സുദാസസ്തസ്യ തനയോ രാജാ ഹംസമുഖോഽഭവത്। സുദാസസ്യ സുതഃ പ്രോക്തഃ സൌദാസോ നാമ പാര്ഥിവഃ ।। ൨൬.
അവന്റെ മകനായ സുദാസൻ ഹംസംപോലെയുള്ള മുഖമുള്ള രാജാവായി. സുദാസന്റെ മകൻ സൗദാസൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഭൂപതിയാണ്.
ഖ്യാതഃ കല്മാഷപാദോ വൈ നാമ്നാ മിത്രസഹശ്ച സഃ । വസിഷ്ഠസ്തു മഹാതേജാഃ ക്ഷേത്രേ കല്മാഷപാദകേ। അശ്മകം ജനയാമാസ ഇക്ഷ്വാകുകുലവൃദ്ധയേ ।। ൨൬.
അവൻ കല്മാഷപാദൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാണ്, കൂടാതെ മിത്രസഹൻ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള വസിഷ്ഠൻ കല്മാഷപാദന്റെ വംശത്തിൽ ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്കായി അശ്മകനെ ജനിപ്പിച്ചു.
അശ്മകസ്യോരകാമസ്തു മൂലകസ്തത്സുതോഽഭവത്। അത്രാപ്യുദാഹരന്തീമം മൂലകം വൈ നൃപം പ്രതി ।। ൨൬.
അശ്മകന്റെ മകൻ ഉറകാമൻ, അവന്റെ മകൻ മൂലകൻ. ഇവിടെ ഈ മൂലകനെക്കുറിച്ചുള്ള കഥയും പറയുന്നു.
സ ഹി രാമഭയാദ്രാജാ സ്ത്രീഭിഃ പരിവൃതോഽവസത്। വിവസ്ത്രസ്ത്രാണമിച്ഛന് വൈ നാരീകവചമീശ്വരഃ ।। ൨൬.
രാമനോടുള്ള ഭയത്താൽ ആ രാജാവ് സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ജീവിച്ചു. രക്ഷക്കായി അവൻ സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രം ധരിച്ചാണ് താമസിച്ചത്.
മൂലകസ്യാപി ധര്മാത്മാ രാജാ ശതരഥഃ സ്മൃതഃ। തസ്മാച്ഛതരഥാജ്ജജ്ഞേ രാജാ ചൈഡിവിഡോ ബലീ ।। ൨൬.
മൂലകന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനായ രാജാവ് ശതരഥൻ ആയിരുന്നു. ശതരഥനിൽ നിന്ന് ശക്തനായ വൈഡിവിഡൻ ജനിച്ചു.
ആസീത്ത്വൈഡിവിഡഃ ശ്രീമാന് കൃതശര്മാ പ്രതാപവാന്। പുത്രോ വിശ്വമഹത്തസ്യ പുത്രീകസ്യ വ്യജായത ।। ൨൬.
വൈഡിവിഡൻ മഹത്വവും വിജയവും നേടിയവനായിരുന്നു. അവനിൽ നിന്ന് പുത്രീകന്റെ മകനായ വിശ്വമഹത് ജനിച്ചു.
ദിലീപസ്തസ്യ പുത്രോഽഭൂത് ഖട്വാങ്ഗ ഇതി വിശ്രുതഃ। യേന സ്വര്ഗാദിഹാഗമ്യ മുഹൂര്ത്തം പ്രാപ്യ ജീവിതമ്। ത്രയോഽഭിസംഹിതാ ലോകാ ബുദ്ധ്യാ സത്യേന ചൈവ ഹി ।। ൨൬.
അവന്റെ മകൻ ദിലീപൻ, ഖട്വാംഗൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാണ്. സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് വന്ന് ഒരു നിമിഷം ജീവൻ പ്രാപിച്ചവനും, ബുദ്ധിയാലും സത്യത്താലും മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഏകീകരിച്ചവനുമാണ്.
ദീര്ഗബാഹുഃ സുതസ്തസ്യ രഘുസ്തസ്മാദജായത। അജഃ പുത്രോ രഘോശ്ചാപി തസ്മാജ്ജജ്ഞേ സ വീര്യവാന്। രാജാ ദശരഥോ നാമ ഇക്ഷ്വാകുകുലനന്ദനഃ ।। ൨൬.
അവന്റെ മകൻ ദീർഘബാഹു, അവനിൽ നിന്ന് രഘു ജനിച്ചു. രഘുവിന്റെ മകൻ അജൻ, അജനിൽ നിന്ന് ശക്തിയുള്ള രാജാവ് ദശരഥൻ, ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദം, ജനിച്ചു.
രാമോ ദാശരഥിര്വീരോ ധര്മജ്ഞോ ലോകവിശ്രുതഃ। ഭരതോ ലക്ഷ്മണശ്ചൈവ ശത്രുഘ്നശ്ച മഹാബലഃ ।। ൨൬.
ദശരഥന്റെ മകനായ രാമൻ ധൈര്യശാലിയും ധർമ്മജ്ഞനുമാണ്, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനാണ്. ഭരതൻ, ലക്ഷ്മണൻ, മഹാബലശാലിയായ ശത്രുഘ്നൻ എന്നിവരും അവന്റെ സഹോദരന്മാരാണ്.
മാധവം ലവണം ഹത്വാ ഗത്വാ മധുവനഞ്ച തത്। ശത്രുഘ്നേന പുരീ തസ്യ മഥുരാ സന്നിവേശിതാ ।। ൨൬.
മാധവനും ലവണനും കൊല്ലുകയും, മധുവനത്തിലേക്ക് പോയശേഷം, ശത്രുഘ്നൻ അവിടെ മഥുരാ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.
സുബാഹുഃ ശൂരസേനശ്ച ശത്രുഘ്നസഹിതാവുഭൌ। പാലയാമാസതുഃ സൂനൂ വൈദേഹ്യൌ മഥുരാം പുരീമ് ।। ൨൬.
സുബാഹുവും ശൂരസേനനും ശത്രുഘ്നനോടൊപ്പം വൈദേഹിയുടെ പുത്രന്മാരുടെ നഗരം മഥുരാ ഭരിച്ചിരുന്നതാണ്.
അങ്ഗദശ്ചാന്ദ്രകേതുശ്ച ലക്ഷ്മണസ്യാത്മജാവുഭൌ। ഹിമവത്പര്വതാഭ്യാശേ സ്ഫീതൌ ജനപദൌ തയോഃ ।। ൨൬.
അംഗദനും ചന്ദ്രകേതുവും ലക്ഷ്മണന്റെ മക്കളാണ്. ഇവർക്കു ഹിമവത് പർവതത്തിനടുത്ത് സമൃദ്ധമായ ദേശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അങ്ഗദസ്യാങ്ഗദീയാ തു ദേശേ കാരപഥേ പുരീ। ചന്ദ്രകേതോസ്തു മല്ലസ്യ ചന്ദ്രവക്താ പുരീ ശുഭാ ।। ൨൬.
അംഗദന്റെ നഗരം അങ്കദി എന്നത് കാരപഥ പ്രദേശത്താണ്. ചന്ദ്രകേതുവിന്റെ നഗരം, മല്ലരുടെ ചന്ദ്രവക്താ, മനോഹരമായ നഗരമാണ്.
ഭരതസ്യാത്മജൌ വീരൌ തക്ഷഃ പുഷ്കര ഏവ ച। ഗാന്ധാരവിഷയേ സിദ്ധേ തയോഃ പുര്യൌ മഹാത്മനോഃ ।। ൨൬.
ഭരതന്റെ വീരപുത്രന്മാരായ തക്ഷനും പുഷ്കരനും ഗന്ധാരദേശത്ത് തങ്ങളുടെ നഗരങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു; ഇരുവരും മഹാത്മാക്കളാണ്.
തക്ഷസ്യ ദിക്ഷു വിഖ്യാതാ രമ്യാ തക്ഷശിലാ പുരീ। പുഷ്കരസ്യാപി വീരസ്യ വിഖ്യാതാ പുഷ്കരാവതീ ।। ൨൬.
തക്ഷന്റെ നഗരം തക്ഷശിലാ എല്ലാ ദിശകളിലും പ്രശസ്തമായ മനോഹരമായ നഗരമാണ്. പുഷ്കരന്റെ നഗരം പുഷ്കരാവതിയും പ്രശസ്തമാണ്.
ഗാഥാം ചൈവാത്ര ഗായന്തി യേ പുരാണവിദോ ജതാഃ। രാമേ നിബദ്ധാസ്സത്ത്വാര്ഥാ മാഹാത്മ്യാത്തസ്യ ധീമതഃ ।। ൨൬.
ഇവിടെ പുരാണങ്ങൾ അറിയുന്നവർ രാമനെക്കുറിച്ചുള്ള മഹത്വവും സത്വവും പാടുന്ന ഗാഥകൾ ആലാപിക്കുന്നു.
ശ്യാമോ യുവാ ലോഹിതാക്ഷോ ദീപ്താസ്യോ മിതഭാഷിതഃ। ആജാനുബാഹുഃ സുമുഖഃ സിംഹസ്കന്ധോ മഹാഭുജഃ ।। ൨൬.
അവൻ കറുത്തവനും യുവാവും ചുവന്ന കണ്ണുകളും പ്രകാശമുള്ള മുഖവും കുറച്ച് സംസാരിക്കുന്നവനും മുട്ടുവരെ നീളമുള്ള കൈകളും മനോഹരമായ മുഖവും സിംഹത്തിന്റെ പോലെ വീര്യമുള്ള തോളുകളും ശക്തമായ കൈകളും ഉള്ളവനായിരുന്നു.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി രാമോ രാജ്യമകാരയത്। ഋക്സാമയജുഷാം ഘോഷോ ജ്യാഘോഷശ്ച മഹാസ്വനഃ ।। ൨൬.
രാമൻ പത്തായിരം വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ചു. ഋക്, സാമ, യജുർ വേദങ്ങളുടെ ശബ്ദവും വില്ലിന്റെ നാരിന്റെ മുഴക്കംപോലുള്ള മഹാശബ്ദവും അങ്ങ് മുഴുവനും മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
അവിച്ഛിന്നോഽഭവദ്രാഷ്ട്രേ ദീയതാം ഭുജ്യതാമിതി। ജനസ്ഥാനേ വസന് കാര്യം ത്രിദശാനാഞ്ചകാരസഃ ।। ൨൬.
രാജ്യത്ത് ഒരിക്കലും തടസ്സമുണ്ടായിരുന്നില്ല. 'ഇത് നൽകപ്പെടട്ടെ, ആസ്വദിക്കപ്പെടട്ടെ' എന്നായിരുന്നു നിയമം. ജനസ്ഥാനത്തിൽ താമസിച്ചുകൊണ്ട് ദേവന്മാരുടെ കാര്യങ്ങൾ അവൻ നിർവഹിച്ചു.
തമാഗസ്കാരിണം പൂര്വം പൌലസ്ത്യം മനുജര്ഷഭഃ। സീതായാഃ പദമന്വിച്ഛന് നിജഘാന മഹായശാഃ ।। ൨൬.
സീതയുടെ സ്ഥലം അന്വേഷിച്ച മഹാശക്തനായ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠൻ മുമ്പത്തെ പാപിയായ പൗലസ്ത്യനെ സംഹരിച്ചു.
സത്ത്വവാന് ഗുണസമ്പന്നോ ദീപ്യമാനഃ സ്വ തേജസാ। അതിസൂര്യഞ്ച വഹ്നിഞ്ച രാമോ ദാശരഥിര്ബഭൌ ।। ൨൬.
സത്യവും ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ്, സ്വന്തം തേജസ്സിൽ പ്രകാശിച്ച്, ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ സൂര്യനെയും അഗ്നിയെയും പോലും മങ്ങിപ്പോകുന്ന പോലെ ഭാസുരനായിരുന്നു.
ഏവമേവ മഹാബാഹുരിക്ഷ്വാകുകുലനന്ദനഃ । രാവണം സഗണം ഹത്വാ ദിവമാചക്രമേ വിഭുഃ ।। ൨൬.
അങ്ങനെ മഹാബാഹുവായ ഇക്ഷ്വാകുകുലത്തിലെ ആനന്ദം, രാവണനെയും കൂട്ടരും സംഹരിച്ച്, ആ മഹാത്മാവ് സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
ശ്രീരാമസ്യാത്മജോ ജജ്ഞേ കുശ ഇത്യഭിധീയതേ। ലവശ്ചാന്യോ മഹാവീര്യസ്തയോര്ദേശൌ നിബോധത ।। ൨൬.
ശ്രീരാമന്റെ മകനായി കുശൻ ജനിച്ചു; മറ്റൊരുത്തൻ മഹാവീരനായ ലവൻ. ഈ ഇരുവരുടെ ദേശങ്ങൾക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
കുശസ്യ കോശലാ രാജ്യം പുരീ വാപി കുശസ്ഥലീ। രമ്യാ നിവേശിതാ തേന വിന്ധ്യപര്വതസാനുഷു ।। ൨൬.
കുശന്റെ രാജ്യം കോശലവും, നഗരമായ കുശസ്ഥലിയും അവൻ തന്നെ വിന്ധ്യപർവതങ്ങളുടെ ചാരുകളിലായി മനോഹരമായി സ്ഥാപിച്ചു.
ഉത്തരാകോശലേ രാജ്യം ലവസ്യ ച മഹാത്മനഃ। ശ്രാവസ്തീ ലോകവിഖ്യാതാ കുശവംശം നിബോധത ।। ൨൬.
ഉത്തരകോശലത്തിൽ മഹാത്മാവായ ലവന്റെ രാജ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. ലോകപ്രസിദ്ധമായ ശ്രാവസ്തി അവിടെയായിരുന്നു. കുശവംശത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
കുശസ്യ പുത്രോ ധര്മാത്മാ ഹ്യതിഥിഃ സുപ്രിയാതിഥിഃ। അതിഥേരപി വിഖ്യാതോ നിഷധോ നാമ പാര്ഥിവഃ ।। ൨൬.
കുശന്റെ മകൻ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അതിഥി, എല്ലാവർക്കും പ്രിയപ്പെട്ട അതിഥിയായിരുന്നു. അതിഥിയുടെ പ്രസിദ്ധനായ മകൻ നിഷധൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
നിഷധസ്യ നലഃ പുത്രോ നഭഃ പുത്രോ നലസ്യ തു। നഭസഃ പുണ്ഡരീകസ്തു ക്ഷേമധന്വാ തതഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൬.
നിഷധന്റെ മകൻ നളനും, നളന്റെ മകൻ നഭനും; നഭന്റെ മകൻ പുണ്ഡരീകനും, അവനിൽ നിന്ന് ക്ഷേമധൻവനും ജനിച്ചു.
ക്ഷേമധന്വസുതോ രാജാ ദേവാനീകഃ പ്രതാപവാന്। ആസീദഹീനഗുര്നാമ ദേവാനീ കാത്മജഃ പ്രഭുഃ ।। ൨൬.
ക്ഷേമധൻവന്റെ മകൻ ശക്തനായ രാജാവ് ദേവാനികൻ. ദേവാനികന്റെ മകൻ അഹീനഗു എന്ന പ്രഭുവാണ്.
അഹീനഗോസ്തു ദായാദഃ പാരിയാത്രോ മഹായശാഃ। ദലസ്തസ്യാത്മജശ്ചാപി തസ്മാജ്ജജ്ഞേ ബലോ നൃപഃ ।। ൨൬.
അഹീനഗുവിന്റെ വംശാവലി പാരിയാത്രൻ എന്ന മഹാശക്തനായവനിലേക്ക് എത്തുന്നു. അവന്റെ മകൻ ദലൻ, ദലനിൽ നിന്ന് ബാലൻ എന്ന രാജാവും ജനിച്ചു.
ഔങ്കോ നാമ സ ധര്മാത്മാ ബലപുത്രോ ബഭൂവ ഹ। വജ്രനാഭഃ സുതസ്തസ്യ ശങ്ഖണസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൨൬.
ബാലന്റെ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ മകൻ ഔങ്കൻ. അവന്റെ മകൻ വജ്രനാഭൻ, വജ്രനാഭന്റെ മകൻ ശങ്കണൻ.