വായുപുരാണമ്

അഥ സത്യവതീ ഗര്ഭം ക്ഷത്രിയാന്തകരം ശുഭമ്। ധാരയാമാസ ദീപ്തേന വപുഷാ ഘോരദര്ശനാ ।। ൨൯.

അതിനുശേഷം സത്യവതി ഒരു പ്രകാശമുള്ളതും ഭയാനകമായതുമായ, ക്ഷത്രിയരെ നശിപ്പിക്കാൻ ജനിക്കുന്ന മകനെ ഗർഭം ധരിച്ചു.

തമൃചീകസ്തതോ ദൃഷ്ട്വാ യോഗേനാപ്യനുമൃശ്യ ച। തദാബ്രവീദ്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠഃ സ്വാം ഭാര്യ്യാം വരവര്ണിനീമ് ।। ൨൯.

അത് കണ്ടും യോഗബലത്തിൽ ഗ്രഹിച്ചും, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഋചീകൻ തന്റെ ഭംഗിയുള്ള ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു.

മാതുഃ സിദ്ധ്യതി തേ ഭദ്രേ ചരുവ്യത്യാസഹേതുനാ। ജനിഷ്യതി ഹി പുത്രസ്തേ ക്രൂരകര്മാതിദാരുണഃ ।। ൨൯.

സൗമ്യയേ, അമ്മയുടെ ചരു മാറിയതുകൊണ്ടാണ് നിന്റെ മകൻ ക്രൂരപ്രവൃത്തിയുള്ളവനും അത്യന്തം ഭയങ്കരനുമായും ജനിക്കുന്നത്.

മാതാ ജനിഷ്യതേ വാപി തഥാഭൂതം തപോധനമ് । വിശ്വം ഹി ബ്രഹ്മ തപസാ മയാ തത്ര സമര്പിതമ് ।। ൨൯.

നിന്റെ അമ്മയ്ക്ക് തപസ്സിന്റെ ശക്തിയുള്ള മകനാണ് ജനിക്കുന്നത്. അതിനായി എന്റെ എല്ലാ തപസ്സും ഞാൻ സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഏവമുക്താ മഹാഭാഗാ ഭര്ത്രാ സത്യവതീ തദാ। പ്രസാദയാമാസ പതിം സുതോ മേ നേദൃശോ ഭവേത്। ബ്രാഹ്മണാപസദസ്ത്വന്യ ഇത്യുക്തോ മുനിരബ്രവീത് ।। ൨൯.

ഭർത്താവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹാഭാഗ്യവതിയായ സത്യവതി ഭർത്താവിനെ ശമിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു: 'എന്റെ മകൻ ഇങ്ങനെയാവരുതേ; ബ്രാഹ്മണരല്ലാത്ത മറ്റൊരാൾ അങ്ങനെയാകട്ടെ,' എന്നു പറഞ്ഞു. അതിന് മുനി മറുപടി പറഞ്ഞു.

നൈഷ സങ്കല്പിതഃ കാമോ മയാ ഭദ്രേ തഥാ ത്വയാ । ഉഗ്രകര്മാ ഭവേത് പുത്രഃ പിതുര്മാതുശ്ച കാരണാത് ।। ൨൯.

സൗമ്യയേ, ഇതൊന്നും ഞാനും നീയും ആഗ്രഹിച്ചതല്ല. പക്ഷേ, അച്ഛനും അമ്മയും ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ് നിന്റെ മകൻ ക്രൂരപ്രവൃത്തിയുള്ളവനാവുന്നത്.

പുനഃ സത്യവതീ വാക്യമേവമുക്താബ്രവീദിദമ്। ഇച്ഛഁല്ലോകാനപി മുനേ സൃജേഥാഃ കിം പുനഃ സുതമ് ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, സത്യവതി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'മുനിവരേ, നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ ലോകങ്ങൾ പോലും സൃഷ്ടിക്കാമല്ലോ, പിന്നെ ഒരു മകൻ സൃഷ്ടിക്കാൻ എന്ത് പ്രയാസം?

ശമാത്മകമൃജും ഭര്ത്തഃ പുത്രം മേ ദാതുമര്ഹസി। കാമമേവംവിധഃ പുത്രോ മമ സ്യാത്തു വദ പ്രഭോ ।। ൨൯.

ഭർത്താവേ, സമാധാനസ്വഭാവിയുമായും നേരായവനായും ഒരു മകനെ എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണം. ഭഗവനേ, ഇങ്ങനെയുള്ള മകനാണ് എനിക്ക് വേണ്ടത്.

മയ്യന്യഥാ ന ശക്യം വൈ കര്തുമേവ ദ്വിജോത്തമ। തതഃ പ്രസാദമകരോത് സ തസ്യാസ്തപസോ ബലാത് ।। ൨൯.

ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇത് മാറ്റാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല. എന്നിരുന്നാലും, നിന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ അവളെ അനുഗ്രഹിച്ചു.

പുത്രേ നാസ്തി വിശേഷോ മേ പൌത്രേ വാ വരവര്ണിനി। ത്വയാ യഥോക്തം വചനം തഥാ ഭദ്രേ ഭവിഷ്യതി ।। ൨൯.

ഭംഗിയുള്ളവളേ, മകനിലും മുമ്ബിലും എനിക്ക് വ്യത്യാസമില്ല. നീ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ് സംഭവിക്കുക, സൗമ്യയേ.

തസ്മാത് സത്യവതീ പുത്രം ജനയാമാസ ഭാര്ഗവമ്। തപസ്യഭിരതന്ദാന്തം ജമദഗ്നിഃ ശമാത്മകമ് ।। ൨൯.

അതിനാൽ, സത്യവതി തപസ്സിൽ ലീനനും, ഇന്ദ്രിയജയമുള്ളവനും, സമാധാനസ്വഭാവിയുമായ ഭാർഗവനായ ജമദഗ്നിയെ പ്രസവിച്ചു.

ഭൃഗോശ്ചരുവിപര്യാസേ രൌദ്രവൈഷ്ണവയോഃ പുരാ। യമനാദ്വൈഷ്ണവസ്യാഗ്നേര്ജമദഗ്നിരജായത ।। ൨൯.

പണ്ടു ഭൃഗുവംശത്തിൽ രൗദ്രവും വൈഷ്ണവവുമായ ചരുകൾ മാറിയതുകൊണ്ടാണ്, അഗ്നിയിൽ നിന്ന് വൈഷ്ണവസ്വഭാവമുള്ള ജമദഗ്നി ജനിച്ചത്.

വിശ്വാമിത്രം തു ദായാദം ഗാധിഃ കുശികനന്ദനഃ। പ്രാപ്യ ബ്രഹ്മര്ഷിസഹിതോ (സവിതാ) ജഗാമ ബ്രഹ്മണാവൃതഃ ।। ൨൯.

കുശികന്റെ മകനായ ഗാധി, വിശ്വാമിത്രനെ ദായാദനായി ലഭിച്ച ശേഷം, ബ്രഹ്മർഷിമാരോടൊപ്പം ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് യാത്രയായി.

സാ ഹി സത്യവതീ പുണ്യാ സത്യവ്രതപരായണാ। കൌശികീതി സമാഖ്യാതാ പ്രവൃത്തേയം മഹാനദീ ।। ൨൯.

സത്യവതിയായ ആ പുണ്യവതി സത്യം പാലിക്കുന്നതിലും സത്യവ്രതത്തിൽ അർപ്പിതയായവളായി, പിന്നീട് കൗശികി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ മഹാനദിയായി.

പരിസ്രുതാ മഹാഭാഗാ കൌശികീ സരിതാം വരാ। ഇക്ഷ്വാകുവംശേ ത്വഭവത്സുവേണുര്നാമ പാര്ഥിവഃ ।। ൨൯.

പ്രശസ്തയും മഹത്വമുള്ളതുമായ കൗശികി നദി ദൂരദൂരെയായി പ്രസിദ്ധിയായി. ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ സുവേണു എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.

തസ്യ കന്യാ മഹാഭാഗാ കാമലീ നാമ രേണുകാ। രേണു കായാന്തു കാമല്യാം തപോധൃതിസമന്വിതഃ। ആര്ചീകോ ജനയാമാസ ജമദഗ്നിഃ സുദാരുണമ് ।। ൨൯.

അവനു കാമലി എന്ന പേരിൽ രേണുകാ എന്ന മഹാഭാഗ്യശാലിയായ മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. കാമലിയിൽ നിന്ന്, തപസ്സിലും സ്ഥിരതയിലും സമ്പന്നയായവളിൽ നിന്ന്, ഋചീകൻ ജമദഗ്നിയെ ജനിപ്പിച്ചു; ജമദഗ്നി അത്യന്തം ശക്തിയുള്ളവനായിരുന്നു.

സര്വവിദ്യാന്തഗം ശ്രേഷ്ഠം ധനുര്വേദസ്യ പാരഗമ്। രാമം ക്ഷത്രിയ ഹന്താരം പ്രദീപ്തമിവ പാവകമ് ।। ൨൯.

അവൻ എല്ലാ വിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, ധനുര്‍വേദത്തിൽ നിപുണനുമായവനും, ക്ഷത്രിയന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനും, തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്നവനുമായ രാമനായിരുന്നു.

ഔര്വ്വസ്യൈവമൃചീകസ്യ സത്യവത്യാം മഹാമനാഃ। ജമദഗ്നിസ്തതോ വീര്യ്യാജ്ജജ്ഞേ ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ। മധ്യമശ്ച ശുനഃശേഫഃ ശുനഃപുച്ഛഃ കനിഷ്ഠകഃ ।। ൨൯.

ഇങ്ങനെ, ഔർവന്റെ മകൻ ഋചീകനും സത്യവതിയും ചേർന്ന് മഹാമനസ്സുള്ള ജമദഗ്നിയെ, ധർമ്മബലത്തിൽ നിന്ന്, ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ളവനായി ജനിപ്പിച്ചു. മധ്യനായി ശുനശ്ശേഫനും, ഇളയവനായി ശുനശ്പുച്ഛനും ജനിച്ചു.

വിശ്വാമിത്രസ്തു ധര്മാത്മാ നാമ്നാ വിശ്വരഥഃ സ്മൃതഃ । ജജ്ഞേ ഭൃഗുപ്രസാദേന കൌശികാദ്വംശവര്ദ്ധനഃ ।। ൨൯.

വിശ്വാമിത്രൻ, ധാർമ്മികനും വിശ്വരഥൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവനും, ഭൃഗുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് കൗശികവംശത്തെ വളർത്തിയവനായി ജനിച്ചു.

വിശ്വാമിത്രസ്യ പുത്രസ്തു ശുനഃശേഫോഽഭവന്മുനിഃ। ഹരിശ്ചന്ദ്രസ്യ യജ്ഞേ തു പശുത്വേ നിയുതഃ സവൈ। ദേവൈര്ദത്തഃ സ വൈ യസ്മാദ്ദേവരാതസ്തതോഽഭവത് ।। ൨൯.

വിശ്വാമിത്രന്റെ മകനായി ശുനശ്ശേഫ എന്ന മഹർഷി ജനിച്ചു. ഹരിശ്ചന്ദ്രന്റെ യാഗത്തിൽ അവൻ യാഗബലിയായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടു. ദേവന്മാർ അവനെ സമർപ്പിച്ചതിനാൽ അവൻ ദേവരാതൻ എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു.

വിശ്വാമിത്രസ്യ പുത്രാണാം ശുനഃ ശേഫോഽഗ്രജഃ സ്മൃതഃ। മധുച്ഛന്ദോ നയശ്ചൈവ കൃതദേവൌ ധ്രുവാഷ്ടകൌ ।। ൨൯.

വിശ്വാമിത്രന്റെ മക്കളിൽ ശുനശ്ശേഫൻ മൂത്തവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മധുഛ്ഛന്ദസ്, നയ, കൃതദേവൻ, ധ്രുവാഷ്ടകൻ എന്നിവരും അവനു സഹോദരന്മാരാണ്.

കച്ഛപഃ പൂരണശ്ചൈവ വിശ്വാമിത്രസുതാസ്തു വൈ। തേഷാം ഗോത്രാണി ബഹുധാ കൌശികാനാം മഹാത്മനാമ് ।। ൨൯.

കച്ചപനും പൂരണനും വിശ്വാമിത്രന്റെ പുത്രന്മാരാണ്. ഇവരിൽ നിന്ന് മഹാത്മാക്കളായ കൗശികരുടെ അനേകം ഗോത്രങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു.

പാര്ഥിവാ ദേവരാതാശ്ച യാജ്ഞവല്ക്യാ സമര്ഷണാഃ । ഉദുമ്ബരാ ഉദുമ്ലാനാസ്താരകാ യമമുഞ്ചതാഃ ।। ൨൯.

പാർഥിവർ, ദേവരാതർ, യാജ്ഞവൽക്ക്യർ, സമർശണർ, ഉദുംബരർ, ഉദുമ്ലാനർ, താരകർ, യമനാൽ മോചിതർ എന്നിവരും ഇവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

ലോഹിണ്യോ രേണവശ്ചൈവ തഥാ കാരീഷവഃ സ്മൃതാഃ। ബഭ്രവഃ പാണിനശ്ചൈവ ധ്യാവജപ്യാസ്തഥൈവ ച ।। ൨൯.

ലോഹിന്യർ, രേണവർ, കാരീഷവർ, ബഭ്രവർ, പാണിനർ, ധ്യാനവും ജപവും ആചരിക്കുന്നവരും ഇവരിൽ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ശാലാവത്യാ ഹിരണ്യാക്ഷാഃ സ്യങ്കൃതാ ഗാലവാഃ സ്മൃതാഃ । ദേവലാ യാമദൂതാശ്ച ശാലങ്കായനബാഷ്കലാഃ ।। ൨൯.

ശാലാവതിയിൽ നിന്ന് ഹിരണ്യാക്ഷർ, സ്യങ്കൃതർ, ഗാലവർ, ദേവലർ, യമദൂതർ, ശാലങ്കായനർ, ബാഷ്കലർ എന്നിവരും ജനിച്ചു.

ദദാതി ബാദരാശ്ചാന്യേ വിശ്വാമിത്രസ്യ ധീമതഃ। ഋഷ്യന്തരവിവാങ്യാസ്തേ ബഹവഃ ശൌശികാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൨൯.

ദദാതി, ബദരർ തുടങ്ങിയവരും ജ്ഞാനിയായ വിശ്വാമിത്രന്റെ സന്തതികളാണ്. മറ്റു ഋഷിമാരിൽ നിന്നു ജനിച്ച അനേകം ശൗശികർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

കൌശികാസോശ്രുമാശ്ചൈവ തഥാന്യേ സൈധവായനാഃ। പൌരോരവസ്യ പുണ്യസ്യ ബ്രഹ്മര്ഷേഃ കൌശികസ്യ തു ।। ൨൯.

കൗശികർ, ഓശ്രുമർ, സൈധവായനർ എന്നിവരും, പുണ്യശാലിയായ ബ്രഹ്മർഷിയായ കൗശികന്റെ സന്തതികളാണ്.

ദൃഷദ്വതീസുതശ്ചാപി വിശ്വാമിത്രാത്തഥാഷ്ടകഃ। അഷ്ടകസ്യ സുതോ യോ ഹി പ്രോക്തോ ജഹ്നുഗണോമയാ ।। ൨൯.

ദൃശ്യദ്വതിയുടെ മകനും, വിശ്വാമിത്രനിൽ നിന്ന് അഷ്ടകനും, അഷ്ടകന്റെ മകനായി ജഹ്നുവംശത്തിൽ പെടുന്നവനും ജനിച്ചു.

ഋഷയ ഊചുഃ ।। കിം ലക്ഷണേന ധര്മേണ തപസേഹ ശ്രുതേന വാ। ബ്രാഹ്മണ്യം സമനുപ്രാപ്തം വിശ്വാമിത്രാദിഭിര്നൃപൈഃ ।। ൨൯.

ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: വിശ്വാമിത്രൻമാർ പോലുള്ള രാജാക്കന്മാർ എങ്ങനെയുള്ള ലക്ഷണത്താൽ, ധർമ്മത്താൽ, തപസ്സുകൊണ്ടോ, പഠനത്തിലോ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടുകയുണ്ടായി?