വായുപുരാണമ്

ആജഗാമ യുവാ ചൈവ സ്വാം പുരീം യാദവൈര്വൃതാമ്। കൃതാം ദ്വാരവതീം നാമ ബഹുദ്വാരാം മനോരമാമ് ।। ൨൪.

പിന്നീട്, അവൻ യുവാവായിരിക്കെ, യാദവന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ആ നഗരം അനേകം വാതിലുകളുള്ള മനോഹരമായ ദ്വാരവതിയായി മാറ്റിയിരുന്നു.

ഭോജവൃഷ്ട്യന്ധകൈര്ഗുപ്താം വസുദേവപുരോഗമൈഃ। താങ്കഥാം രൈവതഃ ശ്രുത്വാ യഥാതത്ത്വമരിന്ദമഃ ।। ൨൪.

ഭോജന്മാർ, വൃഷ്ണികൾ, അന്ധകർ എന്നിവരും വസുദേവൻ മുഖ്യനായും ആ നഗരത്തെ കാത്തിരുന്നു. ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച രൈവതൻ അവരുടെ കഥ യഥാർത്ഥത്തിൽ കേട്ടു.

കന്യാ തു ബലദേവായ സുവ്രതാം നാമ രേവതീമ്। ദത്ത്വാ ജഗാമ ശിഖരം മേരോസ്തപസി സംസ്ഥിതഃ ।। ൨൪.

അവൻ തന്റെ സദാചാരമുള്ള മകൾ രേവതിയെ ബാലദേവനു വിവാഹം നൽകി, പിന്നീട് മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ തപസ്സിന് പോയി.

രേമേ രാമശ്ച ധര്മാത്മാ രേവത്യാ സഹിതഃ കില। താം കഥാമൃഷയഃ ശ്രുത്വാ പപ്രച്ഛുസ്തദനന്തരമ് ।। ൨൪.

ധാർമ്മികനായ രാമൻ രേവതിയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു. ആ കഥ കേട്ട ശേഷം, മഹർഷികൾ പിന്നെയും ചോദിച്ചു.

ഋഷ്യ ഊചുഃ ।। കഥം ബഹുയുഗേ കാലേ വ്യതീതേ സൂതനന്ദന। ന ജരാം രേവതീ പ്രാപ്താ പലിതഞ്ച കുതഃ പ്രഭോ ।। ൨൪.

മഹർഷികൾ ചോദിച്ചു: 'സൂതപുത്രാ, ഇത്രയും യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും രേവതി എങ്ങനെ വൃദ്ധയാവാതിരിക്കുന്നു? അവൾക്ക് ചാരമുടി എങ്ങനെ വന്നില്ല, പ്രഭോ?'

മേരും ഗതസ്യ വാ തസ്യ ശര്യ്യാതേഃ സന്തതിഃ കഥമ്। സ്ഥിതാ പൃഥിവ്യാമദ്യാപി ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ ।। ൨൪.

ശര്യ്യാതിയുടെ മകനായവൻ മെരുവിലേക്ക് പോയിട്ടും, അവന്റെ വംശം ഇന്നും ഭൂമിയിൽ നിലനിൽക്കുന്നതു എങ്ങനെയാണ്? ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

കിയന്തോ വാ സുരഗണാ ഗന്ധര്വ്വാസ്തത്ര കീദൃശാഃ। യച്ഛ്രുത്വാ രൈവതഃ കാലാന് മുഹൂര്ത്തമിവ മന്യതേ ।। ൨൪.

അവിടെ ദേവതകളും ഗന്ധർവന്മാരും എത്ര പേരുണ്ട്? അവർ എങ്ങനെയാണു? അവരെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ രൈവതൻ കാലം ഒരു നിമിഷംപോലെയാണെന്ന് കരുതുന്നു.

സൂത ഉവാച।। ന ജരാ ക്ഷുത്പിപാസാ വാ ന ച മൃത്യുഭയം തതഃ। ന ച രോഗഃ പ്രഭവതി ബ്രഹ്മലോകഗതസ്യ ഹി ।। ൨൪.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മലോകത്തിലെത്തിയവർക്കു അവിടെ വൃദ്ധിയില്ല, വിശപ്പില്ല, ദാഹമില്ല, മരണഭയമില്ല, രോഗവും ബാധിക്കില്ല.

ഗാന്ധര്വ്വം പ്രതി യച്ചാപി പൃഷ്ടസ്തു മുനിസത്തമാഃ। തതോഽഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി യാഥാതഥ്യേന സുവ്രതാഃ ।। ൨൪.

ഗന്ധർവലോകത്തെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതിനുള്ള സത്യമായ മറുപടി ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദമായി പറയും, ധർമ്മശീലികളേ.

സപ്ത സ്വരാസ്ത്രയോ ഗ്രാമാ മൂര്ച്ഛനാസ്ത്വേകവിംശതിഃ। താലാശ്ചൈകോനപഞ്ചാശദിത്യേതത് സ്വരമണ്ഡലമ് ।। ൨൪.

ഏഴു സ്വരങ്ങൾ, മൂന്നു ഗ്രാമങ്ങൾ, ഇരുപത്തൊന്ന് മൂർച്ചനകൾ, അമ്പത്തൊന്ന് താളങ്ങൾ — ഇതാണ് സ്വരമണ്ഡലം.

ഷഡ്ജര്ഷഭൌ ച ഗാന്ധാരോ മധ്യമഃ പഞ്ചമസ്തഥാ। ധൈവതശ്ചാപി വിജ്ഞേയസ്തഥാ ചാപി നിഷാദവാന് ।। ൨൪.

ഷഡ്ജം, ഋഷഭം, ഗാന്ധാരം, മധ്യമം, പഞ്ചമം, ധൈവതം, നിഷാദം — ഇവയാണ് സ്വരങ്ങൾ എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

സൌവീരീ മധ്യമഗ്രാമോ ഹരിണാസ്യാ തഥൈവ ച। സ്യാത്കലോപബലോപേതാ ചതുര്ഥീ ശുദ്ധമധ്യമാ ।। ൨൪.

മധ്യമഗ്രാമത്തിൽ സൗവീരി, ഹരിണാസ്യ എന്നിങ്ങനെയും, നാലാമത്തേതായി കാലശക്തിയോടെ ശുദ്ധമധ്യമയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ശാര്ങ്ഗീ ച പാവനീ ചൈവ ദൃഷ്ടാകാ ച യഥാക്രമമ്। മ്ധ്യമഗ്രാമികീഃ ഖ്യാതാഃ ഷഡ്ജഗ്രാമം നിബോധത ।। ൨൪.

ശാരംഗി, പാവനി, ദൃഷ്ടാക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയാണ് മധ്യമഗ്രാമത്തിലെ പ്രശസ്തമായ മൂർച്ചനകൾ; ഇനി ഷഡ്ജഗ്രാമത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

ഉത്തരമന്ദ്രാ രജനീ തഥാ യാ ചോത്തരായതാ। ശുദ്ധഷഡ്ജാ തഥാ ചൈവ ജാനീയാത് സപ്തമാം ച താമ് ।। ൨൪.

ഉത്തരമന്ദ്ര, രജനി, ഉത്തരായത, ശുദ്ധഷഡ്ജം, ഏഴാമത്തേതായ മറ്റൊന്ന് — ഇവയെ അങ്ങനെ അറിയണം.

ഗാന്ധാരഗ്രാമി കാംശ്ചാന്യാന് കീര്ത്യമാനാന് നിബോധത। ആഗ്നിഷ്ടോമികമാദ്യന്തു ദ്വിതീയം വാജപേയികമ് ।। ൨൪.

ഗാന്ധാരഗ്രാമത്തിലെ മറ്റു മൂർച്ചനകളെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ പറയാം: ആദ്യം അഗ്നിഷ്ടോമികം, രണ്ടാമത്തേത് വാജപേയികം.

തൃതീയം പൌണ്ഡ്രകം പ്രോക്തം ചതുര്ഥം ചാശ്വമേധികമ്। പഞ്ചമം രാജസൂയം വ ഷഷ്ഠം ചക്രസുവര്ണകമ് ।। ൨൪.

മൂന്നാമത്തേത് പൊണ്ട്രകം, നാലാമത്തേത് അശ്വമേധികം, അഞ്ചാമത്തേത് രാജസൂയം, ആറാമത്തേത് ചക്രസുവർണകം.

സപ്തമം ഗോസവം നാമ മഹാവൃഷ്ടികമഷ്ടമമ്। ബ്രഹ്മദാനഞ്ച നവമം പ്രാജാപത്യമനന്തരമ് ।। ൨൪.

ഏഴാമത്തേത് ഗോസവം, എട്ടാമത്തേത് മഹാവൃഷ്ടികം, ഒൻപതാമത്തേത് ബ്രഹ്മദാനം, അതിന് ശേഷം പ്രാജാപത്യവും.

നാഗപക്ഷാശ്രയം വിദ്യാദ്ഗോതരഞ്ച തഥൈവ ച। ഹയക്രാന്തം മൃഗക്രാന്തം വിഷ്ണുക്രാന്തം മനോഹരമ് ।। ൨൪.

നാഗപക്ഷാശ്രയം, ഗോതരവും, ഹയക്രാന്തം, മൃഗക്രാന്തം, മനോഹരമായ വിഷ്ണുക്രാന്തം — ഇവയും അറിയണം.

സൂര്യ്യക്രാന്തം വരേണ്യഞ്ച മത്തകോകിലവാദിനമ്। സാവിത്രമര്ദ്ധസാവിത്രം സര്വ്വതോ മദ്രമേവ ച ।। ൨൪.

സൂര്യക്രാന്തം, വരേണ്യം, മദമുള്ള കുയിൽ പാടുന്നതും, സാവിത്രം, അർദ്ധസാവിത്രം, എല്ലാടവും മദ്രം എന്നിങ്ങനെയും.

സുവര്ണഞ്ച സുതന്ദ്രഞ്ച വിഷ്ണുവൈഷ്ണുവരാവുഭൌ। സാഗരം വിജയഞ്ചൈവ സര്വഭൂതമനോഹരമ് ।। ൨൪.

സുവർണം, സുതന്ദ്രം, വിഷ്ണുവും വൈഷ്ണുവരനും, സാഗരം, വിജയം — ഇവ എല്ലാം സകലഭൂതങ്ങൾക്കും ആകർഷണീയമാണ്.

ഹംസം ജ്യേഷ്ഠം വിജാനീമസ്തുമ്ബുരുപ്രിയമേവ ച। മനോഹരമധാത്ര്യഞ്ച ഗന്ധര്വാനുഗതശ്ച യഃ ।। ൨൪.

ഹംസം, ജ്യേഷ്ഠം, തുംബുരുവിന് പ്രിയമായതും, മനോഹരമായ മധാത്ര്യം, ഗന്ധർവർസഹിതമായതും.

അലമ്ബുഷേഷ്ടശ്ച തഥാ നാരദപ്രിയ ഏവ ച। കഥിതോ ഭീമസേനേന നാഗരാണാം യഥാ പ്രിയഃ ।। ൨൪.

അലമ്പുഷയ്ക്ക് ഇഷ്ടമായതും, നാരദന് പ്രിയമായതും, ഭീമസേനൻ പറഞ്ഞതുപോലെ നാഗന്മാർക്ക് പ്രിയമായതും.

കരോപനീത വിനതാ ശ്രീരാഖ്യോ ഭാര്ഗവപ്രിയഃ। വിംശതിര്മധ്യമഗ്രാമഃ ഷഡ്ജഗ്രാമശ്ചതുര്ദ്ദശ ।। ൨൪.

കരോപനീതം, വിനത, ശ്രീരാഖ്യ, ഭൃഗുവിന് പ്രിയമായതും; ഇരുപത് മധ്യമഗ്രാമത്തിൽ, പതിനാലു ഷഡ്ജഗ്രാമത്തിൽ.

തഥാ പഞ്ചദശേച്ഛന്തി ഗാന്ധാരഗ്രാമസംസ്ഥിതാന് । സസൌവീരാ തു ഗാന്ധാരീ ബ്രഹ്മണാ ഹ്യുപഗീയതേ ।। ൨൪.

അങ്ങനെ, പതിനഞ്ചുപേർ ഗാന്ധാര ഗ്രാമങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവരെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഗാന്ധാരി സൗവീരരോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവിനാൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

ഉത്തരാദിസ്വരസ്യൈവ ബ്രഹ്മാ വൈ ദേവതാഽത്ര ച। ഹരിദേശസമുത്പന്നാ ഹരിണാസ്യാ വ്യജായത। മൂര്ച്ഛനാ ഹരിണാസ്യൈവ അസ്യാ ഇന്ദ്രോഽധിദൈവതമ് ।। ൨൪.

ഉത്തരസ്വരത്തിന്റെ ദൈവം ബ്രഹ്മാവാണ്. ഹരിദേശത്ത് ജനിച്ച ഈ സ്വരം ഹരിയുടെ വായിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. അതിന്റെ മുറ്ച്ഛനയും ഹരിയുടെ വായിൽ നിന്നുള്ളതും, ഇതിന്റെ ദൈവം ഇന്ദ്രനുമാണ്.

കരോപനീതവിതതാ മരുദ്ഭിഃ സ്വരമണ്ഡലേ। സാ കലോപനതാ തസ്മാന്മാരുതശ്ചാത്ര ദൈവതമ് ।। ൨൪.

മരുതുകൾ ഈ സ്വരമണ്ഡലത്തിൽ ഈ സ്വരം വ്യാപിപ്പിക്കുകയും കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇത് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്; ഇവിടെ ദൈവം മരുതുകളാണ്.

മനുദേശസമുത്പന്നാ മൂര്ച്ഛനാ ശുദ്ധമധ്യമ്। മധ്യമോഽത്ര സ്വരഃ ശുദ്ധോ ഗന്ധര്വ്വശ്ചാത്ര ദേവതാ ।। ൨൪.

മനുദേശത്ത് ജനിച്ച മുറ്ച്ഛന ശുദ്ധമായ മധ്യമമാണ്. ഇവിടെ ശുദ്ധമധ്യമസ്വരവും ദൈവം ഗന്ധർവനും ആണ്.

മൃഗൈഃ സഹ സഞ്ചരതേ സിദ്ധാനാം മാര്ഗദര്ശനേ। യസ്മാത്തസ്മാത് സ്മൃതാ മാര്ഗീ മൃഗേന്ദ്രോഽസ്യാശ്ച ദേവതാ ।। ൨൪.

മൃഗങ്ങളോടൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച് സിദ്ധന്മാർക്ക് വഴി കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. അതിനാൽ ഇതിനെ മാർഗ്ഗി എന്നു വിളിക്കുന്നു; ദൈവം മൃഗേന്ദ്രനാണ്.

സാ ചാശ്രമസമായുക്താ അനേകാന് പൌരവാന് രവാന്। മൂര്ച്ഛനാ യോജനാ ഹ്യേഷാ രജസാ രജനീ തതഃ ।। ൨൪.

ഇത് ആശ്രമങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, പല പൗരവർ, രവന്മാരുമുണ്ട്. ഈ മുറ്ച്ഛനയിലൂടെ യോജനം ഉണ്ടാകുന്നു; അതിനാൽ രാത്രിയും പൊടിയും ചേർന്ന് കാണപ്പെടുന്നു.