വായുപുരാണമ്

ദേവതാനാമവധ്യസ്തു മഹാകായോ മഹാബലഃ। അന്തര്ഭൂമിഗതസ്തത്ര വാലുകാന്തര്ഹിതോ മഹാന് ।। ൨൬.

അവിടെ, ആ മണലിനടിയിൽ, ദേവന്മാർക്കും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത, അത്യന്തം വലിപ്പവും ശക്തിയും ഉള്ള ഒരു മഹാശക്തൻ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

സ മനോസ്തനയഃ ക്രൂരോ ധുന്ധുര്നാമ സുദാരുണഃ। ശതം ലോകവിനാശായ തപ ആസ്ഥായ ദാരുണമ് ।। ൨൬.

അവൻ മനുവിന്റെ ക്രൂരനായ പുത്രൻ ധുന്ധു എന്ന ഭയാനകൻ ആണ്. ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ ഭയങ്കരമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

സംവത്സരസ്യ പര്യ്യന്തേ സ നിഃശ്വാസം പ്രമുഞ്ചതി। യദാ തദാ മഹീ തത്ര ചലിതാ സ്മ സകാനനാ ।। ൨൬.

ഓരോ വർഷം അവസാനത്തിലും അവൻ ഒരു വലിയ ശ്വാസം വിടുമ്പോൾ, ആ പ്രദേശം കാടുകളോടെ കൂടി ഭൂമി മുഴുവൻ നടുങ്ങുന്നു.

തസ്യ നിഃശ്വാസവാതേന രജ ഉദ്ധൂയതേ മഹത്। ആദിത്യപഥമാവൃത്യ സപ്താഹം ഭൂമികമ്പനമ് ।। ൨൬.

അവന്റെ ശ്വാസത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ വലിയ പൊടി ഉയർന്ന്, സൂര്യന്റെ വഴി മറച്ചു, ഏഴു ദിവസം ഭൂമി കുലുങ്ങുന്നു.

സവിസ്ഫുലിങ്ഗം സജ്വാലം സധൂമമതിദാരുണമ് । തേന രാജന്ന ശക്നോമി തസ്മിന് സ്ഥാതും സ്വ ആശ്രമേ ।। ൨൬.

അവിടെ തീയുടെ ചിതലും ജ്വാലയും പുകയും ചേർന്ന് അത്യന്തം ഭയാനകമായിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് രാജാവേ, ഞാൻ എന്റെ ആശ്രമത്തിൽ തുടരാൻ കഴിയാത്തത്.

തം വാരയ മഹാബാഹോ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ। തേജസ്തേ സുമഹാവിഷ്ണുസ്തേജസാപ്യായയിഷ്യതി ।। ൨൬.

മഹാബാഹുവായ രാജാവേ, ലോകങ്ങളുടെ ഭാവിക്കായി അവനെ തടയണം. ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനോടു സമമായ ഭവാന്റെ ശക്തി അവന്റെ ശക്തിയെ ജയിക്കും.

ലോകാഃ സ്വസ്ഥാ ഭവന്ത്വദ്യ തസ്മിന് വിനിഹതേഽസുരേ । ത്വം ഹി തസ്യ വധായാദ്യ സമര്ഥഃ പൃഥിവീപതേ ।। ൨൬.

അസുരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടാൽ ലോകങ്ങൾ സമാധാനത്തിലാകും. ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, അവനെ സംഹരിക്കാൻ ഇന്ന് ഭവാൻ തന്നെ യോഗ്യനാണ്.

വിഷ്ണുനാ ച വരോ ദത്തോ മമ പൂര്വ്വം തതോഽനഘ। ന ഹി ധുന്ധുര്മഹാവീര്യ്യസ്തേജസാല്പേന ശക്യതേ ।। ൨൬.

പാപരഹിതനായവരേ, വിഷ്ണു മുമ്പ് എന്നെ അനുഗ്രഹിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് — ധുന്ധുവിനെ ചെറിയ ശക്തിയാൽ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.

നിര്ദ്ദഗ്ധും പൃഥിവീപാല അപി വര്ഷ ശതൈരിഹ। വീര്യ്യം ഹി സുമഹത്തസ്യ ദേവൈരപി ദുരാസഹമ് ।। ൨൬.

ഭൂമിയുടെ രക്ഷകനേ, നൂറു വർഷം ശ്രമിച്ചാലും അവനെ ഇവിടെ ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. അവന്റെ ശക്തി ദേവന്മാർക്കു പോലും സഹിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.

ഏവമുക്തസ്തു രാജര്ഷിരുത്തങ്കേന മഹാത്മനാ। കുബലാശ്വം സുതം പ്രാദാത്തസ്മിന് ധുന്ധുനിവാരണേ ।। ൨൬.

മഹാത്മാവായ ഉത്തങ്കൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജർഷി തന്റെ പുത്രനായ കുബലാശ്വനെ ധുന്ധുവിനെ തടയാൻ അയച്ചു.

രാജാ സംന്യസ്തശസ്ത്രോഽഹമയന്തു തനയോ മമ। ഭവിഷ്യതി ദ്വിജശ്വേഷ്ഠ ധുന്ധുമാരോ ന സംശയഃ ।। ൨൬.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ഞാൻ ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു. എന്റെ പുത്രൻ പോകട്ടെ. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, അവൻ നിർബന്ധമായി ധുന്ധുവിനെ സംഹരിക്കും.

സ തം വ്യാദിശ്യ തനയം ധുന്ധുമാരണമുദ്യതമ്। ജഗാമ പര്വ്വതായൈവ തപസേ ശംസിതവ്രതഃ ।। ൨൬.

അവൻ തന്റെ മകനായ ധുന്ധുമാരനെ സംഹരിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്ന മകനെ ഉപദേശിച്ച്, ഉറച്ച വ്രതസങ്കൽപ്പത്തോടെ തപസ്സിനായി പർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി.

കുബലാശ്വസ്തു ധര്മ്മാത്മാ പിതുര്വചനമാസ്ഥിതഃ। സഹസ്രൈരേകവിംശത്യാ പുത്രാണാം സഹ പാര്ഥിവഃ। പ്രായാദുത്തങ്ക സഹിതോ ധുന്ധോസ്തസ്യ നിവാരണേ ।। ൨൬.

ധർമ്മപരനായ കുബലാശ്വൻ, പിതാവിന്റെ കല്പന അംഗീകരിച്ച് ഇരുപത്തൊന്നായിരം പുത്രന്മാരോടും ഉത്തങ്കമുനിയോടും കൂടെ രാജാവായി ധുന്ധുവിനെ കീഴടക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.

തമാവിശത്തതോ വിഷ്ണുര്ഭഗവാന് സ്വേന തേജസാ। ഉത്തങ്കസ്യ നിയോഗാത്തു ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ ।। ൨൬.

അപ്പോൾ ഉത്തങ്കന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, മഹാതേജസ്സുള്ള വിഷ്ണു തന്റെ പ്രകാശത്തോടെ അവനിൽ പ്രവേശിച്ചു.

തസ്മിന് പ്രയാതേ ദുര്ദ്ധര്ഷേ ദിവി ശബ്ദോ മഹാനഭൂത്। അദ്യപ്രുഭൃത്യേഷ നൃപോ ധുന്ധുമാരോ ഭവിഷ്യതി ।। ൨൬.

അവൻ യാത്ര തിരിക്കുമ്പോൾ ആകാശത്ത് അതികഠിനമായ ഒരു മഹാശബ്ദം ഉയർന്നു: 'ഇന്നുമുതൽ ഈ രാജാവിനെ ധുന്ധുമാരൻ എന്ന് വിളിക്കും' എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ അർത്ഥം.

ദിവ്യൈഃ പുഷ്പൈശ്ച തം ദേവാഃ സമമംസത അദ്ഭുതമ്। സഗത്വാ പുരുഷ വ്യാഘ്രസ്തനയൈഃ സഹ വീര്യ്യവാന് ।। ൨൬.

ദേവന്മാർ അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യപുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, പുരുഷസിംഹനായ വീരനായ അവനെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ആദരിച്ചു.

സമുദ്രം ഖനയാമാസ വാലുകാര്ണവമവ്യയമ്। നാരായണേന രാജര്ഷിസ്തേജസാപ്യായിതോ ഹി സഃ ।। ൨൬.

നാരായണന്റെ ശക്തിയിൽ നിറഞ്ഞിരുന്ന ആ രാജർഷി അക്ഷയമായ മണൽക്കടൽ ഉഴുതെടുക്കാൻ തുടങ്ങി.

ബഭൂവാതിബലോ ഭൂയ ഉത്തങ്കസ്യ വശേ സ്ഥിതഃ। തസ്യ പുത്രൈഃ ഖനദ്ഭിശ്ച വാലുകാന്തര്ഹിതസ്തദാ ।। ൨൬.

അവൻ ഉത്തങ്കന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ അത്യന്തം ശക്തനായവനായി; അപ്പോൾ പുത്രന്മാർ മണലിൽ മറഞ്ഞിരുന്നവനെ ഉഴുതെടുത്തു.

ധുന്ധുരാസാദിതസ്തത്ര ദിശമാശ്രിത്യ പശ്ചിമാമ്। മുഖജേനാഗ്നിനാ ക്രുദ്ധോ ലോകാനുദ്വര്ത്തയന്നിവ ।। ൨൬.

അവിടെ ധുന്ധു പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന്, വായിലൂടെ തീ പുകച്ച് ലോകങ്ങളെ തകർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതുപോലെ കോപത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

വാരി ശുശ്രാവ യോഗേന മഹോദധിരിവോദയേ। സോമസ്യ സോമപശ്രേഷ്ഠ ധാരോര്മികലിലോ മഹാന് ।। ൨൬.

യോഗശക്തിയാൽ, സമുദ്രം ഉയരുമ്പോലെ വലിയ തിരകളുടെ ഗർജ്ജനമായ വെള്ളത്തിന്റെ ശബ്ദം അവൻ കേട്ടു, സോമപാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.

തസ്യ പുത്രാസ്തു നിര്ദ്ദഗ്ധാസ്ത്രിഭിരൂനാസ്തു രാക്ഷസാഃ। തതഃ സ രാജാതിബലോ ധുന്ധുബന്ധുനിബര്ഹണഃ ।। ൨൬.

അവന്റെ പുത്രന്മാരിൽ മൂവരെ ഒഴികെ എല്ലാം രാക്ഷസന്റെ അഗ്നിയിൽ ചുട്ടുപോയി; പിന്നെ അത്യന്തം ശക്തനായ രാജാവ് ധുന്ധുവിന്റെ ബന്ധുക്കളെ സംഹരിച്ചു.

തസ്യ വാരിമയം വേഗമപിബത് സ നരാധിപഃ। യോഗീ യോഗേന വഹ്നിം വാ ശമയാമാസ വാരിണാ ।। ൨൬.

ആ മനുഷ്യാധിപൻ അതിവേഗത്തിൽ ഒഴുകിയ വെള്ളം കുടിച്ചു, യോഗശക്തിയാൽ അഗ്നിയെ വെള്ളംകൊണ്ട് ശമിപ്പിച്ചു.

നിരസ്യത്തം മഹാകായം ബലേനോദകരാക്ഷസമ്। ഉത്തങ്കം ദര്ശയാമാസ കൃതകര്മ്മാ നരാധിപഃ ।। ൨൬.

അവൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ ആ മഹാകായനായ ജലരാക്ഷസനെ കീഴടക്കി, കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഉത്തങ്കനു കാണിച്ചു.

ഉത്തങ്കശ്ച വരം പ്രാദാത്തസ്മൈ രാജ്ഞേ മഹാത്മനേ। അദാത്തസ്യാക്ഷയം വിത്തം ശത്രുഭിശ്ചാപ്യധൃഷ്യതാമ് ।। ൨൬.

ഉത്തങ്കൻ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന് അനുഗ്രഹമായി അക്ഷയസമ്പത്തും ശത്രുക്കളാൽ ജയിക്കാനാവാത്ത ശക്തിയും നൽകി.

ധര്മ്മേ രതിഞ്ച സതതം സ്വര്ഗേ വാസം തഥാക്ഷയമ്। പുത്രാണാം ചാക്ഷയാഁല്ലോകാന് സ്വര്ഗേ യേ രാക്ഷസാ ഹതാഃ ।। ൨൬.

ധർമ്മത്തിൽ എപ്പോഴും ആസ്വാദനവും, സ്വർഗത്തിൽ അക്ഷയമായ വാസവും, രാക്ഷസൻ കൊല്ലപ്പെട്ട പുത്രന്മാർക്ക് സ്വർഗത്തിൽ അക്ഷയലോകങ്ങളും അവൻ അനുവദിച്ചു.

തസ്യ പുത്രാസ്ത്രയഃ ശിഷ്ടാ ദൃഢാശ്വോ ജ്യേഷ്ഠ ഉച്യതേ। ഭദ്രാശ്വഃ കപിലാശ്വശ്ച കനീയാസൌ തു തൌ സ്മൃതൌ ।। ൨൬.

അവന്റെ പുത്രന്മാരിൽ മൂവർ ശേഷിച്ചു: മുതിർന്നവൻ ദൃഢാശ്വൻ, ഭദ്രാശ്വനും കപിലാശ്വനും ഇളയവർ, ഇവർ എന്നാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.

ധൌന്ധുമാരിര്ദൃഢാശ്വസ്തു ഹര്യശ്വസ്തസ്യ ചാത്മജഃ। ഹര്യശ്വസ്യ നികുമ്ഭോഽഭൂത് ക്ഷത്രധര്മരതഃ സദാ ।। ൨൬.

ധുന്ധുമാരി ദൃഢാശ്വനാണ്; അവന്റെ മകൻ ഹര്യാശ്വൻ; ഹര്യാശ്വന്റെ മകൻ നികുംബൻ, എപ്പോഴും ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവൻ.

സംഹതാശ്വോ നികുമ്ഭസ്യ ശ്രുതോ രണവിശാരദഃ । കൃശാശ്വശ്ചാക്ഷയാശ്വശ്ച സംഹതാശ്ച സുതാവുഭൌ ।। ൨൬.

നികുംബന്റെ മകൻ യുദ്ധവിദഗ്ധനായ പ്രശസ്തനായ സംഹതാശ്വൻ; സംഹതാശ്വന്റെ പുത്രന്മാർ കൃശാശ്വനും അക്ഷയാശ്വനും.

തസ്യ പത്നീ ഹൈമവതീ സതാം മതിദൃഷദ്വതീ। വിഖ്യാതാ ത്രിഷു ലോകേഷു പുത്രസ്തസ്യാഃ പ്രസേനജിത് ।। ൨൬.

അവന്റെ ഭാര്യ ഹൈമവതിയായ സതികൾക്ക് മാതൃകയായ ബുദ്ധിമതിയായ ദൃഢശീലവതിയാണ്; മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തയായ അവളുടെ മകൻ പ്രസേനജിതാണ്.