വായുപുരാണമ്

തസ്യ പുത്രസ്തു ധര്മാത്മാ ദിലീപ ഇതി വിശ്രുതഃ। ദിലീപാത്തു മഹാതേജാ വീരോ ജാതോ ഭഗീരഥഃ ।। ൨൬.

അമ്ഷുമാന്റെ മകൻ, ധാർമ്മികനും പ്രശസ്തനുമായ ദിലീപ്; ദിലീപിൽ നിന്ന് മഹാതേജസ്സും ധീരതയും ഉള്ള ഭഗീരഥൻ ജനിച്ചു.

യേന ഗങ്ഗാ സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാ വിമാനൈരുപശോഭിതാ । ഈജാഽനേന സമുദ്രാദ്വൈ ദുഹിതൃത്വേന കല്പിതാ। അത്രാപ്യുദാഹരന്തീമം ശ്ലോകം പൌരാണികാ ജനാഃ ।। ൨൬.

ഭഗീരഥൻ, ദിവ്യവിമാനങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഗംഗയെ കൊണ്ടുവന്നു; അവന്റെ യാഗം വഴി, ഗംഗയെ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് മകളായി സൃഷ്ടിച്ചു. ഇവിടെ പുരാണജ്ഞർ ഈ ശ്ലോകം ഉദ്ധരിക്കുന്നു.

ഭഗീരഥസ്തു താം ഗങ്ഗാമാനയാമാസ കര്മഭിഃ । തസ്മാദ്ഭാഗീരഥീ ഗങ്ഗാ കഥ്യതേ വംശവിത്തമൈഃ ।। ൨൬.

ഭഗീരഥൻ തന്റെ കർമ്മങ്ങൾകൊണ്ട് ഗംഗയെ കൊണ്ടുവന്നു; അതുകൊണ്ട് വംശത്തെ അറിയുന്നവർ ഗംഗയെ ഭഗീരഥി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

ഭഗീരഥസുതശ്ചാപി ശ്രുതോ നാമ ബഭൂവ ഹ। നാഭാഗസ്തസ്യ ദായാദോ നിത്യം ധര്മപരായണഃ ।। ൨൬.

ഭഗീരഥന്റെ മകൻ ശ്രുതൻ എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു; അവന്റെ വംശാവലി, നാഭാഗൻ, എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിച്ചവനായിരുന്നു.

അമ്ബരീഷഃ സുതസ്തസ്യ സിന്ധുദ്വീപസ്തതോഽഭവത്। ഏവം വംശപുരാണജ്ഞാ ഗായന്തീതി പരിശ്രുതമ് ।। ൨൬.

അവന്റെ മകൻ അംബരീഷൻ; അംബരീഷിൽ നിന്ന് സിന്ധുദ്വീപ് ജനിച്ചു. ഇങ്ങനെ, വംശപുരാണം അറിയുന്നവർ പാടുന്നു എന്നത് പ്രസിദ്ധമാണ്.

നാഭാഗേരമ്ബരീഷസ്യ ഭുജാഭ്യാം പരിപാലിതാ। ബഭൂവ വസുധാത്യര്ഥം താപത്രയവിവര്ജിതാ ।। ൨൬.

നാഭാഗനും അംബരീഷനും അവരുടെ ഭുജങ്ങൾകൊണ്ട് ഭൂമിയെ നല്ലപോലെ സംരക്ഷിച്ചു; അതിനാൽ ഭൂമി മുഴുവൻ മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതമായി.

അയുതായുഃ സുതസ്തസ്യ സിന്ധുദ്വീപസ്യ വീര്യവാന്। അയുതായോസ്തു ദായാദ ഋതുപര്ണോ മഹായശാഃ ।। ൨൬.

സിന്ധുദ്വീപിന്റെ മകൻ, ധീരനായ അയുതായു; അയുതായുവിന്റെ വംശാവലി, മഹാപ്രശസ്തനായ ഋതുപർണൻ.

ദിവ്യാക്ഷഹൃദജ്ഞോഽസൌ രാജാ നലസഖോ ബലീ। നലൌ ദ്വാവിതി വിഖ്യാതൌ പുരാണേഷു ദൃഢവ്രതൌ ।। ൨൬.

ദിവ്യമായ പാശകളിലും ഹൃദയങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, ബലവാനുമായ രാജാവും, നളന്റെ സുഹൃത്തും ആണിവൻ. ഈ രണ്ടു നളന്മാരും ദൃഢനിശ്ചയമുള്ളവരായി പുരാണങ്ങളിൽ പ്രശസ്തരാണ്.

വീരസേനാത്മജശ്ചൈവ യശ്ചേക്ഷ്വാകുകുലോദ്വഹഃ। ഋതുപര്ണസ്യ പുത്രോഽഭൂത് സര്വ്വകാമോ ജനേശ്വരഃ ।। ൨൬.

ഒരുവൻ വീരസേനന്റെ മകനാണ്, മറ്റൊരുവൻ ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിലെ പ്രധാനിയാണ്. ഋതുപർണന്റെ മകൻ ജനങ്ങളുടെ ഇഷ്ടങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന രാജാവായി.

സുദാസസ്തസ്യ തനയോ രാജാ ഹംസമുഖോഽഭവത്। സുദാസസ്യ സുതഃ പ്രോക്തഃ സൌദാസോ നാമ പാര്ഥിവഃ ।। ൨൬.

അവന്റെ മകനായ സുദാസൻ ഹംസംപോലെയുള്ള മുഖമുള്ള രാജാവായി. സുദാസന്റെ മകൻ സൗദാസൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഭൂപതിയാണ്.

ഖ്യാതഃ കല്മാഷപാദോ വൈ നാമ്നാ മിത്രസഹശ്ച സഃ । വസിഷ്ഠസ്തു മഹാതേജാഃ ക്ഷേത്രേ കല്മാഷപാദകേ। അശ്മകം ജനയാമാസ ഇക്ഷ്വാകുകുലവൃദ്ധയേ ।। ൨൬.

അവൻ കല്മാഷപാദൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാണ്, കൂടാതെ മിത്രസഹൻ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള വസിഷ്ഠൻ കല്മാഷപാദന്റെ വംശത്തിൽ ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്കായി അശ്മകനെ ജനിപ്പിച്ചു.

അശ്മകസ്യോരകാമസ്തു മൂലകസ്തത്സുതോഽഭവത്। അത്രാപ്യുദാഹരന്തീമം മൂലകം വൈ നൃപം പ്രതി ।। ൨൬.

അശ്മകന്റെ മകൻ ഉറകാമൻ, അവന്റെ മകൻ മൂലകൻ. ഇവിടെ ഈ മൂലകനെക്കുറിച്ചുള്ള കഥയും പറയുന്നു.

സ ഹി രാമഭയാദ്രാജാ സ്ത്രീഭിഃ പരിവൃതോഽവസത്। വിവസ്ത്രസ്ത്രാണമിച്ഛന് വൈ നാരീകവചമീശ്വരഃ ।। ൨൬.

രാമനോടുള്ള ഭയത്താൽ ആ രാജാവ് സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ജീവിച്ചു. രക്ഷക്കായി അവൻ സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രം ധരിച്ചാണ് താമസിച്ചത്.

മൂലകസ്യാപി ധര്മാത്മാ രാജാ ശതരഥഃ സ്മൃതഃ। തസ്മാച്ഛതരഥാജ്ജജ്ഞേ രാജാ ചൈഡിവിഡോ ബലീ ।। ൨൬.

മൂലകന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനായ രാജാവ് ശതരഥൻ ആയിരുന്നു. ശതരഥനിൽ നിന്ന് ശക്തനായ വൈഡിവിഡൻ ജനിച്ചു.

ആസീത്ത്വൈഡിവിഡഃ ശ്രീമാന് കൃതശര്മാ പ്രതാപവാന്। പുത്രോ വിശ്വമഹത്തസ്യ പുത്രീകസ്യ വ്യജായത ।। ൨൬.

വൈഡിവിഡൻ മഹത്വവും വിജയവും നേടിയവനായിരുന്നു. അവനിൽ നിന്ന് പുത്രീകന്റെ മകനായ വിശ്വമഹത് ജനിച്ചു.

ദിലീപസ്തസ്യ പുത്രോഽഭൂത് ഖട്വാങ്ഗ ഇതി വിശ്രുതഃ। യേന സ്വര്ഗാദിഹാഗമ്യ മുഹൂര്ത്തം പ്രാപ്യ ജീവിതമ്। ത്രയോഽഭിസംഹിതാ ലോകാ ബുദ്ധ്യാ സത്യേന ചൈവ ഹി ।। ൨൬.

അവന്റെ മകൻ ദിലീപൻ, ഖട്വാംഗൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാണ്. സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് വന്ന് ഒരു നിമിഷം ജീവൻ പ്രാപിച്ചവനും, ബുദ്ധിയാലും സത്യത്താലും മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഏകീകരിച്ചവനുമാണ്.

ദീര്ഗബാഹുഃ സുതസ്തസ്യ രഘുസ്തസ്മാദജായത। അജഃ പുത്രോ രഘോശ്ചാപി തസ്മാജ്ജജ്ഞേ സ വീര്യവാന്। രാജാ ദശരഥോ നാമ ഇക്ഷ്വാകുകുലനന്ദനഃ ।। ൨൬.

അവന്റെ മകൻ ദീർഘബാഹു, അവനിൽ നിന്ന് രഘു ജനിച്ചു. രഘുവിന്റെ മകൻ അജൻ, അജനിൽ നിന്ന് ശക്തിയുള്ള രാജാവ് ദശരഥൻ, ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദം, ജനിച്ചു.

രാമോ ദാശരഥിര്വീരോ ധര്മജ്ഞോ ലോകവിശ്രുതഃ। ഭരതോ ലക്ഷ്മണശ്ചൈവ ശത്രുഘ്നശ്ച മഹാബലഃ ।। ൨൬.

ദശരഥന്റെ മകനായ രാമൻ ധൈര്യശാലിയും ധർമ്മജ്ഞനുമാണ്, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനാണ്. ഭരതൻ, ലക്ഷ്മണൻ, മഹാബലശാലിയായ ശത്രുഘ്നൻ എന്നിവരും അവന്റെ സഹോദരന്മാരാണ്.

മാധവം ലവണം ഹത്വാ ഗത്വാ മധുവനഞ്ച തത്। ശത്രുഘ്നേന പുരീ തസ്യ മഥുരാ സന്നിവേശിതാ ।। ൨൬.

മാധവനും ലവണനും കൊല്ലുകയും, മധുവനത്തിലേക്ക് പോയശേഷം, ശത്രുഘ്നൻ അവിടെ മഥുരാ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.

സുബാഹുഃ ശൂരസേനശ്ച ശത്രുഘ്നസഹിതാവുഭൌ। പാലയാമാസതുഃ സൂനൂ വൈദേഹ്യൌ മഥുരാം പുരീമ് ।। ൨൬.

സുബാഹുവും ശൂരസേനനും ശത്രുഘ്നനോടൊപ്പം വൈദേഹിയുടെ പുത്രന്മാരുടെ നഗരം മഥുരാ ഭരിച്ചിരുന്നതാണ്.

അങ്ഗദശ്ചാന്ദ്രകേതുശ്ച ലക്ഷ്മണസ്യാത്മജാവുഭൌ। ഹിമവത്പര്വതാഭ്യാശേ സ്ഫീതൌ ജനപദൌ തയോഃ ।। ൨൬.

അംഗദനും ചന്ദ്രകേതുവും ലക്ഷ്മണന്റെ മക്കളാണ്. ഇവർക്കു ഹിമവത് പർവതത്തിനടുത്ത് സമൃദ്ധമായ ദേശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

അങ്ഗദസ്യാങ്ഗദീയാ തു ദേശേ കാരപഥേ പുരീ। ചന്ദ്രകേതോസ്തു മല്ലസ്യ ചന്ദ്രവക്താ പുരീ ശുഭാ ।। ൨൬.

അംഗദന്റെ നഗരം അങ്കദി എന്നത് കാരപഥ പ്രദേശത്താണ്. ചന്ദ്രകേതുവിന്റെ നഗരം, മല്ലരുടെ ചന്ദ്രവക്താ, മനോഹരമായ നഗരമാണ്.

ഭരതസ്യാത്മജൌ വീരൌ തക്ഷഃ പുഷ്കര ഏവ ച। ഗാന്ധാരവിഷയേ സിദ്ധേ തയോഃ പുര്യൌ മഹാത്മനോഃ ।। ൨൬.

ഭരതന്റെ വീരപുത്രന്മാരായ തക്ഷനും പുഷ്കരനും ഗന്ധാരദേശത്ത് തങ്ങളുടെ നഗരങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു; ഇരുവരും മഹാത്മാക്കളാണ്.

തക്ഷസ്യ ദിക്ഷു വിഖ്യാതാ രമ്യാ തക്ഷശിലാ പുരീ। പുഷ്കരസ്യാപി വീരസ്യ വിഖ്യാതാ പുഷ്കരാവതീ ।। ൨൬.

തക്ഷന്റെ നഗരം തക്ഷശിലാ എല്ലാ ദിശകളിലും പ്രശസ്തമായ മനോഹരമായ നഗരമാണ്. പുഷ്കരന്റെ നഗരം പുഷ്കരാവതിയും പ്രശസ്തമാണ്.

ഗാഥാം ചൈവാത്ര ഗായന്തി യേ പുരാണവിദോ ജതാഃ। രാമേ നിബദ്ധാസ്സത്ത്വാര്ഥാ മാഹാത്മ്യാത്തസ്യ ധീമതഃ ।। ൨൬.

ഇവിടെ പുരാണങ്ങൾ അറിയുന്നവർ രാമനെക്കുറിച്ചുള്ള മഹത്വവും സത്വവും പാടുന്ന ഗാഥകൾ ആലാപിക്കുന്നു.

ശ്യാമോ യുവാ ലോഹിതാക്ഷോ ദീപ്താസ്യോ മിതഭാഷിതഃ। ആജാനുബാഹുഃ സുമുഖഃ സിംഹസ്കന്ധോ മഹാഭുജഃ ।। ൨൬.

അവൻ കറുത്തവനും യുവാവും ചുവന്ന കണ്ണുകളും പ്രകാശമുള്ള മുഖവും കുറച്ച് സംസാരിക്കുന്നവനും മുട്ടുവരെ നീളമുള്ള കൈകളും മനോഹരമായ മുഖവും സിംഹത്തിന്റെ പോലെ വീര്‍യമുള്ള തോളുകളും ശക്തമായ കൈകളും ഉള്ളവനായിരുന്നു.

ദശവര്ഷസഹസ്രാണി രാമോ രാജ്യമകാരയത്। ഋക്സാമയജുഷാം ഘോഷോ ജ്യാഘോഷശ്ച മഹാസ്വനഃ ।। ൨൬.

രാമൻ പത്തായിരം വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ചു. ഋക്, സാമ, യജുർ വേദങ്ങളുടെ ശബ്ദവും വില്ലിന്റെ നാരിന്റെ മുഴക്കംപോലുള്ള മഹാശബ്ദവും അങ്ങ് മുഴുവനും മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.

അവിച്ഛിന്നോഽഭവദ്രാഷ്ട്രേ ദീയതാം ഭുജ്യതാമിതി। ജനസ്ഥാനേ വസന് കാര്യം ത്രിദശാനാഞ്ചകാരസഃ ।। ൨൬.

രാജ്യത്ത് ഒരിക്കലും തടസ്സമുണ്ടായിരുന്നില്ല. 'ഇത് നൽകപ്പെടട്ടെ, ആസ്വദിക്കപ്പെടട്ടെ' എന്നായിരുന്നു നിയമം. ജനസ്ഥാനത്തിൽ താമസിച്ചുകൊണ്ട് ദേവന്മാരുടെ കാര്യങ്ങൾ അവൻ നിർവഹിച്ചു.

തമാഗസ്കാരിണം പൂര്വം പൌലസ്ത്യം മനുജര്ഷഭഃ। സീതായാഃ പദമന്വിച്ഛന് നിജഘാന മഹായശാഃ ।। ൨൬.

സീതയുടെ സ്ഥലം അന്വേഷിച്ച മഹാശക്തനായ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠൻ മുമ്പത്തെ പാപിയായ പൗലസ്ത്യനെ സംഹരിച്ചു.