ഉപക്രീഡൈര്വ്വിമാനൈസ്തു പിതൃഭക്തം ദൃഢവ്രതമ്। സ്തുവന്തി ദേവഗന്ധര്വ്വാഃ സിദ്ധസങ്ഘാശ്ച തം സദാ ।। ൧൯.
വിവിധ വിനോദങ്ങളും ആകാശവിമാനങ്ങളും പിതൃഭക്തിയോടു കൂടിയ വ്രതനിഷ്ഠയുംകൊണ്ട് ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സിദ്ധസംഘങ്ങളും എല്ലായ്പ്പോഴും അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു.
പിതൃഭക്തസ്ത്വമാവസ്യാം സര്വാന് കാമാനവാപ്നുയാത്। പ്രത്യക്ഷമര്ചിതാസ്തേന ഭവന്തി പിതരഃ സദാ ।। ൧൯.
അമാവാസ്യയിൽ പിതൃഭക്തിയോടെ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവന് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കും; അവനാൽ പിതാക്കന്മാർ നേരിട്ട് ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
പിതൄദേവാ മഘാ യസ്മാത് തസ്മാത്താസ്വക്ഷയം സ്മൃതമ്। പിത്ര്യം കുര്വ്വന്തി തസ്യാം തു വിശേഷേണ വിചക്ഷണഃ ।। ൧൯.
പിതാക്കന്മാർ മഘാ നക്ഷത്രത്തിലെ ദേവതകളായതിനാൽ അതിനെ അക്ഷയമായതായാണ് കരുതുന്നത്; അതിനാൽ, ബുദ്ധിമാന്മാർ പ്രത്യേകിച്ച് ആ ദിവസം പിതൃകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു.
തസ്മാന്മഘാം വൈ വാഞ്ഛന്തി പിതരോ നിത്യമേവ ഹി । പിതൄദൈവതഭക്താ യേ തേഽപി യാന്തി പരാം ഗതിമ് ।। ൧൯.
അതുകൊണ്ട്, പിതാക്കന്മാർ എപ്പോഴും മഘാ നക്ഷത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; പിതൃദേവതകളോടു ഭക്തിയുള്ളവരും പരമാവധി ഗതിയെ നേടുന്നു.
ബൃഹസ്പതിരുവാച।। യമസ്തു യാനി ശ്രാദ്ധാനി പ്രോവാച ശശ(ശിവ)ബിന്ദവേ। താനി മേ ശ്രൃണു കാര്ത്സ്ന്യേന നക്ഷത്രേഷു പൃഥക് പൃഥക് ।। ൨൦.
ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: യമൻ ശിവനോടു പഠിപ്പിച്ച ഓരോ നക്ഷത്രത്തിലും വേറേ വേറെയായി ചെയ്യേണ്ട ശ്രാദ്ധങ്ങൾ ഞാൻ വിശദമായി പറയാം, ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
ശ്രാദ്ധം യഃ കൃത്തികായോഗേ കരോതി സതതം നരഃ। അഗ്നീനാധായ സാപത്യോ ജായതേ സ ഗതജ്വരഃ ।। ൨൦.
കൃതിക്കയിൽ അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച് സ്ഥിരമായി ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവന് പുത്രസന്താനവും രോഗമുക്തിയും ലഭിക്കും.
അപത്യകാമോ രോഹിണ്യാം സൌമ്യേനൌജസ്വിതാ ഭവേത് । പ്രായശഃ ക്രൂരകര്മ്മാ തു ചാര്ദ്രായാം ശ്രാദ്ധമാചരേത് ।। ൨൦.
പുത്രസന്താനമാഗ്രഹിക്കുന്നവൻ രോഹിണിയിൽ, സൗമ്യമായ ചന്ദ്രനോടുകൂടെ, ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ ശക്തിയുള്ളവനാകും; എന്നാൽ കഠിനകർമം ചെയ്തവർക്കായി ആർദ്രയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യണം.
ക്ഷേത്രഭാഗീ ഭവേത് പുത്രീ ശ്രാദ്ധം കുര്വ്വന് പുനര്വ്വസൌ। ധനധാന്യസമാകീര്ണഃ പുത്രപൌത്രസമാകുലഃ ।। ൨൦.
പുനർവസുവിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവന് നിലം, പുത്രിമാർ, ധനം, ധാന്യം എന്നിവ സമൃദ്ധിയായി ലഭിക്കും; പുത്രന്മാരുടെയും മക്കളുടെയും സന്താനത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കും.
തുഷ്ടികാമഃ പുനസ്തിഷ്യേ ശ്രാദ്ധം കുര്വീത മാനവഃ। ആശ്ലേഷാസു പിതൄനാര്ച്യ വീരാന് പുത്രാനവാപ്നുയാത് ।। ൨൦.
തൃപ്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ പുഷ്യയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യണം; ആശ്ലേഷയിൽ പിതാക്കന്മാരെ ആരാധിച്ചാൽ വീര്യശാലികളായ പുത്രന്മാർ ലഭിക്കും.
ശ്രേഷ്ഠോ ഭവതി ജ്ഞാതീനാം മഘാസു ശ്രാദ്ധമാചരന്। ഫല്ഗുനീഷു പിതൄനാര്ച്യ സൌഭാഗ്യം ലഭതേ നരഃ ।। ൨൦.
മഘയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ കുടുംബത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയാകും; ഫൽഗുനിയിൽ പിതാക്കന്മാരെ ആരാധിച്ചാൽ ഭാഗ്യം ലഭിക്കും.
പ്രധാനശീലഃ സാപത്യ ഉത്തരാസു കരോതി യഃ। സ സത്സു മുഖ്യോ ഭവതി ഹസ്തേ യസ്തര്പയേത്പിതൄന് ।। ൨൦.
ഉത്തര നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ നല്ല സ്വഭാവവും പുത്രന്മാരും ഉള്ളവനായി നല്ലവരിൽ പ്രധാനിയാകും; ഹസ്തയിൽ പിതാക്കന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നവൻ മുഖ്യനായിരിക്കും.
ചിത്രായാം ചൈവ യഃ കുര്യാത് പശ്യേദ്രൂപവതഃ സുതാന്। സ്വാതിനാ ചൈവ യഃ കുര്യാദ്വിദ്വാഁല്ലാഭമവാപ്നുയാത് ।। ൨൦.
ചിത്രയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവന് സുന്ദരനായ പുത്രൻ ലഭിക്കും; സ്വാതിയിൽ ചെയ്യുന്നതു വഴി പണ്ഡിതരുടെ സാന്നിധ്യം ലഭിക്കും.
പുത്രാര്ഥന്തു വിശാഖാസു ശ്രാദ്ധമീഹേത മാനവഃ। അനുരാധാസു കുര്വ്വാണോ നരശ്ചക്രം പ്രവര്ത്തയേത് ।। ൨൦.
പുത്രസന്താനത്തിനായി മനുഷ്യൻ വിശാഖയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യണം; അനുരാധയിൽ ചെയ്യുമ്പോൾ സമൃദ്ധിയുടെ ചക്രം സഞ്ചരിക്കും.
ആധിപത്യം ലഭേച്ഛ്രൈഷ്ഠ്യം ജ്യേഷ്ഠായാം സതതം തു യഃ। മൂലേനാരോഗ്യമിച്ഛന്തി ആഷാഢാസു മഹദ്യശഃ ।। ൨൦.
ജ്യേഷ്ഠയിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവന് ആധിപത്യംയും ശ്രേഷ്ഠതയും ലഭിക്കും; മൂലയിൽ ആരോഗ്യമാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്; ആശാഢയിൽ വലിയ പ്രശസ്തി ലഭിക്കും.
ആഷാഢാഭിശ്ചോത്തരാഭിര്വീതശോകോ ഭവേന്നരഃ। ശ്രവണായാം സുലോകേഷു പ്രാപ്രുയാത് പരമാം ഗതിമ് ।। ൨൦.
ഉത്തരാഷാഢയിലും ശ്രവണത്തിലും ഈ ചടങ്ങ് നടത്തുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ ദുഃഖം വിട്ട് സന്തോഷം നേടും. ശ്രവണത്തിൽ ഈ ചടങ്ങ് ചെയ്താൽ നല്ലവരുടെ ലോകങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സ്ഥാനം ലഭിക്കും.
രാജ്യഭാഗ്വൈ ധനിഷ്ഠാസു പ്രാപ്നുയാദ്വിപുലം ധനമ്। ശ്രാദ്ധം ത്വഭിജിതാ കുര്വന് വിന്ദതേഽജാവികം ഫലമ് ।। ൨൦.
ധനിഷ്ഠയിൽ ഈ ചടങ്ങ് ചെയ്താൽ രാജ്യം പങ്കിടാനും ധനസമ്പത്ത് സമൃദ്ധിയായി ലഭിക്കും. അഭിജിത് നക്ഷത്രത്തിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ അജാവിക മാർഗ്ഗത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം ലഭിക്കും.
നക്ഷത്രേ വാരുണേ കുര്വ്വന് ഭിഷക്സിദ്ധിമവാപ്നുയാത്। പൂര്വ്വേ പ്രോഷ്ഠപദേ കുര്വ്വന് വിന്ദതേഽജാവികം ഫലമ് ।। ൨൦.
വാരുണി നക്ഷത്രത്തിൽ ഈ ചടങ്ങ് ചെയ്താൽ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടാം. പൂർവ്വപ്രോഷ്ഠപദയിൽ ചെയ്താൽ അജാവിക മാർഗ്ഗത്തിലെ ഫലം ലഭിക്കും.
ഉത്തരാസ്വനതിക്രമ്യ വിന്ദേദ്ഘാ വൈ സഹസ്രശഃ। ബഹുരൂപകൃതം ദ്രവ്യം വിന്ദേത് കുര്വ്വംസ്തു രേവതീമ്। അശ്വാംശ്ചൈവാശ്വിനീയുക്തോ ഭരണ്യാമായുരുത്തമമ് ।। ൨൦.
ഉത്തര നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഈ ചടങ്ങ് ചെയ്താൽ ആയിരക്കണക്കിന് പശുക്കൾ ലഭിക്കും. രേവതിയിൽ ചെയ്താൽ പലവിധത്തിലുള്ള ധനം ലഭിക്കും. അശ്വിനിയിൽ കുതിരകളും ഭരണിയിൽ മികച്ച ആയുര്ദായവും ലഭിക്കും.
ഇമം ശ്രാദ്ധവിധിം കുര്വ്വഞ്ഛശബിന്ദുര്മഹീമിമാമ്। കൃത്സ്നാം തു ലേഭേ സ കൃത്സ്നാം ലബ്ധാ ച പ്രശശംസ തമ് ।। ൨൦.
ഈ ശ്രാദ്ധവിധി അനുസരിച്ച് ശശബിന്ദു ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ സ്വന്തമാക്കി. എല്ലാം ലഭിച്ചശേഷം അവൻ ഈ ചടങ്ങിനെ പ്രശംസിച്ചു.
ഇതി ശ്രീമഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ നക്ഷത്രവിശേഷേ ശ്രാദ്ധഫലവര്ണനം നാമ വിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രാദ്ധഫലങ്ങളെ നക്ഷത്രപ്രകാരം വിവരിക്കുന്ന ഇരുപതാം അധ്യായം, ശ്രീമഹാപുരാണത്തിൽ വായു പറയുന്നതായി സമാപിക്കുന്നു.
ശംയുരുവാച।। കിഞ്ചിദ്ദത്തം പിതൄണാം തു ധിനോതി വദതാം വര । കിം ഹി സ്വിച്ചിരരാത്രായ കിഞ്ചാനന്ത്യായ കല്പതേ ।। ൨൧.
ശംയു പറഞ്ഞു: പിതൃകൾക്ക് അല്പം പോലും നൽകിയാൽ അതിന്റെ ഗുണം ലഭിക്കും. ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നതോ ശാശ്വതമായതോ ആയ ഫലം ലഭിക്കാൻ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്?
ബൃഹസ്പതിരുവാച। ഹവീംഷി ശ്രാദ്ധകാലേ തു യാനി ശ്രാദ്ധവിദോ വിദുഃ। താനി മേ ശ്രൃണു സര്വാണി ഫലം ചൈഷാം യഥാബലമ് ।। ൨൧.
ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: ശ്രാദ്ധ സമയത്ത് ജ്ഞാനികൾ അർപ്പിക്കുന്ന ഹവികൾ എല്ലാം ഞാൻ പറയാം; അവയുടെ ഫലവും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
തിലൈര്വ്രീഹിയവൈര്മാഷൈരദ്ഭിര്മൂലഫലേന ച। ദത്തേന മാസം പ്രീയന്തേ ശ്രാദ്ധേന തു പിതാമഹാഃ ।। ൨൧.
എള്ള്, അരി, യവം, ഉഴുന്ന്, വെള്ളം, കിഴങ്ങ്, പഴം എന്നിവ അർപ്പിച്ചാൽ പിതാമഹന്മാർ ഒരു മാസം സന്തുഷ്ടരാകും.
മത്സ്യൈഃ പ്രീണന്തി ദ്വൌ മാസൌ ത്രീന്മാസാന്ഹാരിണേന തു। ശാശന്തു ചതുരോ മാസാന് പഞ്ച പ്രീണാതി ശാകുനമ് ।। ൨൧ .
മീനുകൾ അർപ്പിച്ചാൽ രണ്ട് മാസം സന്തോഷം; മാൻമാംസം മൂന്നു മാസം; മുയൽ നാലു മാസം; പക്ഷി അഞ്ചു മാസം സന്തോഷം നൽകും.
വാരാഹേണ തു ഷണ്മാസാഞ്ഛാഗലം സാപ്തമാസികമ്। അഷ്ടമാസികമിത്യുക്തം യച്ച പാര്ഷതകം ഭവേത് ।। ൨൧.
പന്നിയിറച്ചി അർപ്പിച്ചാൽ ആറു മാസം; ആടിറച്ചി ഏഴു മാസം; കുരുവി എട്ടു മാസം സന്തോഷം നൽകും എന്നാണ് പറയുന്നത്.
രൌരവേണ തു പ്രീയന്തേ നവമാസാന് പിതാമഹാഃ। ഗവയസ്യ തു മാംസേന തൃപ്തിഃ സ്യാദ്ദശമാസികീ ।। ൨൧.
രുരു മാൻമാംസം നൽകി പിതാമഹന്മാർക്ക് ഒൻപതു മാസം സന്തോഷം; കാട്ടുപോത്തിറച്ചി നൽകി പത്ത് മാസം തൃപ്തി ലഭിക്കും.
കൂര്മസ്യ ചൈവ മാംസേന മാസാനേകാദശൈവ തു । ശ്രാദ്ധമേവ വിജാനീയാദ്ഗവ്യം സംവത്സരം ഭവേത് ।। ൨൧.
ആമയുടെ മാംസം നൽകി പതിനൊന്ന് മാസം; പശുവിന്റെ മാംസം ശ്രാദ്ധത്തിൽ അർപ്പിച്ചാൽ ഒരു വർഷം തൃപ്തി ലഭിക്കും എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
തഥാ ഗവ്യസമായുക്തം പായസം മധുസര്പിഷാ। വധ്രീണസസ്യ മാംസേന തൃപ്തിര്ദ്വാദശവാര്ഷികീ ।। ൨൧.
പശുവിന്റെ പാൽ, തേൻ, നെയ്യ് ചേർത്ത പായസം, വധ്രീണസയുടെ മാംസം എന്നിവ നൽകി പന്ത്രണ്ട് വർഷം തൃപ്തി ലഭിക്കും.
ആനന്ത്യായ ഭവേദ്യുക്തം ഖാഡ്ഗമാംസൈഃ പിതൃക്ഷയേ। കൃഷ്ണച്ഛാഗസ്തഥാ ഗോധാ ആനന്ത്യായൈവ കല്പതേ ।। ൨൧.
പിതൃക്ഷയത്തിൽ ഖാഡ്ഗമാംസം അർപ്പിച്ചാൽ, കറുത്ത ആടും ഉരുളൻപല്ലിയും അർപ്പിച്ചാൽ അനന്തമായ തൃപ്തി ലഭിക്കും.
അത്ര ഗാഥാഃ പിതൃഗീതാഃ കീര്ത്തയന്തി പുരാവിദഃ। താസ്തേഽഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി യഥാവത്സന്നിബോധത ।। ൨൧.
ഇതിനെക്കുറിച്ച് പുരാതനജ്ഞർ പിതൃഗീതങ്ങൾ പാടുന്നു. അവ ഞാൻ ഇപ്പോൾ മുഴുവൻ പറയുന്നു; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.