ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു ഋഷയഃ പപ്രച്ഛുസ്തദനന്തരമ് । മാനവഃ സ തു സുദ്യുമ്നഃ സ്ത്രീഭാവമഗമത് കഥമ് ।। ൨൩.
ഇത് കേട്ട ശേഷം, മഹർഷിമാർ ഉടൻ ചോദിച്ചു: മനുവിന്റെ മകൻ സുദ്യുമ്നൻ എങ്ങനെ സ്ത്രീരൂപം സ്വീകരിച്ചു എന്ന് പറയാമോ?
സൂത ഉവാച।। പ്രോവാച വചനം ദേവീ പ്രിയഹേതോഃ പ്രിയം പ്രിയാ । സ മേ മമാശ്രമേ ദേവ യഃ പുമാന് സംപ്രവേക്ഷ്യതി। ഭവിഷ്യതി ധ്രുവം നാരീ സാ തുല്യാപ്സരസാം ശുഭാ ।। ൨൩.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ദേവി തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'പ്രിയനേ, എന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ആരെങ്കിലും പുരുഷൻ അകത്തു കടന്നാൽ, അവൻ ഉറപ്പായും അപ്പുറത്തെ അപ്സരസുകൾക്ക് സമമായ സുന്ദരിയായ സ്ത്രീയാകും.'
തത്ര സര്വാണി ഭൂതാനി പിശാചാഃ പശവശ്ച യേ। സ്ത്രീഭൂതാഃ സഹ രുദ്രേണ ക്രീഡന്ത്യപ്സരസോ തഥാ ।। ൨൩.
അവിടെ എല്ലാ ജീവികളും, ഭൂതങ്ങളും, പിശാചുകളും, മൃഗങ്ങളും, രുദ്രനോടൊപ്പം സ്ത്രീകളായി മാറി അപ്സരസുകളോടൊപ്പം കളിച്ചു.
ഉമാവനം പ്രവിഷ്ടസ്തു സ രാജാ മൃഗയാം ഗതഃ। സഹ പിശാചൈര്ഭൂതൈസ്തു രുദ്രൈഃ സ്ത്രീഭാവമാസ്ഥിതഃ ।। ൨൩.
ആ രാജാവായ സുദ്യുമ്നൻ വേട്ടയ്ക്കായി ഉമാവനത്തിൽ കടന്നു. അവൻ പിശാചുകളും ഭൂതങ്ങളും രുദ്രന്മാരുമൊത്ത് സ്ത്രീരൂപം സ്വീകരിച്ചു.
തസ്മാത് സ രാജാ സുദ്യുമ്നഃ സ്ത്രീഭാവം ലബ്ധവാന് പുനഃ । മഹാദേവപ്രസാദാച്ച ഗാണപത്യ മവാപ്നുയാത് ।। ൨൩.
അതിനാൽ ആ രാജാവായ സുദ്യുമ്നൻ വീണ്ടും സ്ത്രീരൂപം നേടി; എന്നാൽ മഹാദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവൻ വീണ്ടും പുരുഷനായി.
സൂത ഉവാച।। നിസര്ഗം മനു പുത്രാണാം വിസ്തരേണ നിബോധത। പൃഷധ്രോ ഹിസയിത്വാ തു ഗുരോര്ഗാവമഭക്ഷയത് ।। ൨൪.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇനി മനുവിന്റെ മക്കളുടെ വംശം വിശദമായി കേൾക്കൂ. പൃഷധ്രൻ ഗുരുവിന്റെ പശുവിനെ കൊല്ലുകയും അതിന്റെ മാംസം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു.
ശാപാച്ഛൂദ്രത്വമാപന്നശ്ച്യവനസ്യ മഹാത്മനഃ। കരൂഷസ്യ തു കാരൂഷഃ ക്ഷത്രിയോ യുദ്ധദുര്മദഃ ।। ൨൪.
മഹാത്മാവായ ച്യവനന്റെ ശാപം മൂലം അവൻ ശൂദ്രനായി. കരൂഷന്റെ മകൻ കാരൂഷൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനായ ഒരു ക്ഷത്രിയനായിരുന്നു.
സഹസ്രക്ഷത്രിയഗണവിക്രാന്തഃ സംബഭൂവ ഹ। നാഭാഗാരിഷ്ടപുത്രസ്തു വിദ്വാനാസീദ്ഭലന്ദനഃ ।। ൨൪.
അവൻ ആയിരം ക്ഷത്രിയകുലങ്ങളിൽ വീര്യശാലിയായവനായി പ്രശസ്തനായി. നാഭാഗന്റെ മകൻ ഭലന്ദനൻ ഒരു പണ്ഡിതനായിരുന്നു.
ഭലന്ദനസ്യ പുത്രോഽഭൂത് പ്രാംശുര്നാമ മഹാബലഃ। പ്രാംശോരേകോഽഭവത് പുത്രഃ പ്രജാനിരിതി വിശ്രുതഃ ।। ൨൪.
ഭലന്ദനന്റെ മകൻ മഹാബലശാലിയായ പ്രാംശു. പ്രാംശുവിന് ഒരു മകനുണ്ടായിരുന്നു, അവൻ പ്രശസ്തനായ പ്രജാനി.
പ്രജാനേരഭവത് പുത്രഃ ഖനിത്രോ നാമ വീര്യവാന്। തസ്യ പുത്രോഽഭവച്ഛ്രീമാന് ക്ഷുപോ നാമ മഹായശാഃ ।। ൨൪.
പ്രജാനിയുടെ മകൻ ശക്തിയുള്ള ഖനിത്രൻ. അവന്റെ മകൻ മഹാശ്രീയുള്ള, പ്രശസ്തനായ ക്ഷുപൻ.
ക്ഷുപസ്യ വിംശഃ പുത്രസ്തു പ്രതിമാ ന ബഭൂവ ഹ। വിംശപുത്രസ്തു കല്യാണോ വിവിംശോ നാമ ധാര്മികഃ ।। ൨൪.
ക്ഷുപന്റെ ഇരുപതാമത്തെ മകൻ പ്രതിമ. പ്രതിമയുടെ മകൻ ധാർമ്മികനും ഉത്തമനും ആയ വിവിംശു.
വിവിംശപുത്രോ ധര്മാത്മാ ഖനിനേത്രഃ പ്രതാപവാന്। കരന്ധമസ്തസ്യ പുത്രസ്ത്രേതായുഗമുഖേഽഭവത് ।। ൨൪.
വിവിംശുവിന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനും വീര്യശാലിയുമായ ഖനിനേത്രൻ. അവന്റെ മകൻ കരന്ധമൻ ത്രേതായുഗത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ജനിച്ചു.
കരന്ധമസുതശ്ചാപി ആവിക്ഷിന്നാമ വീര്യവാന്। ആവിക്ഷിതോ വ്യതിക്രാമത് പിതരം ഗുണവത്തയാ ।। ൨൪.
കരന്ധമന്റെ മകൻ ശക്തിയുള്ള ആവിക്ഷി. ആവിക്ഷി ഗുണങ്ങളിൽ തന്റെ പിതാവിനെ മറികടന്നു.
മരുത്തോ നാമ ധര്മാത്മാ ചക്രവര്ത്തിസമോ നൃപഃ। സംവര്ത്തേന ദിവം നീതഃ സസുഹൃത് സഹ ബാന്ധവൈഃ ।। ൨൪.
അവന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനും സർവ്വാധിപതിയായ രാജാവുമായ മരുത്തൻ. അവൻ സുവൃത്തനും ബന്ധുക്കളുമൊത്ത് സംവർത്തനാൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
വിവാദോഽത്ര മഹാനാസീത് സംവര്ത്തസ്യ ബൃഹസ്പതേഃ। ഋദ്ധിം ദൃഷ്ട്വാ തു യജ്ഞസ്യ ക്രുദ്ധസ്തസ്യ ബൃഹസ്പതിഃ ।। ൨൪.
അവിടെ സംവർത്തനും ബൃഹസ്പതിയും തമ്മിൽ വലിയ വാദം ഉണ്ടായി. യജ്ഞത്തിന്റെ ഐശ്വര്യം കണ്ടപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി കോപിച്ചു.
സംപര്ത്തേന ഹൃതേ യജ്ഞേ ചുകോപ സുഭൃശന്തദാ। ലോകാനാം സ ഹി നാശയ ദൈവതൈര്ഹി പ്രസാദിതഃ ।। ൨൪.
സംവർത്തൻ യജ്ഞം എടുത്തപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി അത്യന്തം കോപിച്ചു; ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നവനായി ദേവന്മാർ അവനെ ശമിപ്പിച്ചു.
മരുത്തശ്ചക്രവര്ത്തീ സ നരിഷ്യന്തമവാപ്തവാന്। നരിഷ്യന്തസ്യ ദായാദോ രാജാ ദണ്ഡധരോ ദമഃ ।। ൨൪.
ആ സർവ്വാധിപനായ മരുത്തിന് നരിഷ്യന്തൻ എന്നൊരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. നരിഷ്യന്തന്റെ വംശാവലി രാജാവായ ദണ്ഡധരൻ, അഥവാ ദമൻ.
തസ്യ പുത്രസ്തു വിക്രാന്തോ രാജാസീദ്രാഷ്ട്രവര്ദ്ധനഃ । സുധൃതീ തസ്യ പുത്രസ്തു നരഃ സുധൃതിനഃ സുതഃ ।। ൨൪.
അവന്റെ മകൻ വീര്യശാലിയായ രാജാവായ രാഷ്ട്രവർധനൻ. അവന്റെ മകൻ സുധൃതി, സുധൃതിയുടെ മകൻ നരൻ.
കേവലസ്തസ്യ പുത്രസ്തു ബന്ധുമാന് കേവലാത്മജഃ। അഥ ബന്ധുമതഃ പുത്രോ ധര്മാത്മാ വേഗവാന് നൃപഃ ।। ൨൪.
കേവലന് ഒരു മകനായിരുന്നു, അവനാണ് ബന്ധുമാൻ എന്നു പേരായത്. ബന്ധുമാന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനും വേഗശാലിയും ആയിരുന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ബുധോ വേഗവതഃ പുത്ര സ്തൃണബിന്ദുര്ബുധാത്മജഃ। ത്രേതായുഗമുഖേ രാജാ തൃതീയേ സംബഭൂവ ഹ ।। ൨൪.
വേഗവാന്റെ മകൻ ബുധൻ ആയിരുന്നു. ബുധനിൽ നിന്ന് തൃണബിന്ദു ജനിച്ചു. ത്രേതായുഗം തുടങ്ങുമ്പോൾ, മൂന്നാം യുഗത്തിൽ, അവൻ രാജാവായി.
കന്യാ തു തസ്യ ദ്രവിഡാ മാതാ വിശ്രവസോ ഹി സാ। പുത്രശ്ചാസ്യ വിശാലോഽഭൂദ് രാജാ പരമധാര്മികഃ ।। ൨൪.
അവന്റെ മകൾ ദ്രാവിഡയായിരുന്നു; അവൾ വിശ്രവസിന്റെ അമ്മയുമാണ്. അവന്റെ മകൻ വിശാലൻ, അത്യന്തം ധാർമ്മികനായ രാജാവായിരുന്നു.
വിശാലസ്യ സമുത്പന്നാ വിശാലാ നയനിര്മിതാ। വിശാലസ്യ സുതോ രാജാ ഹേമചന്ദ്രോ മഹാബലഃ ।। ൨൪.
വിശാലനിൽ നിന്ന് വിശാലാ എന്ന മകൾ ജനിച്ചു, അവളെ അവൻ തന്റെ കാഴ്ചകൊണ്ട് സൃഷ്ടിച്ചു. വിശാലയുടെ മകൻ മഹാബലശാലിയായ ഹേമചന്ദ്രൻ ആയിരുന്നു.
സുചന്ദ്ര ഇതി വിഖ്യാതോ ഹേമചന്ദ്രാദനന്തരമ്। സുചന്ദ്രതനയോ രാജാ ധൂമ്രാശ്ച ഇതി വിശ്രുതഃ ।। ൨൪.
ഹേമചന്ദ്രന്റെ ശേഷം പ്രശസ്തനായ സുചന്ദ്രൻ രാജാവായി. സുചന്ദ്രന്റെ മകൻ ധൂമ്രാശ്വൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ധൂമ്രാശ്വതനയോ വിദ്വാന് സൃഞ്ജയഃ സമപദ്യത। സൃഞ്ജയസ്യ സുതഃ ശ്രീമാന് സഹദേവഃ പ്രതാപവാന് ।। ൨൪.
ധൂമ്രാശ്വന്റെ മകൻ പണ്ഡിതനായ സൃഞ്ജയൻ ആയിരുന്നു. സൃഞ്ജയന്റെ മകൻ മഹത്വവും ശക്തിയും ഉള്ള സഹദേവൻ ആയിരുന്നു.
കൃശാശ്വഃ സഹദേവസ്യ പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ। കൃശാശ്വസ്യ മഹാതേജാഃ സോമദത്തഃ പ്രതാപവാന് ।। ൨൪.
സഹദേവന് പരമധാർമ്മികനായ കൃശാശ്വൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു. കൃശാശ്വന്റെ മകൻ മഹാതേജസ്സുള്ള പ്രതാപശാലിയായ സോമദത്തൻ ആയിരുന്നു.
സോമദത്തസ്യ രാജര്ഷേഃ സുതോഭൂജ്ജനമേജയഃ। ജനമേജയാത്മജശ്ചൈവ പ്രമതിര്നാമ വിശ്രുതഃ ।। ൨൪.
രാജർഷിയായ സോമദത്തന്റെ മകൻ ജനമേജയൻ ആയിരുന്നു. ജനമേജയന്റെ മകനാണ് പ്രശസ്തനായ പ്രമതി.
തൃണബിന്ദുപ്രസാദേന സര്വേ വൈശാലകാ നൃപാഃ । ദീര്ഘായുഷോ മഹാത്മാനോ വീര്യവന്തഃ സുധാര്മികാഃ ।। ൨൪.
തൃണബിന്ദുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, വൈശാലിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ദീർഘായുസ്സും മഹാത്മതയും വീര്യവും സത്യധർമ്മവും ഉള്ളവരായിരുന്നു.
ശര്യാതേര്മിഥുനം ത്വാസീദാനാര്തോ നാമ വിശ്രുതഃ। പുത്രഃ സുകന്യാ കന്യാ ന ഭാര്യായാ ച്യവനസ്യ തു ।। ൨൪.
ശര്യാതിക്ക് ഇരട്ടക്കുട്ടികളുണ്ടായി; പ്രസിദ്ധനായ മകൻ ആനർത്തനായിരുന്നു, മകളും സുകന്യയായിരുന്നു. അവൾ ച്യവനന്റെ ഭാര്യയായി.
ആനാര്ത്തസ്യ തു ദായാദോ രേവോ നാമ്നാ തു വീര്യവാന്। ആനര്ത്തോ വിഷയോ യസ്യ പുരീ ചാപി കുശസ്ഥലീ ।। ൨൪.
ആനർത്തന്റെ അവകാശി വീരനായ രേവൻ ആയിരുന്നു. ആനർത്തൻ എന്നത് ഒരു ദേശമാണ്, അതിന്റെ തലസ്ഥാനമാണ് കുശസ്ഥലീ.
രേവസ്യ രൈവതഃ പുത്രഃ കകുഝീ നാമ ധാര്മികഃ। ജ്യേഷ്ഠോ ഭ്രാതൃശതസ്യാസീദ്രാജാ പ്രാപ്യ കുശസ്ഥലീമ് ।। ൨൪.
രേവന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനായ കകുധ്മി എന്ന രൈവതൻ ആയിരുന്നു. അവൻ നൂറ് സഹോദരങ്ങളിൽ മൂത്തവനും കുശസ്ഥലീ രാജാവായും ആയിരുന്നു.