വായുപുരാണമ്

ഗോരൂപാണാം പുരസ്താത്തു മധ്യമാംശസ്തു പര്യ്യയഃ। തയോര്വിഭാഗോ ഗീതാനാം ലാവണ്യമാര്ഗസംസ്ഥിതഃ ।। ൨൫.

പശുസ്വരങ്ങളില്‍ മധ്യഭാഗം വിപരീതമാണ്. പാട്ടുകളില്‍ ഇവയുടെ വ്യത്യാസം പാതയിലെ സൗന്ദര്യമായിരിക്കും.

അനുഷങ്ഗം മയോദ്ദിഷ്ടം സ്വസാരഞ്ച സ്വരാന്തരമ്। പര്യ്യയഃ സംപ്രവര്ത്തേത സപ്തസ്വരപദക്രമമ് ।। ൨൫.

ബന്ധവും ബന്ധപ്പെട്ട സ്വരവും ഞാന്‍ വിശദീകരിച്ചു. വിപരീതം ഏഴു സ്വരങ്ങളുടെ ക്രമത്തിലൂടെ നടക്കുന്നു.

ഗാന്ധാരാംശേന ഗീയന്തേ ചത്വാരി മന്ദ്രകാണി ച। പഞ്ചമോ മധ്യമശ്ചൈവ ധൈവതേ തു നിഷാദജൈഃ। ഷഡ്ജര്ഷഭൈശ്ച ജാനീമോ മന്ദ്രകേഷ്വേവ നാന്തരേ ।। ൨൫.

ഗാന്ധാരത്തിന്റെ ഭാഗം കൊണ്ടു നാലു മന്ദ്രസ്വരങ്ങള്‍ പാടുന്നു. അഞ്ചാമത് മധ്യമം, ധൈവതത്തില്‍ നിഷാദം. ഷഡ്ജവും ഋഷഭവും മന്ദ്രസ്വരങ്ങളില്‍ മാത്രമേ അറിയാവൂ, ഇടയിലുള്ളതില്‍ അല്ല.

ദ്വേ ചാപരാന്തികേ വിദ്യാദ്ധയശുല്ലാഷ്ടകസ്യ തു। പ്രാകൃതേ വൈണവൈശ്ചൈവ ഗാന്ധാരാംശേ പ്രയുജ്യതേ ।। ൨൫.

കുതിരയുടെയും അഷ്ടകയുടെയും താഴ്വാരത്തില്‍ രണ്ട് സ്വരങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്ന് അറിയണം. പ്രകൃതിയിലും വൈണവയിലും ഗാന്ധാരഭാഗം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

പദസ്യ തു ത്രയം രൂപം സപ്തരൂപന്തു കൌശികമ്। ഗാന്ധാരാംശേന കാര്ത്സ്ന്യേന പര്യയസ്യ വിധിഃ സ്മൃതഃ । ഏവഞ്ചൈവ ക്രമോദ്ദിഷ്ടോ മധ്യമാംശസ്യ മധ്യമഃ ।। ൨൫.

പദത്തിന് മൂന്നു രൂപവും, കൗശികത്തിന് ഏഴ് രൂപവും ഉണ്ട്. ഗാന്ധാരത്തിന്റെ മുഴുവന്‍ ഭാഗം കൊണ്ടു വിപരീതത്തിന്റെ നിയമം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അങ്ങനെ തന്നെ മധ്യഭാഗത്തിന് മധ്യമത്തിന്റെ ക്രമം നിര്‍ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.

യാനി ഗീതാനി പ്രോക്താനി രൂപേണ തു വിശേഷതഃ। തത്തു സപ്തസ്വരം കാര്യ്യം സപ്തരൂപഞ്ച കൌശികമ് ।। ൨൫.

പ്രത്യേക രൂപമുള്ളതെന്നു പറയുന്ന ഗാനങ്ങള്‍ ഏഴു സ്വരങ്ങളാല്‍ ഉണ്ടാകണം. കൗശികം ഏഴ് രൂപയുള്ളതായിരിക്കണം.

അങ്ഗദര്ശനമിത്യാഹുര്മാനേ ദ്വേ സമകേ തഥാ। ദ്വിതീയഭാവാചരണാ മാത്രാ നാഭിപ്രതിഷ്ഠിതാ ।। ൨൫.

ഇത് അങ്ങയുടെ സൂചനയെന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. രണ്ട് തുല്യ അളവുകള്‍ ഉണ്ട്. രണ്ടാമത്തെ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് അളവ് നാഭിയില്‍ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

ഉത്തരേ ച പ്രകൃത്യേവം മാത്രാ തല്ലീയതേ തഥാ । ഹന്താരഃ പിണ്ഡകോ യത്ര മാത്രായാം നാതിവര്ത്തതേ ।। ൨൫.

വടക്കുഭാഗത്തും പ്രകൃതിയിലുണ്ടാകുന്ന പോലെ, അളവ് അങ്ങനെ ലയിക്കുന്നു; അവിടെ കൊല്ലുന്നവർ പിണ്ഡത്തിൽ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അളവ് അതിജീവിക്കുകയില്ല.

പാദേനൈകേന മാത്രായാം പാദോനാമതി വീരണാ। സംഖ്യായാശ്ചോപഹനനം തത്ര യാനമിതി സ്മൃതമ് ।। ൨൫.

ഒരു കാലിൽ അളവിൽ, മറ്റേ കാലിൽ വീരണമില്ല; അവിടെ സംഖ്യ കുറയുന്നത് 'യാനം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

ദ്വിതീയം പാദഭങ്ഗഞ്ച ഗ്രഹേണാഭിപ്രതിഷ്ഠിതമ്। പൂര്വ്വമഷ്ടതൃതീയേ തു ദ്വിതീയം ചാപരീതകേ ।। ൨൫.

രണ്ടാമത്തെ കാലിന്റെ ഭംഗം പിടിച്ചുകൊണ്ടാണ് സ്ഥാപിക്കുന്നത്; മുമ്പ് എട്ടിലും മൂന്നിലും, രണ്ടാമത്തേത് മറ്റൊരു ക്രമത്തിൽ.

അര്ദ്ധേന പാദസാമ്യസ്യ പാദഭാഗാച്ച പഞ്ചകേ। പാദഭാഗം സപാദം തു പ്രകൃത്യാമപി സംസ്ഥിതമ് ।। ൨൫.

പാദത്തിന്റെ അർദ്ധസമത്വവും, അഞ്ചാമത്തെ പാദഭാഗവും ചേർത്ത്, പാദഭാഗം സഹിതം പ്രകൃതിയിലും നിലനിൽക്കുന്നു.

ചതുര്ഥമുത്തരേ ചൈവ മദ്രവത്യാം ച മദ്രകേ। മദ്രകേ ദക്ഷിണസ്യാപി യഥോക്താ വര്ത്തതേ കലാ ।। ൨൫.

നാലാമത്തേത് വടക്കിലും, മദ്രവതിയിലും മദ്രകയിലും, ദക്ഷിണത്തിലെ മദ്രകയിലും, പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അളവ് നിലനിൽക്കുന്നു.

പൂര്വ്വമേവാനുയോഗന്തു ദ്വിതീയാ ബുദ്ധിരിഷ്യതേ। പാദൌ ചാഹരണം ചാസ്മത് പാരം നാത്ര വിധീയതേ ।। ൨൫.

ആദ്യം ഉപയോഗം, രണ്ടാമത്തേത് ബുദ്ധി എന്നിങ്ങനെ കണക്കാക്കുന്നു; കാലുകൾ എടുത്തുകൊണ്ടുള്ള കടന്നുപോകൽ ഇവിടെ അനുവദിച്ചിട്ടില്ല.

ഏകത്വമുപയോഗസ്യ ദ്വയോര്യദ്ധി ദ്വിജോത്തമ। അനേകസമവായസ്തു പതാകാഹരിണം സ്മൃതമ് ।। ൨൫.

ഉപയോഗത്തിന്റെ ഏകത്വം രണ്ടിനാണ്, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ; പലതും ചേർന്നതിനെ 'പതാകാഹരിണം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

തിസൄണാം ചൈവ വൃത്തീനാം വൃത്തൌ വൃത്താ ച ദക്ഷിണാ। അഷ്ടൌ തു സമവായാസ്തേ സൌവീരാ മൂര്ച്ഛനാ തഥാ। കുശത്യനുത്തരഃ സത്യം സപ്ത സത്ത്വസ്വരം തു യഃ ।। ൨൫.

മൂന്നു വൃത്തങ്ങളിലെയും വൃത്തം ദക്ഷിണമാണ്; എട്ട് സംയോജനങ്ങൾ 'സൗവീര'യും 'മൂർച്ചന'യുമാണ്; കുശത്യയെ അതിക്രമിക്കുന്നവൻ ഏഴു ശുദ്ധസ്വരങ്ങൾ ഉള്ളവനാണ്.

സൂത ഉവാച।। കകുദ്മിനസ്തു തം ലോകം രൈവതസ്യ ഗതസ്യ ഹ। ഹതാഃ പുണ്യജനൈഃ സര്വ്വാ രാക്ഷസൈഃ സാ കുശസ്ഥലീ ।। ൨൬.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: റൈവതൻ ആ ലോകത്തേക്ക് പോയപ്പോൾ, എല്ലാ പുണ്യജനങ്ങളും റാക്ഷസന്മാർകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടു; അങ്ങനെ കുശസ്ഥലിയും നശിച്ചു.

തദ്വൈ ഭ്രാതൃശതം തസ്യ ധാര്മ്മികസ്യ മഹാത്മനഃ। നിബധ്യമാനാ രക്ഷോഭിര്ദിശഃ സംപ്രാദ്രവന് ഭയാത് ।। ൨൬.

ആ ധാർമ്മികനും മഹാത്മാവും ആയവന്റെ നൂറ് സഹോദരന്മാർ, റാക്ഷസന്മാർ പിടിച്ചപ്പോൾ ഭയത്തോടെ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.

തേഷാന്തു തേ ഭയാക്രാന്താഃ ക്ഷത്രിയാസ്തത്ര തത്ര ഹി। അന്വവായസ്തു സുമഹാന് മഹാംസ്തത്ര ദ്വിജോത്തമാഃ ।। ൨൬.

അവരിൽ ഭയത്തിൽ ആ ക്ഷത്രിയർ ഇവിടെ അവിടെ ചിതറിപ്പോയി; എന്നാൽ അവിടെ വലിയ വംശം ഉദിച്ചു, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ.

പ്രയതാ ഇതി വിഖ്യാതാ ദിക്ഷു സര്വ്വാസു ധാര്മ്മികാഃ। ധൃഷ്ടസ്യ ധാര്ഷ്ടകം ക്ഷത്രം രണധൃഷ്ടം ബഭൂവ ഹ ।। ൨൬.

അവരെ എല്ലാ ദിശകളിലും 'പ്രയതാ' എന്നറിയപ്പെട്ടു, ധാർമ്മികരായി; ധൃഷ്ടനിൽ നിന്ന് 'ധാർഷ്ടക' ക്ഷത്രിയർ, യുദ്ധത്തിൽ ധൈര്യശാലികൾ ആയവരും.

ത്രിസാഹസ്രന്തു സഗണം ക്ഷത്രിയാണാം മഹാത്മനാമ്। നഭഗസ്യ ച ദായാദോ നാഭാഗോ നാമ വീര്യ്യവാന് ।। ൨൬.

അവരുടെ അനുയായികളോടൊപ്പം, ആ മഹാത്മാക്കളായ ക്ഷത്രിയർ മൂന്ന് ആയിരം പേർ; നഭഗന്റെ വംശാവലി, വീര്യശാലിയായ നഭാഗൻ.

അമ്ബരീഷസ്തു നാഭാഗിര്വിരൂപസ്തസ്യ ചാത്മജഃ। പൃഷദശ്വോ വിരൂപസ്യ തസ്യ പുത്രോ രഥീതരഃ ।। ൨൬.

നഭാഗന്റെ മകനാണ് അംബരീഷൻ; അവന്റെ മകൻ വിരൂപൻ; വിരൂപന്റെ മകൻ പൃഷദശ്വൻ, അവന്റെ മകൻ രഥീതരൻ.

ഏതേ ക്ഷത്രപ്രസൂതാ വൈ പുനശ്ചാങ്ഗിരസഃ സ്മൃതാഃ । രഥീതരാണാം പ്രവരാഃ ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ ।। ൨൬.

ഇവർ ക്ഷത്രിയരിൽ ജനിച്ചവരാണ്, പക്ഷേ അങ്കിരസിന്റെ വംശജരായും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; രഥീതരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ, ക്ഷത്രിയ വംശം ഉള്ള ബ്രാഹ്മണർ.

ക്ഷുവതസ്തു മനോഃ പൂര്വ്വമിക്ഷ്യാകുരഭിനിഃസൃതഃ । തസ്യ പുത്രശതം ത്വാസീദിക്ഷ്വാകോര്ഭൂരിദക്ഷിണമ് ।। ൨൬.

ക്ഷുവതൻ, മനുവിന്റെ മൂത്തവൻ, ഇക്ഷ്വാകുവിനെ ജനിപ്പിച്ചു; അവന് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇക്ഷ്വാകു വളരെ ദാനശീലനായിരുന്നു.

തേഷാം ജ്യേഷ്ഠോ വികുക്ഷിശ്ച നേമിര്ദണ്ഡശ്ച തേ ത്രയഃ। ശകുനിപ്രമുഖാസ്തസ്യ പുത്രാഃ പംചാശതസ്തു തേ ।। ൨൬.

അവരിൽ മൂത്തവൻ വികുക്ഷി, നെമി, ദണ്ഡൻ — ഈ മൂന്ന് പേരും; അവന്റെ പുത്രന്മാർ, ശകുനിയെ മുഖ്യനാക്കി, അമ്പത് പേർ.

ഉത്തരാപഥദേശസ്യ രക്ഷിതാരോ മഹീക്ഷിതഃ। ചത്വാരിംശത്തഥാഷ്ടൌ ച ദക്ഷിണസ്യാഞ്ച തേ ദിശി ।। ൨൬.

ഉത്തരാപഥ ദേശത്തെ സംരക്ഷിച്ച രാജാക്കന്മാർ, ദക്ഷിണ ദിശയിലും നാല്പത്തിയെട്ട് പേർ.

വിംശതിപ്രമുഖാസ്തേ തു ദക്ഷിണാപഥരക്ഷിണഃ। ഇക്ഷ്വാകുസ്തു വികുക്ഷിം വൈ അഷ്ടകായാമഥാദിശേത് ।। ൨൬.

അവിടെ ദക്ഷിണഭാഗം കാത്തുനിൽക്കുന്ന ഇരുപത് പ്രധാനരക്ഷകരെ ഇക്ഷ്വാകു അഷ്ടക ചടങ്ങിനായി വികുക്ഷിയെ നിർദ്ദേശിച്ചു.

രാജോവാച।। മാംസമാനയ ശ്രാദ്ധേയം മൃഗാന് ഹത്വാ മഹാബല। ശ്രാദ്ധമദ്യ നു കര്തവ്യമഷ്ടകായാം ന സംശയഃ ।। ൨൬.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ശ്രാദ്ധത്തിനായി മാംസം കൊണ്ടുവരിക, ശക്തനായവനേ, മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടി കൊല്ലുക. ഇന്ന് അഷ്ടക Schraddha നിർവഹിക്കേണ്ടതാണു, ഇതിൽ സംശയമില്ല.'

സ ഗതസ്തു മൃഗവ്യാം വൈ വചനാത്തസ്യ ധീമതഃ। മൃഗാന് സഹസ്രശോ ഹത്വാ പരിശ്രാന്തശ്ച വീര്യ്യവാന്। ഭക്ഷയച്ഛശകന്തത്ര വികുക്ഷിര്മൃഗയാങ്ഗതഃ ।। ൨൬.

അവൻ ആ ജ്ഞാനിയുടെ വാക്കനുസരിച്ച് വേട്ടയാടാൻ പോയി. ആയിരക്കണക്കിന് മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടി, ക്ഷീണിച്ചും ശക്തിയോടെ തിരിച്ചുവന്നു. അവിടെ വികുക്ഷി ഒരു മുയൽ കഴിച്ചു.

ആഗതേ സ വികുക്ഷൌ തു സമാംസേ സഹസൈനികേ। വസിഷ്ഠഞ്ചോദയാമാസ മാംസം പ്രോക്ഷയതാമിതി ।। ൨൬.

വികുക്ഷിയും അവന്റെ സൈന്യവും മാംസവുമായി തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ, വികുക്ഷി വസിഷ്ഠനോട് മാംസം ശുദ്ധീകരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.