വായുപുരാണമ്

ഭോജയാമാസ തച്ഛ്രുത്വാ വസിഷ്ഠസ്തം തദാത്യജത്। പ്രോവാച ചൈവ ഭഗവാന് വസിഷ്ഠസ്തം നൃപാത്മജമ് ।। ൨൬.

വസിഷ്ഠൻ ഇത് കേട്ടപ്പോൾ അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു; പിന്നെ ഭഗവാൻ വസിഷ്ഠൻ ആ രാജകുമാരനോട് പറഞ്ഞു.

പാതയേ ക്രൂര ഹേ ക്രൂര തവ ശംകുമയോമയമ് । യദി തേ ത്രീണി ശംകൂനി ന സ്യുര്ഹി പുരുഷാധമ ।। ൨൬.

'ക്രൂരനേ, ക്രൂരനേ, നിന്റെ ശരീരം ഇരുമ്പ് കുത്തുകളാൽ തുളച്ചുപോകട്ടെ; അല്ലെങ്കിൽ നീ മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനല്ല.'

പിതുശ്ചാപരിതോഷേണ ഗുരോര്ദോഗ്ധ്രീവധേന ച। അപ്രോഷിതോപയോഗാച്ച ത്രിവിധസ്തേ വ്യതിക്രമഃ ।। ൨൬.

നിന്റെ പിതാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാതിരിക്കുകയും, ഗുരുവിന്റെ പശുവിനെ കൊല്ലുകയും, പ്രവാസത്തിൽ നിരോധിതമായത് ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തതിനാൽ, നിന്റെ കുറ്റം മൂന്നു വിധമാണ്.

ഏവം സ ത്രീണി ശംകൂനി ദൃഷ്ട്വാ തസ്യ മഹാ തപാഃ। ത്രിശങ്കുരിതി ഹോവാച ത്രിശങ്കുസ്തേന സ സ്മൃതഃ ।। ൨൬.

അങ്ങനെ ആ മഹാതപസ്‌വിയാണ് ആ മൂന്നു കുത്തുകൾ കണ്ടപ്പോൾ അവനെ 'തൃശങ്കു' എന്ന് വിളിച്ചു; അതിനുശേഷം അവൻ തൃശങ്കു എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു.

വിശ്വാമിത്രസ്തു ദാരാണാമാഗതോ ഭരണേ കൃതേ। തതസ്തസ്മൈ വരം പ്രാദാത്തദാ പ്രീതസ്ത്രിശങ്കവേ ।। ൨൬.

വിശ്വാമിത്രൻ കുടുംബത്തിനായി ഭക്ഷണം ഒരുക്കി തിരിച്ചു വന്നപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ തൃശങ്കുവിന് ഒരു വരം അനുവദിച്ചു.

ഛന്ദ്യമാനോ വരേണാഥ ഗുരും വ്രവേ നൃപാത്മജഃ। അനാവൃഷ്ടിഭയേ തസ്മിന് ഗതേ ദ്വാദശവാര്ഷികേ ।। ൨൬.

വരം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, രാജകുമാരൻ ഗുരുവിനോട് ചോദിച്ചു; അപ്പോൾ പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തെ വരൾച്ചയും ക്ഷാമഭയവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

അഭിഷിച്യ രാജ്യേ പിത്ര്യേ യാജയാമാസ തം മുനിഃ। മിഷതാം ദൈവതാനാഞ്ച വസിഷ്ഠസ്യ ച കൌശികഃ। സശരീരം തദാ തം വൈ ദിവമാരോപയത് പ്രഭുഃ ।। ൨൬.

മുനിവൻ അവനെ പിതൃരാജ്യത്തിൽ അഭിഷേകം നടത്തി യാഗങ്ങൾ നടത്തിച്ചു; ദേവന്മാരുടെയും വസിഷ്ഠന്റെയും കാഴ്ചയിൽ കൌശികൻ അവനെ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി.

മിഷതസ്തു വസിഷ്ഠസ്യ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്। അത്രാപ്യുദാഹരന്തീമൌ ശ്ലോകൌ പൌരാണികാ ജനാഃ ।। ൨൬.

വസിഷ്ഠൻ കാണുമ്പോൾ അതൊരു അത്ഭുതമായി തോന്നി; ഇവിടെ പുരാണജ്ഞർ ഈ രണ്ടു ശ്ലോകങ്ങളും ഉദ്ധരിക്കുന്നു.

വിശ്വാമിത്രപ്രസാദേന ത്രിശങ്കുര്ദിവി രാജതേ । ദേവൈ സാര്ദ്ധം മഹാതേജാനുഗ്രഹാത്തസ്യ ധീമതഃ ।। ൨൬.

വിശ്വാമിത്രന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ തൃശങ്കു സ്വർഗത്തിൽ ദേവന്മാരോടൊപ്പം പ്രകാശിക്കുന്നു; ആ ധീരനും മഹത്തായവനുടെയും കൃപയാൽ.

ശനൈര്യാത്യബലാ രമ്യാ ഹേമന്തേ ചന്ദ്രമണ്ഡിതാ। അലംകൃതാ ത്രിഭിര്ഭാവൈസ്ത്രിശങ്കുഗ്രഹഭൂഷിതാ ।। ൨൬.

ഹേമന്തകാലത്ത് ചന്ദ്രനാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, മൂന്നു ഭാവങ്ങളാൽ ശോഭയുള്ള, തൃശങ്കു നക്ഷത്രം അലങ്കരിച്ച മനോഹരവും ദുർബലവുമായവൾ ശാന്തമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.

തസ്യ സത്യരതാ നാമ ഭാര്യ്യാ കേകയവംശജാ। കുമാരം ജനയാമാസ ഹരിശ്ചന്ദ്രമകല്മഷമ് ।। ൨൬.

അവന്റെ ഭാര്യ സത്യരതാ എന്ന പേരിൽ, കെകയ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവൾ, പാപരഹിതനായ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെ പുത്രനായി പ്രസവിച്ചു.

സ തു രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്രസ്ത്രൈശങ്കവ ഇതി ശ്രുതഃ । ആഹര്ത്താ രാജസൂയസ്യ സമ്രാഡിതി പരിശ്രുതഃ ।। ൨൬.

അവൻ രാജാവായ ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ തൃശങ്കുവിന്റെ പുത്രനായി അറിയപ്പെടുന്നു; രാജസൂയയാഗം നടത്തിയും സാമ്രാട്ട് എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനുമാണ്.

ഹരിശ്ചന്ദ്രസ്യ തു സുതോ രോഹിതോ നാമ വീര്യ്യവാന്। ഹരിതോ രോഹിതസ്യാഥ ചംചുഹാരീത ഉച്യതേ ।। ൨൬.

ഹരിശ്ചന്ദ്രന്റേത് വീര്യശാലിയായ രോഹിതൻ എന്ന പുത്രനായിരുന്നു; രോഹിതന്റേത് ഹരിതൻ, പിന്നെ ചഞ്ചു ഹാരിതൻ എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

വിജയശ്ച സുദേവശ്ച ചംചുപുത്രൌ ബഭൂവതുഃ। ജേതാ സര്വ്വസ്യ ക്ഷത്രസ്യ വിജയസ്തേന സ സ്മൃതഃ ।। ൨൬.

വിജയനും സുദേവനും ചഞ്ചുവിന്റെ മക്കളായി ജനിച്ചു. വിജയൻ എല്ലാ യുദ്ധജാതികളെയും ജയിച്ചവനായി അതിനാൽ അവനെ വിജയൻ എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

രുരുകസ്തനയസ്തത്ര രാജാ ധര്മ്മാര്ഥകോവിദഃ। രുരുകാദ്ധൃതകഃ പുത്രസ്തസ്മാദ്ബാഹുശ്ച ജജ്ഞിവാന് ।। ൨൬.

അവിടെ രുരുകൻ എന്ന പുത്രൻ ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും നിപുണനായ രാജാവായിരുന്നു. രുരുകനിൽ നിന്ന് ഹൃതകൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു, അവനിൽ നിന്ന് ബാഹു ജനിച്ചു.

ഹൈഹയൈസ്താലജങ്ഘൈശ്ച നിരസ്തോ വ്യസനീ നൃപഃ। ശകൈര്യവനകാമ്ബോജൈഃ പാരദൈഃ പഹ്ലവൈസ്തഥാ ।। ൨൬.

ഹൈഹയന്മാരും താളജംഘന്മാരും കൂടാതെ ശകന്മാർ, യവനന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പാരദന്മാർ, പഹ്ലവന്മാർ എന്നിവരും ചേർന്ന് രാജാവിനെ തോൽപ്പിച്ചു, അവൻ ദുഃഖിതനായി.

നാത്യര്ഥം ധാര്മ്മികോഽഭൂത് സ ധര്മ്മ്യേ സത്യയുഗേ തഥാ। സഗരസ്തു സുതോ ബാഹോര്ജജ്ഞേ സഹ ഗരേണ വൈ। ഭൃഗോരാശ്രമമാസാദ്യ തുര്വേണ പരിരക്ഷിതഃ ।। ൨൬.

അവൻ അത്രയും ധാർമ്മികനല്ലായിരുന്നു, സത്യയുഗത്തിൽ പോലും. ബാഹുവിന്റെ പുത്രനായ സഗരൻ വിഷം കൂടെക്കൊണ്ട് ജനിച്ചു. ഭൃഗുവിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി, അവൻ തുരുവനാൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

ആഗ്നേയമസ്ത്രം ലബ്ധ്വാ തു ഭാര്ഗവാത് സഗരോ നൃപഃ। ജഘാന പൃഥിവീങ്ഗത്വാ താലജംഘാന് സഹൈഹയാന് ।। ൨൬.

ഭാർഗവനിൽ നിന്ന് അഗ്നിയസ്ത്രം ലഭിച്ച ശേഷം രാജാവായ സഗരൻ ഭൂമി കീഴടക്കി, താളജംഘന്മാരെയും ഹൈഹയന്മാരെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.

ശകാനാം പഹ്ലവാനാഞ്ച ധര്മ്മാന്നിരസദച്യുതഃ। ക്ഷത്രിയാണാം തഥാ തേഷാം പാരദാനാഞ്ച ധര്മ്മവിത് ।। ൨൬.

അവൻ അചഞ്ചലനായവൻ ശകന്മാരെയും പഹ്ലവന്മാരെയും അവരുടെ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. അങ്ങനെ തന്നെ, ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ ക്ഷത്രിയന്മാരെയും പാരദന്മാരെയും അവരുടെ കുലധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.

ഋഷയ ഊചുഃ।। കഥം സ സഗരോ രാജാ ഗരേണ സഹ ജജ്ഞിവാന്। കിമര്ഥഞ്ച ശകാദീനാം ക്ഷത്രിയാണാം മഹൌജസാമ്। ധര്മ്മാന് കുലോചിതാന് ക്രുദ്ധോ രാജാ നിരസദച്യുതഃ ।। ൨൬.

ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: സഗരൻ രാജാവ് വിഷം കൂടെക്കൊണ്ട് എങ്ങനെ ജനിച്ചു? ശകന്മാരെയും മറ്റും, മഹാശക്തിയുള്ള ക്ഷത്രിയന്മാരെയും, അവരുടെ കുലധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് രാജാവ് കോപത്തോടെ പുറത്താക്കിയതെന്തുകൊണ്ടാണ്?

സൂത ഉവാച।। ബാഹോര്വ്യസനിനസ്തസ്യ ഹൃതം രാജ്യം പുരാ കില। ഹൈഹയൈസ്താലജംവൈശ്ച ശകൈഃ സാര്ദ്ധം സമാഗതൈഃ ।। ൨൬.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ബാഹു ദുഃഖിതനായിരുന്നു. അവന്റെ രാജ്യം ഹൈഹയന്മാരും താളജംഘന്മാരും ശകന്മാരുമായി ചേർന്ന് എടുത്തു.

യവനാഃ പാരദാശ്ചൈവ കാമ്ബോജാഃ പഹ്ലവാസ്തഥാ। ഹൈഹയാര്ഥം പരാക്രാന്താ ഏതേ പഞ്ചഗണാസ്തദാ ।। ൨൬.

യവനന്മാർ, പാരദന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പഹ്ലവന്മാർ ഇവരും അന്നത്തെ അഞ്ച് കൂട്ടങ്ങൾ ഹൈഹയന്മാരുടെ വേണ്ടി മുന്നോട്ട് വന്നു.

ഹൃതം രാജ്യം ബലീയോഭിരേഭിഃ ക്ഷത്രിയപുങ്ഗവൈഃ । ഹൃതരാജ്യസ്തദാ ബാഹുഃ സംന്യസ്യ നു തദാ നൃപഃ। വനം പ്രവിശ്യ ധര്മ്മാത്മാ സഹ പത്ന്യാ തപോഽചരത് ।। ൨൬.

ഈ ശക്തനായ ക്ഷത്രിയന്മാർ രാജ്യം പിടിച്ചെടുത്തു. രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട ബാഹു രാജാവ് രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭാര്യയോടൊപ്പം കാടിലേക്ക് പോയി, അവിടെ ധാർമ്മികതയോടെ തപസ്സ് ചെയ്തു.

കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ തോയാര്ഥം പ്രസ്ഥിതോ നൃപഃ। വൃദ്ധത്വാദ്ദുര്ബ്ബലത്വാച്ച അന്തരാ സ മമാര ച ।। ൨൬.

അപ്പോൾ കുറച്ച് കാലം കഴിഞ്ഞ്, രാജാവ് വെള്ളം എടുക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു. വയസ്സും ദുർബലതയും കാരണം വഴിയിൽ അവൻ മരിച്ചു.

പത്നീ തു യാദവീ തസ്യ സഗര്ഭാ പൃഷ്ഠതോഽന്വഗാത് । സപത്ന്യാ തു ഗരസ്തസ്യൈ ദത്തോ ഗര്ഭജിഘാംസയാ ।। ൨൬.

അവന്റെ യാദവവംശത്തിലെ ഗർഭിണിയായ ഭാര്യ പിന്നിൽ പിന്തുടർന്നു. അവളുടെ സഹപത്നി ഗർഭം നശിപ്പിക്കാൻ വിഷം കൊടുത്തു.

സാ തു ഭര്തുശ്ചിതാം കൃത്വാ വഹ്നൌ തം സമരോഹയത്। ഔര്വസ്താം ഭാര്ഗവോ ദൃഷ്ട്വാ കാരുണ്യാദ്വിന്യവര്ത്തയത് ।। ൨൬.

അവൾ ഭർത്താവിന്റെ ചിത ഒരുക്കി, അവനെ അഗ്നിയിൽ വെച്ചു. ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനായ ഔർവൻ അവളെ കണ്ടു, കാരുണ്യത്തോടെ തടഞ്ഞു.

തസ്യാശ്രമേ തു തങ്ഗര്ഭം സാഗരേണ തദാ സഹ। വ്യജായത മഹാബാഹും സഗരം നാമ ധാര്മികമ് ।। ൨൬.

അവന്റെ ആശ്രമത്തിൽ അവൾ വിഷം കൂടെക്കൊണ്ട് ഗർഭം പ്രസവിച്ചു. ശക്തനായ, ധാർമ്മികനായ സഗരൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു.

ഔര്വസ്തു ജാതകര്മാദീന് കൃത്വാ തസ്യ മഹാത്മനഃ। അധ്യാപ്യ വേദശാസ്ത്രാണി തതോഽസ്ത്രം പ്രത്യപാദയത് ।। ൨൬.

ഔർവൻ ആ മഹാത്മാവിന്റെ ജനനകർമ്മാദികൾ നടത്തി, വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിപ്പിച്ചു, പിന്നെ ഒരു ആയുധവും നൽകി.

ജാമദഗ്ന്യാത്തദാഗ്നേയമസുരൈരപി ദുഃസഹമ്। സ തേനാസ്ത്രബലേനൈവ ബലേന ച സമന്വിതഃ । ജഘാന ഹൈഹയാന് ക്രുദ്ധോ രുദ്രഃ പശുഗണാനിവ ।। ൨൬.

ജാമദഗ്ന്യനിൽ നിന്ന് അഗ്നിയസ്ത്രം ലഭിച്ചു, അത് അസുരന്മാർക്കു പോലും സഹിക്കാനാവില്ലാത്തതായിരുന്നു. ആ ആയുധശക്തിയാൽ, സ്വന്തം ശക്തിയാലും, കോപത്തോടെ സഗരൻ ഹൈഹയന്മാരെ കൊല്ലുകയും, രുദ്രൻ മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.