വായുപുരാണമ്

അല്പേന്ധനോ വാ രൂക്ഷോ വാ വിസ്ഫുലിങ്ഗശ്ച സര്വ്വശഃ । ജ്വാലാ ധൂമോപസേവ്യശ്ച സ തു വഹ്നിര്ന സിദ്ധയേ ।। ൧൩.

അഗ്നി കുറവായ ഇന്ധനമുള്ളതോ, ഉണങ്ങിയതോ, മുഴുവൻ ചിതറുന്ന ചിതലുകളുള്ളതോ, ജ്വാലയിൽ പുക കൂടിയതോ ആണെങ്കിൽ, ആ അഗ്നി ചടങ്ങ് വിജയിക്കുവാൻ അനുയോജ്യമായതല്ല.

ദുര്ഗന്ധശ്ചൈവ നീലശ്ച കൃഷ്ണശ്ചൈവ വിശേഷതഃ। ഭൂമിം വിഗാഹതേ യത്ര തത്ര വിദ്യാത്പരാഭവമ് ।। ൧൩.

അഗ്നിക്ക് ദുർഗന്ധം ഉണ്ടെങ്കിൽ, നീല നിറമോ കറുത്ത നിറമോ പ്രത്യേകിച്ച് കാണുമ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ ആഴത്തിൽ കടന്നാൽ, അവിടെ പരാജയം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

അര്ചിഷ്മാന് പിണ്ഡിതശിഖഃ സര്പിഃകാഞ്ചനസമ്ഭവഃ। സ്നിഗ്ധഃ പ്രദക്ഷിണശ്ചൈവ വഹ്നിഃ സ്യാത്കാര്യ്യസിദ്ധയേ ।। ൧൩.

ജ്വാലകൾ ഉള്ളതും, മുകളിലേയ്ക്ക് കൂട്ടം പോലെ ഉയരുന്നതും, നെയ്‌യും സ്വർണ്ണവും കൊണ്ടുള്ളതും, മൃദുവായതും വലതുഭാഗത്തേക്ക് ചലിക്കുന്നതും ആയ അഗ്നി, ചടങ്ങ് വിജയിക്കുവാൻ അനുയോജ്യമാണ്.

നരനാരീഗണേഭ്യശ്ച പൂജാം പ്രാപ്നോതി ശാശ്വതീമ്। അക്ഷയാഃ പൂജിതാസ്തേന ഭവന്തി പിതരോഽവ്യയാഃ ।। ൧൩.

പുരുഷന്മാരുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും കൂട്ടത്തിൽ നിന്നു ശാശ്വതമായ പൂജ ലഭിക്കുന്നു; അങ്ങനെ പൂജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ പിതാക്കന്മാർ അക്ഷയരായി നിലനിൽക്കുന്നു.

സ്ഥാല്യുദുമ്ബരപാത്രാണി ഫലാനി സമിധസ്തഥാ। ശ്രാദ്ധേ ചാതിപവിത്രാണി മേധ്യാനീതി വിശേഷതഃ ।। ൧൩.

മണ്ണ് കൊണ്ടുള്ള പാത്രങ്ങളും ഉദുംബര മരപ്പാത്രങ്ങളും, പഴങ്ങളും, സമിധുകളും, ശ്രാദ്ധത്തിൽ വളരെ ശുദ്ധവും യാഗത്തിന് അനുയോജ്യവുമാണ്.

പവിത്രം വാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ശുദ്ധയേ ജന്മകര്മ്മസു। പാത്രേഷു ഫലമുദ്ദിഷ്ടം യന്മയാ ശ്രാദ്ധകര്മണി ।। ൧൩.

ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവരെ, ജനനവും കർമ്മവും ശുദ്ധമാക്കുവാൻ, ഞാൻ ശ്രാദ്ധചടങ്ങിൽ നിർദ്ദേശിച്ച പഴം പാത്രങ്ങളിൽ വയ്ക്കണം.

തദേവ കൃത്സ്നം വിജ്ഞേയം സമിത്സു ച യഥാക്രമമ്। കൃത്വാ സമാഹിതം ചിത്തമഗ്രയേ വൈ കരോമ്യഹമ് ।। ൧൩.

അത് തന്നെ മുഴുവൻ, യഥാക്രമം ചടങ്ങുകളിൽ മനസ്സിലാക്കണം; മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, ആദ്യം ഞാൻ അതു ചെയ്യുന്നു.

അനുജ്ഞാതഃ കുരുഷ്വേതി തഥൈവ ദ്വിജസത്തമൈഃ। പത്നീമാദായ പുത്രാംശ്ച ജുഹുയാദ്ധവ്യവാഹനമ് ।। ൧൩.

ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ അനുമതി നൽകിയാൽ, ഭാര്യയും പുത്രന്മാരും കൂട്ടി, ഹവ്യങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിക്കണം.

സമാനപ്ലക്ഷന്യഗ്രോധപ്ലക്ഷാശ്വത്ഥവികങ്കതാഃ। ഉദുമ്ബരാസ്തഥാ ബില്വചന്ദനാ യജ്ഞിയാശ്ച തേ ।। ൧൩.

പ്ലക്ഷം, ന്യഗ്രോധം, അശ്വത്തം, വികങ്കതം, ഉദുംബരം, ബില്വം, ചന്ദനം — ഇവ യാഗത്തിന് അനുയോജ്യമാണ്.

സരലോ ദേവദാരുശ്ച ശാലശ്ച ഖദിരസ്തഥാ। സമിദര്ഥം പ്രശസ്താഃ സ്യുരേതേ വൃക്ഷാ വിശേഷതഃ ।। ൧൩.

സരല, ദേവദാരു, ശാല, ഖദിരം — ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ സമിധായി ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രത്യേകിച്ച് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

ഗ്രാമ്യാഃ കമ്ടകിനശ്ചൈവ യജ്ഞിയാ യേന കേന ച। പൂജിതാഃ സമിദര്ഥേ തു പിതൄണാം വചനം തഥാ ।। ൧൩.

ഗ്രാമ്യവൃക്ഷങ്ങളും കട്ടക്കുള്ളവയും, യാഗത്തിന് അനുയോജ്യമായവയും, പിതാക്കന്മാർക്ക് സമിധയായി പൂജിക്കപ്പെടുന്നവയും, അവരെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞതുപോലെ.

സമിദ്ഭിഃ കല്കലേയാഭിര്ജ്ജുഹുയാദ്യോ ഹുതാശനമ് । ഫലം യത് കര്മണസ്തസ്യ തന്മേ നിഗദതഃ ശ്രൃണു ।। ൧൩.

കൽക്കലയുടെ സമിധകൾ കൊണ്ട് അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യുന്നവൻ, ആ കർമ്മത്തിന്റെ ഫലം ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കൂ.

ആയസം സര്വ്വകാമീയമശ്വമേധഫലം ഹി തത്। ശ്ലേഷ്മാതകോ നക്തമാലഃ കപിത്ഥഃ ശാല്മലിസ്തഥാ ।। ൧൩.

ഐയസ വൃക്ഷം, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവ, അശ്വമേധ യാഗഫലവും നൽകുന്നു; ശ്ലേഷ്മാതക, നക്തമാല, കപിത്ത, ശാൽമലി എന്നിവയും അതുപോലെ.

നീപോ വിഭീ തകശ്ചൈവ വല്ലീഭിശ്ച തഥൈവ ച। ശകുനാനാം നിവാസശ്ച വര്ജയേച്ച മഹീരുഹാന്। അയജ്ഞീയാഃ സ്മൃതാ യേ ച വൃക്ഷാംശ്ചൈവ തു വര്ജയേത് ।। ൧൩.

നീപ്പം, വിഭീതകം, കൂടാതെ വള്ളികൾ എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം; പക്ഷികൾ താമസിക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങളും യജ്ഞത്തിന് അയോഗ്യമായ വൃക്ഷങ്ങളും ഒഴിവാക്കണമെന്ന് പറയുന്നു.

സ്വധേതി ചൈവ മന്ത്രാന്തേ പിതൄണാം വചനം തഥാ। സ്വാഹേതി ചൈവ ദേവാനാം യജ്ഞകര്മണ്യുദാഹൃതമ് ।। ൧൩.

മന്ത്രത്തിന്റെ അവസാനം പിതൃകൾക്കായി 'സ്വധാ' എന്നത് പറയണം; ദേവന്മാർക്കായി യജ്ഞത്തിൽ 'സ്വാഹാ' എന്നത് ഉച്ചരിക്കണം.

സൂത ഉവാച। ദേവാശ്ച പിതരശ്ചൈവ തേഭ്യോഽന്യേ പിതരസ്തഥാ। ആഥര്വണവിധിര്ഹ്യേഷ പ്രത്യുവാച ബൃഹസ്പതിഃ ।। ൧൪.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരും പിതൃകളും, കൂടാതെ മറ്റുള്ള പിതൃകളും; ഈ അതർവണവിധി ബ്രഹസ്പതി വിശദീകരിച്ചു.

പൂജയേച്ച പിതൃന് പൂര്വ്വം ദേവാശ്ചാപി വിശേഷതഃ। ദേവേഭ്യോഽപി പിതൃന് പൂര്വമര്ചയന്തീഹ യത്നതഃ ।। ൧൪.

ആദ്യം പിതൃകളെ പൂജിക്കണം, ദേവന്മാരെയും പ്രത്യേകമായി ആദരിക്കണം; ഇവിടെ ദേവന്മാരേക്കാൾ മുമ്പ് പിതൃകളെ ആരാധിക്കുന്നവർ അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്നു.

ദക്ഷസ്യ ദുഹിതാ ഖ്യാതാ ലോകേ വിശ്വേതി നാമതഃ। വിധിനാ സാ തു ധര്മ്മജ്ഞ ദത്താ ധര്മ്മായ ധര്മ്മതഃ। തസ്യാഃ പുത്രാ മഹാത്മാനോ വിശ്വേദേവാ ഇതി ശ്രുതിഃ ।। ൧൪.

ദക്ഷന്റെ മകൾ, ലോകത്തിൽ വിശ്വാ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയാണ്; ധർമ്മം അറിയുന്നവളായി, വിധിപ്രകാരം ധർമ്മനു നൽകിയവളാണ്; അവളുടെ പുത്രന്മാർ മഹാത്മാക്കളായി വിശ്വദേവന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

പ്രഖ്യാതാസ്ത്രിഷു ലോകേഷു സര്വ്വലോകനമസ്കൃതാഃ। സമസ്താസ്തേ മഹാത്മാനശ്വേരുരുഗ്രം മഹത്തപഃ ।। ൧൪.

അവർ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തരാണ്, എല്ലാ ജീവികളും ആദരിക്കുന്നവരാണ്; ആ മഹാത്മാക്കളെല്ലാം വലിയ തപസ്സും ശക്തിയും ഉള്ളവരാണ്.

ഹിമവച്ഛിഖരേ രമ്യേ ദേവഗന്ധര്വസേവിതേ। സര്വ്വാപ്സരോഭിശ്ചരിതം ദേവഗന്ധര്വ്വസേവിതമ് ।। ൧൪.

ഹിമാലയത്തിന്റെ മനോഹരമായ ശിഖരത്തിൽ, ദേവന്മാരും ഗന്ധർവരും സേവിക്കുന്നതും, എല്ലാ അപ്സരസുകളും സഞ്ചരിക്കുന്നതും, ദേവന്മാരും ഗന്ധർവരും സേവിക്കുന്നതും.

ശുദ്ധേന മനസാ പ്രീതാഃ പിതരസ്താനഥാബ്രുവന്। വരം വൃണീധ്വം പ്രീതാഃസ്മ കം കാമം കരവാമഹേ ।। ൧൪.

ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ സന്തോഷപ്പെട്ട പിതൃകൾ അവരോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ; ഞങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചിരിക്കുന്നു. ഏത് ആഗ്രഹം ഞങ്ങൾ നിറവേറ്റണം?

ഏവമുക്തേ തു പിതൃഭിസ്തദാ ത്രൈലോക്യഭാവനഃ। പ്രജാനാമധിപോ ബ്രഹ്മാ വിശവാനിതീദമബ്രവീത് ।। ൧൪.

പിതൃകൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മൂന്നു ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതും ജീവികളുടെ അധിപനുമായ ബ്രഹ്മാവ് വിശ്വദേവന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

മഹാതേജാ മഹാദേവസ്തപസാ തൈസ്തു താപിതഃ। തപസാ തേന സുപ്രീതഃ കം കാമം വിദധാമി വഃ ।। ൧൪.

മഹാശക്തിയുള്ള മഹാദേവൻ, അവരുടെ തപസ്സിൽ ദുഃഖിതനായി, ആ തപസ്സിൽ സന്തോഷം കൊണ്ടു പറഞ്ഞു: 'ഏത് ആഗ്രഹം ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് നൽകണം?

ഏവമുക്താസ്തദാ വിശ്വേ ബ്രഹ്മണാ ലോകകര്തൃണാ। ഊചുസ്തേ സഹിതാഃ സര്വ്വേ ബ്രഹ്മാണം ലോകഭാവിനമ് ।। ൧൪.

ബ്രഹ്മാവ്, ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വിശ്വദേവന്മാർ എല്ലാവരും ചേർന്ന് ലോകങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു.

ശ്രാദ്ധേഽസ്മാകം ഭവേദംശോ ഹ്യേഷ നഃ കാംക്ഷിതോ വരഃ । പ്രത്യുവാച തതോ ബ്രഹ്മാ താന്വൈ ത്രിദിവപൂജിതാന് ।। ൧൪.

'ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു ഭാഗം ലഭിക്കണം; ഇതാണ് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം.' tridivaത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന അവരെ ബ്രഹ്മാവ് പിന്നീട് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

ഭവിഷ്യത്യേവമേവേതി കാംക്ഷിതോ വോ വരസ്തു യഃ। പിതൃഭിസ്തു തഥേത്യുക്ത്വാ ഏവമേതന്ന സംശയഃ ।। ൧൪.

'ഇതുപോലെ തന്നെ സംഭവിക്കും; നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ച വരം തീർച്ചയായും ലഭിക്കും.' പിതൃകൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഉറപ്പിച്ചു: 'ഇതിൽ സംശയമില്ല.'

സഹാസ്മാഭിസ്തു വോ ഭാവ്യം യത്കിഞ്ചിത് ക്രിയതേ ത്വിഹ। അസ്മാകം കല്പിതേ ശ്രാദ്ധേ യുഷ്മാനഗ്രാസനം ഹ വൈ ।। ൧൪.

'ഇവിടെ എന്ത് ചെയ്താലും, നിങ്ങൾ ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഉണ്ടാകും; ഞങ്ങൾക്കായി നിർവഹിക്കുന്ന ശ്രാദ്ധത്തിൽ, നിങ്ങൾക്ക് ആദ്യഭാഗം ലഭിക്കും.'

ഭവിഷ്യതി മനുഷ്യേഷു സത്യമേതദ്ബ്രവീമി തേ। മാല്യൈര്ഗന്ധൈസ്തഥാന്നേന യുഷ്മാനഗ്രേര്ജയിഷ്യതി ।। ൧൪.

'മനുഷ്യരിൽ ഇത് സംഭവിക്കും; ഞാൻ നിങ്ങളോട് സത്യം പറയുന്നു. മാലകളും സുഗന്ധവും അന്നവും കൊണ്ട്, നിങ്ങൾക്ക് ആദ്യമായി അർപ്പണം ലഭിക്കും.'

പ്രദാതാ ചേതി യുഷ്മാകമസ്മാകം ദാസ്യതേ തതഃ। വിസര്ജനമഥാസ്മാകം പൂര്വ്വം പശ്ചാത്തു ദേവതാഃ ।। ൧൪.

'അർപ്പിക്കുന്നവൻ ആദ്യം നിങ്ങൾക്കാണ് നൽകുന്നത്, പിന്നെ ഞങ്ങൾക്കാണ്; ആദ്യം ഞങ്ങൾക്കുള്ള വിടവാങ്ങൽ, പിന്നീട് ദേവന്മാർക്കാണ്.'