വായുപുരാണമ്

പിത്രാ രുദംസ്തദാ രാഷ്ട്രാത് പരിത്യക്തം സ്വമാത്മജമ്। ന വാരയാമാസ മുനിര്വസിഷ്ഠഃ കാരണേന വൈ ।। ൨൬.

അച്ഛൻ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് സ്വന്തം മകനെ രാജ്യം വിട്ടു പുറത്താക്കുമ്പോൾ, വസിഷ്ഠമുനി ഒരു കാരണത്താൽ അതു തടയില്ല.

പാണിഗ്രഹണമന്ത്രാണാം നിഷ്ഠാ സ്യാത് സപ്തമേ പദേ। ഏവം സത്യവ്രതസ്താന് വൈ കൃതവാന് സപ്തമേ പദേ ।। ൨൬.

പാണിഗ്രഹണ മന്ത്രങ്ങളുടെ സമാപനം ഏഴാം പടിയിലാണ്; അതുപോലെ സത്യവ്രതൻ ആ മന്ത്രങ്ങൾ ഏഴാം പടിയിലാണ് നിർവഹിച്ചു.

ജാനന് ധര്മ്മാന് വസിഷ്ഠസ്തു ന ച മന്ത്രാനിഹേച്ഛതി। ഇതി സത്യവ്രതേ രോഷം വസിഷ്ഠോ മനസാകരോത് ।। ൨൬.

ധർമ്മങ്ങൾ അറിയുന്ന വസിഷ്ഠൻ ആ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല; അതുകൊണ്ട് വസിഷ്ഠൻ സത്യവ്രതനോടു മനസ്സിൽ കോപം സൂക്ഷിച്ചു.

ഗുരുര്ബുദ്ധ്യാ തു ഭഗവാന് വസിഷ്ഠഃ കൃതവാംസ്തദാ। ന തു സത്യവ്രതോ ബുദ്ധ്യാ ഉപാംശുവ്രതമസ്യ വൈ ।। ൨൬.

ആ സമയത്ത് ഗുരുവായ വസിഷ്ഠഭഗവാൻ ബുദ്ധിയോടെ പ്രവർത്തിച്ചു; പക്ഷേ സത്യവ്രതൻ ബുദ്ധിയോടെ ഉപാംശു വ്രതം പാലിച്ചില്ല.

തസ്മിംശ്ചോപരതേ യോ യത്പിതുരാസീന്മഹാമനാഃ। തേന ദ്വാദശവര്ഷാണി നാവര്ഷത് പാകശാസനഃ ।। ൨൬.

അവൻ രാജ്യം വിട്ടപ്പോൾ, പിതാവിന്റെ സ്ഥാനത്ത് ആരായിരുന്നോ മഹാമനസ്സുള്ളവൻ, പന്ത്രണ്ട് വർഷം ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യിച്ചില്ല.

തേന ത്വിദാനീം ബഹുധാ ദീക്ഷാം താം ദുര്ബലാം ഭുവി। കുലസ്യ നിഷ്കൃതിഃ സ്വസ്യ കൃതേയഞ്ച ഭവേദിതി ।। ൨൬.

അതുകൊണ്ട് ഇപ്പൊഴിതു ഭൂമിയിൽ ആ ദീക്ഷ പലവിധങ്ങളായി ദുർബലമായിരിക്കുന്നു; അതു കുടുംബത്തിനും സ്വയം തന്നെക്കു വേണ്ടി പാപപരിഹാരമായിരിക്കുന്നു.

തതോ വസിഷ്ഠോ ഭഗവാന് പിത്രാ ത്യക്തം ന്യവാരയത്। അഭിഷേക്ഷ്യാമ്യഹം രാജ്യേ പശ്ചാദേനമിതി പ്രഭുഃ ।। ൨൬.

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ വസിഷ്ഠൻ, പിതാവാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവനെ, 'ഞാൻ പിന്നീട് രാജ്യത്തിൽ അഭിഷേകം നടത്താം' എന്ന് പറഞ്ഞ് തടഞ്ഞു.

സ തു ദ്വാദശവര്ഷാണി ദീക്ഷാന്താമുദ്വഹന് ബലീ। അവിദ്യമാനേ മാംസേ തു വസിഷ്ഠസ്യ മഹാത്മനഃ ।। ൨൬.

ശക്തനായ അവൻ പന്ത്രണ്ട് വർഷം ദീക്ഷ പാലിച്ചു; ആ മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠന് മാംസം ലഭ്യമല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ ആയിരുന്നു ഇത്.

സര്വ്വകാമദുഘാം ധേനും സംദദര്ശ നൃപാത്മജഃ। താം വൈ ക്രോധാച്ച മോഹാച്ച ശ്രമാച്ചൈവ ക്ഷുധാന്വിതഃ ।। ൨൬.

അവൻ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന പശുവിനെ രാജകുമാരൻ കണ്ടു; കോപവും മോഹവും ക്ഷീണവും വിശപ്പും കൊണ്ടു അവൻ അങ്ങനെ പെരുമാറി.

ദസ്യുധര്മ്മം ഗതോ ദൃഷ്ട്വാ ജഘാന ബലിനാം വരഃ। സ തു മാംസം സ്വയം ചൈവ വിശ്വാമിത്രസ്യ ചാത്മജാന് ।। ൨൬.

അവൻ ദസ്യു സ്വഭാവം സ്വീകരിച്ചതായി കണ്ടു, ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ആ പശുവിനെ കൊല്ലുകയും, സ്വയം വിശ്വാമിത്രന്റെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ആ മാംസം ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഭോജയാമാസ തച്ഛ്രുത്വാ വസിഷ്ഠസ്തം തദാത്യജത്। പ്രോവാച ചൈവ ഭഗവാന് വസിഷ്ഠസ്തം നൃപാത്മജമ് ।। ൨൬.

വസിഷ്ഠൻ ഇത് കേട്ടപ്പോൾ അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു; പിന്നെ ഭഗവാൻ വസിഷ്ഠൻ ആ രാജകുമാരനോട് പറഞ്ഞു.

പാതയേ ക്രൂര ഹേ ക്രൂര തവ ശംകുമയോമയമ് । യദി തേ ത്രീണി ശംകൂനി ന സ്യുര്ഹി പുരുഷാധമ ।। ൨൬.

'ക്രൂരനേ, ക്രൂരനേ, നിന്റെ ശരീരം ഇരുമ്പ് കുത്തുകളാൽ തുളച്ചുപോകട്ടെ; അല്ലെങ്കിൽ നീ മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനല്ല.'

പിതുശ്ചാപരിതോഷേണ ഗുരോര്ദോഗ്ധ്രീവധേന ച। അപ്രോഷിതോപയോഗാച്ച ത്രിവിധസ്തേ വ്യതിക്രമഃ ।। ൨൬.

നിന്റെ പിതാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാതിരിക്കുകയും, ഗുരുവിന്റെ പശുവിനെ കൊല്ലുകയും, പ്രവാസത്തിൽ നിരോധിതമായത് ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തതിനാൽ, നിന്റെ കുറ്റം മൂന്നു വിധമാണ്.

ഏവം സ ത്രീണി ശംകൂനി ദൃഷ്ട്വാ തസ്യ മഹാ തപാഃ। ത്രിശങ്കുരിതി ഹോവാച ത്രിശങ്കുസ്തേന സ സ്മൃതഃ ।। ൨൬.

അങ്ങനെ ആ മഹാതപസ്‌വിയാണ് ആ മൂന്നു കുത്തുകൾ കണ്ടപ്പോൾ അവനെ 'തൃശങ്കു' എന്ന് വിളിച്ചു; അതിനുശേഷം അവൻ തൃശങ്കു എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു.

വിശ്വാമിത്രസ്തു ദാരാണാമാഗതോ ഭരണേ കൃതേ। തതസ്തസ്മൈ വരം പ്രാദാത്തദാ പ്രീതസ്ത്രിശങ്കവേ ।। ൨൬.

വിശ്വാമിത്രൻ കുടുംബത്തിനായി ഭക്ഷണം ഒരുക്കി തിരിച്ചു വന്നപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ തൃശങ്കുവിന് ഒരു വരം അനുവദിച്ചു.

ഛന്ദ്യമാനോ വരേണാഥ ഗുരും വ്രവേ നൃപാത്മജഃ। അനാവൃഷ്ടിഭയേ തസ്മിന് ഗതേ ദ്വാദശവാര്ഷികേ ।। ൨൬.

വരം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, രാജകുമാരൻ ഗുരുവിനോട് ചോദിച്ചു; അപ്പോൾ പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തെ വരൾച്ചയും ക്ഷാമഭയവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

അഭിഷിച്യ രാജ്യേ പിത്ര്യേ യാജയാമാസ തം മുനിഃ। മിഷതാം ദൈവതാനാഞ്ച വസിഷ്ഠസ്യ ച കൌശികഃ। സശരീരം തദാ തം വൈ ദിവമാരോപയത് പ്രഭുഃ ।। ൨൬.

മുനിവൻ അവനെ പിതൃരാജ്യത്തിൽ അഭിഷേകം നടത്തി യാഗങ്ങൾ നടത്തിച്ചു; ദേവന്മാരുടെയും വസിഷ്ഠന്റെയും കാഴ്ചയിൽ കൌശികൻ അവനെ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി.

മിഷതസ്തു വസിഷ്ഠസ്യ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്। അത്രാപ്യുദാഹരന്തീമൌ ശ്ലോകൌ പൌരാണികാ ജനാഃ ।। ൨൬.

വസിഷ്ഠൻ കാണുമ്പോൾ അതൊരു അത്ഭുതമായി തോന്നി; ഇവിടെ പുരാണജ്ഞർ ഈ രണ്ടു ശ്ലോകങ്ങളും ഉദ്ധരിക്കുന്നു.

വിശ്വാമിത്രപ്രസാദേന ത്രിശങ്കുര്ദിവി രാജതേ । ദേവൈ സാര്ദ്ധം മഹാതേജാനുഗ്രഹാത്തസ്യ ധീമതഃ ।। ൨൬.

വിശ്വാമിത്രന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ തൃശങ്കു സ്വർഗത്തിൽ ദേവന്മാരോടൊപ്പം പ്രകാശിക്കുന്നു; ആ ധീരനും മഹത്തായവനുടെയും കൃപയാൽ.

ശനൈര്യാത്യബലാ രമ്യാ ഹേമന്തേ ചന്ദ്രമണ്ഡിതാ। അലംകൃതാ ത്രിഭിര്ഭാവൈസ്ത്രിശങ്കുഗ്രഹഭൂഷിതാ ।। ൨൬.

ഹേമന്തകാലത്ത് ചന്ദ്രനാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, മൂന്നു ഭാവങ്ങളാൽ ശോഭയുള്ള, തൃശങ്കു നക്ഷത്രം അലങ്കരിച്ച മനോഹരവും ദുർബലവുമായവൾ ശാന്തമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.

തസ്യ സത്യരതാ നാമ ഭാര്യ്യാ കേകയവംശജാ। കുമാരം ജനയാമാസ ഹരിശ്ചന്ദ്രമകല്മഷമ് ।। ൨൬.

അവന്റെ ഭാര്യ സത്യരതാ എന്ന പേരിൽ, കെകയ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവൾ, പാപരഹിതനായ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെ പുത്രനായി പ്രസവിച്ചു.

സ തു രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്രസ്ത്രൈശങ്കവ ഇതി ശ്രുതഃ । ആഹര്ത്താ രാജസൂയസ്യ സമ്രാഡിതി പരിശ്രുതഃ ।। ൨൬.

അവൻ രാജാവായ ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ തൃശങ്കുവിന്റെ പുത്രനായി അറിയപ്പെടുന്നു; രാജസൂയയാഗം നടത്തിയും സാമ്രാട്ട് എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനുമാണ്.

ഹരിശ്ചന്ദ്രസ്യ തു സുതോ രോഹിതോ നാമ വീര്യ്യവാന്। ഹരിതോ രോഹിതസ്യാഥ ചംചുഹാരീത ഉച്യതേ ।। ൨൬.

ഹരിശ്ചന്ദ്രന്റേത് വീര്യശാലിയായ രോഹിതൻ എന്ന പുത്രനായിരുന്നു; രോഹിതന്റേത് ഹരിതൻ, പിന്നെ ചഞ്ചു ഹാരിതൻ എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

വിജയശ്ച സുദേവശ്ച ചംചുപുത്രൌ ബഭൂവതുഃ। ജേതാ സര്വ്വസ്യ ക്ഷത്രസ്യ വിജയസ്തേന സ സ്മൃതഃ ।। ൨൬.

വിജയനും സുദേവനും ചഞ്ചുവിന്റെ മക്കളായി ജനിച്ചു. വിജയൻ എല്ലാ യുദ്ധജാതികളെയും ജയിച്ചവനായി അതിനാൽ അവനെ വിജയൻ എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

രുരുകസ്തനയസ്തത്ര രാജാ ധര്മ്മാര്ഥകോവിദഃ। രുരുകാദ്ധൃതകഃ പുത്രസ്തസ്മാദ്ബാഹുശ്ച ജജ്ഞിവാന് ।। ൨൬.

അവിടെ രുരുകൻ എന്ന പുത്രൻ ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും നിപുണനായ രാജാവായിരുന്നു. രുരുകനിൽ നിന്ന് ഹൃതകൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു, അവനിൽ നിന്ന് ബാഹു ജനിച്ചു.

ഹൈഹയൈസ്താലജങ്ഘൈശ്ച നിരസ്തോ വ്യസനീ നൃപഃ। ശകൈര്യവനകാമ്ബോജൈഃ പാരദൈഃ പഹ്ലവൈസ്തഥാ ।। ൨൬.

ഹൈഹയന്മാരും താളജംഘന്മാരും കൂടാതെ ശകന്മാർ, യവനന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പാരദന്മാർ, പഹ്ലവന്മാർ എന്നിവരും ചേർന്ന് രാജാവിനെ തോൽപ്പിച്ചു, അവൻ ദുഃഖിതനായി.

നാത്യര്ഥം ധാര്മ്മികോഽഭൂത് സ ധര്മ്മ്യേ സത്യയുഗേ തഥാ। സഗരസ്തു സുതോ ബാഹോര്ജജ്ഞേ സഹ ഗരേണ വൈ। ഭൃഗോരാശ്രമമാസാദ്യ തുര്വേണ പരിരക്ഷിതഃ ।। ൨൬.

അവൻ അത്രയും ധാർമ്മികനല്ലായിരുന്നു, സത്യയുഗത്തിൽ പോലും. ബാഹുവിന്റെ പുത്രനായ സഗരൻ വിഷം കൂടെക്കൊണ്ട് ജനിച്ചു. ഭൃഗുവിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി, അവൻ തുരുവനാൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

ആഗ്നേയമസ്ത്രം ലബ്ധ്വാ തു ഭാര്ഗവാത് സഗരോ നൃപഃ। ജഘാന പൃഥിവീങ്ഗത്വാ താലജംഘാന് സഹൈഹയാന് ।। ൨൬.

ഭാർഗവനിൽ നിന്ന് അഗ്നിയസ്ത്രം ലഭിച്ച ശേഷം രാജാവായ സഗരൻ ഭൂമി കീഴടക്കി, താളജംഘന്മാരെയും ഹൈഹയന്മാരെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.

ശകാനാം പഹ്ലവാനാഞ്ച ധര്മ്മാന്നിരസദച്യുതഃ। ക്ഷത്രിയാണാം തഥാ തേഷാം പാരദാനാഞ്ച ധര്മ്മവിത് ।। ൨൬.

അവൻ അചഞ്ചലനായവൻ ശകന്മാരെയും പഹ്ലവന്മാരെയും അവരുടെ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. അങ്ങനെ തന്നെ, ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ ക്ഷത്രിയന്മാരെയും പാരദന്മാരെയും അവരുടെ കുലധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.