സത്ത്വവാന് ഗുണസമ്പന്നോ ദീപ്യമാനഃ സ്വ തേജസാ। അതിസൂര്യഞ്ച വഹ്നിഞ്ച രാമോ ദാശരഥിര്ബഭൌ ।। ൨൬.
സത്യവും ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ്, സ്വന്തം തേജസ്സിൽ പ്രകാശിച്ച്, ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ സൂര്യനെയും അഗ്നിയെയും പോലും മങ്ങിപ്പോകുന്ന പോലെ ഭാസുരനായിരുന്നു.
ഏവമേവ മഹാബാഹുരിക്ഷ്വാകുകുലനന്ദനഃ । രാവണം സഗണം ഹത്വാ ദിവമാചക്രമേ വിഭുഃ ।। ൨൬.
അങ്ങനെ മഹാബാഹുവായ ഇക്ഷ്വാകുകുലത്തിലെ ആനന്ദം, രാവണനെയും കൂട്ടരും സംഹരിച്ച്, ആ മഹാത്മാവ് സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
ശ്രീരാമസ്യാത്മജോ ജജ്ഞേ കുശ ഇത്യഭിധീയതേ। ലവശ്ചാന്യോ മഹാവീര്യസ്തയോര്ദേശൌ നിബോധത ।। ൨൬.
ശ്രീരാമന്റെ മകനായി കുശൻ ജനിച്ചു; മറ്റൊരുത്തൻ മഹാവീരനായ ലവൻ. ഈ ഇരുവരുടെ ദേശങ്ങൾക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
കുശസ്യ കോശലാ രാജ്യം പുരീ വാപി കുശസ്ഥലീ। രമ്യാ നിവേശിതാ തേന വിന്ധ്യപര്വതസാനുഷു ।। ൨൬.
കുശന്റെ രാജ്യം കോശലവും, നഗരമായ കുശസ്ഥലിയും അവൻ തന്നെ വിന്ധ്യപർവതങ്ങളുടെ ചാരുകളിലായി മനോഹരമായി സ്ഥാപിച്ചു.
ഉത്തരാകോശലേ രാജ്യം ലവസ്യ ച മഹാത്മനഃ। ശ്രാവസ്തീ ലോകവിഖ്യാതാ കുശവംശം നിബോധത ।। ൨൬.
ഉത്തരകോശലത്തിൽ മഹാത്മാവായ ലവന്റെ രാജ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. ലോകപ്രസിദ്ധമായ ശ്രാവസ്തി അവിടെയായിരുന്നു. കുശവംശത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
കുശസ്യ പുത്രോ ധര്മാത്മാ ഹ്യതിഥിഃ സുപ്രിയാതിഥിഃ। അതിഥേരപി വിഖ്യാതോ നിഷധോ നാമ പാര്ഥിവഃ ।। ൨൬.
കുശന്റെ മകൻ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അതിഥി, എല്ലാവർക്കും പ്രിയപ്പെട്ട അതിഥിയായിരുന്നു. അതിഥിയുടെ പ്രസിദ്ധനായ മകൻ നിഷധൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
നിഷധസ്യ നലഃ പുത്രോ നഭഃ പുത്രോ നലസ്യ തു। നഭസഃ പുണ്ഡരീകസ്തു ക്ഷേമധന്വാ തതഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൬.
നിഷധന്റെ മകൻ നളനും, നളന്റെ മകൻ നഭനും; നഭന്റെ മകൻ പുണ്ഡരീകനും, അവനിൽ നിന്ന് ക്ഷേമധൻവനും ജനിച്ചു.
ക്ഷേമധന്വസുതോ രാജാ ദേവാനീകഃ പ്രതാപവാന്। ആസീദഹീനഗുര്നാമ ദേവാനീ കാത്മജഃ പ്രഭുഃ ।। ൨൬.
ക്ഷേമധൻവന്റെ മകൻ ശക്തനായ രാജാവ് ദേവാനികൻ. ദേവാനികന്റെ മകൻ അഹീനഗു എന്ന പ്രഭുവാണ്.
അഹീനഗോസ്തു ദായാദഃ പാരിയാത്രോ മഹായശാഃ। ദലസ്തസ്യാത്മജശ്ചാപി തസ്മാജ്ജജ്ഞേ ബലോ നൃപഃ ।। ൨൬.
അഹീനഗുവിന്റെ വംശാവലി പാരിയാത്രൻ എന്ന മഹാശക്തനായവനിലേക്ക് എത്തുന്നു. അവന്റെ മകൻ ദലൻ, ദലനിൽ നിന്ന് ബാലൻ എന്ന രാജാവും ജനിച്ചു.
ഔങ്കോ നാമ സ ധര്മാത്മാ ബലപുത്രോ ബഭൂവ ഹ। വജ്രനാഭഃ സുതസ്തസ്യ ശങ്ഖണസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൨൬.
ബാലന്റെ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ മകൻ ഔങ്കൻ. അവന്റെ മകൻ വജ്രനാഭൻ, വജ്രനാഭന്റെ മകൻ ശങ്കണൻ.
ശംഖണസ്യ സുതോ വിദ്വാന് ധ്യുഷിതാശ്ച ഇതി ശ്രുതഃ । ധ്യുഷിതാശ്ച സുതശ്ചാപി രാജാ വിശ്വസഹഃ കില ।। ൨൬.
ശങ്കണന്റെ പണ്ഡിതനായ മകൻ ധ്യുഷിതാശൻ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടത്. ധ്യുഷിതാശന്റെ മകൻ വിശ്വസഹൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ഹിരണ്യനാഭഃ കൌശല്യോ വസിഷ്ഠസ്തത്സുതോഽഭവത്। പൌത്രസ്യ ജൈമിനേഃ ശിഷ്യഃ സ്മൃതഃ സര്വേഷു ശര്മസു ।। ൨൬.
ഹിരണ്യനാഭൻ എന്ന കൗശല്യൻ വിശ്വസഹന്റെ മകനായിരുന്നു. ജൈമിനിയുടെ മകനായ വസിഷ്ഠന്റെ ശിഷ്യനായി, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
ശതാനി സംഹിതാനാന്തു പഞ്ച യോഽധീതവാംസ്തതഃ। തസ്മാദധിഗതോ യോഗോ യാജ്ഞവല്ക്യേന ധീമതാ ।। ൨൬.
അവൻ അഞ്ചു നൂറ് സംഹിതകൾ പഠിച്ചു. അവനിൽ നിന്ന് ധീരനായ യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ യോഗവിദ്യ നേടി.
പുഷ്യസ്തസ്യ സുതോ വിദ്വാന് ധ്രുവസന്ധിശ്ച തത്സുതഃ। സുദര്ശനസ്തസ്യ സുതോ അഗ്നിവര്ണഃ സുദര്ശനാത് ।। ൨൬.
അവന്റെ പണ്ഡിതനായ മകൻ പുഷ്യൻ, പുഷ്യന്റെ മകൻ ധ്രുവസന്ധി, ധ്രുവസന്ധിയുടെ മകൻ സുദർശനൻ, സുദർശനന്റെ മകൻ അഗ്നിവർണ്ണൻ.
അഗ്നിവര്ണസ്യ ശീഘ്രസ്തു ശീഘ്രകസ്യ മനുഃ സ്മൃതഃ। മനുസ്തു യോഗമാസ്ഥായ കലാപഗ്രാമമാസ്ഥിതഃ। ഏകോനവിംശപ്രയുഗേ ക്ഷത്രപ്രാവര്ത്തകഃ പ്രഭുഃ ।। ൨൬.
അഗ്നിപോലെയുള്ള വേഗനായവൻ ശീഘ്രൻ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു. ശീഘ്രന്റെ മകനാണ് മനു. മനു യോഗം ആചരിച്ച് കലാപ ഗ്രാമത്തിൽ താമസിച്ചു. പത്തൊമ്പതാം യുഗത്തിൽ ആ മഹാനായവൻ ക്ഷത്രപന്മാരുടെ ആദ്യനായകനായി.
പ്രസുശ്രുതോ മനോഃ പുത്രഃ സുസന്ധിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ। സുസന്ധേശ്ച തഥാമര്ഷഃ സഹസ്വാന്നാമ നാമതഃ ।। ൨൬.
മനുവിന്റെ മകനാണ് പ്രസുശ്രുതൻ; പ്രസുശ്രുതന്റെ മകനാണ് സുസന്ധി. സുസന്ധിയിൽ നിന്ന് അമർഷൻ ജനിച്ചു; അമർഷനിൽ നിന്ന് സഹസ്വാൻ എന്നവൻ ജനിച്ചു.
ആസീത്സഹസ്വതഃ പുത്രോ രാജാ വിശ്രുതവാനിതി। തസ്യാസീദ്വിശ്രുതവതഃ പുത്രോ രാജാ ബൃഹദ്ബലഃ ।। ൨൬.
സഹസ്വതന്റെ മകനായി പ്രശസ്തനായ രാജാവ് വിശ്രുതവാൻ ജനിച്ചു. വിശ്രുതവാന്റെ മകനാണ് രാജാവ് ബൃഹദ്ബലൻ.
ഏതേ ഇക്ഷ്വാകുദായാദാ രാജാനഃ പ്രായശഃ സ്മൃതാഃ। വംശേ പ്രധാനാ യേ തേഽസ്മിന് പ്രാധാന്യേന തു കീര്ത്തിതാഃ ।। ൨൬.
ഇവരാണ് ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ വംശജരായ പ്രധാന രാജാക്കന്മാർ. ഈ വംശത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവരായ ഇവരെ ഇവിടെ പ്രത്യേകമായി പറയുന്നു.
പഠന് സമ്യഗിമാം സൃഷ്ടിമാദിത്യസ്യ വിവസ്വതഃ। പ്രജാവാനേതി സായുജ്യം മനോര്വൈവസ്വതസ്യ സഃ ।। ൨൬.
ആദിത്യനായ വിവസ്വാൻ സൃഷ്ടിച്ച ഈ കഥ ശരിയായി വായിക്കുന്നവൻ മനു വൈവസ്വതനോടൊപ്പം ഐശ്വര്യവും ഐക്യവും നേടും.
ശ്രാദ്ധദേവസ്യ ദേവസ്യ പ്രജാനാം പുഷ്ടിദസ്യ ച। വിപാപ്മാ വിരജാശ്ചൈവ ആയുഷ്മാന് ഭവതേഽച്യുതഃ ।। ൨൬.
ശ്രാദ്ധദേവനായി അറിയപ്പെടുന്ന ദേവൻ പോലെ, ജനങ്ങൾക്ക് സമൃദ്ധി നൽകുന്നവനായി, അപ്പമില്ലാത്തവനും നിർമലനും ദീർഘായുസ്സുള്ളവനും അച്യുതനുമായിത്തീരും.
അനുജസ്യ വികുക്ഷേസ്തു നിമേര്വംശം നിബോധത। യോഽസൌ നിവേശയാമാസ പുരന്ദേവപുരോപമമ് ।। ൨൭.
വികുക്ഷിയുടെ ഇളയഭ്രാതാവായ നിമിയുടെ വംശത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. അവൻ ദേവന്മാരുടെ നഗരത്തിന് സമമായ ഒരു നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.
ജയന്തമിതിവിഖ്യാതം ഗൌതമസ്യാശ്രമാഭിതഃ। യസ്യാന്വവായേ യജ്ഞേ വൈ ജനകാദൃഷിസത്തമാത് ।। ൨൭.
ആ നഗരം ഗൗതമന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം ജയന്തം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായി. അതിലെ വംശത്തിൽ, യജ്ഞസമയത്ത്, മഹർഷിയായ ജനകൻ ജനിച്ചു.
നേമിര്നാമ സുധര്മാത്മാ സര്വസത്വനമസ്കൃതഃ। ആസീത് പുത്രോ മഹാപ്രാജ്ഞ ഇക്ഷ്വാകോര്ഭൂരിതേജസഃ ।। ൨൭.
സുധർമ്മനായ മനസ്സും എല്ലാ ജീവികളും ആദരിക്കുന്നവനുമായ നിമി, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ ജ്ഞാനിയായ മകനായിരുന്നു.
സ ശാപേന വസിഷ്ഠസ്യ വിദേഹഃ സമപദ്യത। തസ്യ പുത്രോ മിഥിര്നാമ ജനിതഃ പര്വഭിസ്ത്രിഭിഃ ।। ൨൭.
വസിഷ്ഠന്റെ ശാപം മൂലം അവൻ വിദേഹൻ എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു. അവന്റെ മകനായ മിഥി മൂന്നു വലിയ യജ്ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ ജനിച്ചു.
അരണ്യാം മഥ്യമാനായാം പ്രാദുര്ഭൂതോ മഹായശാഃ। നാമ്നാ മിഥിരിതി ഖ്യാതോ ജനനാജ്ജനകോഽഭവത് ।। ൨൭.
കാടിൽ മഥനം നടത്തുമ്പോൾ മഹത്വം നേടിയ മിഥി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ജനനത്തിൽ നിന്നുതന്നെ അവൻ ജനകൻ എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു.
മിഥിര്നാമ മഹാവീര്യോ യേനാസൌ മിഥിലാഭവത്। രാജാസൌ ജനകോ നാമ ജനകാച്ചാപ്യുദാവസുഃ ।। ൨൭.
മഹാശക്തിയുള്ള മിഥിയുടെ പേരിലാണ് മിഥിലാ നഗരത്തിന് പേര് വന്നത്. ആ രാജാവിനെ ജനകൻ എന്നു വിളിച്ചു. ജനകനിൽ നിന്ന് ഉദാവസു ജനിച്ചു.
ഉദാവസോഃ സുധര്മാത്മാ ജനിതോ നന്ദിവര്ദ്ധനഃ। നന്ദിവര്ദ്ധനതഃ ശൂരഃ സുകേതുര്നാമ ധാര്മികഃ ।। ൨൭.
ഉദാവസുവിൽ നിന്ന് സുധർമ്മനായ നന്ദിവർദ്ധനൻ ജനിച്ചു. നന്ദിവർദ്ധനനിൽ നിന്ന് ധൈര്യശാലിയും ധാർമ്മികനും ആയ സുകേതു ജനിച്ചു.
സുകേതോരപി ധര്മാത്മാ ദേവരാതോ മഹാബലഃ। ദേവരാതസ്യ ധര്മാത്മാ ബൃഹദുച്ഛ ഇതി ശ്രുതിഃ ।। ൨൭.
സുകേതുവിൽ നിന്ന് ധാർമ്മികനും മഹാബലശാലിയുമായ ദേവരാതൻ ജനിച്ചു. ദേവരാതനിൽ നിന്ന് ധാർമ്മികനായ ബൃഹദുച്ചൻ ജനിച്ചു.
ബൃഹദുച്ഛസ്യ തനയോ മഹാവീര്യഃ പ്രതാപവാന് । മഹാവീര്യസ്യ ധൃതിമാന് സുധൃതിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൨൭.
ബൃഹദുച്ചന്റെ മകനായി മഹാവീര്യനും പ്രതാപശാലിയുമായ മഹാവീര്യൻ ജനിച്ചു. മഹാവീര്യന്റെ മകനായി സ്ഥിരനിശ്ചയമുള്ള സുധൃതി ജനിച്ചു.
സുധൃതേരപി ധര്മാത്മാ ധൃഷ്ടകേതുഃ പരന്തപഃ। ധൃഷ്ടകേതു സുതശ്ചാപി ഹര്യശ്വോ നാമ വിശ്രുതഃ ।। ൨൭.
സുധൃതിയിൽ നിന്ന് ധാർമ്മികനും ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനുമായ ധൃഷ്ടകേതു ജനിച്ചു. ധൃഷ്ടകേതുവിന്റെ മകനാണ് പ്രശസ്തനായ ഹര്യശ്വൻ.