വായുപുരാണമ്

തസ്മാത് സത്യവതീ പുത്രം ജനയാമാസ ഭാര്ഗവമ്। തപസ്യഭിരതന്ദാന്തം ജമദഗ്നിഃ ശമാത്മകമ് ।। ൨൯.

അതിനാൽ, സത്യവതി തപസ്സിൽ ലീനനും, ഇന്ദ്രിയജയമുള്ളവനും, സമാധാനസ്വഭാവിയുമായ ഭാർഗവനായ ജമദഗ്നിയെ പ്രസവിച്ചു.

ഭൃഗോശ്ചരുവിപര്യാസേ രൌദ്രവൈഷ്ണവയോഃ പുരാ। യമനാദ്വൈഷ്ണവസ്യാഗ്നേര്ജമദഗ്നിരജായത ।। ൨൯.

പണ്ടു ഭൃഗുവംശത്തിൽ രൗദ്രവും വൈഷ്ണവവുമായ ചരുകൾ മാറിയതുകൊണ്ടാണ്, അഗ്നിയിൽ നിന്ന് വൈഷ്ണവസ്വഭാവമുള്ള ജമദഗ്നി ജനിച്ചത്.

വിശ്വാമിത്രം തു ദായാദം ഗാധിഃ കുശികനന്ദനഃ। പ്രാപ്യ ബ്രഹ്മര്ഷിസഹിതോ (സവിതാ) ജഗാമ ബ്രഹ്മണാവൃതഃ ।। ൨൯.

കുശികന്റെ മകനായ ഗാധി, വിശ്വാമിത്രനെ ദായാദനായി ലഭിച്ച ശേഷം, ബ്രഹ്മർഷിമാരോടൊപ്പം ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് യാത്രയായി.

സാ ഹി സത്യവതീ പുണ്യാ സത്യവ്രതപരായണാ। കൌശികീതി സമാഖ്യാതാ പ്രവൃത്തേയം മഹാനദീ ।। ൨൯.

സത്യവതിയായ ആ പുണ്യവതി സത്യം പാലിക്കുന്നതിലും സത്യവ്രതത്തിൽ അർപ്പിതയായവളായി, പിന്നീട് കൗശികി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ മഹാനദിയായി.

പരിസ്രുതാ മഹാഭാഗാ കൌശികീ സരിതാം വരാ। ഇക്ഷ്വാകുവംശേ ത്വഭവത്സുവേണുര്നാമ പാര്ഥിവഃ ।। ൨൯.

പ്രശസ്തയും മഹത്വമുള്ളതുമായ കൗശികി നദി ദൂരദൂരെയായി പ്രസിദ്ധിയായി. ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ സുവേണു എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.

തസ്യ കന്യാ മഹാഭാഗാ കാമലീ നാമ രേണുകാ। രേണു കായാന്തു കാമല്യാം തപോധൃതിസമന്വിതഃ। ആര്ചീകോ ജനയാമാസ ജമദഗ്നിഃ സുദാരുണമ് ।। ൨൯.

അവനു കാമലി എന്ന പേരിൽ രേണുകാ എന്ന മഹാഭാഗ്യശാലിയായ മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. കാമലിയിൽ നിന്ന്, തപസ്സിലും സ്ഥിരതയിലും സമ്പന്നയായവളിൽ നിന്ന്, ഋചീകൻ ജമദഗ്നിയെ ജനിപ്പിച്ചു; ജമദഗ്നി അത്യന്തം ശക്തിയുള്ളവനായിരുന്നു.

സര്വവിദ്യാന്തഗം ശ്രേഷ്ഠം ധനുര്വേദസ്യ പാരഗമ്। രാമം ക്ഷത്രിയ ഹന്താരം പ്രദീപ്തമിവ പാവകമ് ।। ൨൯.

അവൻ എല്ലാ വിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, ധനുര്‍വേദത്തിൽ നിപുണനുമായവനും, ക്ഷത്രിയന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനും, തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്നവനുമായ രാമനായിരുന്നു.

ഔര്വ്വസ്യൈവമൃചീകസ്യ സത്യവത്യാം മഹാമനാഃ। ജമദഗ്നിസ്തതോ വീര്യ്യാജ്ജജ്ഞേ ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ। മധ്യമശ്ച ശുനഃശേഫഃ ശുനഃപുച്ഛഃ കനിഷ്ഠകഃ ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ, ഔർവന്റെ മകൻ ഋചീകനും സത്യവതിയും ചേർന്ന് മഹാമനസ്സുള്ള ജമദഗ്നിയെ, ധർമ്മബലത്തിൽ നിന്ന്, ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ളവനായി ജനിപ്പിച്ചു. മധ്യനായി ശുനശ്ശേഫനും, ഇളയവനായി ശുനശ്പുച്ഛനും ജനിച്ചു.

വിശ്വാമിത്രസ്തു ധര്മാത്മാ നാമ്നാ വിശ്വരഥഃ സ്മൃതഃ । ജജ്ഞേ ഭൃഗുപ്രസാദേന കൌശികാദ്വംശവര്ദ്ധനഃ ।। ൨൯.

വിശ്വാമിത്രൻ, ധാർമ്മികനും വിശ്വരഥൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവനും, ഭൃഗുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് കൗശികവംശത്തെ വളർത്തിയവനായി ജനിച്ചു.

വിശ്വാമിത്രസ്യ പുത്രസ്തു ശുനഃശേഫോഽഭവന്മുനിഃ। ഹരിശ്ചന്ദ്രസ്യ യജ്ഞേ തു പശുത്വേ നിയുതഃ സവൈ। ദേവൈര്ദത്തഃ സ വൈ യസ്മാദ്ദേവരാതസ്തതോഽഭവത് ।। ൨൯.

വിശ്വാമിത്രന്റെ മകനായി ശുനശ്ശേഫ എന്ന മഹർഷി ജനിച്ചു. ഹരിശ്ചന്ദ്രന്റെ യാഗത്തിൽ അവൻ യാഗബലിയായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടു. ദേവന്മാർ അവനെ സമർപ്പിച്ചതിനാൽ അവൻ ദേവരാതൻ എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു.

വിശ്വാമിത്രസ്യ പുത്രാണാം ശുനഃ ശേഫോഽഗ്രജഃ സ്മൃതഃ। മധുച്ഛന്ദോ നയശ്ചൈവ കൃതദേവൌ ധ്രുവാഷ്ടകൌ ।। ൨൯.

വിശ്വാമിത്രന്റെ മക്കളിൽ ശുനശ്ശേഫൻ മൂത്തവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മധുഛ്ഛന്ദസ്, നയ, കൃതദേവൻ, ധ്രുവാഷ്ടകൻ എന്നിവരും അവനു സഹോദരന്മാരാണ്.

കച്ഛപഃ പൂരണശ്ചൈവ വിശ്വാമിത്രസുതാസ്തു വൈ। തേഷാം ഗോത്രാണി ബഹുധാ കൌശികാനാം മഹാത്മനാമ് ।। ൨൯.

കച്ചപനും പൂരണനും വിശ്വാമിത്രന്റെ പുത്രന്മാരാണ്. ഇവരിൽ നിന്ന് മഹാത്മാക്കളായ കൗശികരുടെ അനേകം ഗോത്രങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു.

പാര്ഥിവാ ദേവരാതാശ്ച യാജ്ഞവല്ക്യാ സമര്ഷണാഃ । ഉദുമ്ബരാ ഉദുമ്ലാനാസ്താരകാ യമമുഞ്ചതാഃ ।। ൨൯.

പാർഥിവർ, ദേവരാതർ, യാജ്ഞവൽക്ക്യർ, സമർശണർ, ഉദുംബരർ, ഉദുമ്ലാനർ, താരകർ, യമനാൽ മോചിതർ എന്നിവരും ഇവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

ലോഹിണ്യോ രേണവശ്ചൈവ തഥാ കാരീഷവഃ സ്മൃതാഃ। ബഭ്രവഃ പാണിനശ്ചൈവ ധ്യാവജപ്യാസ്തഥൈവ ച ।। ൨൯.

ലോഹിന്യർ, രേണവർ, കാരീഷവർ, ബഭ്രവർ, പാണിനർ, ധ്യാനവും ജപവും ആചരിക്കുന്നവരും ഇവരിൽ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ശാലാവത്യാ ഹിരണ്യാക്ഷാഃ സ്യങ്കൃതാ ഗാലവാഃ സ്മൃതാഃ । ദേവലാ യാമദൂതാശ്ച ശാലങ്കായനബാഷ്കലാഃ ।। ൨൯.

ശാലാവതിയിൽ നിന്ന് ഹിരണ്യാക്ഷർ, സ്യങ്കൃതർ, ഗാലവർ, ദേവലർ, യമദൂതർ, ശാലങ്കായനർ, ബാഷ്കലർ എന്നിവരും ജനിച്ചു.

ദദാതി ബാദരാശ്ചാന്യേ വിശ്വാമിത്രസ്യ ധീമതഃ। ഋഷ്യന്തരവിവാങ്യാസ്തേ ബഹവഃ ശൌശികാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൨൯.

ദദാതി, ബദരർ തുടങ്ങിയവരും ജ്ഞാനിയായ വിശ്വാമിത്രന്റെ സന്തതികളാണ്. മറ്റു ഋഷിമാരിൽ നിന്നു ജനിച്ച അനേകം ശൗശികർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

കൌശികാസോശ്രുമാശ്ചൈവ തഥാന്യേ സൈധവായനാഃ। പൌരോരവസ്യ പുണ്യസ്യ ബ്രഹ്മര്ഷേഃ കൌശികസ്യ തു ।। ൨൯.

കൗശികർ, ഓശ്രുമർ, സൈധവായനർ എന്നിവരും, പുണ്യശാലിയായ ബ്രഹ്മർഷിയായ കൗശികന്റെ സന്തതികളാണ്.

ദൃഷദ്വതീസുതശ്ചാപി വിശ്വാമിത്രാത്തഥാഷ്ടകഃ। അഷ്ടകസ്യ സുതോ യോ ഹി പ്രോക്തോ ജഹ്നുഗണോമയാ ।। ൨൯.

ദൃശ്യദ്വതിയുടെ മകനും, വിശ്വാമിത്രനിൽ നിന്ന് അഷ്ടകനും, അഷ്ടകന്റെ മകനായി ജഹ്നുവംശത്തിൽ പെടുന്നവനും ജനിച്ചു.

ഋഷയ ഊചുഃ ।। കിം ലക്ഷണേന ധര്മേണ തപസേഹ ശ്രുതേന വാ। ബ്രാഹ്മണ്യം സമനുപ്രാപ്തം വിശ്വാമിത്രാദിഭിര്നൃപൈഃ ।। ൨൯.

ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: വിശ്വാമിത്രൻമാർ പോലുള്ള രാജാക്കന്മാർ എങ്ങനെയുള്ള ലക്ഷണത്താൽ, ധർമ്മത്താൽ, തപസ്സുകൊണ്ടോ, പഠനത്തിലോ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടുകയുണ്ടായി?

യേന യോനാഭിധാ നേന ബ്രാഹ്മണ്യം ക്ഷത്രിയാ ഗതാഃ । വിശേഷം ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി തപസാ ദാനതസ്തഥാ ।। ൨൯.

ഏത് മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയോ, ഏത് വംശത്തിലൂടെയോ ക്ഷത്രിയർ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടി? തപസ്സുകൊണ്ടോ, ദാനത്താലോ അതിന്റെ വ്യത്യാസം അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

ഏവമുക്തസ്തതോ വാക്യമബ്രവീദിദമര്ഥവത്। അന്യായോപഗതൈര്ദ്രവ്യൈരാഹൃത്യ യജനേ ധിയാ। ധര്മാഭികാംക്ഷീ യജതേ ന ധര്മഫലമശ്നുതേ ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവൻ അർത്ഥവത്തായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: അന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ധനം ഉപയോഗിച്ച് യാഗം നടത്തുമ്പോൾ, ധർമ്മഫലം ആഗ്രഹിച്ചാലും, ആ ധർമ്മഫലം ലഭിക്കില്ല.

ധര്മ്മം ചൈതം സമാഖ്യായ പാപാത്മാ പുരുഷാധമഃ। ദദാതി ദാനം വിപ്രേഭ്യോ ലോകാനാം ദമ്ഭകാരണാത് ।। ൨൯.

ഈ ധർമ്മം വിശദീകരിച്ച ശേഷം, പാപമുള്ളതും ഏറ്റവും താഴ്ന്ന സ്വഭാവമുള്ളതുമായ ഒരാൾ, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രശംസ നേടാനായി, ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് ദാനം നൽകുന്നു.

ജപം കൃത്വാ തഥാ തീവ്രം ധനലോഭാന്നിരങ്കുശഃ। രാഗമോഹാന്വിതോ ഹ്യന്തേ പാവനാര്ഥം ദദാതി യഃ ।। ൨൯.

അവൻ ശക്തമായ ജപം ചെയ്ത ശേഷം, ധനലോഭം കൊണ്ട് നിയന്ത്രണമില്ലാതെ, ആസക്തിയും മായയും നിറഞ്ഞവനായി, അവസാനം ശുദ്ധീകരണത്തിനായി ദാനം നൽകുന്നു.

തേന ദത്താനി ദാനാനി അഫലാനി ഭവന്ത്യുത। തസ്യ ധര്മ്മപ്രവൃത്തസ്യ ഹിംസകസ്യ ദുരാത്മനഃ ।। ൨൯.

അങ്ങനെയുള്ള ക്രൂരനും ദുഷ്ടനും ധർമ്മത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവന്റെ ദാനങ്ങൾ ഫലപ്രദമാകുന്നില്ല.

ഏവം ലബ്ധ്വാ ധനം മോഹാദ്ദദതോ യജതശ്ച ഹ। സക്ലിഷ്ടകര്മണോ ദാനം ന തിഷ്ഠതി ദുരാത്മനഃ ।। ൨൯.

മോഹത്തിൽ നിന്ന് സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ച്, അശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികളോടെ ദാനം ചെയ്യുകയോ യജ്ഞം നടത്തുകയോ ചെയ്യുന്ന ദുഷ്ടന്റെ ദാനം നിലനിൽക്കില്ല.

ന്യായാഗതാനാം ദ്രവ്യാണാം തീര്ഥേ സമ്പ്രതിപാദനമ്। കാമാനനഭിസന്ധായ യജതേ ച ദദാതി ച ।। ൨൯.

ന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ധനം തീർത്ഥങ്ങളിൽ, സ്വാർത്ഥം ഇല്ലാതെ, യജ്ഞവും ദാനവും ചെയ്യുന്നവൻ—

സ ദാനഫലമാപ്നോതി തച്ച ദാനം സുഖോദയമ്। ദാനേന ഭോഗാനാപ്നോതി സ്വര്ഗം സത്യേന ഗച്ഛതി ।। ൨൯.

അവൻ ദാനഫലം ലഭിക്കുന്നു; ആ ദാനം സന്തോഷം നൽകുന്നു; ദാനത്തിലൂടെ ആനന്ദങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു, സത്യത്തിലൂടെ സ്വർഗത്തിൽ എത്തുന്നു.

തപസാ തു സുതപ്തേന ലോകാന് വിഷ്ടഭ്യ തിഷ്ഠതി । വിഷ്ടഭ്യ സ തു തേജസ്വീ ലോകേഷ്വാനന്ത്യമശ്നുതേ ।। ൨൯.

ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്ത തപസ്സിലൂടെ അവൻ ലോകങ്ങളെ നിലനിർത്തുന്നു; അങ്ങനെ തേജസ്സോടെ അവൻ ലോകങ്ങളിൽ അനന്തതയെ അനുഭവിക്കുന്നു.

ദാനാച്ഛ്രേയാംസ്തഥാ യജ്ഞോ യജ്ഞാച്ഛ്രേയസ്തഥാ തപഃ। സംന്യാസസ്തപസഃ ശ്രേയാംസ്തസ്മാജ്ജ്ഞാനം ഗുരുഃ സ്മൃതമ് ।। ൨൯.

ദാനത്തേക്കാൾ യജ്ഞം ശ്രേഷ്ഠം, യജ്ഞത്തേക്കാൾ തപസ് ശ്രേഷ്ഠം, തപസ്സിനേക്കാൾ സംന്യാസം ശ്രേഷ്ഠം, സംന്യാസത്തേക്കാൾ ജ്ഞാനം ഗുരുക്കന്മാർ ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പറയുന്നു.