വായുപുരാണമ്

വിശാലസ്യ സമുത്പന്നാ വിശാലാ നയനിര്മിതാ। വിശാലസ്യ സുതോ രാജാ ഹേമചന്ദ്രോ മഹാബലഃ ।। ൨൪.

വിശാലനിൽ നിന്ന് വിശാലാ എന്ന മകൾ ജനിച്ചു, അവളെ അവൻ തന്റെ കാഴ്ചകൊണ്ട് സൃഷ്ടിച്ചു. വിശാലയുടെ മകൻ മഹാബലശാലിയായ ഹേമചന്ദ്രൻ ആയിരുന്നു.

സുചന്ദ്ര ഇതി വിഖ്യാതോ ഹേമചന്ദ്രാദനന്തരമ്। സുചന്ദ്രതനയോ രാജാ ധൂമ്രാശ്ച ഇതി വിശ്രുതഃ ।। ൨൪.

ഹേമചന്ദ്രന്റെ ശേഷം പ്രശസ്തനായ സുചന്ദ്രൻ രാജാവായി. സുചന്ദ്രന്റെ മകൻ ധൂമ്രാശ്വൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന രാജാവായിരുന്നു.

ധൂമ്രാശ്വതനയോ വിദ്വാന് സൃഞ്ജയഃ സമപദ്യത। സൃഞ്ജയസ്യ സുതഃ ശ്രീമാന് സഹദേവഃ പ്രതാപവാന് ।। ൨൪.

ധൂമ്രാശ്വന്റെ മകൻ പണ്ഡിതനായ സൃഞ്ജയൻ ആയിരുന്നു. സൃഞ്ജയന്റെ മകൻ മഹത്വവും ശക്തിയും ഉള്ള സഹദേവൻ ആയിരുന്നു.

കൃശാശ്വഃ സഹദേവസ്യ പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ। കൃശാശ്വസ്യ മഹാതേജാഃ സോമദത്തഃ പ്രതാപവാന് ।। ൨൪.

സഹദേവന് പരമധാർമ്മികനായ കൃശാശ്വൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു. കൃശാശ്വന്റെ മകൻ മഹാതേജസ്സുള്ള പ്രതാപശാലിയായ സോമദത്തൻ ആയിരുന്നു.

സോമദത്തസ്യ രാജര്ഷേഃ സുതോഭൂജ്ജനമേജയഃ। ജനമേജയാത്മജശ്ചൈവ പ്രമതിര്നാമ വിശ്രുതഃ ।। ൨൪.

രാജർഷിയായ സോമദത്തന്റെ മകൻ ജനമേജയൻ ആയിരുന്നു. ജനമേജയന്റെ മകനാണ് പ്രശസ്തനായ പ്രമതി.

തൃണബിന്ദുപ്രസാദേന സര്വേ വൈശാലകാ നൃപാഃ । ദീര്ഘായുഷോ മഹാത്മാനോ വീര്യവന്തഃ സുധാര്മികാഃ ।। ൨൪.

തൃണബിന്ദുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, വൈശാലിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ദീർഘായുസ്സും മഹാത്മതയും വീര്യവും സത്യധർമ്മവും ഉള്ളവരായിരുന്നു.

ശര്യാതേര്മിഥുനം ത്വാസീദാനാര്തോ നാമ വിശ്രുതഃ। പുത്രഃ സുകന്യാ കന്യാ ന ഭാര്യായാ ച്യവനസ്യ തു ।। ൨൪.

ശര്യാതിക്ക് ഇരട്ടക്കുട്ടികളുണ്ടായി; പ്രസിദ്ധനായ മകൻ ആനർത്തനായിരുന്നു, മകളും സുകന്യയായിരുന്നു. അവൾ ച്യവനന്റെ ഭാര്യയായി.

ആനാര്ത്തസ്യ തു ദായാദോ രേവോ നാമ്നാ തു വീര്യവാന്। ആനര്ത്തോ വിഷയോ യസ്യ പുരീ ചാപി കുശസ്ഥലീ ।। ൨൪.

ആനർത്തന്റെ അവകാശി വീരനായ രേവൻ ആയിരുന്നു. ആനർത്തൻ എന്നത് ഒരു ദേശമാണ്, അതിന്റെ തലസ്ഥാനമാണ് കുശസ്ഥലീ.

രേവസ്യ രൈവതഃ പുത്രഃ കകുഝീ നാമ ധാര്മികഃ। ജ്യേഷ്ഠോ ഭ്രാതൃശതസ്യാസീദ്രാജാ പ്രാപ്യ കുശസ്ഥലീമ് ।। ൨൪.

രേവന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനായ കകുധ്മി എന്ന രൈവതൻ ആയിരുന്നു. അവൻ നൂറ് സഹോദരങ്ങളിൽ മൂത്തവനും കുശസ്ഥലീ രാജാവായും ആയിരുന്നു.

കന്യയാ സഹ ശ്രുത്വാ ച ഗന്ധര്വം ബ്രഹ്മണോഽന്തികേ। മുഹൂര്ത്തം ദേവദേവസ്യ മാര്ത്യം ബഹുയുഗം വിഭോഃ ।। ൨൪.

അവൻ തന്റെ മകളോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഗന്ധർവനെ കേട്ടു. ദേവദേവന്റെ ഒരു നിമിഷം മനുഷ്യർക്കു അനേകം യുഗങ്ങളായിരുന്നു.

ആജഗാമ യുവാ ചൈവ സ്വാം പുരീം യാദവൈര്വൃതാമ്। കൃതാം ദ്വാരവതീം നാമ ബഹുദ്വാരാം മനോരമാമ് ।। ൨൪.

പിന്നീട്, അവൻ യുവാവായിരിക്കെ, യാദവന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ആ നഗരം അനേകം വാതിലുകളുള്ള മനോഹരമായ ദ്വാരവതിയായി മാറ്റിയിരുന്നു.

ഭോജവൃഷ്ട്യന്ധകൈര്ഗുപ്താം വസുദേവപുരോഗമൈഃ। താങ്കഥാം രൈവതഃ ശ്രുത്വാ യഥാതത്ത്വമരിന്ദമഃ ।। ൨൪.

ഭോജന്മാർ, വൃഷ്ണികൾ, അന്ധകർ എന്നിവരും വസുദേവൻ മുഖ്യനായും ആ നഗരത്തെ കാത്തിരുന്നു. ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച രൈവതൻ അവരുടെ കഥ യഥാർത്ഥത്തിൽ കേട്ടു.

കന്യാ തു ബലദേവായ സുവ്രതാം നാമ രേവതീമ്। ദത്ത്വാ ജഗാമ ശിഖരം മേരോസ്തപസി സംസ്ഥിതഃ ।। ൨൪.

അവൻ തന്റെ സദാചാരമുള്ള മകൾ രേവതിയെ ബാലദേവനു വിവാഹം നൽകി, പിന്നീട് മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ തപസ്സിന് പോയി.

രേമേ രാമശ്ച ധര്മാത്മാ രേവത്യാ സഹിതഃ കില। താം കഥാമൃഷയഃ ശ്രുത്വാ പപ്രച്ഛുസ്തദനന്തരമ് ।। ൨൪.

ധാർമ്മികനായ രാമൻ രേവതിയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു. ആ കഥ കേട്ട ശേഷം, മഹർഷികൾ പിന്നെയും ചോദിച്ചു.

ഋഷ്യ ഊചുഃ ।। കഥം ബഹുയുഗേ കാലേ വ്യതീതേ സൂതനന്ദന। ന ജരാം രേവതീ പ്രാപ്താ പലിതഞ്ച കുതഃ പ്രഭോ ।। ൨൪.

മഹർഷികൾ ചോദിച്ചു: 'സൂതപുത്രാ, ഇത്രയും യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും രേവതി എങ്ങനെ വൃദ്ധയാവാതിരിക്കുന്നു? അവൾക്ക് ചാരമുടി എങ്ങനെ വന്നില്ല, പ്രഭോ?'

മേരും ഗതസ്യ വാ തസ്യ ശര്യ്യാതേഃ സന്തതിഃ കഥമ്। സ്ഥിതാ പൃഥിവ്യാമദ്യാപി ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ ।। ൨൪.

ശര്യ്യാതിയുടെ മകനായവൻ മെരുവിലേക്ക് പോയിട്ടും, അവന്റെ വംശം ഇന്നും ഭൂമിയിൽ നിലനിൽക്കുന്നതു എങ്ങനെയാണ്? ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

കിയന്തോ വാ സുരഗണാ ഗന്ധര്വ്വാസ്തത്ര കീദൃശാഃ। യച്ഛ്രുത്വാ രൈവതഃ കാലാന് മുഹൂര്ത്തമിവ മന്യതേ ।। ൨൪.

അവിടെ ദേവതകളും ഗന്ധർവന്മാരും എത്ര പേരുണ്ട്? അവർ എങ്ങനെയാണു? അവരെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ രൈവതൻ കാലം ഒരു നിമിഷംപോലെയാണെന്ന് കരുതുന്നു.

സൂത ഉവാച।। ന ജരാ ക്ഷുത്പിപാസാ വാ ന ച മൃത്യുഭയം തതഃ। ന ച രോഗഃ പ്രഭവതി ബ്രഹ്മലോകഗതസ്യ ഹി ।। ൨൪.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മലോകത്തിലെത്തിയവർക്കു അവിടെ വൃദ്ധിയില്ല, വിശപ്പില്ല, ദാഹമില്ല, മരണഭയമില്ല, രോഗവും ബാധിക്കില്ല.

ഗാന്ധര്വ്വം പ്രതി യച്ചാപി പൃഷ്ടസ്തു മുനിസത്തമാഃ। തതോഽഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി യാഥാതഥ്യേന സുവ്രതാഃ ।। ൨൪.

ഗന്ധർവലോകത്തെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതിനുള്ള സത്യമായ മറുപടി ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദമായി പറയും, ധർമ്മശീലികളേ.

സപ്ത സ്വരാസ്ത്രയോ ഗ്രാമാ മൂര്ച്ഛനാസ്ത്വേകവിംശതിഃ। താലാശ്ചൈകോനപഞ്ചാശദിത്യേതത് സ്വരമണ്ഡലമ് ।। ൨൪.

ഏഴു സ്വരങ്ങൾ, മൂന്നു ഗ്രാമങ്ങൾ, ഇരുപത്തൊന്ന് മൂർച്ചനകൾ, അമ്പത്തൊന്ന് താളങ്ങൾ — ഇതാണ് സ്വരമണ്ഡലം.

ഷഡ്ജര്ഷഭൌ ച ഗാന്ധാരോ മധ്യമഃ പഞ്ചമസ്തഥാ। ധൈവതശ്ചാപി വിജ്ഞേയസ്തഥാ ചാപി നിഷാദവാന് ।। ൨൪.

ഷഡ്ജം, ഋഷഭം, ഗാന്ധാരം, മധ്യമം, പഞ്ചമം, ധൈവതം, നിഷാദം — ഇവയാണ് സ്വരങ്ങൾ എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

സൌവീരീ മധ്യമഗ്രാമോ ഹരിണാസ്യാ തഥൈവ ച। സ്യാത്കലോപബലോപേതാ ചതുര്ഥീ ശുദ്ധമധ്യമാ ।। ൨൪.

മധ്യമഗ്രാമത്തിൽ സൗവീരി, ഹരിണാസ്യ എന്നിങ്ങനെയും, നാലാമത്തേതായി കാലശക്തിയോടെ ശുദ്ധമധ്യമയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ശാര്ങ്ഗീ ച പാവനീ ചൈവ ദൃഷ്ടാകാ ച യഥാക്രമമ്। മ്ധ്യമഗ്രാമികീഃ ഖ്യാതാഃ ഷഡ്ജഗ്രാമം നിബോധത ।। ൨൪.

ശാരംഗി, പാവനി, ദൃഷ്ടാക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയാണ് മധ്യമഗ്രാമത്തിലെ പ്രശസ്തമായ മൂർച്ചനകൾ; ഇനി ഷഡ്ജഗ്രാമത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

ഉത്തരമന്ദ്രാ രജനീ തഥാ യാ ചോത്തരായതാ। ശുദ്ധഷഡ്ജാ തഥാ ചൈവ ജാനീയാത് സപ്തമാം ച താമ് ।। ൨൪.

ഉത്തരമന്ദ്ര, രജനി, ഉത്തരായത, ശുദ്ധഷഡ്ജം, ഏഴാമത്തേതായ മറ്റൊന്ന് — ഇവയെ അങ്ങനെ അറിയണം.

ഗാന്ധാരഗ്രാമി കാംശ്ചാന്യാന് കീര്ത്യമാനാന് നിബോധത। ആഗ്നിഷ്ടോമികമാദ്യന്തു ദ്വിതീയം വാജപേയികമ് ।। ൨൪.

ഗാന്ധാരഗ്രാമത്തിലെ മറ്റു മൂർച്ചനകളെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ പറയാം: ആദ്യം അഗ്നിഷ്ടോമികം, രണ്ടാമത്തേത് വാജപേയികം.

തൃതീയം പൌണ്ഡ്രകം പ്രോക്തം ചതുര്ഥം ചാശ്വമേധികമ്। പഞ്ചമം രാജസൂയം വ ഷഷ്ഠം ചക്രസുവര്ണകമ് ।। ൨൪.

മൂന്നാമത്തേത് പൊണ്ട്രകം, നാലാമത്തേത് അശ്വമേധികം, അഞ്ചാമത്തേത് രാജസൂയം, ആറാമത്തേത് ചക്രസുവർണകം.

സപ്തമം ഗോസവം നാമ മഹാവൃഷ്ടികമഷ്ടമമ്। ബ്രഹ്മദാനഞ്ച നവമം പ്രാജാപത്യമനന്തരമ് ।। ൨൪.

ഏഴാമത്തേത് ഗോസവം, എട്ടാമത്തേത് മഹാവൃഷ്ടികം, ഒൻപതാമത്തേത് ബ്രഹ്മദാനം, അതിന് ശേഷം പ്രാജാപത്യവും.

നാഗപക്ഷാശ്രയം വിദ്യാദ്ഗോതരഞ്ച തഥൈവ ച। ഹയക്രാന്തം മൃഗക്രാന്തം വിഷ്ണുക്രാന്തം മനോഹരമ് ।। ൨൪.

നാഗപക്ഷാശ്രയം, ഗോതരവും, ഹയക്രാന്തം, മൃഗക്രാന്തം, മനോഹരമായ വിഷ്ണുക്രാന്തം — ഇവയും അറിയണം.

സൂര്യ്യക്രാന്തം വരേണ്യഞ്ച മത്തകോകിലവാദിനമ്। സാവിത്രമര്ദ്ധസാവിത്രം സര്വ്വതോ മദ്രമേവ ച ।। ൨൪.

സൂര്യക്രാന്തം, വരേണ്യം, മദമുള്ള കുയിൽ പാടുന്നതും, സാവിത്രം, അർദ്ധസാവിത്രം, എല്ലാടവും മദ്രം എന്നിങ്ങനെയും.