്.

കച്ഛപഃ പൂരണശ്ചൈവ വിശ്വാമിത്രസുതാസ്തു വൈ। തേഷാം ഗോത്രാണി ബഹുധാ കൌശികാനാം മഹാത്മനാമ് ।। ൨൯.

കച്ചപനും പൂരണനും വിശ്വാമിത്രന്റെ പുത്രന്മാരാണ്. ഇവരിൽ നിന്ന് മഹാത്മാക്കളായ കൗശികരുടെ അനേകം ഗോത്രങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു.

പാര്ഥിവാ ദേവരാതാശ്ച യാജ്ഞവല്ക്യാ സമര്ഷണാഃ । ഉദുമ്ബരാ ഉദുമ്ലാനാസ്താരകാ യമമുഞ്ചതാഃ ।। ൨൯.

പാർഥിവർ, ദേവരാതർ, യാജ്ഞവൽക്ക്യർ, സമർശണർ, ഉദുംബരർ, ഉദുമ്ലാനർ, താരകർ, യമനാൽ മോചിതർ എന്നിവരും ഇവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

ലോഹിണ്യോ രേണവശ്ചൈവ തഥാ കാരീഷവഃ സ്മൃതാഃ। ബഭ്രവഃ പാണിനശ്ചൈവ ധ്യാവജപ്യാസ്തഥൈവ ച ।। ൨൯.

ലോഹിന്യർ, രേണവർ, കാരീഷവർ, ബഭ്രവർ, പാണിനർ, ധ്യാനവും ജപവും ആചരിക്കുന്നവരും ഇവരിൽ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ശാലാവത്യാ ഹിരണ്യാക്ഷാഃ സ്യങ്കൃതാ ഗാലവാഃ സ്മൃതാഃ । ദേവലാ യാമദൂതാശ്ച ശാലങ്കായനബാഷ്കലാഃ ।। ൨൯.

ശാലാവതിയിൽ നിന്ന് ഹിരണ്യാക്ഷർ, സ്യങ്കൃതർ, ഗാലവർ, ദേവലർ, യമദൂതർ, ശാലങ്കായനർ, ബാഷ്കലർ എന്നിവരും ജനിച്ചു.

ദദാതി ബാദരാശ്ചാന്യേ വിശ്വാമിത്രസ്യ ധീമതഃ। ഋഷ്യന്തരവിവാങ്യാസ്തേ ബഹവഃ ശൌശികാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൨൯.

ദദാതി, ബദരർ തുടങ്ങിയവരും ജ്ഞാനിയായ വിശ്വാമിത്രന്റെ സന്തതികളാണ്. മറ്റു ഋഷിമാരിൽ നിന്നു ജനിച്ച അനേകം ശൗശികർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

കൌശികാസോശ്രുമാശ്ചൈവ തഥാന്യേ സൈധവായനാഃ। പൌരോരവസ്യ പുണ്യസ്യ ബ്രഹ്മര്ഷേഃ കൌശികസ്യ തു ।। ൨൯.

കൗശികർ, ഓശ്രുമർ, സൈധവായനർ എന്നിവരും, പുണ്യശാലിയായ ബ്രഹ്മർഷിയായ കൗശികന്റെ സന്തതികളാണ്.

ദൃഷദ്വതീസുതശ്ചാപി വിശ്വാമിത്രാത്തഥാഷ്ടകഃ। അഷ്ടകസ്യ സുതോ യോ ഹി പ്രോക്തോ ജഹ്നുഗണോമയാ ।। ൨൯.

ദൃശ്യദ്വതിയുടെ മകനും, വിശ്വാമിത്രനിൽ നിന്ന് അഷ്ടകനും, അഷ്ടകന്റെ മകനായി ജഹ്നുവംശത്തിൽ പെടുന്നവനും ജനിച്ചു.

ഋഷയ ഊചുഃ ।। കിം ലക്ഷണേന ധര്മേണ തപസേഹ ശ്രുതേന വാ। ബ്രാഹ്മണ്യം സമനുപ്രാപ്തം വിശ്വാമിത്രാദിഭിര്നൃപൈഃ ।। ൨൯.

ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: വിശ്വാമിത്രൻമാർ പോലുള്ള രാജാക്കന്മാർ എങ്ങനെയുള്ള ലക്ഷണത്താൽ, ധർമ്മത്താൽ, തപസ്സുകൊണ്ടോ, പഠനത്തിലോ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടുകയുണ്ടായി?

യേന യോനാഭിധാ നേന ബ്രാഹ്മണ്യം ക്ഷത്രിയാ ഗതാഃ । വിശേഷം ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി തപസാ ദാനതസ്തഥാ ।। ൨൯.

ഏത് മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയോ, ഏത് വംശത്തിലൂടെയോ ക്ഷത്രിയർ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടി? തപസ്സുകൊണ്ടോ, ദാനത്താലോ അതിന്റെ വ്യത്യാസം അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

ഏവമുക്തസ്തതോ വാക്യമബ്രവീദിദമര്ഥവത്। അന്യായോപഗതൈര്ദ്രവ്യൈരാഹൃത്യ യജനേ ധിയാ। ധര്മാഭികാംക്ഷീ യജതേ ന ധര്മഫലമശ്നുതേ ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവൻ അർത്ഥവത്തായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: അന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ധനം ഉപയോഗിച്ച് യാഗം നടത്തുമ്പോൾ, ധർമ്മഫലം ആഗ്രഹിച്ചാലും, ആ ധർമ്മഫലം ലഭിക്കില്ല.

ധര്മ്മം ചൈതം സമാഖ്യായ പാപാത്മാ പുരുഷാധമഃ। ദദാതി ദാനം വിപ്രേഭ്യോ ലോകാനാം ദമ്ഭകാരണാത് ।। ൨൯.

ഈ ധർമ്മം വിശദീകരിച്ച ശേഷം, പാപമുള്ളതും ഏറ്റവും താഴ്ന്ന സ്വഭാവമുള്ളതുമായ ഒരാൾ, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രശംസ നേടാനായി, ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് ദാനം നൽകുന്നു.

ജപം കൃത്വാ തഥാ തീവ്രം ധനലോഭാന്നിരങ്കുശഃ। രാഗമോഹാന്വിതോ ഹ്യന്തേ പാവനാര്ഥം ദദാതി യഃ ।। ൨൯.

അവൻ ശക്തമായ ജപം ചെയ്ത ശേഷം, ധനലോഭം കൊണ്ട് നിയന്ത്രണമില്ലാതെ, ആസക്തിയും മായയും നിറഞ്ഞവനായി, അവസാനം ശുദ്ധീകരണത്തിനായി ദാനം നൽകുന്നു.

തേന ദത്താനി ദാനാനി അഫലാനി ഭവന്ത്യുത। തസ്യ ധര്മ്മപ്രവൃത്തസ്യ ഹിംസകസ്യ ദുരാത്മനഃ ।। ൨൯.

അങ്ങനെയുള്ള ക്രൂരനും ദുഷ്ടനും ധർമ്മത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവന്റെ ദാനങ്ങൾ ഫലപ്രദമാകുന്നില്ല.

ഏവം ലബ്ധ്വാ ധനം മോഹാദ്ദദതോ യജതശ്ച ഹ। സക്ലിഷ്ടകര്മണോ ദാനം ന തിഷ്ഠതി ദുരാത്മനഃ ।। ൨൯.

മോഹത്തിൽ നിന്ന് സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ച്, അശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികളോടെ ദാനം ചെയ്യുകയോ യജ്ഞം നടത്തുകയോ ചെയ്യുന്ന ദുഷ്ടന്റെ ദാനം നിലനിൽക്കില്ല.

ന്യായാഗതാനാം ദ്രവ്യാണാം തീര്ഥേ സമ്പ്രതിപാദനമ്। കാമാനനഭിസന്ധായ യജതേ ച ദദാതി ച ।। ൨൯.

ന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ധനം തീർത്ഥങ്ങളിൽ, സ്വാർത്ഥം ഇല്ലാതെ, യജ്ഞവും ദാനവും ചെയ്യുന്നവൻ—

സ ദാനഫലമാപ്നോതി തച്ച ദാനം സുഖോദയമ്। ദാനേന ഭോഗാനാപ്നോതി സ്വര്ഗം സത്യേന ഗച്ഛതി ।। ൨൯.

അവൻ ദാനഫലം ലഭിക്കുന്നു; ആ ദാനം സന്തോഷം നൽകുന്നു; ദാനത്തിലൂടെ ആനന്ദങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു, സത്യത്തിലൂടെ സ്വർഗത്തിൽ എത്തുന്നു.

തപസാ തു സുതപ്തേന ലോകാന് വിഷ്ടഭ്യ തിഷ്ഠതി । വിഷ്ടഭ്യ സ തു തേജസ്വീ ലോകേഷ്വാനന്ത്യമശ്നുതേ ।। ൨൯.

ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്ത തപസ്സിലൂടെ അവൻ ലോകങ്ങളെ നിലനിർത്തുന്നു; അങ്ങനെ തേജസ്സോടെ അവൻ ലോകങ്ങളിൽ അനന്തതയെ അനുഭവിക്കുന്നു.

ദാനാച്ഛ്രേയാംസ്തഥാ യജ്ഞോ യജ്ഞാച്ഛ്രേയസ്തഥാ തപഃ। സംന്യാസസ്തപസഃ ശ്രേയാംസ്തസ്മാജ്ജ്ഞാനം ഗുരുഃ സ്മൃതമ് ।। ൨൯.

ദാനത്തേക്കാൾ യജ്ഞം ശ്രേഷ്ഠം, യജ്ഞത്തേക്കാൾ തപസ് ശ്രേഷ്ഠം, തപസ്സിനേക്കാൾ സംന്യാസം ശ്രേഷ്ഠം, സംന്യാസത്തേക്കാൾ ജ്ഞാനം ഗുരുക്കന്മാർ ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പറയുന്നു.

ശ്രൃയന്തേ ഹി തപഃസിദ്ധാഃ ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ। വിശ്വാമിത്രോ നരപതിര്മാന്ധാതാ സംകൃതിഃ കപിഃ ।। ൨൯.

ക്ഷത്രിയരിൽ ജനിച്ച, തപസ്സിൽ সিদ্ধിയെത്തിയ ദ്വിജന്മാരെക്കുറിച്ച് കേട്ടിട്ടുണ്ട്: വിശ്വാമിത്രൻ രാജാവും, മാംധാതാവ്, സംകൃതി, കപി എന്നിവരും.

കപേശ്ച പുരുകുത്സശ്ച സത്യശ്ചാനൃഹവാനൃഥുഃ ആര്ഷ്ടിഷേണോഽമീഢശ്ച ഭാഗാന്യോന്യസ്തഥൈവ ച ।। ൨൯.

കപിയുടെ സന്തതികളായ പുരുകുത്സൻ, സത്യവ്രതൻ, ഋതു, ഋഷ്ടിഷേണൻ, അമീഢൻ, ഭാഗൻ, അന്യോന്യൻ എന്നിവരും.

കക്ഷീവശ്ചൈവ ശിജയസ്തഥാന്യേ ച മഹാരഥാഃ। രഥീതരശ്ച രുന്ദശ്ച വിഷ്ണുവൃദ്ധാദയോ നൃപാഃ ।। ൨൯.

കക്ഷീവത്, ശിജയൻ, മറ്റ് മഹാരഥന്മാർ, രഥീതരൻ, രുണ്ടൻ, വിഷ്ണുവൃദ്ധൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാർക്കും ഇവരോടൊപ്പം ഉണ്ട്.

ക്ഷാത്രോപേതാഃ സ്മൃതാ ഹ്യേതേ തപസാ ഋഷിതാങ്ഗതാഃ । ഏതേ രാജര്ഷയഃ സര്വ്വേ സിദ്ധിം സുമഹതീങ്ഗതാഃ। അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി അയോര്വംശം മഹാത്മനഃ ।। ൨൯.

ക്ഷത്രിയരിൽ ജനിച്ച് തപസ്സിലൂടെ ഋഷിതുല്യരായ രാജർഷിമാർ ഇവരാണ്; ഇവർ എല്ലാവരും മഹത്തായ സിദ്ധി നേടി. ഇനി മഹാത്മാവായ അയുവിന്റെ വംശത്തെക്കുറിച്ച് പറയാം.

ഉത്തരാര്ദ്ധമ് -

ഉത്തരാർദ്ധം—

സൂത ഉവാച ।। പിതാ സോമസ്യ വൈവിപ്രാ ജജ്ഞേഽത്രിര്ഭഗവാനൃഷിഃ। സോഽതി തസ്ഥൌ സര്വലോകാന്ഭഗവാന്ത്സ്വേന തേജസാ ।। ൨൮.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: സോമന്റെ അച്ഛൻ വൈവിപ്രനിൽ ജനിച്ച മഹർഷിയായ അത്രിയാണ്; സ്വന്തം തേജസ്സുകൊണ്ട് അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും നിലനിർത്തി.

കര്മണാ മനസാ വാചാ ശുഭാന്യേവ സമാചരന്। കാഷ്ഠകുഡ്യശിലാഭൂത ഊര്ദ്ധ്വബാഹുര്മഹാദ്യുതിഃ ।। ൨൮.

കർമ്മത്തിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും നല്ല പ്രവൃത്തികൾ മാത്രം ചെയ്തുകൊണ്ട്, മരക്കമ്പുപോലെയും കല്ലുപോലെയും, കൈകൾ ഉയർത്തി, മഹത്തായ തേജസ്സോടെ അവൻ നിന്നു.

സുദുശ്ചരം നാമ തപോ യേന തപ്തം മഹത്പുരാ। ത്രീണി വര്ഷസഹസ്രാണി ദിവ്യാനീതി ഹി നഃ ശ്രുതമ് ।। ൨൮.

അവൻ പുരാതനകാലത്ത് വളരെ ദുഷ്കരമായ, മഹത്തായ ഒരു തപസ് ചെയ്തു; അതു മൂവായിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ നീണ്ടു എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

തസ്യോര്ദ്ധ്വരേതസസ്തത്ര സ്ഥിതസ്യാനിമിഷസ്പൃഹമ്। സോമത്വന്തനുരാപേദേ മഹാബുദ്ധിഃ സ വൈ ദ്വിജഃ ।। ൨൮.

അവിടെ, ഉർദ്ധ്വരേതസായി, അശാന്തനായി, ഒന്നും ആഗ്രഹിക്കാതിരുന്നപ്പോൾ, മഹാബുദ്ധിയുള്ള ദ്വിജനായ സോമൻ അവനിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.

ഊര്ദ്ധ്വമാചക്രമേ തസ്യ സോമത്വം ഭാവിതാത്മനഃ। സോമഃ സുസ്രാവ നേത്രാഭ്യാം ദശ വാ ദ്യോതയന് ദിശഃ ।। ൨൮.

ഭാവിതാത്മാവായ അവനിൽ നിന്ന് സോമൻ ഉയർന്ന് വന്നു; അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് സോമം ഒഴുകി, പത്ത് ദിക്കുകൾ പ്രകാശിപ്പിച്ചു.