വായുപുരാണമ്

ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥഃ സഹസ്രാക്ഷഃ പുരന്ദരഃ । മഘവന്തശ്ച തേ സര്വേ ശ്രൃങ്ഗിണോ വജ്രപാണയഃ। സര്വൈഃ ക്രതുശതേനേഷ്ടം പൃഥക് ശതഗുണേന തു ।। ൩.

ഭൂതകാലം, ഭാവി, ഇപ്പോഴുള്ളതിന്റെ നാഥൻ ആയിരം കണ്ണുള്ള പുരന്ദരൻ, മഘവാൻ, കൊമ്പുള്ളവൻ, വജ്രം കൈവശമുള്ളവൻ—ഇവരൊക്കെയും ഓരോരുത്തരും നൂറു യാഗങ്ങൾ, അതിൽ നൂറിരട്ടി ചെയ്തു.

ത്രൈലോക്യേ യാനി സത്ത്വാനി ഗതിമന്ത്യബലാനി ച। അഭിഭൂയാവതിഷ്ഠന്തേ ധര്മാദ്യൈഃ കാരണൈരപി ।। ൩.

മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ള എല്ലാ ജീവികളും, ശക്തരായാലും ദുർബലരായാലും, ധർമ്മം പോലുള്ള കാരണങ്ങൾകൊണ്ടു കീഴടക്കപ്പെടുകയും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

തേജസാ തപസാ ബുദ്ധ്യാ ബലശ്രുതപരാക്രമൈഃ। ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥാ യഥാ തേ പ്രഭവിഷ്ണവഃ। ഏതത്സര്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ബ്രുവതോ മേനിബോധത ।। ൩.

പ്രഭ, തപസ്, ബുദ്ധി, ബലം, വിദ്യ, വീര്യം എന്നിവകൊണ്ട് ഭൂതം, ഭവ്യം, ഭവിഷ്യത്ത് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ലോകങ്ങളുടെ അധിപന്മാർ ശക്തരാകുന്നു. ഇതെല്ലാം ഞാൻ വിശദീകരിക്കും, ഞാൻ പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

ഭൂതം ഭവ്യം ഭവിഷ്യം തത് സ്മൃതം ലോകത്രയം ദ്വിജൈഃ। ഭൂര്ലോകോഽയം സ്മൃതോ ഭൂമിരന്തരിക്ഷം ഭുവം സ്മൃതമ് । ഭവ്യം സ്മൃതം ദിവം ഹ്യേതത്തേഷാം വക്ഷ്യാമി സാധനമ് ।। ൩.

ഭൂതം, ഭവ്യം, ഭവിഷ്യത്ത് എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു ലോകങ്ങളായി ദ്വിജന്മാർ അറിയുന്നു. ഈ ഭൂമി ഭൂലോകം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു, അന്തരീക്ഷം ഭൂവഃ എന്നും ഭവ്യം ദിവം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിന്‍റെ സാദ്ധ്യതകൾ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം.

ധ്യായതാ പുത്രകാമേന ബ്രഹ്മണാഗ്രേ വിഭാഷിതമ്। ഭൂരിതി വ്യാഹൃതം പൂര്വം ഭൂര്ലോകോഽയമഭൂത്തദാ ।। ൩.

മകനായി ആഗ്രഹിച്ച് ധ്യാനിക്കുന്നവർക്കായി ആദിയിൽ ബ്രഹ്മാവ് പ്രഖ്യാപിച്ചത്: 'ഭൂഃ' എന്ന വാക്ക് ആദ്യം ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടു, അതിനുശേഷം ഈ ഭൂലോകം ഉദിച്ചു.

ഭൂതേഽസ്മിന് ഭവദിത്യുക്തം ദ്വിതീയം ബ്രഹ്മണാ പുനഃ। ഭവത്വാദ്ദര്ശനത്വാച്ച ഭൂര്ലോകോഽയമഭൂത്തതഃ। അതോഽയം പ്രഥമോ ലോകോ ഭൂതത്വാദ്ഭൂര്ദ്വിജൈഃ സ്മൃതഃ ।। ൩.

ഈ സത്ത്വത്തിൽ വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവ് 'ഭവത്' എന്ന് പറഞ്ഞു; അതു സത്ത്വമായി കാണപ്പെടുന്നതിനാൽ ഈ ലോകം ഭൂലോകമായി. അതുകൊണ്ട് ഈ ആദ്യ ലോകം സത്ത്വത്വം കൊണ്ടാണ് ദ്വിജന്മാർ 'ഭൂഃ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

ഭൂതേഽസ്മിന് ഭവദിത്യുക്തം ദ്വിതീയം ബ്രഹ്മണാ പുനഃ। ഭവത്യുത്പദ്യമാനേന കാലശബ്ദോഽയമുച്യതേ ।। ൩.

ഈ സത്ത്വത്തിൽ വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവ് 'ഭവത്' എന്ന് ഉച്ചരിച്ചു; 'ഭവത്' എന്നത് ഉത്പത്തി പ്രാപിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതാണ് കാലത്തിന്റെ അടയാളം.

ഭവനാത്തു ഭുവര്ലോകോ നിരുക്തജ്ഞൈര്നിരുച്യതേ। അന്തരിക്ഷം ഭുവസ്തസ്മാദ് ദ്വിതീയോ ലോക ഉച്യതേ ।। ൩.

'ഭവനം' എന്നതിൽ നിന്നാണ് ഭൂവർലോകം വ്യാഖ്യാനശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശദീകരിക്കുന്നത്; അതിനാൽ അന്തരീക്ഷം ഭൂവഃ എന്നും ഈ രണ്ടാം ലോകം എന്നുമാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഉത്പന്നേ തു ഭുവര്ലോകേ തൃതീയം ബ്രഹ്മണാ പുനഃ । ഭവ്യേതി വ്യാഹൃതം യസ്മാദ്ഭവ്യോ ലോകസ്തദാഽഭവത് ।। ൩.

ഭൂവർലോകം ഉദിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് മൂന്നാമതായി 'ഭവ്യ' എന്ന വാക്ക് ഉച്ചരിച്ചു; അതിനാൽ ഭവ്യ എന്ന ലോകം അന്നേ ഉണ്ടായി.

അനാഗതേ ഭവ്യ ഇതി ശബ്ദ ഏഷ വിഭാവ്യതേ। തസ്മാദ്ഭവ്യോ ഹ്യസൌ ലോകോ നാമതസ്തു ദിവം സ്മൃതമ് ।। ൩.

'ഭവ്യ' എന്ന വാക്ക് വരാനിരിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; അതിനാൽ ആ ലോകം ഭവ്യ എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്, എന്നാൽ പേരിൽ അതിനെ ദിവം എന്നും ഓർക്കുന്നു.

സ്വരിത്യുക്തം തൃതീയോഽന്യോ ഭാവ്യോ ലോകസ്തദാഭവത്। ഭാവ്യ ഇത്യേഷ ധാതുര്വൈ ഭാവ്യേ കാലേ വിഭാവ്യതേ ।। ൩.

മൂന്നാമത്തെ ലോകം 'സ്വർ' എന്നാണു വിളിക്കപ്പെട്ടത്; അങ്ങനെ ഭവ്യ എന്ന ലോകം ഉദിച്ചു; 'ഭൂ' എന്ന ധാതു ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കാനിരിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

ഭൂരിതീയം സ്മൃതാ ഭൂമിരന്തരിക്ഷം ഭുവം സ്മൃതമ്। ദിവം സ്മൃതം തഥാ ഭാവ്യം ത്രൈലോക്യസ്യൈഷ സംഗ്രഹഃ ।। ൩.

ഈ ഭൂമി ഭൂഃ എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്, അന്തരീക്ഷം ഭൂവഃ എന്നും സ്വർഗ്ഗം ഭവ്യ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ഇതാണ് മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ സംക്ഷിപ്തം.

ത്രൈലോക്യയുക്തൈര്വ്യാഹാരൈസ്തിസ്രോ വ്യാഹൃതയോഽഭവന്। നാഥ ഇത്യേഷ ധാതുര്വൈ ധാതുജ്ഞൈഃ പാലനേ സ്മൃതഃ ।। ൩.

മൂന്നു ലോകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ഉച്ചാരണങ്ങളാൽ മൂന്നു വ്യാഹൃതികൾ ഉണ്ടായി; 'നാഥ' എന്ന ധാതു സംരക്ഷിക്കലിനെയാണ് ധാതുജ്ഞർ അറിയുന്നത്.

യസ്മാദ്ഭൂതസ്യ ലോകസ്യ ഭവ്യസ്യ ഭവതസ്തദാ। ലോകത്രയസ്യ നാഥാസ്തേ തസ്മാദിന്ദ്രാ ദ്വിജൈഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩.

ഭൂതലോകം, ഭവ്യലോകം, ഭവതലോകം എന്നിവയുടെ അധിപന്മാരായതിനാൽ, അവരുടെ അധിപന്മാരെ ദ്വിജന്മാർ ഇന്ദ്രന്മാർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

പ്രധാനഭൂതാ ദേവേന്ദ്രാ ഗുണ ഭൂതാസ്തഥൈവ ച। മന്വന്തരേഷു യേ ദേവാ യജ്ഞഭാജോ ഭവന്തി ഹി ।। ൩.

ദേവന്മാരിൽ പ്രധാനമായവരാണ് ഇന്ദ്രന്മാർ, ഗുണങ്ങളുള്ളവരും ഉണ്ട്; ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും യജ്ഞത്തിൽ പങ്കു ലഭിക്കുന്നവരാണ് ഈ ദേവന്മാർ.

യക്ഷഗന്ധര്വരക്ഷാംസി പിശാചോരഗദാനവാഃ। മഹിമാനഃ സ്മൃതാ ഹ്യേതേ ദേവന്ദ്രാണാന്തു സര്വശഃ ।। ൩.

യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പിശാചുകൾ, പാമ്പുകൾ, ദാനവന്മാർ—ഇവയെല്ലാം ദേവേന്ദ്രന്മാരുടെ മഹിമകളായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ദേവേന്ദ്രാ ഗുരവോ നാഥാ രാജാനഃ പിതരോ ഹി തേ । രക്ഷന്തീമാഃ പ്രജാഃ സര്വാ ധര്മേണേഹ സുരോത്തമാഃ ।। ൩.

ദേവേന്ദ്രന്മാർ ഗുരുക്കന്മാർ, നാഥന്മാർ, രാജാക്കന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ—ഇവരാണ്. ഇവ ഉത്തമദേവന്മാർ ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളെയും ധർമ്മം പാലിച്ച് സംരക്ഷിക്കുന്നു.

ഇത്യേതല്ലക്ഷണം പ്രോക്തം ദേവേന്ദ്രാണാം സമാസതഃ। സപ്തര്ഷീന് സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി സാമ്പ്രതം യേ ദിവി സ്ഥിതാഃ ।। ൩.

ഇങ്ങനെ ദേവേന്ദ്രന്മാരുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇപ്പോൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഏഴ് മഹർഷിമാരെ ഞാൻ പറയാം.

ഗാധിജഃ കൌശികോ ധീമാന് വിശ്വാമിത്രോ മഹാതപാഃ। ഭാര്ഗവോ ജമദഗ്നിശ്ച ഊരുപുത്രഃ പ്രതാപവാന് ।। ൩.

ഗാധിയുടെ മകൻ, കൗശികൻ എന്ന ധീരൻ, മഹാതപസ്സുള്ള വിശ്വാമിത്രൻ, ഭാർഗവൻ ജമദഗ്നി, ഊരുവിന്റെ മകൻ എന്ന വീരൻ—

ബൃഹസ്പതിസുതശ്ചാപി ഭാരദ്വാജോ മഹാതപാഃ। ഔതഥ്യോ ഗൌതമോ വിദ്വാഞ്ഛരദ്വാന്നാമ ധാര്മികഃ ।। ൩.

ബൃഹസ്പതിയുടെ മകനായ ഭാരദ്വാജൻ, മഹത്തായ തപസ്സുകാരൻ; ഔതത്യൻ, ഗൗതമൻ, പണ്ഡിതനായ ശരദ്വാൻ എന്ന ധാർമ്മികൻ ഇവരും.

സ്വായമ്ഭുവോഽത്രിര്ഭഗവാന് ബ്രഹ്മകോ ശസ്തു പഞ്ചമഃ। ഷഷ്ഠോ വാസിഷ്ഠപുത്രസ്തു വസുമാന് ലോകവിശ്രുതഃ ।। ൩.

സ്വായംഭുവൻ, മഹത്വമുള്ള അത്രി, ബ്രഹ്മകൻ അഞ്ചാമൻ; ആറാമൻ വസിഷ്ഠന്റെ മകനായ ലോകപ്രസിദ്ധനായ വസുമാൻ.

വത്സാരഃ കാശ്യപശ്ചൈവ സപ്തൈതേ സാധുസമ്മതാഃ। ഏതേ സപ്തര്ഷയഃ സിദ്ധാ വര്ത്തന്തേ സാമ്പ്രതേഽന്തരേ ।। ൩.

വത്സരനും കശ്യപനും ചേർന്ന്, ഈ ഏഴുപേരും നല്ലവരായി അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു; ഈ ഏഴ് സിദ്ധരായ മഹർഷിമാർ ഇപ്പോഴത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ട്.

ഇക്ഷ്വാകുശ്ചൈവ നാഭാഗോ ധൃഷ്ടഃ ശര്യാതിരേവ ച। നരിഷ്യന്തശ്ച വിഖ്യാതോ നാഭ ഉദ്ദിഷ്ട ഏവ ച ।। ൩.

ഇക്ഷ്വാകു, നാഭാഗൻ, ധൃഷ്ടൻ, ശര്യാതി, പ്രശസ്തനായ നരിഷ്യന്തൻ, നാഭൻ, ഉദ്ദിഷ്ടൻ ഇവരും.

കരുഷശ്ച പൃഷധ്രശ്ച വസുമാന്നവമഃ സ്മൃതഃ। മനോര്വൈവസ്തസ്യൈതേ നവ പുത്രാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ । കീര്ത്തിതാ വൈ മയാ ഹ്യേതേ സപ്തമഞ്ചൈതദന്തരമ് ।। ൩.

കരുഷൻ, പൃഷധ്രൻ, ഒപ്പം ഒമ്പതാമനായ വസുമാൻ; ഇവരാണ് വൈവസ്വതൻ എന്ന മനുവിന്റെ ഒമ്പത് പുത്രന്മാർ എന്ന് പറയും. ഇവരെ ഞാൻ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി, ഇതാണ് ഏഴാമത്തെ കാലഘട്ടം.

ഇത്യേഷ വൈ മയാ പാദോ ദ്വിതീയഃ കഥിതോ ദ്വിജാഃ। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച ഭൂയഃ കിം വര്ണയാമ്യഹമ് ।। ൩.

ഇങ്ങനെ, ഞാൻ രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം വിശദമായി ക്രമത്തിൽ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി, ദ്വിജന്മാരേ, ഇനി ഞാൻ എന്ത് വിശദീകരിക്കണം?

ശ്രുത്വാ പാദം ദ്വിതീയന്തു ക്രാന്തം സൂതേന ധീമതാ। അതസ്തൃതീയം പപ്രച്ഛ പാദം വൈ ശാംശപായനഃ ।। ൪.

ധീമാനായ സൂതൻ രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം വായിച്ചുകൊടുത്തത് കേട്ടശേഷം, ശൗനകൻ മൂന്നാമത്തെ ഭാഗത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.

പാദ ക്രാന്തോ ദ്വിതീയോഽയമനു ഷങ്ഗേണ യസ്ത്വയാ। തൃതീയം വിസ്തരാത്പാദം സോപോദ്വാതം പ്രകീര്ത്തയ। ഏവമുക്തോഽബ്രവീത്സൂതഃ പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ ।। ൪.

നീ ക്രമത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം പറഞ്ഞുതുടങ്ങി; ഇപ്പോൾ മൂന്നാമത്തെ ഭാഗം അതിന്റെ ഉപോദ്‌ഘാതത്തോടൊപ്പം വിശദമായി പറയൂ. അങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, സൂതൻ അകത്തുനിന്ന് സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു.

കീര്ത്തയിഷ്യേ തൃതീയഞ്ച സോപോദ്വാതം സവിസ്തരമ്। പാദം സമുദയാദ്വിപ്രാ ഗദതോ മേ നിബോധത ।। ൪.

ഞാൻ മൂന്നാമത്തെ ഭാഗം ഉപോദ്‌ഘാതത്തോടൊപ്പം മുഴുവൻ വിശദമായി പറയാം; മഹർഷിമാരേ, സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭം ഞാൻ പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

മനോര്വൈവസ്വതസ്യേമം സാമ്പ്രതസ്യ മഹാത്മനഃ। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച നിസര്ഗം ശ്രൃണുത ദ്വിജാഃ ।। ൪.

ഇപ്പോൾ ഉള്ള മഹാത്മാവായ വൈവസ്വതൻ എന്ന മനുവിന്റെ ഉത്ഭവം ക്രമത്തിൽ വിശദമായി കേൾക്കൂ, ദ്വിജന്മാരേ.