വായുപുരാണമ്

തസ്യ പുത്രാസ്തു നിര്ദ്ദഗ്ധാസ്ത്രിഭിരൂനാസ്തു രാക്ഷസാഃ। തതഃ സ രാജാതിബലോ ധുന്ധുബന്ധുനിബര്ഹണഃ ।। ൨൬.

അവന്റെ പുത്രന്മാരിൽ മൂവരെ ഒഴികെ എല്ലാം രാക്ഷസന്റെ അഗ്നിയിൽ ചുട്ടുപോയി; പിന്നെ അത്യന്തം ശക്തനായ രാജാവ് ധുന്ധുവിന്റെ ബന്ധുക്കളെ സംഹരിച്ചു.

തസ്യ വാരിമയം വേഗമപിബത് സ നരാധിപഃ। യോഗീ യോഗേന വഹ്നിം വാ ശമയാമാസ വാരിണാ ।। ൨൬.

ആ മനുഷ്യാധിപൻ അതിവേഗത്തിൽ ഒഴുകിയ വെള്ളം കുടിച്ചു, യോഗശക്തിയാൽ അഗ്നിയെ വെള്ളംകൊണ്ട് ശമിപ്പിച്ചു.

നിരസ്യത്തം മഹാകായം ബലേനോദകരാക്ഷസമ്। ഉത്തങ്കം ദര്ശയാമാസ കൃതകര്മ്മാ നരാധിപഃ ।। ൨൬.

അവൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ ആ മഹാകായനായ ജലരാക്ഷസനെ കീഴടക്കി, കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഉത്തങ്കനു കാണിച്ചു.

ഉത്തങ്കശ്ച വരം പ്രാദാത്തസ്മൈ രാജ്ഞേ മഹാത്മനേ। അദാത്തസ്യാക്ഷയം വിത്തം ശത്രുഭിശ്ചാപ്യധൃഷ്യതാമ് ।। ൨൬.

ഉത്തങ്കൻ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന് അനുഗ്രഹമായി അക്ഷയസമ്പത്തും ശത്രുക്കളാൽ ജയിക്കാനാവാത്ത ശക്തിയും നൽകി.

ധര്മ്മേ രതിഞ്ച സതതം സ്വര്ഗേ വാസം തഥാക്ഷയമ്। പുത്രാണാം ചാക്ഷയാഁല്ലോകാന് സ്വര്ഗേ യേ രാക്ഷസാ ഹതാഃ ।। ൨൬.

ധർമ്മത്തിൽ എപ്പോഴും ആസ്വാദനവും, സ്വർഗത്തിൽ അക്ഷയമായ വാസവും, രാക്ഷസൻ കൊല്ലപ്പെട്ട പുത്രന്മാർക്ക് സ്വർഗത്തിൽ അക്ഷയലോകങ്ങളും അവൻ അനുവദിച്ചു.

തസ്യ പുത്രാസ്ത്രയഃ ശിഷ്ടാ ദൃഢാശ്വോ ജ്യേഷ്ഠ ഉച്യതേ। ഭദ്രാശ്വഃ കപിലാശ്വശ്ച കനീയാസൌ തു തൌ സ്മൃതൌ ।। ൨൬.

അവന്റെ പുത്രന്മാരിൽ മൂവർ ശേഷിച്ചു: മുതിർന്നവൻ ദൃഢാശ്വൻ, ഭദ്രാശ്വനും കപിലാശ്വനും ഇളയവർ, ഇവർ എന്നാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.

ധൌന്ധുമാരിര്ദൃഢാശ്വസ്തു ഹര്യശ്വസ്തസ്യ ചാത്മജഃ। ഹര്യശ്വസ്യ നികുമ്ഭോഽഭൂത് ക്ഷത്രധര്മരതഃ സദാ ।। ൨൬.

ധുന്ധുമാരി ദൃഢാശ്വനാണ്; അവന്റെ മകൻ ഹര്യാശ്വൻ; ഹര്യാശ്വന്റെ മകൻ നികുംബൻ, എപ്പോഴും ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവൻ.

സംഹതാശ്വോ നികുമ്ഭസ്യ ശ്രുതോ രണവിശാരദഃ । കൃശാശ്വശ്ചാക്ഷയാശ്വശ്ച സംഹതാശ്ച സുതാവുഭൌ ।। ൨൬.

നികുംബന്റെ മകൻ യുദ്ധവിദഗ്ധനായ പ്രശസ്തനായ സംഹതാശ്വൻ; സംഹതാശ്വന്റെ പുത്രന്മാർ കൃശാശ്വനും അക്ഷയാശ്വനും.

തസ്യ പത്നീ ഹൈമവതീ സതാം മതിദൃഷദ്വതീ। വിഖ്യാതാ ത്രിഷു ലോകേഷു പുത്രസ്തസ്യാഃ പ്രസേനജിത് ।। ൨൬.

അവന്റെ ഭാര്യ ഹൈമവതിയായ സതികൾക്ക് മാതൃകയായ ബുദ്ധിമതിയായ ദൃഢശീലവതിയാണ്; മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തയായ അവളുടെ മകൻ പ്രസേനജിതാണ്.

യുവനാശ്വഃ സുതസ്തസ്യ ത്രിഷു ലോകേഷ്വതിദ്യുതിഃ। അത്യന്തധാര്മികോ ഗൌരീ തസ്യ പത്നീ പതിവ്രതാ ।। ൨൬.

അവനു യുവനാശ്വൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ തേജസ് മൂന്നു ലോകത്തെയും അതിക്രമിച്ചു. അവൻ അത്യന്തം ധാർമ്മികനും, അവന്റെ ഭാര്യ ഗൗരിയും ഭർത്താവിനോടു അഗാധമായ ഭക്തിയുള്ളവളുമായിരുന്നു.

അഭിശസ്താ തു സാ ഭര്ത്രാ നദീ സാ ബാഹുദാ കൃതാ । തസ്യാസ്തു ഗൌരികഃ പുത്ര ശ്ചക്രവര്ത്തീ ബഭൂവ ഹ ।। ൨൬.

പിന്നീട് ഭർത്താവ് അവളെ ശപിച്ചു, അതിനാൽ അവൾ ബാഹുദാ എന്ന നദിയായി മാറി. അവളുടെ പുത്രനായ ഗൗരികൻ ലോകവിജയിയായ രാജാവായി.

മാന്ധാതാ യൌവനാശ്വോ വൈ ത്രൈലോക്യവിജയീ നൃപഃ। അത്രാപ്യുദാഹരന്തീമൌ ശ്ലോകൌ പൌരാണികീ ദ്വിജാഃ ।। ൨൬.

യുവനാശ്വന്റെ പുത്രനായ മാൻധാതാവ് മൂന്നു ലോകവും ജയിച്ച രാജാവായിരുന്നു. ഇതിനെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർ ഈ രണ്ട് പുരാതന ശ്ലോകങ്ങൾ ഉദ്ധരിക്കുന്നു.

യാവത്സൂര്യ ഉദയതി യാവച്ച പ്രതിതിഷ്ഠതി। സര്വം തദ്യൌവനാശ്വസ്യ മാന്ധാതുഃ ക്ഷേത്രമുച്യതേ ।। ൨൬.

സൂര്യൻ ഉദയിക്കുന്നിടത്തുനിന്നും അസ്തമിക്കുന്നിടംവരെയുള്ള ഭൂമി മുഴുവൻ യുവനാശ്വന്റെ പുത്രനായ മാൻധാതാവിന്റെ രാജ്യമായി പറയപ്പെടുന്നു.

അത്രാപ്യുദാഹരന്തീമം ശ്ലോകം വംശവിദോ ജനാഃ । യൌവനാശ്വം മഹാത്മാനം യജ്വാന മമിതൌജസമ്। മാന്ധാതാ തു തനുര്വിഷ്ണോഃ പുരാണജ്ഞാഃ പ്രജക്ഷതേ ।। ൨൬.

വംശചരിത്രം അറിയുന്നവർ ഇവിടെ ഈ ശ്ലോകവും ഉദ്ധരിക്കുന്നു: മഹാത്മാവായ, വലിയ ശക്തിയുള്ള യജ്ഞികനായ യുവനാശ്വൻ; പുരാതനജ്ഞർ പറയുന്നത് പോലെ, മാൻധാതാവ് മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായിരുന്നു.

തസ്യ ചൈത്രരഥീ ഭാര്യ്യാ ശശബിന്ദോഃ സുതാഽഭവത്। സാധ്വീ ബിന്ദുമതീ നാമ രൂപേണാപ്രതിമാ ഭുവി ।। ൨൬.

അവന്റെ ഭാര്യ ശശബിന്ദുവിന്റെ മകളായ ചൈത്രരഥി, ഭൂമിയിൽ സൌന്ദര്യത്തിൽ തുല്യരില്ലാത്ത സദാചാരവതിയായ ബിന്ദുമതി ആയിരുന്നു.

പതിവ്രതാ ച ജ്യേഷ്ഠാ ച ഭ്രാതൄണാമയുതസ്യ സാ। തസ്യാമുത്പാദയാമാസ മാന്ധാതാ ത്രീന് സുതാന് പ്രഭുഃ ।। ൨൬.

അവൾ ഭർത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ളവളും, പതിനായിരം സഹോദരങ്ങളിൽ മൂത്തവളുമായിരുന്നു. അവളിൽ നിന്നു മാൻധാതാവ് മൂന്നു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.

പുരുകുത്സമമ്ബരീഷം മുചുകുന്ദഞ്ച വിശ്രുതമ്। അമ്ബരീഷസ്യ ദായാദോ യുവനാശ്വോഽപരഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൬.

അവരായിരുന്നു പുരുകുത്സൻ, അംബരീഷൻ, പ്രശസ്തനായ മുചുകുന്ദൻ. അംബരീഷന്റെ വംശാവലി മറ്റൊരു യുവനാശ്വനിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.

ഹരിതോ യുവനാശ്വസ്യ ഹാരിതാഃ ശൂരയഃ സ്മൃതാഃ । ഏതേ ഹ്യങ്ഗിരസഃ പുത്രാഃ ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ ।। ൨൬.

യുവനാശ്വന്റെ പുത്രൻ ഹരിതൻ ആയിരുന്നു; ഹാരിതന്മാർ വീരന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർ അങ്കിരസിന്റെ പുത്രന്മാർ, ക്ഷത്രിയരായി മാറിയ ബ്രാഹ്മണർ ആണ്.

പുരുകുത്സസ്യ ദായാദസ്ത്രസദ്ദസ്യുര്മഹായശാഃ। നര്മദായാം സമുത്പന്നഃ സമ്ഭൂതസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൨൬.

പുരുകുത്സന്റെ വംശാവലി ത്രസദ്ദസ്യു എന്ന മഹാപ്രശസ്തനായ രാജാവിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്; അദ്ദേഹം നർമദാ നദിയിൽ ജനിച്ചു. അവന്റെ പുത്രൻ സംഭൂതൻ ആയിരുന്നു.

സമ്ഭൂതസ്യാത്മജഃ പുത്രോ ഹ്യനരണ്യഃ പ്രതാപവാന്। രാവണേന ഹതോ യേന ത്രിലോകീവിജയേ പുരാ ।। ൨൬.

സംഭൂതന്റെ പുത്രൻ അനരണ്യൻ ആയിരുന്നു; വലിയ വീര്യശാലിയായ അവൻ, മൂന്നു ലോകം ജയിക്കാൻ പുറപ്പെട്ട രാവണൻകൊണ്ട് പഴയകാലത്ത് കൊല്ലപ്പെട്ടു.

ത്രസദശ്വോഽനരണ്യസ്യ ഹര്യ്യശ്വസ്തസ്യ ചാത്മജഃ । ഹര്യ്യശ്വാത്തു ദൃഷദ്വത്യാം ജജ്ഞേ വസുമതോ നൃപഃ ।। ൨൬.

അനരണ്യന്റെ പുത്രൻ ത്രസദശ്വൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ഹര്യശ്വൻ; ഹര്യശ്വനിൽനിന്ന് ദൃശ്യദ്വതി നദിക്കരയിൽ വസുമത് രാജാവ് ജനിച്ചു.

തസ്യ പുത്രോഽഭവദ്രാജാ ത്രിധന്വാ നാമ ധാര്മ്മികഃ। ആസീത് ത്രൈധന്വനശ്ചാപി വിദ്വാംസ്ത്രയ്യാം രണപ്രഭുഃ ।। ൨൬.

വസുമതിന്റെ പുത്രൻ ത്രിധൻവൻ എന്ന ധാർമ്മികനായ രാജാവായിരുന്നു. ത്രൈധൻവനൻ, മൂന്നുവേദങ്ങളിലും പാണ്ഡിത്യം നേടിയ, യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവൻ ആയിരുന്നു.

തസ്യ സത്യവ്രതോ നാമ കുമാരോഽഭൂന്മഹാബലഃ। തേന ഭാര്യ്യാ വിദര്ഭസ്യ ഹൃതാ ഹത്വാ ദിവൌകസഃ ।। ൨൬.

അവന്റെ പുത്രൻ മഹാബലശാലിയായ സത്യവ്രതൻ ആയിരുന്നു. അവൻ ദിവ്യജനങ്ങളെ സംഹരിച്ച്, വിദർഭരാജാവിന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ചു.

പാണിഗ്രഹണമന്ത്രേഷു നിഷ്ഠാം സമ്പ്രാപിതോഷ്വിഹ। വിഷ്ണുവൃദ്ധഃ സുതസ്തസ്യ വിഷ്ണു വൃദ്ധോ യതഃ സ്മൃതഃ । ഏതേ ഹ്യങ്ഗിരസഃ പുത്രാഃ ക്ഷാത്രോപേതാഃ സമാശ്രിതാഃ ।। ൨൬.

വിവാഹമന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് അവനെ ഒഴിവാക്കി. അവന്റെ പുത്രൻ വിഷ്ണുവൃദ്ധൻ; വിഷ്ണുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ അവൻ വളർന്നു എന്നതിനാൽ ആ പേര് ലഭിച്ചു. ഇവർ അങ്കിരസിന്റെ പുത്രന്മാർ, ക്ഷത്രിയരായി മാറിയ ബ്രാഹ്മണർ ആണ്.

കാമാദ്ബലാച്ച മോഹാച്ച സങ്കര്ഷണബലേന ച। ഭാവിനോഽര്ഥസ്യ ച ബലാത് തത്കൃതം തേന ധീമതാ ।। ൨൬.

കാമം, ശക്തി, മായ, സങ്കർഷണന്റെ ശക്തി, ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ടതിന്റെ ശക്തി എന്നിവകൊണ്ടു ആ ജ്ഞാനി ആ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു.

തമധര്മ്മേണ സംയുക്തം പിതാ ത്രയീഗുണോഽത്യജത്। അപധ്വംസേതി ബഹുശോഽവദത് ക്രോധസമന്വിതഃ ।। ൨൬.

അധർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള പിതാവ് അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു. കോപത്തോടെ പലതവണ 'നീ ഇവിടെ നിന്ന് പോകൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.

പിതരം സോഽബ്രവീദേകഃ ക്വ ഗച്ഛാമീതി വൈ മുഹുഃ। പിതാ ചൈനമഥോവാച ശ്വപാകൈഃ സഹ വര്ത്തയ ।। ൨൬.

അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും പിതാവിനോട് 'ഞാൻ എവിടേക്ക് പോകണം?' എന്ന് ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ പിതാവ് പറഞ്ഞു: 'നീ ചൂതന്മാരോടൊപ്പം ജീവിക്കൂ.'

നാഹം പുത്രേണ പുത്രാര്ഥീ ത്വയാദ്യ കുലപാംസന। ഇത്യുക്തഃ സ നിരാക്രാമന്നഗരാദ്വചനാദ്വിഭോ ।। ൨൬.

ഞാൻ എന്റെ മകനിലൂടെ പുത്രനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അല്ല, വംശത്തിന് കറയേകുന്നവനേ; എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവൻ യജമാനന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി.

ന ചൈനം ധാരയാമാസ വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനൃഷിഃ। സ തു സത്യവ്രതോ ധീമാഞ്ഛ്വപാകാവസഥാന്തികമ്। പിത്രാ മുക്തോഽവസദ്വീരഃ പിതാ ചാസ്യ വനം യയൌ ।। ൨൬.

അവനെ മഹർഷി വസിഷ്ഠൻ തടഞ്ഞില്ല; പിതാവിന്റെ അനുമതിയോടെ ധീരനും വിവേകിയും ആയ സത്യവ്രതൻ ചണ്ഡാളന്റെ വീട്ടിനടുത്ത് താമസിച്ചു. അവന്റെ അച്ഛൻ കാട്ടിലേക്ക് പോയി.