ക്ഷുപസ്യ വിംശഃ പുത്രസ്തു പ്രതിമാ ന ബഭൂവ ഹ। വിംശപുത്രസ്തു കല്യാണോ വിവിംശോ നാമ ധാര്മികഃ ।। ൨൪.
ക്ഷുപന്റെ ഇരുപതാമത്തെ മകൻ പ്രതിമ. പ്രതിമയുടെ മകൻ ധാർമ്മികനും ഉത്തമനും ആയ വിവിംശു.
വിവിംശപുത്രോ ധര്മാത്മാ ഖനിനേത്രഃ പ്രതാപവാന്। കരന്ധമസ്തസ്യ പുത്രസ്ത്രേതായുഗമുഖേഽഭവത് ।। ൨൪.
വിവിംശുവിന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനും വീര്യശാലിയുമായ ഖനിനേത്രൻ. അവന്റെ മകൻ കരന്ധമൻ ത്രേതായുഗത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ജനിച്ചു.
കരന്ധമസുതശ്ചാപി ആവിക്ഷിന്നാമ വീര്യവാന്। ആവിക്ഷിതോ വ്യതിക്രാമത് പിതരം ഗുണവത്തയാ ।। ൨൪.
കരന്ധമന്റെ മകൻ ശക്തിയുള്ള ആവിക്ഷി. ആവിക്ഷി ഗുണങ്ങളിൽ തന്റെ പിതാവിനെ മറികടന്നു.
മരുത്തോ നാമ ധര്മാത്മാ ചക്രവര്ത്തിസമോ നൃപഃ। സംവര്ത്തേന ദിവം നീതഃ സസുഹൃത് സഹ ബാന്ധവൈഃ ।। ൨൪.
അവന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനും സർവ്വാധിപതിയായ രാജാവുമായ മരുത്തൻ. അവൻ സുവൃത്തനും ബന്ധുക്കളുമൊത്ത് സംവർത്തനാൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
വിവാദോഽത്ര മഹാനാസീത് സംവര്ത്തസ്യ ബൃഹസ്പതേഃ। ഋദ്ധിം ദൃഷ്ട്വാ തു യജ്ഞസ്യ ക്രുദ്ധസ്തസ്യ ബൃഹസ്പതിഃ ।। ൨൪.
അവിടെ സംവർത്തനും ബൃഹസ്പതിയും തമ്മിൽ വലിയ വാദം ഉണ്ടായി. യജ്ഞത്തിന്റെ ഐശ്വര്യം കണ്ടപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി കോപിച്ചു.
സംപര്ത്തേന ഹൃതേ യജ്ഞേ ചുകോപ സുഭൃശന്തദാ। ലോകാനാം സ ഹി നാശയ ദൈവതൈര്ഹി പ്രസാദിതഃ ।। ൨൪.
സംവർത്തൻ യജ്ഞം എടുത്തപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി അത്യന്തം കോപിച്ചു; ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നവനായി ദേവന്മാർ അവനെ ശമിപ്പിച്ചു.
മരുത്തശ്ചക്രവര്ത്തീ സ നരിഷ്യന്തമവാപ്തവാന്। നരിഷ്യന്തസ്യ ദായാദോ രാജാ ദണ്ഡധരോ ദമഃ ।। ൨൪.
ആ സർവ്വാധിപനായ മരുത്തിന് നരിഷ്യന്തൻ എന്നൊരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. നരിഷ്യന്തന്റെ വംശാവലി രാജാവായ ദണ്ഡധരൻ, അഥവാ ദമൻ.
തസ്യ പുത്രസ്തു വിക്രാന്തോ രാജാസീദ്രാഷ്ട്രവര്ദ്ധനഃ । സുധൃതീ തസ്യ പുത്രസ്തു നരഃ സുധൃതിനഃ സുതഃ ।। ൨൪.
അവന്റെ മകൻ വീര്യശാലിയായ രാജാവായ രാഷ്ട്രവർധനൻ. അവന്റെ മകൻ സുധൃതി, സുധൃതിയുടെ മകൻ നരൻ.
കേവലസ്തസ്യ പുത്രസ്തു ബന്ധുമാന് കേവലാത്മജഃ। അഥ ബന്ധുമതഃ പുത്രോ ധര്മാത്മാ വേഗവാന് നൃപഃ ।। ൨൪.
കേവലന് ഒരു മകനായിരുന്നു, അവനാണ് ബന്ധുമാൻ എന്നു പേരായത്. ബന്ധുമാന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനും വേഗശാലിയും ആയിരുന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ബുധോ വേഗവതഃ പുത്ര സ്തൃണബിന്ദുര്ബുധാത്മജഃ। ത്രേതായുഗമുഖേ രാജാ തൃതീയേ സംബഭൂവ ഹ ।। ൨൪.
വേഗവാന്റെ മകൻ ബുധൻ ആയിരുന്നു. ബുധനിൽ നിന്ന് തൃണബിന്ദു ജനിച്ചു. ത്രേതായുഗം തുടങ്ങുമ്പോൾ, മൂന്നാം യുഗത്തിൽ, അവൻ രാജാവായി.
കന്യാ തു തസ്യ ദ്രവിഡാ മാതാ വിശ്രവസോ ഹി സാ। പുത്രശ്ചാസ്യ വിശാലോഽഭൂദ് രാജാ പരമധാര്മികഃ ।। ൨൪.
അവന്റെ മകൾ ദ്രാവിഡയായിരുന്നു; അവൾ വിശ്രവസിന്റെ അമ്മയുമാണ്. അവന്റെ മകൻ വിശാലൻ, അത്യന്തം ധാർമ്മികനായ രാജാവായിരുന്നു.
വിശാലസ്യ സമുത്പന്നാ വിശാലാ നയനിര്മിതാ। വിശാലസ്യ സുതോ രാജാ ഹേമചന്ദ്രോ മഹാബലഃ ।। ൨൪.
വിശാലനിൽ നിന്ന് വിശാലാ എന്ന മകൾ ജനിച്ചു, അവളെ അവൻ തന്റെ കാഴ്ചകൊണ്ട് സൃഷ്ടിച്ചു. വിശാലയുടെ മകൻ മഹാബലശാലിയായ ഹേമചന്ദ്രൻ ആയിരുന്നു.
സുചന്ദ്ര ഇതി വിഖ്യാതോ ഹേമചന്ദ്രാദനന്തരമ്। സുചന്ദ്രതനയോ രാജാ ധൂമ്രാശ്ച ഇതി വിശ്രുതഃ ।। ൨൪.
ഹേമചന്ദ്രന്റെ ശേഷം പ്രശസ്തനായ സുചന്ദ്രൻ രാജാവായി. സുചന്ദ്രന്റെ മകൻ ധൂമ്രാശ്വൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ധൂമ്രാശ്വതനയോ വിദ്വാന് സൃഞ്ജയഃ സമപദ്യത। സൃഞ്ജയസ്യ സുതഃ ശ്രീമാന് സഹദേവഃ പ്രതാപവാന് ।। ൨൪.
ധൂമ്രാശ്വന്റെ മകൻ പണ്ഡിതനായ സൃഞ്ജയൻ ആയിരുന്നു. സൃഞ്ജയന്റെ മകൻ മഹത്വവും ശക്തിയും ഉള്ള സഹദേവൻ ആയിരുന്നു.
കൃശാശ്വഃ സഹദേവസ്യ പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ। കൃശാശ്വസ്യ മഹാതേജാഃ സോമദത്തഃ പ്രതാപവാന് ।। ൨൪.
സഹദേവന് പരമധാർമ്മികനായ കൃശാശ്വൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു. കൃശാശ്വന്റെ മകൻ മഹാതേജസ്സുള്ള പ്രതാപശാലിയായ സോമദത്തൻ ആയിരുന്നു.
സോമദത്തസ്യ രാജര്ഷേഃ സുതോഭൂജ്ജനമേജയഃ। ജനമേജയാത്മജശ്ചൈവ പ്രമതിര്നാമ വിശ്രുതഃ ।। ൨൪.
രാജർഷിയായ സോമദത്തന്റെ മകൻ ജനമേജയൻ ആയിരുന്നു. ജനമേജയന്റെ മകനാണ് പ്രശസ്തനായ പ്രമതി.
തൃണബിന്ദുപ്രസാദേന സര്വേ വൈശാലകാ നൃപാഃ । ദീര്ഘായുഷോ മഹാത്മാനോ വീര്യവന്തഃ സുധാര്മികാഃ ।। ൨൪.
തൃണബിന്ദുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, വൈശാലിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ദീർഘായുസ്സും മഹാത്മതയും വീര്യവും സത്യധർമ്മവും ഉള്ളവരായിരുന്നു.
ശര്യാതേര്മിഥുനം ത്വാസീദാനാര്തോ നാമ വിശ്രുതഃ। പുത്രഃ സുകന്യാ കന്യാ ന ഭാര്യായാ ച്യവനസ്യ തു ।। ൨൪.
ശര്യാതിക്ക് ഇരട്ടക്കുട്ടികളുണ്ടായി; പ്രസിദ്ധനായ മകൻ ആനർത്തനായിരുന്നു, മകളും സുകന്യയായിരുന്നു. അവൾ ച്യവനന്റെ ഭാര്യയായി.
ആനാര്ത്തസ്യ തു ദായാദോ രേവോ നാമ്നാ തു വീര്യവാന്। ആനര്ത്തോ വിഷയോ യസ്യ പുരീ ചാപി കുശസ്ഥലീ ।। ൨൪.
ആനർത്തന്റെ അവകാശി വീരനായ രേവൻ ആയിരുന്നു. ആനർത്തൻ എന്നത് ഒരു ദേശമാണ്, അതിന്റെ തലസ്ഥാനമാണ് കുശസ്ഥലീ.
രേവസ്യ രൈവതഃ പുത്രഃ കകുഝീ നാമ ധാര്മികഃ। ജ്യേഷ്ഠോ ഭ്രാതൃശതസ്യാസീദ്രാജാ പ്രാപ്യ കുശസ്ഥലീമ് ।। ൨൪.
രേവന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനായ കകുധ്മി എന്ന രൈവതൻ ആയിരുന്നു. അവൻ നൂറ് സഹോദരങ്ങളിൽ മൂത്തവനും കുശസ്ഥലീ രാജാവായും ആയിരുന്നു.
കന്യയാ സഹ ശ്രുത്വാ ച ഗന്ധര്വം ബ്രഹ്മണോഽന്തികേ। മുഹൂര്ത്തം ദേവദേവസ്യ മാര്ത്യം ബഹുയുഗം വിഭോഃ ।। ൨൪.
അവൻ തന്റെ മകളോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഗന്ധർവനെ കേട്ടു. ദേവദേവന്റെ ഒരു നിമിഷം മനുഷ്യർക്കു അനേകം യുഗങ്ങളായിരുന്നു.
ആജഗാമ യുവാ ചൈവ സ്വാം പുരീം യാദവൈര്വൃതാമ്। കൃതാം ദ്വാരവതീം നാമ ബഹുദ്വാരാം മനോരമാമ് ।। ൨൪.
പിന്നീട്, അവൻ യുവാവായിരിക്കെ, യാദവന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ആ നഗരം അനേകം വാതിലുകളുള്ള മനോഹരമായ ദ്വാരവതിയായി മാറ്റിയിരുന്നു.
ഭോജവൃഷ്ട്യന്ധകൈര്ഗുപ്താം വസുദേവപുരോഗമൈഃ। താങ്കഥാം രൈവതഃ ശ്രുത്വാ യഥാതത്ത്വമരിന്ദമഃ ।। ൨൪.
ഭോജന്മാർ, വൃഷ്ണികൾ, അന്ധകർ എന്നിവരും വസുദേവൻ മുഖ്യനായും ആ നഗരത്തെ കാത്തിരുന്നു. ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച രൈവതൻ അവരുടെ കഥ യഥാർത്ഥത്തിൽ കേട്ടു.
കന്യാ തു ബലദേവായ സുവ്രതാം നാമ രേവതീമ്। ദത്ത്വാ ജഗാമ ശിഖരം മേരോസ്തപസി സംസ്ഥിതഃ ।। ൨൪.
അവൻ തന്റെ സദാചാരമുള്ള മകൾ രേവതിയെ ബാലദേവനു വിവാഹം നൽകി, പിന്നീട് മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ തപസ്സിന് പോയി.
രേമേ രാമശ്ച ധര്മാത്മാ രേവത്യാ സഹിതഃ കില। താം കഥാമൃഷയഃ ശ്രുത്വാ പപ്രച്ഛുസ്തദനന്തരമ് ।। ൨൪.
ധാർമ്മികനായ രാമൻ രേവതിയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു. ആ കഥ കേട്ട ശേഷം, മഹർഷികൾ പിന്നെയും ചോദിച്ചു.
ഋഷ്യ ഊചുഃ ।। കഥം ബഹുയുഗേ കാലേ വ്യതീതേ സൂതനന്ദന। ന ജരാം രേവതീ പ്രാപ്താ പലിതഞ്ച കുതഃ പ്രഭോ ।। ൨൪.
മഹർഷികൾ ചോദിച്ചു: 'സൂതപുത്രാ, ഇത്രയും യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും രേവതി എങ്ങനെ വൃദ്ധയാവാതിരിക്കുന്നു? അവൾക്ക് ചാരമുടി എങ്ങനെ വന്നില്ല, പ്രഭോ?'
മേരും ഗതസ്യ വാ തസ്യ ശര്യ്യാതേഃ സന്തതിഃ കഥമ്। സ്ഥിതാ പൃഥിവ്യാമദ്യാപി ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ ।। ൨൪.
ശര്യ്യാതിയുടെ മകനായവൻ മെരുവിലേക്ക് പോയിട്ടും, അവന്റെ വംശം ഇന്നും ഭൂമിയിൽ നിലനിൽക്കുന്നതു എങ്ങനെയാണ്? ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കിയന്തോ വാ സുരഗണാ ഗന്ധര്വ്വാസ്തത്ര കീദൃശാഃ। യച്ഛ്രുത്വാ രൈവതഃ കാലാന് മുഹൂര്ത്തമിവ മന്യതേ ।। ൨൪.
അവിടെ ദേവതകളും ഗന്ധർവന്മാരും എത്ര പേരുണ്ട്? അവർ എങ്ങനെയാണു? അവരെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ രൈവതൻ കാലം ഒരു നിമിഷംപോലെയാണെന്ന് കരുതുന്നു.
സൂത ഉവാച।। ന ജരാ ക്ഷുത്പിപാസാ വാ ന ച മൃത്യുഭയം തതഃ। ന ച രോഗഃ പ്രഭവതി ബ്രഹ്മലോകഗതസ്യ ഹി ।। ൨൪.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മലോകത്തിലെത്തിയവർക്കു അവിടെ വൃദ്ധിയില്ല, വിശപ്പില്ല, ദാഹമില്ല, മരണഭയമില്ല, രോഗവും ബാധിക്കില്ല.
ഗാന്ധര്വ്വം പ്രതി യച്ചാപി പൃഷ്ടസ്തു മുനിസത്തമാഃ। തതോഽഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി യാഥാതഥ്യേന സുവ്രതാഃ ।। ൨൪.
ഗന്ധർവലോകത്തെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതിനുള്ള സത്യമായ മറുപടി ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദമായി പറയും, ധർമ്മശീലികളേ.