വായുപുരാണമ്

ഹവിര്ദ്ധാനാത്ഷഡാഗ്നേയീ ധിഷണാഽജനയത്സുതാന്। പ്രാചീനബര്ഹിഷം ശുക്രം ഗയം കൃഷ്ണം വ്രജാജിനൌ ।। ൨.

ഹവിർദ്ധാനനും അവന്റെ ഭാര്യ ധിഷണയും ചേർന്ന് ആറു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു: പ്രാചീനബർഹിസ്, ശുക്രൻ, ഗയൻ, കൃഷ്ണൻ, വ്രജൻ, അജിനൻ.

പ്രാചീനബര്ഹിര്ഭഗവാന് മഹാനാസീത് പ്രജാപതിഃ। ബലുശ്രുതതപോവീര്യൈഃ പൃഥിവ്യാമേകരാഢസൌ। പ്രാചീനാഗ്രാഃ കുശാസ്തസ്യ തസ്മാത്പ്രാചീന ബര്ഹ്യസൌ ।। ൨.

പ്രാചീനബർഹിസ് ഭാഗ്യവാനായ മഹാനായ പ്രജാപതിയായിരുന്നു; ബലം, തപസ്സ്, ജ്ഞാനം എന്നിവയിൽ പ്രശസ്തനും ഭൂമിയിൽ ഏകാധിപതിയുമായിരുന്നു; അവന്റെ ദർഭകൾ കിഴക്കോട്ട് മുഖം നോക്കിയിരുന്നതിനാൽ അവനെ പ്രാചീനബർഹിസ് എന്ന് വിളിച്ചു.

സമുദ്രതനയായാന്തു കൃതദാരഃ സ വൈ പ്രഭുഃ। മഹതസ്തമസഃ പാരേ സവര്ണായാം പ്രജാപതേഃ। സവര്ണാഽഽധത്ത സാമുദ്രീ ദശ പ്രാചീന ബര്ഹിഷഃ ।। ൨.

ആ പ്രഭു സമുദ്രപുത്രിയായ സവർണയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു; മഹത്തായ അന്ധകാരത്തിന് അപ്പുറത്ത് ജനിച്ച സവർണയിൽ നിന്ന്, പ്രാചീനബർഹിസ് പത്തു പുത്രന്മാരെ, പ്രചേതസന്മാരെ, പ്രാപിച്ചു.

സര്വേ പ്രചേതസോ നാമ ധനുര്വേദസ്യ പാരഗാഃ। അപൃഥഗ്ധര്മചരണാസ്തേഽതപ്യന്ത മഹത്തപഃ। ദശവര്ഷസഹസ്രാണി സമുദ്രസലിലേശയാഃ ।। ൨.

അവരെല്ലാം പ്രചേതസന്മാരെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടവരും, ധനുര്‍വേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുമായിരുന്നു; ഒരുമിച്ച് ധർമ്മത്തിൽ നിലനിന്ന്, മഹത്തായ തപസ്സ് ചെയ്തു, പത്തായിരം വർഷം സമുദ്രജലത്തിൽ കിടന്നു.

തപശ്ചരത്സു പൃഥിവീം പ്രചേതഃസു മഹീരുഹാഃ। അരക്ഷ്യമാണാമാവവൃര്ബഭൂവാഥ പ്രജാക്ഷയഃ ।। ൨.

പ്രചേതസന്മാർ തപസ്സ് ചെയ്യുമ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ വൃക്ഷങ്ങൾ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വളർന്നു; അതിന്റെ ഫലമായി ജീവികളുടെ സംഖ്യ കുറയാൻ തുടങ്ങി.

പ്രത്യാഹതേ തദാ തസ്മിംശ്ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ മനോഃ । നാശകന് മാരുതോ വാതും വൃതം ഖമഭവദ്ദ്രുമൈഃ। ദശവര്ഷസഹസ്രാണി ന ശേകുശ്ചേഷ്ടിതും പ്രജാഃ ।। ൨.

ആ ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെയും അടുത്ത മനുവിന്റെയും ഇടവേളയിൽ, ആകാശം മരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് കാറ്റ് വീശാൻ കഴിയാതെ മടങ്ങിപ്പോയി. പത്തായിരം വർഷം ജീവികൾക്ക് ചലിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി.

തദുപശ്രുത്യ തപസാ സര്വേ യുക്താഃ പ്രചേതസഃ। മുഖേഭ്യോ വായുമഗ്നിഞ്ച സസൃജുര്ജ്ജാതമന്യവഃ ।। ൨.

ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, എല്ലാ പ്രചേതസന്മാരും തപസ്സിൽ ഉറച്ചവരും കോപത്തോടെ, വായുവും അഗ്നിയും അവരുടെ വായിൽ നിന്നു പുറത്ത് വിടുവിച്ചു.

ഉന്മൂലാനഥ താന് വൃക്ഷാന് കൃത്വാ വായുരശോഷയത്। താനഗ്നിരദഹദ്വോര ഏവമാസീദ് ദ്രുമക്ഷയഃ ।। ൨.

അപ്പോൾ കാറ്റ് ആ മരങ്ങൾ വേരോടെ പിഴുതു ഉണക്കി; അഗ്നി അവയെ കത്തിച്ചു തീർത്തു. ഇങ്ങനെ മരങ്ങൾ നശിച്ചു പോയി.

ദ്രുമക്ഷയമഥോ ബുദ്ധ്വാ കിഞ്ചിച്ഛേഷേഷു ശാഖിഷു। ഉപഗമ്യാബ്രവീദേതാന് രാജാ സോമഃ പ്രചേതസഃ ।। ൨.

മരങ്ങൾ നശിച്ചുവെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, കുറച്ച് ശാഖകൾ മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, രാജാവ് സോമൻ പ്രചേതസന്മാരുടെ അടുത്ത് വന്നു അവരോട് പറഞ്ഞു.

ദൃഷ്ട്വാ പ്രയോജനം സര്വം ലോകസന്താനകാരണാത്। കോപന്ത്യജത രാജാനഃ സര്വം പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ ।। ൨.

ലോകം നിലനിൽക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ മുഴുവനും കണ്ടപ്പോൾ, രാജാവ് പ്രാചീനബർഹിയും മറ്റു രാജാക്കന്മാരും അവരുടെ കോപം ഉപേക്ഷിച്ചു.

വൃക്ഷാഃ ക്ഷിത്യാം ജനിഷ്യന്തി ശാമ്യേതാമഗ്നിമാരുതൌ। രത്നഭൂതാ തു കന്യേയം വൃക്ഷാണാം വരവര്ണിനീ ।। ൨.

മരങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ വീണ്ടും ജനിക്കും; അഗ്നിയും കാറ്റും ശമിക്കട്ടെ. ഈ യുവതി മരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഭംഗിയുള്ളവളാണ്, അവർക്കിടയിൽ അമൂല്യമായ രത്നംപോലെയാണ്.

ഭവിഷ്യം ജാനതാ ഹ്യേഷാ മയാ ഗോഭിര്വിവര്ദ്ധിതാ। മാരിഷാ നാമ നാമ്നൈഷാ വൃക്ഷൈരേവ വിനിര്മിതാ। ഭാര്യാ ഭവതു വോ ഹ്യേഷാ സോമഗര്ഭവിവര്ദ്ധിതാ ।। ൨.

ഭാവി അറിയുന്നവനായി ഞാൻ അവളെ പശുക്കളാൽ പോഷിപ്പിച്ചു; അവളുടെ പേര് മാരിഷാ, അവൾ മരങ്ങളിൽ നിന്നു രൂപം കൊണ്ടവളാണ്. സോമൻ വളർത്തിയ ഈ മാരിഷാ നിങ്ങളുടെ ഭാര്യയാകട്ടെ.

യുഷ്മാകം തേജസോഽര്ദ്ധേന മമ ചാര്ദ്ധേന തേജസഃ। അസ്യാമുത്പത്സ്യതേ വിദ്വാന് ദക്ഷോ നാമ പ്രജാപതിഃ ।। ൨.

നിങ്ങളുടെ ശക്തിയുടെ പാതിയും എന്റെ ശക്തിയുടെ പാതിയും ചേർന്ന്, ഈ മാരിഷയിൽ നിന്ന് ഒരു ജ്ഞാനിയായ പുത്രൻ ജനിക്കും; അവൻ ദക്ഷൻ എന്ന പ്രജാപതിയാണ്.

സ ഇമാം ദഗ്ധഭൂയിഷ്ഠാം യുഷ്മത്തേജോമയേന വൈ। അഗ്നിനാഗ്നിസമോ ഭൂയഃ പ്രജാഃ സംവര്ദ്ധയിഷ്യതി ।। ൨.

നിങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ നിറഞ്ഞവനായി, അഗ്നിയെപ്പോലെ, ദക്ഷൻ ഈ ഭൂരിപക്ഷം കത്തിപ്പോയ ഭൂമിയിൽ ജീവികളെ വീണ്ടും വളർത്തും.

തതഃ സോമസ്യ വചനാജ്ജഗൃഹുസ്തേ പ്രചേതസഃ। സംഹൃത്യ കോപം വൃക്ഷേഭ്യഃ പത്നീം ധര്മേണ മാരിഷാമ് ।। ൨.

അപ്പോൾ സോമന്റെ വാക്ക് കേട്ടു, പ്രചേതസന്മാർ മരങ്ങളോടുള്ള കോപം വിട്ട്, മാരിഷയെ ധർമ്മാനുസൃതമായി ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു.

മാരിഷായാം തതസ്തേ വൈ മനസാ ഗര്ഭമാദധുഃ। ദശഭ്യസ്തു പ്രചേതോഭ്യോ മാരിഷായാം പ്രജാപതിഃ ।। ൨.

മാരിഷയിൽ അവർ മനസ്സുകൊണ്ട് ഗർഭം ധരിച്ചു; പത്ത് പ്രചേതസന്മാരിൽ നിന്നും മാരിഷയിൽ നിന്ന് പ്രജാപതി ജനിച്ചു.

ദക്ഷോ ജജ്ഞേ മഹാതേജാഃ സോമസ്യാംശേന വീര്യവാന് । അസൃജന്മാനസാനാദൌ പ്രജാ ദക്ഷോഽഥ മൈഥുനാത് ।। ൨.

സോമന്റെ ഭാഗം ഉൾക്കൊണ്ട മഹത്തായ തേജസ്സും വീര്യവുമുള്ള ദക്ഷൻ ജനിച്ചു. ആദ്യം ദക്ഷൻ മനസ്സിൽ നിന്നു ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു, പിന്നീടാണ് യൗവനത്തിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിച്ചത്.

അചരാംശ്ച ചരാംശ്ചൈവ ദ്വിപദോഽഥ ചതുഷ്പദാന്। വിസൃജ്യ മനസാ ദക്ഷഃ പശ്ചാദസൃജത സ്ത്രിയഃ ।। ൨.

ദക്ഷൻ മനസ്സിൽ നിന്നു ചലിക്കുന്നവരെയും അചലങ്ങളെയും, ഇരുകാലികളെയും നാലുകാലികളെയും സൃഷ്ടിച്ചു; പിന്നീട് സ്ത്രീകളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

ദദൌ സ ദശ ധര്മായ കശ്യപായ ത്രയോദശ। കാലസ്യ നയനേ യുക്താഃ സപ്തവിംശതിമിന്ദവേ ।। ൨.

അവൻ പത്തു പെൺമക്കളെ ധർമ്മനു, പതിമൂന്ന് കശ്യപനു, കാലം നിയന്ത്രിക്കാൻ ഇരുപത്തേഴു പെൺമക്കളെ ചന്ദ്രനു നൽകി.

ഏഭ്യോ ദത്ത്വാ തതോഽന്യാ വൈ ചതസ്രോഽരിഷ്ടനേമിനേ । ദ്വേ ചൈവ ബാഹുപുത്രായ ദ്വേ ചൈവാങ്ഗിരസേ തഥാ। കന്യാമേകാം കൃശാശ്വായ തേഭ്യോഽപത്യം നിബോധത ।। ൨.

ഇവരെക്കഴിഞ്ഞ് നാലു പെൺമക്കളെ അരിഷ്ടനേമിക്കു, രണ്ട് പെൺമക്കളെ ബാഹുപുത്രനു, രണ്ട് പെൺമക്കളെ അങ്കിരസിനു, ഒരു പെൺമകളെ കൃശാശ്വനു നൽകി; അവരിൽ നിന്നുള്ള സന്തതിയെ കേൾക്കൂ.

അന്തരം ചാക്ഷുഷസ്യാത്ര മനോഃ ഷഷ്ഠന്തു ഹീയതേ। മനോര്വൈവസ്വതസ്യാപി സപ്തമസ്യ പ്രജാപതേഃ ।। ൨.

ഇവിടെ ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെയും ആറാമത്തെ മനുവിന്റെയും ഇടവേളയും, വൈവസ്വതമനുവിന്റെയും ഏഴാമത്തെ പ്രജാപതിയുടെയും ഇടവേളയും ഒഴിവാക്കിയിരിക്കുന്നു.

താസു ദേവാഃ ഖഗാ ഗാവോ നാഗാ ദിതിജദാനവാഃ। ഗന്ധര്വോപ്സരസശ്ചൈവ ജജ്ഞിരേഽന്യാശ്ച ജാതയഃ ।। ൨.

അവരിൽ നിന്ന് ദേവന്മാർ, പക്ഷികൾ, പശുക്കൾ, പാമ്പുകൾ, ദിതിയുടെ പുത്രന്മാരും ദാനവന്മാരും, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ, മറ്റു ജാതികളും ജനിച്ചു.

തതഃ പ്രഭൃതി ലോകേഽസ്മിന് പ്രജാ മൈഥുനസമ്ഭവാഃ। സങ്കല്പാദ്ദര്ശനാത്സ്പര്ശാത്പൂര്വേഷാം സൃഷ്ടിരുച്യതേ ।। ൨.

അതിനുശേഷം ഈ ലോകത്ത് ജീവികൾ യൗവനസംബന്ധത്തിലൂടെ ജനിക്കുന്നു; മുൻകാലങ്ങളിൽ സൃഷ്ടി മനസ്സിലുണ്ടായ ആഗ്രഹം, കാഴ്ച, സ്പർശം മുതലായവയിലൂടെയായിരുന്നു.

ദേവാനാം ദാനവാനാഞ്ച ദേവര്ഷീണാഞ്ച തേ ശുഭഃ। സമ്ഭവഃ കഥിതഃ പൂര്വം ദക്ഷസ്യ ച മഹാത്മനഃ ।। ൨.

ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ദൈവമുനികളുടെയും മഹാത്മാവായ ദക്ഷന്റെ ഉത്ഭവം മുമ്പ് വിശദമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

പ്രാണാത്പ്രജാപതേര്ജന്മ ദക്ഷസ്യ കഥിതം ത്വയാ। കഥം പ്രചേതസത്വഞ്ച പുനര്ലേഭേ മഹാതപാഃ ।। ൨.

പ്രജാപതിയുടെ പ്രാണനിൽ നിന്നുള്ള ദക്ഷന്റെ ജനനം നീ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ആ മഹാതപസ്വി വീണ്ടും പ്രചേതസെന്ന രൂപം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു എന്നു പറയൂ.

ഏതന്നഃ സംശയം സൂത വ്യാഖ്യാതും ത്വമിഹാര്ഹസി। സ ദൌഹിത്രശ്ച സോമസ്യ കഥം ശ്വശുരതാങ്ഗതഃ ।। ൨.

ഈ സംശയം ദൂരീകരിച്ച് ഇവിടെ വിശദീകരിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു, സൂതാ. സോമന്റെ മകനായ ദക്ഷൻ എങ്ങനെ അവന്റെ അച്ഛനായി മാറി?

ഉത്പത്തിശ്ച നിരോധശ്ച നിത്യം ഭൂതേഷു സത്തമാഃ। ഋഷയോഽത്ര ന മുഹ്യന്തി വിദ്യാവന്തശ്ച യേ നരാഃ ।। ൨.

ഭൂതികളിൽ ഉത്പത്തി നാശങ്ങൾ എപ്പോഴും നടക്കുന്നു എന്ന് മഹർഷിമാരും ജ്ഞാനമുള്ള മനുഷ്യരും ഒരിക്കലും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുന്നില്ല.

യുഗേ യുഗേ ഭവന്ത്യേതേ സര്വേ ദക്ഷാദയോ ദ്വിജാഃ । പുനശ്ചൈവ നിരുധ്യന്തേ വിദ്വാംസ്തത്ര ന മുഹ്യതി ।। ൨.

പ്രതിയുഗത്തിലും ദക്ഷനും മറ്റു ദ്വിജന്മാരും വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ച് വീണ്ടും അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; ഇതിൽ ജ്ഞാനികൾക്ക് സംശയമൊന്നുമില്ല.

ജ്യൈഷ്‌ഠ്യം കാനിഷ്ഠ്യമപ്യേഷാം പൂര്വം നാസീദ് ദ്വിജോത്തമാഃ। തപ ഏവ ഗരീയോഽഭൂത് പ്രഭാവശ്ചൈവ കാരണമ് ।। ൨.

മികച്ച ദ്വിജന്മാരേ, മുമ്പ് ഇവരിൽ മുതിർന്നതോ ചെറുപ്പമോ എന്ന വ്യത്യാസമൊന്നുമില്ലായിരുന്നു; തപസ്സാണ് ഏറ്റവും വലിയതും, ശക്തിയായിരുന്നു കാരണം.