അശ്വദാനസഹസ്രേണ രഥദാനശതേന ച। ദന്തിനാം ച സഹസ്രേണ യോഗിന്യാ വസതേ നരഃ ।। ൧൮.
ആയിരം കുതിരകൾ, നൂറ് രഥങ്ങൾ, ആയിരം ആനകൾ ദാനം ചെയ്തവൻ യോഗികളോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു.
ദദ്യാത് പിതൃഭ്യോ യോഗിഭ്യോ യസ്തൂജ്ജ്വലനമമ്ഭസി। അഥ നിഷ്കസഹസ്രാണാം ഫലം പ്രാപ്നോതി മാനവഃ ।। ൧൮.
പിതാക്കൾക്കും യോഗികൾക്കും വെള്ളത്തിൽ പ്രകാശമുള്ള അഗ്നി നൽകുന്നവൻ ആയിരം നാണയങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
ജീവിതസ്യ പ്രദാനാദ്ധി നാന്യദ്ദാനം വിശിഷ്യതേ। തസ്മാത് സര്വപ്രയത്നേന ദേയം പ്രാണാഭിരക്ഷണമ് ।। ൧൮.
ജീവിതം നൽകുന്നതേക്കാൾ വലിയ ദാനം മറ്റൊന്നുമില്ല; അതുകൊണ്ട് എല്ലാ ശ്രമത്തോടും ജീവൻ സംരക്ഷണം നൽകണം.
അഹിംസാ സര്വ്വദേവേഭ്യഃ പവിത്രാ സര്വ്വദായിനീ। ദാനം ഹി ജീവിതസ്യാഹുഃ പ്രാണിനാം പരമം ബുധാഃ ।। ൧൮.
അഹിംസാ എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും ശുദ്ധവും എല്ലാ ദാനങ്ങൾക്കും കാരണവുമാണ്; ജിവിതം നൽകുന്ന ദാനമാണ് ജീവികൾക്കിടയിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതം എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
ലക്ഷണാനി സുവര്ണാനി ശ്രാദ്ധേ പാത്രാണി ദാപയേത്। രസാസ്തമുപതിഷ്ഠന്തി ഗവാം പുഷ്ടിസ്തഥൈവ ച ।। ൧൮.
ശ്രാദ്ധത്തിൽ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള സ്വർണ്ണപാത്രങ്ങൾ നൽകണം; രുചികളും പശുക്കളുടെ പോഷണവും അവനെ അനുഗമിക്കുന്നു.
പാത്രം വൈ തൈജസം ദദ്യാന്മനോജ്ഞം ശ്രാദ്ധഭോജനേ। പാത്രം ഭവതി കാമാനാം രൂപസ്യ ച ധനസ്യ ച ।। ൧൮.
ശ്രാദ്ധഭോജനത്തിൽ മനോഹരമായ സ്വർണ്ണപാത്രം നൽകണം; ആ പാത്രം ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും സൗന്ദര്യത്തിനും ധനത്തിനും കാരണമാകുന്നു.
രാജതം കാഞ്ചനം വാപി ദദ്യാച്ഛ്രാദ്ധേ തു കര്മ്മണി। ദത്ത്വാ തു ലഭതേ ദാതാ പ്രകാമം ധര്മ്മമേവ ച ।। ൧൮.
ശ്രാദ്ധകർമത്തിൽ വെള്ളി അല്ലെങ്കിൽ സ്വർണ്ണപാത്രം നൽകാം; നൽകിയവൻ ധർമ്മം സമൃദ്ധിയായി നേടുന്നു.
ധേനും ശ്രാദ്ധേ തു യോ ദദ്യാത് വൃഷ്ടി കുമ്ഭോപദോഹനാമ്। ഗാവസ്തമുപതിഷ്ഠന്തി ഗവാം പുഷ്ടിസ്തഥൈവ ച ।। ൧൮.
ശ്രാദ്ധത്തിൽ പാത്രം നിറയുന്ന പാൽ നൽകുന്ന പശു നൽകുന്നവൻ പശുക്കളുടെ പോഷണം ലഭിക്കുന്നു.
ശിശിരേഷു തഥാ ത്വഗ്നിം ബഹുകാഷ്ഠം തഥൈവ ച। ഇന്ധനാനി തു യോ ദദ്യാദ്ദ്വിജേഭ്യഃ ശിശി രാഗമേ ।। ൧൮.
ശിശിരകാലത്ത്, ദ്വിജന്മാർക്ക് ചൂടിനായി കൂടുതൽ കാടും ഇന്ധനവും നൽകുന്നവൻ പുണ്യം നേടുന്നു.
നിത്യം ജയതി സംഗ്രാമേ ശ്രിയാ യുക്തശ്ചദീപ്യതേ। സുരഭീണി ച മാല്യാനി ഗന്ധവന്തി തഥൈവ ച ।। ൧൮.
അവൻ യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും ജയിക്കുന്നു, ഐശ്വര്യത്തോടെ ദീപ്തമാകുന്നു; സുഗന്ധമുള്ള മാലകളും അതുപോലെ സുഗന്ധമുള്ളവയും ലഭിക്കുന്നു.
പൂജയിത്വാ തു പാത്രാണി ശ്രാദ്ധേ സത്കൃത്യ ദാപയേത്। ഗന്ധവാഹാ മഹാനദ്യഃ സുഖാനി വിവിധാനി ച ।। ൧൮.
ശ്രാദ്ധത്തിൽ പാത്രങ്ങൾ ആദരപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, ബഹുമാനത്തോടെ നൽകണം; സുഗന്ധമുള്ള കാറ്റുകളും വലിയ നദികളും വിവിധ സുഖങ്ങളും അവനെ അനുഗമിക്കുന്നു.
ദാതാരമുപതിഷ്ഠന്തി യുവത്യശ്ച മനോരമാഃ। ശയനാസനാനി രമ്യാണി ഭൂമയോ വാഹനാനി ച ।। ൧൮.
മനോഹരമായ യുവതികൾ ദാനദാതാവിനെ അനുഗമിക്കുന്നു; മനോഹരമായ കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും ഭൂമിയും വാഹനങ്ങളും കൂടിയാണു.
ശ്രാദ്ധേഽപ്യേതാനി യോ ദദ്യാദശ്വമേധഫലം ലഭേത്। ശ്രാദ്ധകാലേനിവേദ്യം ച ദര്ശശ്രാദ്ധ ഉപസ്ഥിതേ ।। ൧൮.
ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഈ വസ്തുക്കൾ നൽകുന്നവന് അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും. പിതൃശ്രാദ്ധം നടക്കുന്ന സമയത്ത് ഇവ സമർപ്പിക്കണം.
വിപ്രാണാം ഗുണയുക്താനാം സ്മൃതിം മേധാം ച വിന്ദതി। സര്പിഷ്പൂര്ണാനി പാത്രാണി ശ്രാദ്ധേ സത്കൃത്യ ദാപയേത് ।। ൧൮.
ഗുണമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്, ശ്രാദ്ധത്തിൽ നെയ്യ് നിറച്ച പാത്രങ്ങൾ ആദരപൂർവ്വം നൽകി കൊടുത്താൽ, നല്ല സ്മരണയും ബുദ്ധിയും ലഭിക്കും.
കുമ്ഭദോഹനധേനൂനാം ബഹ്വീനാം ച ഫലം ലഭേത്। അസ്മിസ്തു മോദതേ ലോകേ സ്യന്ദനൈശ്ച സുവാഹനൈഃ ।। ൧൮.
കുമ്പങ്ങൾ, പാൽകാളകൾ എന്നിവ ധാരാളം ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും; ഈ ലോകത്ത് മനോഹരമായ രഥങ്ങളും ഉത്തമമായ വാഹനങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ആനന്ദിച്ചു ജീവിക്കും.
ശ്രാദ്ധേ യഥേപ്സിതം ദത്ത്വാ പുണ്ഡരീകസ്യ യത്ഫലമ്। രമ്യമാവസഥം ദത്ത്വാ രാജസൂയഫലം ലഭേത് ।। ൧൮.
ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഇഷ്ടമത്രയും ദാനം ചെയ്താൽ, കമലത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും; മനോഹരമായ ഒരു വീട് നൽകി കൊടുത്താൽ, രാജസൂയയാഗഫലം ലഭിക്കും.
വനം പുഷ്പഫലോപേതം ദത്ത്വാ സൌരഭമശ്നുതേ। കൂപാരാമതഡാഗാനി ക്ഷേത്രഘോഷഗൃഹാണി ച ।। ൧൮.
പൂക്കളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഒരു കാട് ദാനം ചെയ്താൽ, സുഗന്ധം അനുഭവിക്കും; കിണറുകൾ, തോട്ടങ്ങൾ, കുളങ്ങൾ, വയലുകൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ, വീടുകൾ—
ദത്ത്വൈതാന് മോദതേ സ്വര്ഗേ നിത്യമാചന്ദ്രതാരകമ്। ആസ്തീര്ണശയനം ദത്ത്വാ ശ്രാദ്ധേ രത്നവിഭൂഷിതമ് ।। ൧൮.
ഇവയെല്ലാം ദാനം ചെയ്താൽ, ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സുഖത്തോടെ ജീവിക്കും; ശ്രാദ്ധത്തിൽ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, വിരിച്ച കിടക്ക ദാനം ചെയ്താൽ—
പിതരസ്തസ്യ തുഷ്യന്തി സ്വര്ഗം ചാനന്ത്യമശ്നുതേ। രാജഭിഃ പൂജ്യതേ ചാപി ധനധാന്യൈശ്ച വര്ദ്ധതേ ।। ൧൮.
അവന്റെ പിതാക്കന്മാർ സന്തോഷിക്കും; അവൻ അനന്തമായ സ്വർഗ്ഗം അനുഭവിക്കും; രാജാക്കന്മാർ അവനെ ആദരിക്കും, ധനവും ധാന്യവും വർദ്ധിക്കും.
ഊര്ണാകൌശേയവസ്ത്രാണി തഥാ പ്രവരകമ്ബലൌ। അജിനം കാഞ്ചനം പട്ടം പ്രവേണീ മൃഗലോമകമ് ।। ൧൮.
കമ്പളി, പട്ടുവസ്ത്രം, ഉത്തമമായ കംബളി, മയില്പ്പെട്ടി, പൊന്നും പട്ടുവസ്ത്രവും, ചുരുളിയുള്ള കച്ചയും മൃഗച്ചർമ്മവും—
ദാനാന്യതാനി വിപ്രേഭ്യോ ഭോജയിത്വാ യഥാവിധി। പ്രാപ്നോതി ശ്രദ്ദധാനസ്തു വാജപേയശതം ഫലമ് ।। ൧൮.
ഇവയെല്ലാം ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്, യഥാവിധി ഭക്ഷണം നൽകി ദാനം ചെയ്താൽ, വിശ്വാസത്തോടെ ചെയ്താൽ, നൂറ് വാജപേയയാഗഫലം ലഭിക്കും.
ബഹ്വയോ നാര്യ്യഃ സുരൂപാസ്തു പുത്രാ ഭൃത്യാശ്ച കിങ്കരാഃ। വശേ തിഷ്ഠന്തി ഭൂതാനി അസ്മിഁല്ലോകേ ത്വനാമയമ് ।। ൧൮.
അവനു അനേകം സുന്ദരിയായ സ്ത്രീകളും, പുത്രന്മാരും, ദാസന്മാരും, സേവകരും ഈ ലോകത്ത് അവന്റെ വശത്തിൽ ഇരിക്കും; അവൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കും.
കൌശേയം ക്ഷൌമകാര്പാസം ദുകൂലസഹിതം തഥാ। ശ്രാദ്ധേഷ്വേതാനി യോ ദദ്യാത് കാമാനാപ്നോതി പുഷ്കലാന് ।। ൧൮.
ശ്രാദ്ധത്തിൽ പട്ടു, കച്ച, കരിമ്പ്, അതുപോലെ അതിരുകരിയുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവന്, ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ സൗഭാഗ്യങ്ങളും സമൃദ്ധിയായി ലഭിക്കും.
അലക്ഷ്മീം വിനുദത്യാശു തമഃ സൂര്യ്യോദയേ യഥാ। ഭ്രാജതേ സ വിമാനാഗ്രേ നക്ഷത്രേഷ്വിവ ചന്ദ്രമാഃ ।। ൧൮.
അവൻ ദുർഭാഗ്യം വേഗത്തിൽ അകറ്റും, സൂര്യോദയത്തിൽ ഇരുണ്ടത് പോലെ; അവൻ ദിവ്യവിമാനങ്ങളുടെ മുന്നിൽ, നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ചന്ദ്രൻ പോലെ പ്രകാശിക്കും.
വാസോ ഹി സര്വദൈവത്യം സര്വദേവൈസ്ത്വഭിഷ്ടുതമ്। വസ്ത്രാഭാവേ ക്രിയാ നാസ്തി യജ്ഞാ വേദാസ്തപാംസി ച ।। ൧൮.
വസ്ത്രം എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും പ്രതീകമാണ്, എല്ലാ ദേവന്മാരും വസ്ത്രത്തെ പുകഴ്ത്തുന്നു; വസ്ത്രം ഇല്ലെങ്കിൽ യാഗം, വേദപഠനം, തപസ്സു ഒന്നും നടക്കില്ല.
തസ്മാദ്വസ്ത്രാണി ദേയാനി ശ്രാദ്ധകാലേ വിശേഷതഃ। താനി സര്വാണ്യവാപ്നാപ്നോതി യജ്ഞവേദതപാംസി ച ।। ൧൮.
അതുകൊണ്ട്, ശ്രാദ്ധകാലത്ത് പ്രത്യേകിച്ച് വസ്ത്രങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, എല്ലാ യാഗങ്ങളും വേദങ്ങളും തപസ്സും ലഭിക്കും.
നിത്യം ശ്രാദ്ധേഷു യോ ദദ്യാത് പ്രയതസ്തത്പരായണഃ । സര്വാന് കാമാനവാപ്നോതി സര്വം രാജ്യം തഥൈവ ച ।। ൧൮.
ആശ്രദ്ധയിൽ എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ പരിശ്രമിച്ച് ദാനം ചെയ്യുന്നവന്, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും, രാജ്യംപോലും ലഭിക്കും.
സര്വകാമസമൃദ്ധസ്യ യജ്ഞസ്യ ഫലമശ്നുതേ। ഭക്ഷ്യാന് ധാനാഃ കരമ്ഭാംശ്ച പിഷ്ടകാന് ഘൃതശര്കരാഃ ।। ൧൮.
അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞ യാഗഫലം അനുഭവിക്കും; പാചകചോറ്, ധാന്യങ്ങൾ, അപ്പം, പിണ്ടി, നെയ്യും പഞ്ചസാരയും കലർത്തിയ ഭക്ഷ്യങ്ങൾ—
കൃശരാന്മധു കര്കഞ്ച പയഃ പായസമേവ ച। സ്നിഗ്ധാംശ്ച പൂപാന് യോ ദദ്യാദഗ്നിഷ്ടോമസ്യ യത് ഫലമ് ।। ൧൮.
കഞ്ഞി, തേൻ, കരിമ്പ്, പാൽ, പായസം, ഇങ്ങനെ സ്നിഗ്ധമായ അപ്പം എന്നിവ ശ്രാദ്ധത്തിൽ ദാനം ചെയ്യുന്നവന് അഗ്നിഷ്ടോമയാഗഫലം ലഭിക്കും.
ദധി ഗവ്യമസംസൃഷ്ടം ഭക്ഷ്യാ നാനാവിധാസ്തഥാ। തദന്നം ശോചതി ശ്രാദ്ധേ വര്ഷാസു ച മഘാസു ച ।। ൧൮.
തൈര്, ശുദ്ധമായ പശുപാൽ, വിവിധതരം വിഭവങ്ങൾ—ഇവ ശ്രാദ്ധത്തിൽ ദാനം ചെയ്താൽ, മഴക്കാലത്തും മഘാനക്ഷത്രത്തിലും അതു പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.