വായുപുരാണമ്

വിവസ്വാന് കശ്യപാജ്ജജ്ഞേ ദാക്ഷായണ്യാം മഹായശാഃ। തസ്യ ഭാര്യാഽഭവത്ത്വാഷ്ട്രീ മഹാദേവീ വിവസ്വതഃ। സുരേണുരിതി വിഖ്യാതാ പുനഃ സംജ്ഞേതി വിശ്രുതാ ।। ൨൨.

വലിയ യശസ്സുള്ള വിവസ്വാൻ കശ്യപനും ദാക്ഷായിണിയിലും ജനിച്ചു. വിവസ്വാന്റെ ഭാര്യ ത്വഷ്ടൃയുടെ മകളായ മഹാദേവിയാണ്; അവൾക്ക് സൂരേണു എന്ന പേരും പിന്നീട് സംജ്ഞാ എന്ന പേരും ലഭിച്ചു.

സാ തു ഭാര്യാ ഭഗവതോ മാര്ത്തണ്ഡസ്യാതിതേജസഃ। നാതുഷ്യദ്ഭര്തൃരൂപേണ രൂപയൌവനശാലിനീ ।। ൨൨.

അവൾ അതീവ തേജസ്സുള്ള ഭഗവാൻ മാർത്താണ്ഡന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു. സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഭർത്താവിന്റെ രൂപത്തിൽ അവൾ സന്തുഷ്ടയല്ലായിരുന്നു.

ആദിത്യസ്യ ഹി തദ്രൂപം മാര്ത്തണ്ഡസ്യ ഹി തേജസാ। ഗോത്രേഷു പ്രതിരുദ്ധം വൈ നാതി കാന്തമിവാഭവത് ।। ൨൨.

ആദിത്യനായ മാർത്താണ്ഡന്റെ രൂപം അതിന്റെ തേജസ്സുകൊണ്ട് ഗോത്രങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങിപ്പോയി; അതിനാൽ അത്ര ആകർഷകമായി തോന്നിയില്ല.

ന ഖല്വയം മൃതോ ഹ്യണ്ഡേ ഇതി സ്നേഹാത്തമബ്രവീത് । അജ്ഞാനഃ കശ്യപഃ സ്നേഹാന്മാര്ത്തണ്ഡ ഇതി ചോച്യതേ ।। ൨൨.

സ്നേഹത്താൽ അച്ഛൻ പറഞ്ഞു: 'അവൻ അണ്ടത്തിൽ മരിച്ചിട്ടില്ല.' അജ്ഞാനത്താൽ കശ്യപൻ സ്നേഹത്തോടുകൂടി അവനെ മാർത്താണ്ഡൻ എന്നു വിളിച്ചു.

തേജസ്ത്വഭ്യധികം തസ്യ നിത്യമേവ വിവസ്വതഃ। യേനാപി താപയാമാസ ത്രീല്ലോഁകാന് കശ്യപാത്മജഃ ।। ൨൨.

വിവസ്വാന്റെ തേജസ് എല്ലായ്പോഴും അതിക്രമമായിരുന്നു; അതിനാൽ കശ്യപന്റെ മകൻ മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും കത്തിച്ചു.

ത്രീണ്യപത്യാനി സംജ്ഞായാം ജനയാമാസ വൈ രവിഃ । ദ്വൌ സുതൌ തു മഹാവീര്യൌ കന്യാം കാലിന്ദിമേവ ച ।। ൨൨.

രവി സംജ്ഞയിൽ നിന്ന് മൂന്ന് മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു: മഹാശക്തിയുള്ള രണ്ട് പുത്രന്മാരും, കാലിന്ദി എന്ന ഒരു മകളും.

മനുര്വിവസ്വതോ ജ്യേഷ്ഠഃ ശ്രാദ്ധദേവഃ പ്രജാപതിഃ। തതോ യമോ യമീ ചൈവ യമജൌ സംബഭൂവതുഃ ।। ൨൨.

വിവസ്വാന്റെ മൂത്തമകനായ മനു, ശ്രാദ്ധദേവനും പ്രജാപതിയും ആയിരുന്നു. അതിനുശേഷം ഇരട്ടകളായ യമനും യമിയും ജനിച്ചു.

ശാന്തവര്ണന്തു തദ്രൂപം ദൃഷ്ട്വാ സംജ്ഞാ വിവസ്വതഃ। അസഹന്തീ സ്വകാം ജായാം സവര്ണാം നിര്മമേ പുനഃ ।। ൨൨.

ആ ശാന്തമായ രൂപം കണ്ടപ്പോൾ വിവസ്വാൻ ബോധംകെട്ടുപോയി; തന്റെ ഭാര്യയെ സഹിക്കാനാവാതെ, സവർണയെ വീണ്ടും സൃഷ്ടിച്ചു.

മഹീമയീ തു സാ നാരീ തസ്യാശ്ഛായാസമുദ്ഗതാ। പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രയതാ ഭൂത്വാ പുനഃ സംജ്ഞാമഭാഷത ।। ൨൨.

അവളുടെ നിഴലിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള സ്ത്രീ, കയ്യുകൂപ്പി ഭക്തിയോടെ വീണ്ടും സംജ്ഞയോട് സംസാരിച്ചു.

വദസ്വ കിം മയാ കാര്യം സാ സംജ്ഞാ താമഥാബ്രവീത്। അഹം യാസ്യാമി ഭദ്രന്തേ സ്വമേവ ഭവനം പിതുഃ ।। ൨൨.

"ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് പറയൂ," അവൾ ചോദിച്ചു. സംജ്ഞയോ പറഞ്ഞു: "നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ ഞാൻ എന്റെ അച്ഛന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു."

ത്വയേഹ ഭവനേ മഹ്യം വസ്തവ്യം നിര്വിശങ്കയാ। ഇമൌ ച ബാലകൌ മഹ്യം കന്യാ ച വരവര്ണിനീ ।। ൨൨.

"നീ ഭയമില്ലാതെ ഈ വീട്ടിൽ എന്നെപ്പോലെ തന്നെ താമസിക്കണം; ഈ രണ്ടു പുത്രന്മാരെയും മനോഹരമായ എന്റെ മകളെയും ഞാൻ നിനക്കു ഏല്പിക്കുന്നു."

ഭര്ത്രേ വൈ നൈവമാഖ്യേയമിദം ഭഗവതേ ത്വയാ। ഏവമുക്താബ്രവീത് സംജ്ഞാം സംജ്ഞായാഃ പാര്ഥിവീ തു സാ ।। ൨൨.

"ഇത് എന്റെ ഭർത്താവിനോ, ഭഗവാനെക്കോ നീ ഒരിക്കലും വെളിപ്പെടുത്തരുത്." ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശം ലഭിച്ചപ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള അവൾ സംജ്ഞയോട് പറഞ്ഞു.

ആകാശഗ്രഹണാദ്ദേവി ആശയം നൈവ കര്ഹിചിത്। ആഖ്യാസ്യാമി മതം തുഭ്യം ഗച്ഛ ദേവി സ്വമാലയമ് ।। ൨൨.

"ദേവി, ആകാശം പിടിച്ചാൽ ലക്ഷ്യം ലഭിക്കില്ല; ഞാൻ നിന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കും. ദേവി, നീ നിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോവുക."

സമാധായ ച താം സംജ്ഞാ തഥേത്യുക്താ തയാ ച സാ। ത്വഷ്ടുഃ സമീപമഗമദ്വ്രീഡിതേവ തപസ്വിനീ ।। ൨൨.

അവളുടെ വാക്ക് സമ്മതിച്ച്, സംജ്ഞ അവളാൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, ലജ്ജയോടെ ത്വഷ്ടാവിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു.

പിതാ താമാഗതാം ദൃഷ്ട്വാ ക്രുദ്ധഃ സംജ്ഞാമഥാബ്രവീത്। ഭര്തുഃ സമീപം ഗച്ഛ ത്വം മാ ജുഗുപ്സ ദിവാകരമ് ।। ൨൨.

അച്ഛൻ അവളെ വന്നതുകണ്ട് കോപത്തോടെ സംജ്ഞയോട് പറഞ്ഞു: "നീ ഭർത്താവിന്റെ അടുക്കൽ പോവണം; ദിവാകരനെ അവഹേളിക്കരുത്."

സൈവമുക്താ തദാ പിത്രാ നിയുക്താ ച പുനഃ പുനഃ। വര്ഷാണാന്തു സഹസ്രം വൈ വസതി സ്മ പിതുര്ഗൃഹേ ।। ൨൨.

അച്ഛൻ ഇങ്ങനെ പലതവണ നിർദ്ദേശം നൽകിയപ്പോൾ, അവൾ ആയിരം വർഷം അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചു.

ഭര്തുഃ സമീപം ഗച്ഛ ത്വം നിയുക്താ ച പുനഃ പുനഃ। അഗമദ്വഡവാ ഭൂത്വാച്ഛാദ്യ രൂപമനിന്ദിതാ। ഉത്തരാന് സാ കുരൂന് ഗത്വാ തൃണാന്യഥ ചചാര സാ ।। ൨൨.

പലതവണ ഭർത്താവിന്റെ അടുക്കൽ പോകാൻ നിർദ്ദേശം ലഭിച്ചപ്പോൾ, അവൾ കുതിരയായി രൂപം മറച്ചു, ഉത്തര കുരുക്കളിൽ ചെന്നു, അവിടെ പുല്ല് മേയാൻ തുടങ്ങി.

ദ്വിതീയായാന്തു സംജ്ഞായാം സംജ്ഞേയമിതി ചിന്ത്യതാമ്। ആദിത്യോ ജനയാമാസ പുത്രാവാദിത്യവര്ചസൌ ।। ൨൨.

രണ്ടാമത്തെ സംജ്ഞയിൽ നിന്ന്, സൂര്യൻ സൂര്യപ്രഭയുള്ള രണ്ടു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.

പൂര്വജസ്യ മനോസ്തുല്യൌ സാദൃശ്യേന തു തൌ പ്രഭൂ । ശ്രുതശ്രവം തു ധര്മ്മജ്ഞം ശ്രുതകര്മ്മാണമേവ ച ।। ൨൨.

അവർ രണ്ടുപേരും മൂത്ത മനുവിനോടു രൂപത്തിൽ സമാനരായിരുന്നു; ഒരാൾ ധർമ്മത്തിൽ പാണ്ഡിത്യം ഉള്ള ശ്രുതശ്രവസും, മറ്റാൾ ശ്രുതകർമ്മനുമായിരുന്നു.

ശ്രുതശ്രവാ മനുഃ സോഽപി സാവര്ണിര്വൈഭവിഷ്യതി। ശ്രുതകര്മ്മാ തു വിജ്ഞേയോ ഗ്രഹോ വൈ യഃ ശനൈശ്ചരഃ ।। ൨൨.

ശ്രുതശ്രവസാണ് ഭാവിയിൽ സവർണി എന്നറിയപ്പെടുന്ന മനു; ശ്രുതകർമ്മൻ ശനൈശ്ചരനെന്ന ഗ്രഹമായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

മനുരേവാഭവത്സോ വൈ സാവര്ണ്യ ഇതി ബുധ്യതേ। സംജ്ഞാ തു പാര്ഥിവീ സാ വൈ സ്വസ്യ പുത്രസ്യ വൈ തദാ ।। ൨൨.

അവൻ സവർണി എന്നറിയപ്പെടുന്ന മനുവായി; അപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള സംജ്ഞ തന്റെ പുത്രനോടു കൂടുതൽ സ്നേഹം കാണിച്ചു.

ചകാരാഭ്യധികം സ്നേഹം ന തഥാ പൂര്വജേഷു വൈ। മനുസ്തച്ചാക്ഷമത്സര്വം യമസ്തദ്വൈ ന ചാക്ഷമത് ।। ൨൨.

അവൾ മുൻപത്തെ മക്കളെക്കാൾ കൂടുതൽ സ്നേഹം കാണിച്ചു; മനു അതെല്ലാം സഹിച്ചു, എന്നാൽ യമൻ അതു സഹിച്ചില്ല.

ബഹുശോ യസ്യമാനസ്തു സാപത്ന്യാദതിദുഃഖിതഃ। താം വൈ രോഷാച്ച ബാല്യാച്ച ഭാവിനോഽര്ഥസ്യ വൈ ബലാത് ।। ൨൨.

പലതവണ സപത്നിയുടെ കൈവശം വന്നു, അതിനാൽ ഏറെ ദുഃഖിതനായ യമൻ, ക്രോധത്താലും ബാല്യത്താലും ഭാവിയിലെ വിധിയാൽ—

പദാ സന്തര്ജയാമാസ സംജ്ഞാം ചൈവ സ്വതോ യമഃ। സാ ശശാവ തതഃ ക്രോധാത് സവര്ണാ ജനനീ യമമ് ।। ൨൨.

യമൻ തന്റെ കാലുകൊണ്ട് സംജ്ഞയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി; അതോടെ, ക്രോധത്തിൽ സവർണയായ അമ്മ യമനെ ശപിച്ചു.

പദാ തര്ജയസേ യസ്മാത് പിതൃഭാര്യാം യശസ്വിനീമ്। തസ്മാത്തവൈഷ ചരണഃ പതിഷ്യതി ന സംശയഃ ।। ൨൨.

"നീ പിതാവിന്റെ മഹത്വമുള്ള ഭാര്യയെ കാലുകൊണ്ട് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതിനാൽ, നിന്റെ ഈ കാൽ തീർച്ചയായും വീഴും—ഇതിൽ സംശയമില്ല."

യമസ്തു തേന ശാപേന ഭൃശം പീഡിതമാനസഃ। മനുനാ സഹ ധര്മ്മാത്മാ പിതുഃ സര്വ്വം ന്യവേദയത് ।। ൨൨.

ആ ശാപം മൂലം മനസ്സിൽ വലിയ വേദനയോടെ യമൻ, ധർമ്മപരനായ മനുവിനൊപ്പം, പിതാവിനോട് എല്ലാം തുറന്നു പറഞ്ഞു.

ഭൃശം ശാപഭയോദ്വിഗ്നഃ സംജ്ഞാവാക്യൈര്വിനിര്ജിതഃ। ബാല്യാദ്വാ യദി വാ മോഹാന്മാം ഭവാംസ്ത്രാതുമര്ഹതി ।। ൨൨.

ശാപഭയത്തിൽ അതിയായി ഉലക്കപ്പെട്ട്, ബോധപൂർവ്വമായ വാക്കുകളിൽ കീഴടങ്ങി, ബാല്യത്തിലോ അല്ലെങ്കിൽ അജ്ഞതയിലോ നിന്നോ, ദയവായി നീ എന്നെ രക്ഷിക്കണമെന്നു ഞാൻ അർഹനാണ്.

ശപ്തോഽഹമസ്മിഁല്ലോകേശ ജനന്യാ തപതാം വര। തവ പ്രസാദോ നസ്ത്രാതും ഹ്യേതസ്മാന്മഹതോ ഭയാത് ।। ൨൨.

ലോകത്തിലെ പ്രഭുവേ, കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, അമ്മയുടെ ശാപം എന്നെ ബാധിച്ചു; ഈ വലിയ ഭയത്തിൽ നിന്നു നിന്റെ കൃപ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കട്ടെ.

വിവസ്വാനേവമുക്തസ്തു യമം പ്രോവാച വൈ പ്രഭുഃ। അസംശയം പുത്ര മഹദ്ഭവിഷ്യം തത്ര കാരണമ് ।। ൨൨.

ഇങ്ങനെ യമൻ പറഞ്ഞതുകേട്ട്, വിവസ്വാൻ തന്റെ മകനോടു പറഞ്ഞു: 'മകനേ, ഇതിന് വലിയൊരു കാരണം ഉണ്ടെന്നതിൽ സംശയമില്ല.'