വായുപുരാണമ്

വൃഷദശ്വഃ പൃഥോഃ പുത്രസ്തസ്മാദന്ധ്രസ്തു വീര്യ്യവാന് । ആന്ധ്രസ്തു യവനാശ്വസ്തു ശ്രാവസ്തസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൨൬.

പൃഥുവിന്റെ മകനായിരുന്നു വൃഷദശ്വൻ; അവനിൽ നിന്നു വീര്യശാലിയായ ആന്ധ്രൻ ജനിച്ചു; ആന്ധ്രനിൽ നിന്ന് യവനനും, അശ്വനും, ശ്രാവസ്തനും ജനിച്ചു.

ജജ്ഞേ ശ്രാവസ്തകോ രാജാ ശ്രാവസ്തീ യേന നിര്മിതാ। ശ്രാവസ്തസ്യ തു ദായാദോ ബൃഹദശ്വോ മഹായശാഃ ।। ൨൬.

ശ്രാവസ്തകൻ എന്ന രാജാവാണ് ജനിച്ചത്; അവൻ ശ്രാവസ്തി നഗരം സ്ഥാപിച്ചു. ശ്രാവസ്തന്റെ വംശാവലി ബൃഹദശ്വൻ എന്ന മഹാപ്രശസ്തനായവനായിരുന്നു.

ബൃഹദശ്വസുതശ്ചാപി കുബലാശ്ച ഇതി ശ്രുതിഃ। യഃ സ ധുന്ധുവധാദ്രാജാ ധുന്ധുമാരത്വമാഗതഃ ।। ൨൬.

ബൃഹദശ്വന്റെ മകനാണ് കുബലൻ എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു. അവനാണ് ധുന്ധുവിനെ വധിച്ച് ധുന്ധുമാരൻ എന്ന പദവി നേടിയ രാജാവ്.

ഋഷയ ഊചുഃ ।। ധുന്ധുവധം മഹാപ്രാജ്ഞ ശ്രോതുമിച്ഛമി വിസ്തരാത്। യദര്ഥം കുബലാശ്വഃ സ ധുന്ധുമാരത്വമാഗതഃ ।। ൨൬.

മഹാപണ്ഡിതനായവരേ, ധുന്ധുവിനെ സംഹരിച്ച കഥയും, കുബലാശ്വന് എങ്ങനെ 'ധുന്ധുമാരന്' എന്ന പേര് ലഭിച്ചുവെന്നതും വിശദമായി ഞങ്ങള് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്ന് ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു.

സൂത ഉവാച।। ബൃഹദശ്വസ്യ പുത്രാണാം സഹസ്രാണ്യേകവിംശതിഃ । സര്വേ വിദ്യാസു നിഷ്ണാതാ ബലവന്തോ ദുരാസദാഃ ।। ൨൬.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ബൃഹദശ്വന് ഇരുപതിനായിരത്തി ഒരായിരം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരൊക്കെയും എല്ലാ വിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യം നേടിയവരും, ശക്തരും, ജയിക്കാൻ അത്യന്തം പ്രയാസമുള്ളവരുമായിരുന്നു.

ബഭൂവുര്ദ്ധാര്മികാഃ സര്വേ യജ്വാനോ ഭൂരിദക്ഷിണാഃ। കുബലാശ്വം മഹാവീര്യം ശൂരമുത്തമധാര്മികമ് ।। ൨൬.

അവരൊക്കെയും ധാർമ്മികരും, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും, ധാരാളം ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തവരായിരുന്നു. എന്നാൽ അവരിൽ കുബലാശ്വൻ ഏറ്റവും വീരനും ധൈര്യശാലിയും ഉത്തമധാർമ്മികനും ആയിരുന്നു.

ബൃഹദശ്വോഽഭ്യഷിഞ്ചത്തം തസ്മിന് രാഷ്ട്രേ നരാധിപഃ। പുത്രസംക്രാമിതശ്രീസ്തു വനം രാജാ വിവേശ ഹ ।। ൨൬.

അപ്പോൾ രാജാവായ ബൃഹദശ്വൻ തന്റെ പുത്രനായി കുബലാശ്വനെ ആ രാജ്യം ഭരിക്കാൻ നിയമിച്ചു. തന്റെ ഐശ്വര്യം പുത്രനിലേക്ക് കൈമാറിയ ശേഷം രാജാവ് വനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

ബൃഹദശ്വം മഹാരാജം ശൂരമുത്തമധാര്മ്മികമ് । പ്രയാതം തമുത്തങ്കസ്തു ബ്രഹ്മര്ഷിഃ പ്രത്യവാരയത് ।। ൨൬.

അങ്ങനെ മഹാരാജാവും ഉത്തമധാർമ്മികനുമായ ബൃഹദശ്വൻ യാത്രയാകുമ്പോൾ ബ്രഹ്മർഷിയായ ഉത്തങ്കൻ അവനെ തടഞ്ഞു.

ഉത്തങ്ക ഉവാച।। ഭവതോ രക്ഷണം കാര്യ്യം തത്താവത് കര്തുമര്ഹതി। നിരുദ്വിഗ്നസ്തപഃ കര്തും ന ഹി ശക്നോമി പാര്ഥിവ ।। ൨൬.

ഉത്തങ്കൻ പറഞ്ഞു: ഭവാൻ എന്നെ ഒരു സംരക്ഷണം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. അതിന് ശേഷം മാത്രമേ പോകാവൂ. രാജാവേ, ഞാൻ ഭയമില്ലാതെ തപസ്സു ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നില്ല.

മമാശ്രമസമീപേഷു സമേഷു മരുധന്വസു। സമുദ്രോ വാലുകാപൂര്ണസ്തത്ര തിഷ്ഠതി ഭൂപതേ ।। ൨൬.

എന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപമുള്ള സമതല മരുഭൂമിയിൽ മണലാൽ നിറഞ്ഞ ഒരു കടൽ ഉണ്ട്, രാജാവേ.

ദേവതാനാമവധ്യസ്തു മഹാകായോ മഹാബലഃ। അന്തര്ഭൂമിഗതസ്തത്ര വാലുകാന്തര്ഹിതോ മഹാന് ।। ൨൬.

അവിടെ, ആ മണലിനടിയിൽ, ദേവന്മാർക്കും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത, അത്യന്തം വലിപ്പവും ശക്തിയും ഉള്ള ഒരു മഹാശക്തൻ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

സ മനോസ്തനയഃ ക്രൂരോ ധുന്ധുര്നാമ സുദാരുണഃ। ശതം ലോകവിനാശായ തപ ആസ്ഥായ ദാരുണമ് ।। ൨൬.

അവൻ മനുവിന്റെ ക്രൂരനായ പുത്രൻ ധുന്ധു എന്ന ഭയാനകൻ ആണ്. ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ ഭയങ്കരമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

സംവത്സരസ്യ പര്യ്യന്തേ സ നിഃശ്വാസം പ്രമുഞ്ചതി। യദാ തദാ മഹീ തത്ര ചലിതാ സ്മ സകാനനാ ।। ൨൬.

ഓരോ വർഷം അവസാനത്തിലും അവൻ ഒരു വലിയ ശ്വാസം വിടുമ്പോൾ, ആ പ്രദേശം കാടുകളോടെ കൂടി ഭൂമി മുഴുവൻ നടുങ്ങുന്നു.

തസ്യ നിഃശ്വാസവാതേന രജ ഉദ്ധൂയതേ മഹത്। ആദിത്യപഥമാവൃത്യ സപ്താഹം ഭൂമികമ്പനമ് ।। ൨൬.

അവന്റെ ശ്വാസത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ വലിയ പൊടി ഉയർന്ന്, സൂര്യന്റെ വഴി മറച്ചു, ഏഴു ദിവസം ഭൂമി കുലുങ്ങുന്നു.

സവിസ്ഫുലിങ്ഗം സജ്വാലം സധൂമമതിദാരുണമ് । തേന രാജന്ന ശക്നോമി തസ്മിന് സ്ഥാതും സ്വ ആശ്രമേ ।। ൨൬.

അവിടെ തീയുടെ ചിതലും ജ്വാലയും പുകയും ചേർന്ന് അത്യന്തം ഭയാനകമായിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് രാജാവേ, ഞാൻ എന്റെ ആശ്രമത്തിൽ തുടരാൻ കഴിയാത്തത്.

തം വാരയ മഹാബാഹോ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ। തേജസ്തേ സുമഹാവിഷ്ണുസ്തേജസാപ്യായയിഷ്യതി ।। ൨൬.

മഹാബാഹുവായ രാജാവേ, ലോകങ്ങളുടെ ഭാവിക്കായി അവനെ തടയണം. ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനോടു സമമായ ഭവാന്റെ ശക്തി അവന്റെ ശക്തിയെ ജയിക്കും.

ലോകാഃ സ്വസ്ഥാ ഭവന്ത്വദ്യ തസ്മിന് വിനിഹതേഽസുരേ । ത്വം ഹി തസ്യ വധായാദ്യ സമര്ഥഃ പൃഥിവീപതേ ।। ൨൬.

അസുരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടാൽ ലോകങ്ങൾ സമാധാനത്തിലാകും. ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, അവനെ സംഹരിക്കാൻ ഇന്ന് ഭവാൻ തന്നെ യോഗ്യനാണ്.

വിഷ്ണുനാ ച വരോ ദത്തോ മമ പൂര്വ്വം തതോഽനഘ। ന ഹി ധുന്ധുര്മഹാവീര്യ്യസ്തേജസാല്പേന ശക്യതേ ।। ൨൬.

പാപരഹിതനായവരേ, വിഷ്ണു മുമ്പ് എന്നെ അനുഗ്രഹിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് — ധുന്ധുവിനെ ചെറിയ ശക്തിയാൽ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.

നിര്ദ്ദഗ്ധും പൃഥിവീപാല അപി വര്ഷ ശതൈരിഹ। വീര്യ്യം ഹി സുമഹത്തസ്യ ദേവൈരപി ദുരാസഹമ് ।। ൨൬.

ഭൂമിയുടെ രക്ഷകനേ, നൂറു വർഷം ശ്രമിച്ചാലും അവനെ ഇവിടെ ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. അവന്റെ ശക്തി ദേവന്മാർക്കു പോലും സഹിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.

ഏവമുക്തസ്തു രാജര്ഷിരുത്തങ്കേന മഹാത്മനാ। കുബലാശ്വം സുതം പ്രാദാത്തസ്മിന് ധുന്ധുനിവാരണേ ।। ൨൬.

മഹാത്മാവായ ഉത്തങ്കൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജർഷി തന്റെ പുത്രനായ കുബലാശ്വനെ ധുന്ധുവിനെ തടയാൻ അയച്ചു.

രാജാ സംന്യസ്തശസ്ത്രോഽഹമയന്തു തനയോ മമ। ഭവിഷ്യതി ദ്വിജശ്വേഷ്ഠ ധുന്ധുമാരോ ന സംശയഃ ।। ൨൬.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ഞാൻ ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു. എന്റെ പുത്രൻ പോകട്ടെ. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, അവൻ നിർബന്ധമായി ധുന്ധുവിനെ സംഹരിക്കും.

സ തം വ്യാദിശ്യ തനയം ധുന്ധുമാരണമുദ്യതമ്। ജഗാമ പര്വ്വതായൈവ തപസേ ശംസിതവ്രതഃ ।। ൨൬.

അവൻ തന്റെ മകനായ ധുന്ധുമാരനെ സംഹരിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്ന മകനെ ഉപദേശിച്ച്, ഉറച്ച വ്രതസങ്കൽപ്പത്തോടെ തപസ്സിനായി പർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി.

കുബലാശ്വസ്തു ധര്മ്മാത്മാ പിതുര്വചനമാസ്ഥിതഃ। സഹസ്രൈരേകവിംശത്യാ പുത്രാണാം സഹ പാര്ഥിവഃ। പ്രായാദുത്തങ്ക സഹിതോ ധുന്ധോസ്തസ്യ നിവാരണേ ।। ൨൬.

ധർമ്മപരനായ കുബലാശ്വൻ, പിതാവിന്റെ കല്പന അംഗീകരിച്ച് ഇരുപത്തൊന്നായിരം പുത്രന്മാരോടും ഉത്തങ്കമുനിയോടും കൂടെ രാജാവായി ധുന്ധുവിനെ കീഴടക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.

തമാവിശത്തതോ വിഷ്ണുര്ഭഗവാന് സ്വേന തേജസാ। ഉത്തങ്കസ്യ നിയോഗാത്തു ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ ।। ൨൬.

അപ്പോൾ ഉത്തങ്കന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, മഹാതേജസ്സുള്ള വിഷ്ണു തന്റെ പ്രകാശത്തോടെ അവനിൽ പ്രവേശിച്ചു.

തസ്മിന് പ്രയാതേ ദുര്ദ്ധര്ഷേ ദിവി ശബ്ദോ മഹാനഭൂത്। അദ്യപ്രുഭൃത്യേഷ നൃപോ ധുന്ധുമാരോ ഭവിഷ്യതി ।। ൨൬.

അവൻ യാത്ര തിരിക്കുമ്പോൾ ആകാശത്ത് അതികഠിനമായ ഒരു മഹാശബ്ദം ഉയർന്നു: 'ഇന്നുമുതൽ ഈ രാജാവിനെ ധുന്ധുമാരൻ എന്ന് വിളിക്കും' എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ അർത്ഥം.

ദിവ്യൈഃ പുഷ്പൈശ്ച തം ദേവാഃ സമമംസത അദ്ഭുതമ്। സഗത്വാ പുരുഷ വ്യാഘ്രസ്തനയൈഃ സഹ വീര്യ്യവാന് ।। ൨൬.

ദേവന്മാർ അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യപുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, പുരുഷസിംഹനായ വീരനായ അവനെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ആദരിച്ചു.

സമുദ്രം ഖനയാമാസ വാലുകാര്ണവമവ്യയമ്। നാരായണേന രാജര്ഷിസ്തേജസാപ്യായിതോ ഹി സഃ ।। ൨൬.

നാരായണന്റെ ശക്തിയിൽ നിറഞ്ഞിരുന്ന ആ രാജർഷി അക്ഷയമായ മണൽക്കടൽ ഉഴുതെടുക്കാൻ തുടങ്ങി.

ബഭൂവാതിബലോ ഭൂയ ഉത്തങ്കസ്യ വശേ സ്ഥിതഃ। തസ്യ പുത്രൈഃ ഖനദ്ഭിശ്ച വാലുകാന്തര്ഹിതസ്തദാ ।। ൨൬.

അവൻ ഉത്തങ്കന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ അത്യന്തം ശക്തനായവനായി; അപ്പോൾ പുത്രന്മാർ മണലിൽ മറഞ്ഞിരുന്നവനെ ഉഴുതെടുത്തു.

ധുന്ധുരാസാദിതസ്തത്ര ദിശമാശ്രിത്യ പശ്ചിമാമ്। മുഖജേനാഗ്നിനാ ക്രുദ്ധോ ലോകാനുദ്വര്ത്തയന്നിവ ।। ൨൬.

അവിടെ ധുന്ധു പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന്, വായിലൂടെ തീ പുകച്ച് ലോകങ്ങളെ തകർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതുപോലെ കോപത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.