വായുപുരാണമ്

തേ വധ്യമാനാ വീരേണ സഗരേണ മഹാത്മനാ। വസിഷ്ഠം ശരണം സര്വ്വേ പ്രപന്നാഃ ശരണൈഷിണഃ ।। ൨൬.

ശക്തനായ സഗരൻ അവരെ കൊല്ലുമ്പോൾ, രക്ഷ തേടിയ എല്ലാവരും വസിഷ്ഠനെ ആശ്രയിച്ചു.

വസിഷ്ഠസ്താന് തഥേത്യുക്ത്വാ സമയേന മഹാമുനിഃ । സഗരം വാരയാമാസ തേഷാന്ദത്ത്വാഽഭയന്തദാ ।। ൨൬.

വസിഷ്ഠൻ, മഹാമുനി, അവരുടെ അപേക്ഷ അംഗീകരിച്ച്, സഗരനെ തടഞ്ഞു, അവർക്കു ഭയം വേണ്ടെന്ന് ഉറപ്പു നൽകി.

സഗരഃ സ്വാമ്പ്രതിജ്ഞാഞ്ച ഗുരോര്വാസ്യം നിശമ്യ ച। ധര്മ്മം ജഘാന തേഷാം വൈ വേഷാന്യത്വം ചകാര ഹ ।। ൨൬.

സഗരൻ, ഗുരുവിന്റെ വാഗ്ദാനം കേട്ട്, അവർക്കു വേണ്ടിയുള്ള ധർമ്മം അനുസരിച്ചു, അവരുടെ വേഷം മാറ്റി.

അര്ദ്ധം ശകാനാം ശിരസോ മുണ്ഡയിത്വാ വ്യസര്ജയത്। യവനാനാം ശിരഃ സര്വം കാമ്ബോജാനാന്തഥൈവ ച।। ൨൬.

ശകന്മാരുടെ തല പകുതി മുണ്ഡനം ചെയ്ത് അയച്ചു; യവനന്മാരുടെയും കാംബോജന്മാരുടെയും തല മുഴുവൻ മുണ്ഡനം ചെയ്തു.

പാരദാ മുക്തകേശാശ്ച പഹ്ലവാഃ ശ്മശ്രു ധാരിണഃ। നിഃസ്വാധ്യായവഷട്കാരാഃ കൃതാസ്തേന മഹാത്മനാ ।। ൨൬.

പാരദന്മാർക്ക് ചുരുളിയ മുടി വെക്കാൻ, പഹ്ലവന്മാർക്ക് ദാഢി വളർത്താൻ നിർദ്ദേശിച്ചു; എല്ലാവരെയും വേദപാരായണവും യജ്ഞമന്ത്രങ്ങളും നിന്ന് അകറ്റി.

ശകാ യവനകാമ്ബോജാഃ പഹ്ലവാഃ പാരദൈഃ സഹ। കേലിസ്പര്ശാ മാഹിഷികാ ദാര്വാശ്ചോലാഃ ഖസാസ്തഥാ ।। ൨൬.

ശകന്മാർ, യവനന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പഹ്ലവന്മാർ, പാരദന്മാർ, കൂടാതെ കേലിസ്പർശന്മാർ, മാഹിഷികന്മാർ, ദാർവന്മാർ, ചോളന്മാർ, ഖസന്മാർ ഇവരും

സര്വ്വേ തേ ക്ഷത്രിയഗണാ ധര്മ്മസ്തേഷാം നിരാകൃതഃ। വസിഷ്ഠവചനാത്പൂര്വം സഗരേണ മഹാത്മനാ ।। ൨൬.

ഈ എല്ലാ ക്ഷത്രിയവർഗങ്ങളെയും സഗരൻ, വസിഷ്ഠന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, അവരുടെ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി.

സ ധര്മവിജയീ രാജാ വിജിത്യേമാം വസുന്ധരാമ്। അശ്വം വിചാരയാമാസ വാജിമേധായ ദീക്ഷിതഃ ।। ൨൬.

ധർമ്മത്തിൽ ജയിച്ച രാജാവ്, ഭൂമി കീഴടക്കി, അശ്വമെധയാഗത്തിന് അശ്വത്തെ വിടുവിച്ചു.

തസ്യ ചാരയതഃ സോഽശ്വഃ സമുദ്രേ പൂര്വദക്ഷിണേ। വേലാസമീപേഽപഹൃതോ ഭൂമിഞ്ചൈവ പ്രവേശിതഃ ।। ൨൬.

അശ്വം സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, അതു കിഴക്കേയും തെക്കേയും കടലിന്റെ തീരത്ത് എത്തി, ഭൂമിയിൽ അപ്രത്യക്ഷമായി.

സ തന്ദേശം സുതൈഃ സര്വൈഃ ഖനയാമാസ പാര്ഥിവഃ। ആസേദുശ്ച തതസ്തസ്മിംസ്തദന്തസ്തേ മഹാര്ണവേ ।। ൨൬.

അവിടം രാജാവും പുത്രന്മാരും ചേർന്ന് ഉഴുതി, വലിയ സമുദ്രത്തിന്റെ അറ്റം വരെ എത്തി.

തമാദിപുരുഷം ദേവം ഹരിം കൃഷ്ണം പ്രജാപതിമ്। വിഷ്ണും കപിലരൂപേണ ഹംസം നാരായണം പ്രഭുമ് ।। ൨൬.

അവിടെ അവർ ആദിപുരുഷനായ ദൈവമായ ഹരിയെ, കൃഷ്ണനെ, പ്രജാപതിയെ, കപിലരൂപത്തിലുള്ള വിഷ്ണുവിനെ, ഹംസനെയും നാരായണനെയും കണ്ടു.

തസ്യ ചക്ഷുഃ സമാസാദ്യ തേജസ്തത് പ്രതിപദ്യതേ। ദഗ്ധാഃ പുത്രാസ്തദാ സര്വേ ചത്വാരസ്ത്വവശേഷിതാഃ ।। ൨൬.

അവന്റെ കാഴ്ചയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, അവന്റെ തേജസ് ഏറ്റു; അപ്പോൾ എല്ലാ പുത്രന്മാരും ദഹിച്ചുപോയി, നാലുപേർ മാത്രം ശേഷിച്ചു.

ബര്ഹികേതുഃ സകേതുശ്ച തഥാ ധര്മ്മരതസ്ത്രയഃ। ശൂരഃ പഞ്ചവനശ്ചൈവ തസ്യ വംശകരാഃ പ്രഭോ ।। ൨൬.

ബർഹികേതു, സകേതു, ധർമ്മത്തിൽ പ്രിയമുള്ള മൂവരും, ശൂരനും പഞ്ചവനനും—ഇവരാണ് അവന്റെ വംശത്തിന്റെ തുടക്കം.

പ്രാദാച്ച തസ്യ ഭഗവാന് ഹരിര്നാരായണോ വരാന്। അക്ഷയത്വം സ്വവംശസ്യ വാജിമേധശതം തഥാ। വിഭും പുത്രം സമുദ്രഞ്ച സ്വര്ഗേ വാസം തഥാക്ഷയമ് ।। ൨൬.

ഭഗവാൻ ഹരിയും നാരായണനും അവനു അനുഗ്രഹമായി വംശം ക്ഷയിക്കാതിരിക്കുക, നൂറ് അശ്വമെധയാഗങ്ങൾ, ശക്തനായ പുത്രൻ, സമുദ്രം, സ്വർഗത്തിൽ ശാശ്വതവാസം എന്നിവ നൽകി.

സ സമുദ്രോഽശ്വമാദായ വന്ദദേ (?) സരിതാംപതിഃ। സാഗരത്വം ച ലേഭേ സ കര്മണാ തേന തസ്യ വൈ ।। ൨൬.

അശ്വത്തെ ഏറ്റെടുത്ത്, നദികളുടെ അധിപതിയെ വണങ്ങി, ആ കര്‍മ്മഫലമായി സമുദ്രം 'സാഗരൻ' എന്ന പേര് നേടി.

തം ചാശ്വമേധികം സോഽശ്വം സമുദ്രാത് പ്രാപ്യ പാര്ഥിവഃ। ആജഹാരാശ്വമേധാനാം ശതം ചൈവ പുനഃ പുനഃ ।। ൨൬.

രാജാവ് സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് അശ്വത്തെ തിരികെ നേടി, അശ്വമെധയാഗം നൂറ് പ്രാവശ്യം വീണ്ടും വീണ്ടും നടത്തി.

ഷഷ്ടിപുത്രസഹസ്രാണി ദഗ്ധാന്യശ്വാനുസാരിണാമ്। തേഷാം നാരായണം തേജഃ പ്രവിഷ്ടാനാം മഹാത്മനാമ്। പുത്രാണാന്തു സഹസ്രാണി ഷഷ്ടിസ്തു ഇതി നഃ ശ്രുതമ് ।। ൨൬.

അശ്വത്തെ പിന്തുടർന്ന അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ദഹിച്ചു; അവരുടെ തേജസ് നാരായണനിൽ ലയിച്ചു. പുത്രന്മാർ അറുപതിനായിരം ആയിരുന്നു എന്നു ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

ഋഷയ ഊചുഃ।. സഗരസ്യാത്മജാ രാജ്ഞഃ കഥം ജാതാ മഹാബലാഃ। വിക്രാന്താഃ ഷഷ്ടിസാഹസ്രാ വിധിനാ കേന വാ വദ ।। ൨൬.

ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: സഗരരാജാവിന്റെ ശക്തനായ പുത്രന്മാർ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അറുപതിനായിരം ധൈര്യശാലികൾ എങ്ങനെ ജനിച്ചു എന്ന് പറയൂ.

സൂത ഉവാച।। ദ്വേ പത്ന്യൌ സഗരസ്യാസ്താം തപസാ ദഗ്ധകില്ബിഷേ। ജ്യേഷ്ഠാ വിദര്ഭദുഹിതാ കേശിനീ നാമ നാമതഃ ।। ൨൬.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: സഗരന് രണ്ട് ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ തപസ്സിലൂടെ പാപങ്ങൾ അകറ്റിയവരായിരുന്നു. മുതിർന്നവൾ വിദർഭരാജാവിന്റെ മകൾ, പേരിൽ കേശിനി.

കനീയസീ തു യാ തസ്യ പത്നീ പരമധര്മിണീ। അരിഷ്ടനേമിദുഹിതാ രൂപേണാപ്രതിമാ ഭുവി ।। ൨൬.

അവന്റെ ഭാര്യകളിൽ ഏറ്റവും ചെറുതായിരുന്നവൾ, അത്യന്തം ധാർമ്മികയും, അരിഷ്ടനേമിയുടെ മകളായിരുന്നു; ഭൂമിയിൽ അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിന് സമം ആരുമില്ല.

ഔര്വസ്താഭ്യാം വരം പ്രാദാത് തപസാരാധിതഃ പ്രഭുഃ। ഏകാ ജനിഷ്യതേ പുത്രം വംശകര്ത്താരമീപ്സിതമ്। ഷഷ്ടിപുത്രം സഹസ്രാണി ദ്വിതീയാ ജനയിഷ്യതി ।। ൨൬.

അവർ ഇരുവരും തപസ്സിലൂടെ ഉർവയെ ആരാധിച്ചപ്പോൾ, ഉർവൻ അവർക്കു ഒരു വരം നൽകി: ഒരു ഭാര്യക്ക് ഒരു മകൻ ജനിക്കും; അവൻ വംശം തുടരുമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചവൻ. രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യക്ക് അറുപത് ആയിരം മക്കൾ ജനിക്കും.

മുനേസ്തു വചനം ശ്രുത്വാ കേശിനീ പുത്രമേകകമ്। വംശസ്യ കാരണം ശ്രേഷ്ഠാ ജഗ്രാഹ നൃപസംസദി ।। ൨൬.

മുനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, കേശിനി രാജസഭയിൽ വംശം തുടരുമെന്നതിനു ഒരേ ഒരു മകനെ, ഏറ്റവും നല്ലവനെ, ജനിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.

ഷഷ്ടിപുത്രസഹസ്രാണി സുപര്ണഭഗിനീ തഥാ। മഹാത്മനസ്തു ജഗ്രാഹ സുമതിഃ പോഷണേ നൃപഃ ।। ൨൬.

സുപർണ്ണയുടെ സഹോദരിയും, സുമതി രാജാവും, അറുപത് ആയിരം മക്കളെ പോഷിപ്പിക്കാൻ സമ്മതിച്ചു; രാജാവ് അവരുടെ സംരക്ഷണം ഏറ്റെടുത്തു.

അഥ കാലേ ഗതേ ജ്യേഷ്ഠാ ജ്യേഷ്ഠം പുത്രം വ്യജായത। അസമഞ്ജ ഇതി ഖ്യാതം കാകുത്സ്ഥം സഗരാത്മജമ് ।। ൨൬.

കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മുതിർന്ന ഭാര്യ, തന്റെ മുതിർന്ന മകനെ പ്രസവിച്ചു; സഗരന്റെ മകനായ കാകുത്സ്ഥ വംശത്തിൽ പ്രശസ്തനായ അസമഞ്ജനായിരുന്നു.

സുമതിസ്ത്വപി ജജ്ഞേ വൈ ഗര്ഭന്തുമ്ബം യശസ്വിനീ। ഷഷ്ടിപുത്രസഹസ്രാണി തുമ്ബമധ്യാദ്വിനിഃസൃതാഃ ।। ൨൬.

സുമതിയും പ്രസവിച്ചു; അവൾ പ്രസിദ്ധിയുള്ളവളായിരുന്നു. അവളുടെ ഗർഭം ഒരു കലശംപോലെയായിരുന്നു; അതിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് അറുപത് ആയിരം മക്കൾ പുറത്തുവന്നു.

ഘൃതപൂര്ണേഷു കുമ്ഭേഷു താന് ഗര്ഭാന് ന്യദധത്തതഃ। ധാത്രീശ്ചൈകൈകശഃ പ്രാദാത് താവതീഃ പോഷണേ നൃപഃ ।। ൨൬.

അവൾ ആ ഗർഭങ്ങളെ നെയ്യ് നിറച്ച കലശങ്ങളിൽ വെച്ചു; അവരിൽ ഓരോരുത്തരെയും പോഷിപ്പിക്കാൻ രാജാവ് ഓരോ ദായയെ ഏർപ്പെടുത്തി.

തതോ നവസു മാസേഷു സമുത്തസ്ഥുര്യഥാസുഖമ്। കുമാരാസ്തേ മഹാഭാഗാഃ സഗരപ്രീതിവര്ദ്ധനാഃ ।। ൨൬.

തൊണ്ണൂറ് മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ മഹാഭാഗ്യശാലി മക്കൾ സുഖമായി വളർന്നു; അവർ സഗരന്റെ സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

കാലേന മഹതാ ചൈവ ചൌവനം പ്രതിപേദിരേ। ഷഷ്ടിപുത്രസഹസ്രാണി തേഷാമശ്വാനുസാരിണാമ് ।। ൨൬.

കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അറുപത് ആയിരം മക്കൾ, കുതിരയെ പിന്തുടർന്ന്, കാടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

സ തു ജ്യേഷ്ഠോ നരവ്യാഘ്രഃ സഗരസ്യാത്മസമ്ഭവഃ। അസമഞ്ജ ഇതി ഖ്യാതോ ബര്ഹികേതുര്മഹാബലഃ ।। ൨൬.

മുതിർന്നവൻ, മനുഷ്യസിംഹം, സഗരന്റെ മകനായ അസമഞ്ജൻ, മഹാബലശാലിയും യാഗചിഹ്നം ധരിച്ചവനുമായിരുന്നു.