വായുപുരാണമ്

അമ്ബരീഷസ്തു നാഭാഗിര്വിരൂപസ്തസ്യ ചാത്മജഃ। പൃഷദശ്വോ വിരൂപസ്യ തസ്യ പുത്രോ രഥീതരഃ ।। ൨൬.

നഭാഗന്റെ മകനാണ് അംബരീഷൻ; അവന്റെ മകൻ വിരൂപൻ; വിരൂപന്റെ മകൻ പൃഷദശ്വൻ, അവന്റെ മകൻ രഥീതരൻ.

ഏതേ ക്ഷത്രപ്രസൂതാ വൈ പുനശ്ചാങ്ഗിരസഃ സ്മൃതാഃ । രഥീതരാണാം പ്രവരാഃ ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ ।। ൨൬.

ഇവർ ക്ഷത്രിയരിൽ ജനിച്ചവരാണ്, പക്ഷേ അങ്കിരസിന്റെ വംശജരായും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; രഥീതരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ, ക്ഷത്രിയ വംശം ഉള്ള ബ്രാഹ്മണർ.

ക്ഷുവതസ്തു മനോഃ പൂര്വ്വമിക്ഷ്യാകുരഭിനിഃസൃതഃ । തസ്യ പുത്രശതം ത്വാസീദിക്ഷ്വാകോര്ഭൂരിദക്ഷിണമ് ।। ൨൬.

ക്ഷുവതൻ, മനുവിന്റെ മൂത്തവൻ, ഇക്ഷ്വാകുവിനെ ജനിപ്പിച്ചു; അവന് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇക്ഷ്വാകു വളരെ ദാനശീലനായിരുന്നു.

തേഷാം ജ്യേഷ്ഠോ വികുക്ഷിശ്ച നേമിര്ദണ്ഡശ്ച തേ ത്രയഃ। ശകുനിപ്രമുഖാസ്തസ്യ പുത്രാഃ പംചാശതസ്തു തേ ।। ൨൬.

അവരിൽ മൂത്തവൻ വികുക്ഷി, നെമി, ദണ്ഡൻ — ഈ മൂന്ന് പേരും; അവന്റെ പുത്രന്മാർ, ശകുനിയെ മുഖ്യനാക്കി, അമ്പത് പേർ.

ഉത്തരാപഥദേശസ്യ രക്ഷിതാരോ മഹീക്ഷിതഃ। ചത്വാരിംശത്തഥാഷ്ടൌ ച ദക്ഷിണസ്യാഞ്ച തേ ദിശി ।। ൨൬.

ഉത്തരാപഥ ദേശത്തെ സംരക്ഷിച്ച രാജാക്കന്മാർ, ദക്ഷിണ ദിശയിലും നാല്പത്തിയെട്ട് പേർ.

വിംശതിപ്രമുഖാസ്തേ തു ദക്ഷിണാപഥരക്ഷിണഃ। ഇക്ഷ്വാകുസ്തു വികുക്ഷിം വൈ അഷ്ടകായാമഥാദിശേത് ।। ൨൬.

അവിടെ ദക്ഷിണഭാഗം കാത്തുനിൽക്കുന്ന ഇരുപത് പ്രധാനരക്ഷകരെ ഇക്ഷ്വാകു അഷ്ടക ചടങ്ങിനായി വികുക്ഷിയെ നിർദ്ദേശിച്ചു.

രാജോവാച।। മാംസമാനയ ശ്രാദ്ധേയം മൃഗാന് ഹത്വാ മഹാബല। ശ്രാദ്ധമദ്യ നു കര്തവ്യമഷ്ടകായാം ന സംശയഃ ।। ൨൬.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ശ്രാദ്ധത്തിനായി മാംസം കൊണ്ടുവരിക, ശക്തനായവനേ, മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടി കൊല്ലുക. ഇന്ന് അഷ്ടക Schraddha നിർവഹിക്കേണ്ടതാണു, ഇതിൽ സംശയമില്ല.'

സ ഗതസ്തു മൃഗവ്യാം വൈ വചനാത്തസ്യ ധീമതഃ। മൃഗാന് സഹസ്രശോ ഹത്വാ പരിശ്രാന്തശ്ച വീര്യ്യവാന്। ഭക്ഷയച്ഛശകന്തത്ര വികുക്ഷിര്മൃഗയാങ്ഗതഃ ।। ൨൬.

അവൻ ആ ജ്ഞാനിയുടെ വാക്കനുസരിച്ച് വേട്ടയാടാൻ പോയി. ആയിരക്കണക്കിന് മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടി, ക്ഷീണിച്ചും ശക്തിയോടെ തിരിച്ചുവന്നു. അവിടെ വികുക്ഷി ഒരു മുയൽ കഴിച്ചു.

ആഗതേ സ വികുക്ഷൌ തു സമാംസേ സഹസൈനികേ। വസിഷ്ഠഞ്ചോദയാമാസ മാംസം പ്രോക്ഷയതാമിതി ।। ൨൬.

വികുക്ഷിയും അവന്റെ സൈന്യവും മാംസവുമായി തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ, വികുക്ഷി വസിഷ്ഠനോട് മാംസം ശുദ്ധീകരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

തഥേതി ചോദിതോ രാജ്ഞാ വിധിവത്സമുപസ്ഥിതഃ। സ ദൃഷ്ട്വോപഹതം മാംസം ക്രുദ്ധോ രാജാനമബ്രവീത് ।। ൨൬.

രാജാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം വസിഷ്ഠൻ ആചാരമനുസരിച്ച് മാംസം ഒരുക്കി. എന്നാൽ അത് അശുദ്ധമായതായി കണ്ടപ്പോൾ, കോപത്തോടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.

ശൂദ്രേണോപഹതം മാംസം പുത്രേണ തവ പാര്ഥിവ। ശശഭക്ഷാദഭോജ്യം വൈ തവ മാംസം മഹാദ്യുതേ ।। ൨൬.

രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ മകൻ, ഒരു ശൂദ്രൻ, മുയൽ കഴിച്ചതിനാൽ ഈ മാംസം അശുദ്ധമായിരിക്കുന്നു. മഹാതേജസ്വിനേ, നിങ്ങളുടെ മാംസം ഇനി ഭോജ്യമായില്ല.

ശശോ ദുരാത്മനാ പൂര്വമരണ്യേ ഭക്ഷിതോഽനഘ। തേന മാംസമിദം ദുഷ്ടം പിതൄണാം നൃപസത്തമ ।। ൨൬.

ദുഷ്ടനായവൻ മുമ്പ് കാട്ടിൽ മുയൽ കഴിച്ചു, പാപരഹിതനായ രാജാവേ. അതുകൊണ്ട് ഈ മാംസം പിതൃകൾക്കായി അർപ്പിക്കാൻ അയോഗ്യമാണ്.

ഇക്ഷ്വാകുസ്തു തതഃ ക്രുദ്ധോ വികുക്ഷിമിദമബ്രവീത്। പിതൃകര്മ്മണി നിര്ദ്ദിഷ്ടോ മയാ ത്വം മൃഗയാങ്കതഃ। ശശം ഭക്ഷയസേഽരണ്യേ നിര്ഘൃണഃ പൂര്വ്വമദ്യ നു ।। ൨൬.

ഇക്ഷ്വാകു കോപത്തോടെ വികുക്ഷിയോട് പറഞ്ഞു: 'പിതൃകർമ്മത്തിന് നിന്നെ നിയോഗിച്ചപ്പോൾ നീ വേട്ടയാടാൻ പോയി; ചടങ്ങിന് മുമ്പ് കാട്ടിൽ മുയൽ കഴിച്ചുവല്ലോ, ദയയില്ലാതെ.'

തസ്മാത്പരിത്യജാമി ത്വാം ഗച്ഛ ത്വം സ്വേന കര്മ്മണാ। ഏവമിക്ഷ്വാകുനാ ത്യക്തോ വസിഷ്ഠവചനാത് സുതഃ ।। ൨൬.

അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; നീ ഇനി നിന്റെ വഴിക്ക് പോവുക. ഇങ്ങനെ വസിഷ്ഠന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് ഇക്ഷ്വാകു തന്റെ മകനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.

ഇക്ഷ്വാകൌ സംസ്ഥിതേ തസ്മിഞ്ഛശീ സ പൃഥിവീമിമാമ് । പ്രാപ്തഃ പരമധര്മ്മാത്മാ സ ചായോധ്യാധിപോഽഭവത് ।। ൨൬.

ഇക്ഷ്വാകു ലോകം വിട്ടപ്പോൾ, ശശി ഉത്തമധർമ്മം പുലർത്തി ഭൂമി കൈവശപ്പെടുത്തി, അയോധ്യയുടെ രാജാവായി.

തദാകരോത്സ രാജ്യം വൈ വസിഷ്ഠപരിനോദിതഃ। തതഃ സ്തേനേന സാ പൂര്ണോ രാജ്യാവസ്ഥാ മഹീപതേഃ ।। ൨൬.

വസിഷ്ഠൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ അവൻ രാജ്യം ഭരിച്ചു; അതിനുശേഷം രാജാവിന്റെ ഭരണകാലം സമൃദ്ധിയാൽ നിറഞ്ഞു.

കാലേന ഗതവാംസ്തത്ര സ ച ന്യൂനതരാങ്ഗതിമ്। ജ്ഞാത്വൈവമേതദാഖ്യാനം നാ വിധിര്ഭക്ഷയേത്തു വൈ ।। ൨൬.

കാലക്രമേണ അവൻ അവിടം വിട്ടു, കുറവായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തി. ഈ കഥ അറിഞ്ഞാൽ, ആചാരത്തിൽ മാംസം കഴിക്കരുതെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

മാം സഭക്ഷയിതാമുത്ര യസ്യ മാംസമിഹാജ്യഹമ്। ഏതന്മാംസസ്യ മാംസത്വം പ്രവദന്തി മനീഷിണഃ ।। ൨൬.

ഇവിടെ ആരെങ്കിലും മാംസം കഴിച്ചാൽ, അവന്റെ മാംസം ഞാൻ അവിടം കഴിക്കും; അതാണ് മാംസത്തിന്റെ സ്വഭാവമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

ശശാദസ്യ തു ദായാദഃ കകുത്സ്ഥോ നാമ വീര്യ്യവാന്। ഇന്ദ്രസ്യ വൃഷഭൂതസ്യ കകുത്സ്ഥോ ജായതേ പുരാ ।। ൨൬.

ശശിയുടെ വംശാവലി ശക്തനായ കകുത്സ്ഥനായിരുന്നു. ഇന്ദ്രൻ കാളയായി രൂപം ധരിച്ചപ്പോൾ കകുത്സ്ഥൻ ജനിച്ചു.

പൂര്വ്വമാഡീബകേ യുദ്ധേ കകുത്സ്ഥസ്തേന സ സ്മൃതഃ । അനേനാസ്തു കകുത്സ്ഥസ്യ പൃഥുരോമാ ച സ സ്മൃതഃ ।। ൨൬.

മുൻകാലത്ത് ആടീബകയിലുണ്ടായ യുദ്ധത്തിൽ അവനെ കകുത്സ്ഥൻ എന്നു വിളിച്ചു. അവനാൽ കകുത്സ്ഥന്റെ വംശജനായ പൃഥുരോമനും അങ്ങനെ അറിയപ്പെട്ടു.

വൃഷദശ്വഃ പൃഥോഃ പുത്രസ്തസ്മാദന്ധ്രസ്തു വീര്യ്യവാന് । ആന്ധ്രസ്തു യവനാശ്വസ്തു ശ്രാവസ്തസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൨൬.

പൃഥുവിന്റെ മകനായിരുന്നു വൃഷദശ്വൻ; അവനിൽ നിന്നു വീര്യശാലിയായ ആന്ധ്രൻ ജനിച്ചു; ആന്ധ്രനിൽ നിന്ന് യവനനും, അശ്വനും, ശ്രാവസ്തനും ജനിച്ചു.

ജജ്ഞേ ശ്രാവസ്തകോ രാജാ ശ്രാവസ്തീ യേന നിര്മിതാ। ശ്രാവസ്തസ്യ തു ദായാദോ ബൃഹദശ്വോ മഹായശാഃ ।। ൨൬.

ശ്രാവസ്തകൻ എന്ന രാജാവാണ് ജനിച്ചത്; അവൻ ശ്രാവസ്തി നഗരം സ്ഥാപിച്ചു. ശ്രാവസ്തന്റെ വംശാവലി ബൃഹദശ്വൻ എന്ന മഹാപ്രശസ്തനായവനായിരുന്നു.

ബൃഹദശ്വസുതശ്ചാപി കുബലാശ്ച ഇതി ശ്രുതിഃ। യഃ സ ധുന്ധുവധാദ്രാജാ ധുന്ധുമാരത്വമാഗതഃ ।। ൨൬.

ബൃഹദശ്വന്റെ മകനാണ് കുബലൻ എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു. അവനാണ് ധുന്ധുവിനെ വധിച്ച് ധുന്ധുമാരൻ എന്ന പദവി നേടിയ രാജാവ്.

ഋഷയ ഊചുഃ ।। ധുന്ധുവധം മഹാപ്രാജ്ഞ ശ്രോതുമിച്ഛമി വിസ്തരാത്। യദര്ഥം കുബലാശ്വഃ സ ധുന്ധുമാരത്വമാഗതഃ ।। ൨൬.

മഹാപണ്ഡിതനായവരേ, ധുന്ധുവിനെ സംഹരിച്ച കഥയും, കുബലാശ്വന് എങ്ങനെ 'ധുന്ധുമാരന്' എന്ന പേര് ലഭിച്ചുവെന്നതും വിശദമായി ഞങ്ങള് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്ന് ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു.

സൂത ഉവാച।। ബൃഹദശ്വസ്യ പുത്രാണാം സഹസ്രാണ്യേകവിംശതിഃ । സര്വേ വിദ്യാസു നിഷ്ണാതാ ബലവന്തോ ദുരാസദാഃ ।। ൨൬.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ബൃഹദശ്വന് ഇരുപതിനായിരത്തി ഒരായിരം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരൊക്കെയും എല്ലാ വിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യം നേടിയവരും, ശക്തരും, ജയിക്കാൻ അത്യന്തം പ്രയാസമുള്ളവരുമായിരുന്നു.

ബഭൂവുര്ദ്ധാര്മികാഃ സര്വേ യജ്വാനോ ഭൂരിദക്ഷിണാഃ। കുബലാശ്വം മഹാവീര്യം ശൂരമുത്തമധാര്മികമ് ।। ൨൬.

അവരൊക്കെയും ധാർമ്മികരും, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും, ധാരാളം ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തവരായിരുന്നു. എന്നാൽ അവരിൽ കുബലാശ്വൻ ഏറ്റവും വീരനും ധൈര്യശാലിയും ഉത്തമധാർമ്മികനും ആയിരുന്നു.

ബൃഹദശ്വോഽഭ്യഷിഞ്ചത്തം തസ്മിന് രാഷ്ട്രേ നരാധിപഃ। പുത്രസംക്രാമിതശ്രീസ്തു വനം രാജാ വിവേശ ഹ ।। ൨൬.

അപ്പോൾ രാജാവായ ബൃഹദശ്വൻ തന്റെ പുത്രനായി കുബലാശ്വനെ ആ രാജ്യം ഭരിക്കാൻ നിയമിച്ചു. തന്റെ ഐശ്വര്യം പുത്രനിലേക്ക് കൈമാറിയ ശേഷം രാജാവ് വനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

ബൃഹദശ്വം മഹാരാജം ശൂരമുത്തമധാര്മ്മികമ് । പ്രയാതം തമുത്തങ്കസ്തു ബ്രഹ്മര്ഷിഃ പ്രത്യവാരയത് ।। ൨൬.

അങ്ങനെ മഹാരാജാവും ഉത്തമധാർമ്മികനുമായ ബൃഹദശ്വൻ യാത്രയാകുമ്പോൾ ബ്രഹ്മർഷിയായ ഉത്തങ്കൻ അവനെ തടഞ്ഞു.

ഉത്തങ്ക ഉവാച।। ഭവതോ രക്ഷണം കാര്യ്യം തത്താവത് കര്തുമര്ഹതി। നിരുദ്വിഗ്നസ്തപഃ കര്തും ന ഹി ശക്നോമി പാര്ഥിവ ।। ൨൬.

ഉത്തങ്കൻ പറഞ്ഞു: ഭവാൻ എന്നെ ഒരു സംരക്ഷണം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. അതിന് ശേഷം മാത്രമേ പോകാവൂ. രാജാവേ, ഞാൻ ഭയമില്ലാതെ തപസ്സു ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നില്ല.