അനുജസ്യ വികുക്ഷേസ്തു നിമേര്വംശം നിബോധത। യോഽസൌ നിവേശയാമാസ പുരന്ദേവപുരോപമമ് ।। ൨൭.
വികുക്ഷിയുടെ ഇളയഭ്രാതാവായ നിമിയുടെ വംശത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. അവൻ ദേവന്മാരുടെ നഗരത്തിന് സമമായ ഒരു നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.
ജയന്തമിതിവിഖ്യാതം ഗൌതമസ്യാശ്രമാഭിതഃ। യസ്യാന്വവായേ യജ്ഞേ വൈ ജനകാദൃഷിസത്തമാത് ।। ൨൭.
ആ നഗരം ഗൗതമന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം ജയന്തം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായി. അതിലെ വംശത്തിൽ, യജ്ഞസമയത്ത്, മഹർഷിയായ ജനകൻ ജനിച്ചു.
നേമിര്നാമ സുധര്മാത്മാ സര്വസത്വനമസ്കൃതഃ। ആസീത് പുത്രോ മഹാപ്രാജ്ഞ ഇക്ഷ്വാകോര്ഭൂരിതേജസഃ ।। ൨൭.
സുധർമ്മനായ മനസ്സും എല്ലാ ജീവികളും ആദരിക്കുന്നവനുമായ നിമി, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ ജ്ഞാനിയായ മകനായിരുന്നു.
സ ശാപേന വസിഷ്ഠസ്യ വിദേഹഃ സമപദ്യത। തസ്യ പുത്രോ മിഥിര്നാമ ജനിതഃ പര്വഭിസ്ത്രിഭിഃ ।। ൨൭.
വസിഷ്ഠന്റെ ശാപം മൂലം അവൻ വിദേഹൻ എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു. അവന്റെ മകനായ മിഥി മൂന്നു വലിയ യജ്ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ ജനിച്ചു.
അരണ്യാം മഥ്യമാനായാം പ്രാദുര്ഭൂതോ മഹായശാഃ। നാമ്നാ മിഥിരിതി ഖ്യാതോ ജനനാജ്ജനകോഽഭവത് ।। ൨൭.
കാടിൽ മഥനം നടത്തുമ്പോൾ മഹത്വം നേടിയ മിഥി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ജനനത്തിൽ നിന്നുതന്നെ അവൻ ജനകൻ എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു.
മിഥിര്നാമ മഹാവീര്യോ യേനാസൌ മിഥിലാഭവത്। രാജാസൌ ജനകോ നാമ ജനകാച്ചാപ്യുദാവസുഃ ।। ൨൭.
മഹാശക്തിയുള്ള മിഥിയുടെ പേരിലാണ് മിഥിലാ നഗരത്തിന് പേര് വന്നത്. ആ രാജാവിനെ ജനകൻ എന്നു വിളിച്ചു. ജനകനിൽ നിന്ന് ഉദാവസു ജനിച്ചു.
ഉദാവസോഃ സുധര്മാത്മാ ജനിതോ നന്ദിവര്ദ്ധനഃ। നന്ദിവര്ദ്ധനതഃ ശൂരഃ സുകേതുര്നാമ ധാര്മികഃ ।। ൨൭.
ഉദാവസുവിൽ നിന്ന് സുധർമ്മനായ നന്ദിവർദ്ധനൻ ജനിച്ചു. നന്ദിവർദ്ധനനിൽ നിന്ന് ധൈര്യശാലിയും ധാർമ്മികനും ആയ സുകേതു ജനിച്ചു.
സുകേതോരപി ധര്മാത്മാ ദേവരാതോ മഹാബലഃ। ദേവരാതസ്യ ധര്മാത്മാ ബൃഹദുച്ഛ ഇതി ശ്രുതിഃ ।। ൨൭.
സുകേതുവിൽ നിന്ന് ധാർമ്മികനും മഹാബലശാലിയുമായ ദേവരാതൻ ജനിച്ചു. ദേവരാതനിൽ നിന്ന് ധാർമ്മികനായ ബൃഹദുച്ചൻ ജനിച്ചു.
ബൃഹദുച്ഛസ്യ തനയോ മഹാവീര്യഃ പ്രതാപവാന് । മഹാവീര്യസ്യ ധൃതിമാന് സുധൃതിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൨൭.
ബൃഹദുച്ചന്റെ മകനായി മഹാവീര്യനും പ്രതാപശാലിയുമായ മഹാവീര്യൻ ജനിച്ചു. മഹാവീര്യന്റെ മകനായി സ്ഥിരനിശ്ചയമുള്ള സുധൃതി ജനിച്ചു.
സുധൃതേരപി ധര്മാത്മാ ധൃഷ്ടകേതുഃ പരന്തപഃ। ധൃഷ്ടകേതു സുതശ്ചാപി ഹര്യശ്വോ നാമ വിശ്രുതഃ ।। ൨൭.
സുധൃതിയിൽ നിന്ന് ധാർമ്മികനും ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനുമായ ധൃഷ്ടകേതു ജനിച്ചു. ധൃഷ്ടകേതുവിന്റെ മകനാണ് പ്രശസ്തനായ ഹര്യശ്വൻ.
ഹര്യശ്വസ്യ മരുഃ പുത്രോ മരോഃ പുത്രഃ പ്രതിത്വകഃ। പ്രതിത്വകസ്യ ധര്മാത്മാ രാജാ കീര്ത്തിരഥഃ സുതഃ ।। ൨൭.
ഹര്യശ്വന്റെ മകനാണ് മറു; മറുവിന്റെ മകനാണ് പ്രതിത്വകൻ. പ്രതിത്വകന്റെ മകനായ ധാർമ്മികനായ രാജാവാണ് കീർത്തിരഥൻ.
പുത്രഃ കീര്ത്തിരഥസ്യാപി ദേവമീഢ ഇതി ശ്രുതഃ । ദേവമീഢസ്യ വിബുധോ വിബുധസ്യ സുതോ ധൃതിഃ ।। ൨൭.
കീർത്തിരഥന്റെ മകനാണ് ദേവമീഢൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ. ദേവമീഢനിൽ നിന്ന് വിപുധൻ ജനിച്ചു; വിപുധനിൽ നിന്ന് സുധൃതി ജനിച്ചു.
മഹാധൃതിസുതോ രാജാ കീര്ത്തിരാജഃ പ്രതാപവാന് । കീര്ത്തി രാജാത്മജോ വിദ്വാന് മഹാരോമേതി വിശ്രുതഃ ।। ൨൭.
മഹാധൃതിയുടെ മകൻ കീർത്തിരാജൻ ധൈര്യശാലിയായ രാജാവായിരുന്നു. അവന്റെ വിദ്യാസമ്പന്നനായ മകൻ മഹാരോമൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി.
മഹാരോമ്ണസ്തു വിഖ്യാതഃ സ്വര്ണരോമാ വ്യജായത। സ്വര്ണരോമാത്മജശ്ചാപി ഹ്രസ്വരോമാഭവനൃപഃ ।। ൨൭.
മഹാരോമനിൽ നിന്ന് പ്രശസ്തനായ സ്വർണരോമൻ ജനിച്ചു. സ്വർണരോമനിൽ നിന്ന് രാജാവായ ഹ്രസ്വരോമൻ ജനിച്ചു.
ഹ്രസ്വരോമാത്മജോ വിദ്വാന് സീരധ്വജ ഇതി ശ്രുതിഃ। ഉദ്ഭിന്നാ കൃഷതാ യേന സീതാ രാജ്ഞാ യശസ്വിനീ। രാമസ്യ മഹിഷീ സാധ്വീ സുവ്രതാതിപതിവ്രതാ ।। ൨൭.
ഹ്രസ്വരോമന്റെ വിദ്യാസമ്പന്നനായ മകനാണ് സീരധ്വജൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. അവൻ ഉഴുതുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ സീതയെ കണ്ടെത്തിയതാണെന്ന് പറയുന്നു. സീതാ മഹാരാണി രാമന്റെ ഭാര്യയും, സതീയും, ഭർത്താവിനോടുള്ള ഭക്തിയിൽ അത്യുത്തമയുമായിരുന്നു.
ശാംശപായന ഉവാച।। കഥം സീതാ സമുത്പന്നാ കൃഷ്യമാണാ യശസ്വിനീ। കിമര്ഥഞ്ചാകൃഷദ്രാജാ ക്ഷേത്രം യസ്മിന് ബഭൂവ ഹ ।। ൨൭.
ശാംശപായനൻ ചോദിച്ചു: സീതാ മഹാരാണി ഉഴുതുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? ഏത് ഉദ്ദേശ്യത്താൽ രാജാവ് ആ നിലം ഉഴുതു, അവിടെ അവൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
സൂത ഉവാച।। അഗ്നിക്ഷേത്രേ കൃഷ്യമാണേ അശ്വമേധേ മഹാത്മനഃ। വിധിനാ സുപ്രയുക്തേന തസ്മാത്സാ തു സമുത്ഥിതാ ।। ൨൭.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാത്മാവിന്റെ അശ്വമേധയാഗത്തിനായി യാഗഭൂമി ഉഴുതുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ശരിയായ വിധിപ്രകാരം, അവിടെ നിന്നാണ് സീതാ ഉദിച്ചുവന്നത്.
സീരധ്വജാത്തു ജാതസ്തു ഭാനുമാന്നാമ മൈഥിലഃ। ഭ്രാതാ കുശധ്വജസ്തസ്യ സ കാശ്യധിപതിര്നൃപഃ ।। ൨൭.
സീരധ്വജനിൽ നിന്ന് ഭാനുമാൻ എന്ന മൈഥില രാജാവ് ജനിച്ചു. അവന്റെ സഹോദരൻ കുശധ്വജൻ കാശി രാജാവായി.
തസ്യ ഭാനുമതഃ പുത്രഃ പ്രദ്യുമ്നശ്ച പ്രതാപവാന്। മുനിസ്തസ്യ സുതശ്ചാപി തസ്മാദൂര്ജവഹഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൭.
ഭാനുമാന്റെ മകനാണ് ധൈര്യശാലിയായ പ്രത്യുമ്നൻ. അവന്റെ മകനാണ് ഒരു മഹർഷി, അവനിൽ നിന്ന് ഊർജ്ജവഹൻ എന്നവൻ പ്രസിദ്ധനായി.
ഊര്ജവഹാത് സുതദ്വാജഃ ശകുനിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ। സ്വാഗതഃ ശകുനേഃ പുത്രഃ സുവര്ച്ചാസ്തത്സുതഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൭.
ഊർജ്ജവഹനിൽ നിന്ന് സുതദ്വാജൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ മകനാണ് ശകുനി. ശകുനിയുടെ മകനാണ് സ്വാഗതൻ, അവന്റെ മകനാണ് സുവർച്ഛൻ എന്നവൻ.
ശ്രുതോ യസ്തസ്യ ദായാദഃ സുശ്രുതസ്തസ്യ ചാത്മജഃ। സുശ്രുതസ്യ ജയഃ പുത്രോ ജയസ്യ വിജയഃ സുതഃ ।। ൨൭.
സുവർച്ഛന്റെ അവകാശിയാണ് ശ്രുതൻ. അവന്റെ മകനാണ് സുശ്രുതൻ. സുശ്രുതന്റെ മകനാണ് ജയൻ, ജയന്റെ മകനാണ് വിജയൻ.
വിജയസ്യ ഋതഃ പുത്ര ഋതസ്യ സുനയഃ സ്മൃതഃ। സുനയാദ്വീതഹവ്യസ്തു വീതഹവ്യാത്മജോ ധൃതിഃ ।। ൨൭.
വിജയന്റെ മകനാണ് ഋതൻ. ഋതന്റെ മകനാണ് സുനയൻ. സുനയനിൽ നിന്ന് വീതഹവ്യൻ ജനിച്ചു, വീതഹവ്യന്റെ മകനാണ് ധൃതിയെന്നവൻ.
ധൃതേസ്തു ബഹുലാശ്വോഽഭൂദ്ബഹുലാശ്വസുതഃ കൃതിഃ। തസ്മിന് സന്തിഷ്ടതേ വംശോ ജനകാനാം മഹാത്മനാമ്। ഇത്യേതേ മൈഥിലാഃ പ്രോക്താഃ സോമസ്യാപി നിബോധത ।। ൨൭.
ധൃതിയിൽ നിന്ന് ബഹുലാശ്വൻ ജനിച്ചു. ബഹുലാശ്വന്റെ മകനാണ് കൃതിയെന്നവൻ. അവനിൽ മഹാത്മാക്കളായ ജനകരുടെ വംശം നിലനിന്നു. ഇങ്ങനെ മൈഥിലർ വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇനി സോമനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
ഇതി ശ്രീമഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ വൈവസ്വതമനുവംശകീര്ത്തനം നാമ സപ്തവിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാപുരാണത്തിൽ വായു പ്രസ്താവിച്ച വൈവസ്വത മനുവിന്റെ വംശവിവരണം എന്ന ഇരുപത്തിയേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
വായൂമഹാപുരാണമ് - ഉത്തരാര്ദ്ധമ് -
വായു മഹാപുരാണം – ഉത്തരാർദ്ധം –
ദക്ഷിണാമദദത്സോമസ്ത്രീല്ലോഁകാനിതി നഃ ശ്രുതമ്। തേഭ്യോ ബ്രഹ്മര്ഷിമുഖ്യേഭ്യഃ സദസ്യേഭ്യശ്ച വൈ ദ്വിജാഃ ।। ൨൮.
സോമൻ ദക്ഷിണഭാഗം ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും പ്രധാന ബ്രഹ്മർഷിമാരും സഭ്യന്മാർക്കും നൽകി എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
തം സിനീ ച കുഹൂശ്ചൈവ വപുഃ പുഷ്ടിഃ പ്രഭാവസുഃ। കീര്ത്തിര്ധൃതിശ്ച ലക്ഷ്മീശ്ച നവ ദേവ്യഃ സിഷേവിരേ ।। ൨൮.
സിനി, കുഹു, വപു, പുഷ്ടി, പ്രഭാവസു, കീർത്തി, ധൃതി, ലക്ഷ്മി — ഈ ഒൻപത് ദേവികൾ സോമനെ സേവിച്ചു.
പ്രാപ്യാവഭൃഥമവ്യഗ്രഃ സര്വ്വദേവര്ഷിപൂജിതഃ। അതിരാജാതിരാജേന്ദ്രോ ദശധാതാപയദ്ദിശഃ ।। ൨൮.
അവഭൃഥസ്നാനം കഴിച്ചതിന് ശേഷം, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും ആദരവോടെ, അതിരാജാധിരാജൻ പത്ത് ദിക്കുകളും പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
സ യാച്യമാനോ ദേവൈശ്ച തഥാ ദേവര്ഷിഭിശ്ച ഹ। നൈവ വ്യസര്ജയത്താരാം തസ്മായാങ്ഗിരസേ തദാ ।। ൨൮.
ദേവന്മാരും ദൈവിക ഋഷിമാരും അപേക്ഷിച്ചിട്ടും, അപ്പോൾ സോമൻ താരയെ അങ്കിരസിന് വിട്ടുകൊടുത്തില്ല.
ഉശനാസ്തസ്യ ജഗ്രാഹ പാര്ഷ്ണിമങ്ഗിരസോ ദ്വിജാഃ। സ ഹി ശിഷ്യോ മഹാതേജാഃ പിതുഃ പൂര്വം ബൃഹസ്പതേഃ ।। ൨൮.
ഉശനസ് അങ്കിരസിൽ നിന്ന് അവളെ ഏറ്റെടുത്തു, ദ്വിജന്മാരേ. അവൻ മുമ്പ് തന്റെ അച്ഛനായ ബൃഹസ്പതിയുടെ മഹാതേജസ്സുള്ള ശിഷ്യനായിരുന്നു.